Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μαγνήσιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μαγνήσιο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020

Τί σχέση έχει το μαγνήσιο με την πίεση του αίματος;

Η υπέρταση παραμένει σήμερα μια σοβαρή πάθηση και η επίπτωσή της αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Η υψηλή πίεση στο αίμα είναι σήμερα ο βασικός λόγος επίσκεψης στο γιατρό και η πρώτη αιτία συνταγογράφησης φαρμάκων.

Παρόλα ταύτα δεν καταφέρνουν όλοι οι ασθενείς να ελέγξουν ικανοποιητικά την πίεση τους. Γι αυτό και αναζητούνται πλέον άλλοι μέθοδοι αντιμετώπισης, πέρα απο τα φάρμακα. Διάφορες σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη πρόσληψη ιχνοστοιχείων, όπως το κάλιο, το μαγνήσιο και το ασβέστιο μπορούν να μειώσουν την πίεση. 

Συγκεκριμένα, επιδημιολογικές έρευνες, μελέτες παρατήρησης και κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι μια διατροφή πλούσια σε μαγνήσιο (τουλάχιστον 500-1000mg/ημέρα) μπορεί να μειώσει την πίεση εώς και 3 μονάδες-ιδιαίτερα τη συστολική ή "μεγάλη" πίεση του αίματος. 

Φαίνεται ότι η ταυτόχρονη αύξηση της πρόσληψης μαγνησίου και καλίου σε συνδυασμό με τη μειωμένη πρόσληψη νατρίου είναι πιο αποτελεσματική στη μείωση της υπέρτασης απο το να αυξήσει απλά ο ασθενής την πρόσληψη μαγνησίου. Επιπλέον, ο συνδυασμός αυξημένης πρόσληψης μαγνησίου και καλίου είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, το ίδιο αποτελεσματικός όσο κι ένα αντιυπερτασικό χάπι. 

Το μαγνήσιο μπορεί να μειώσει περαιτέρω την πίεση σε ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα για υπέρταση πρώτου βαθμού, σε ασθενείς με διαβήτη και σε έγκυες γυναίκες που εμφανίζουν υπέρταση και λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή. 

Είναι προτιμότερο να λαμβάνεται μαγνήσιο μέσα απο τις τροφές αφού τα συμπληρώματα δε φαίνεται να έχουν την ίδια αποτελεσματική δράση. 
Τρόφιμα πλούσια σε μαγνήσιο είναι oi ξηροί καρποί, οι σπόροι (κυρίως το σουσάμι), το κακάο, τα όσπρια.

Προσοχή: To μαγνήσιο θα πρέπει να αποφεύγεται ή να χρησιμοποιείται με προσοχή σε άτομα με προβλήματα στα νεφρά και σε ασθενείς με νευρομυϊκές διαταραχές. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία:

Houston M. The Role of Magnesium in Hypertension and Cardiovascular Disease. J Clin Hypertens 2011;13:843-847

Samadian F., et al.Lifestyle Modifications to Prevent and Control Hypertension IJKD 2016;10:237-63

Houston M, et al. Potassium, Magnesiun, and Calcium: Their Role in Both the Cause and Treatment of Hypertension. J Clin Hypertension 2008;10(7) Suppl 2 


Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019

Παραδοσιακό πρόβειο γιαούρτι:γιατί είναι το καλύτερο;

Το παραδοσιακό γιαούρτι αποτελεί βασικό τρόφιμο της Μεσογειακής δίαιτας. Είναι ένα τρόφιμο με υψηλή διατροφική αξία, ωστόσο δεν τυγχάνει της προτίμησης που θα έπρεπε απο τους καταναλωτές. 
Επιπλέον, έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά πολλά γιαούρτια με προσθήκη φρούτων, ζάχαρης, δημητριακών κι άλλων προσθέτων τα οποία τείνουν να αντικαταστήσουν το παραδοσιακό γιαούρτι. 

Όσοι επιλέγουν να καταναλώσουν γιαούρτι παραδοσιακό, με πέτσα ή χωρίς-αλλά πάντως χωρίς προσθήκη καμίας άλλης ουσίας, συνήθως προτιμούν το αγελαδινό. Κι όμως, εκείνο που θεωρείται πιο υγιεινό και πιο θρεπτικό είναι το πρόβειο γιαούρτι, αυτό δηλαδή που προέρχεται αποκλειστικά απο πρόβειο γάλα.

Βασικά χαρακτηριστικά του γιαουρτιού

  • Το γιαούρτι περιέχει όλα τα συστατικά του γάλακτος απο το οποίο προέρχεται. Δηλαδή στη σύστασή του υπάρχει πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας, σύνθετοι υδατάνθρακες, λιπαρά, βιταμίνες, μέταλλα κι ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, μαγνήσιο κ.α.)
  • Πρόκειται για προϊόν ζύμωσης. Κατά τη διαδικασία παραγωγής του έχουν αναπτυχθεί συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί, τα λεγόμενα προβιοτικά, στα οποία αποδίδεται η μεγάλη θρεπτική αξία και τα πολλά οφέλη του στην υγεία
  • Περιέχει πολύ λιγότερη λακτόζη απο το γάλα, οπότε μπορεί να καταναλωθεί κι απο άτομα που έχουν μερική δυσανεξία σε αυτό τον υδατάνθρακα
  • Ανάλογα το γάλα απο το οποίο προέρχεται (αγελαδινό, κατσικίσιο, βουβαλίσιο, πρόβειο) τα βασικά συστατικά του παρουσιάζουν διακύμανση, ως προς τη συγκέντρωσή τους
  • Είναι πιο εύπεπτο και πιο θρεπτικό απο το γάλα
Τα πλεονεκτήματα του πρόβειου γιαουρτιού

  1. Το πρόβειο γιαούρτι έχει μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεϊνης σε σχέση με το αγελαδινό (5,7γρ έναντι 3,4γρ ανά 100 γραμμάρια γιαουρτιού)
  2. Στο πρόβειο γιαούρτι περιέχονται μεν περισσότερα λιπαρά, αλλά αυτά είναι σε μεγάλο βαθμό πολυακόρεστα, που δεν επηρεάζουν αρνητικά τα λιπίδια στο αίμα
  3. Η συγκέντρωση του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου είναι σημαντικά μεγαλύτερη στο πρόβειο γιαούρτι σε σχέση με το αγελαδινό αλλά και το κατσικίσιο
  4. Τα λιπαρά που περιέχονται στο πρόβειο γιαούρτι βρίσκονται σε τέτοια μορφή ώστε πέπτονται πιο εύκολα και πιο γρήγορα απο ότι τα λιπαρά του αγελαδινού γιαουρτιού
  5. Έχει πιο παραδοσιακή γεύση και υφή γιαουρτιού σε σχέση με τα υπόλοιπα


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος. MSc



Αναφορές

Monteiro A., Goat and Sheep Milk as Raw Material for Yogurt. 2019 DOI:10.5772/intechopen.85084

Junio M., et al. Sheep milk:physical-chemical characteristics and microbiological quality. Arch Latinoam Nutr 2015;65(3):193-8







Κυριακή 28 Απριλίου 2019

Γιατί οι αθλητές χρειάζονται μαγνήσιο;

Τι είναι το μαγνήσιο;

Το μαγνήσιο είναι ένα στοιχείο απολύτως απαραίτητο για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς συμμετέχει σε αναγκαίες λειτουργίες (παραγωγή ενέργειας, κυτταρική ανάπτυξη, πρωτεϊνοσύνθεση, ρύθμιση της πίεσης, ομαλή λειτουργία νευρικού συστήματος κ.α). 

Γιατί είναι σημαντικό στην άσκηση;

Η άσκηση ρυθμίζει την κατανομή όσο και τη χρησιμοποίηση του μαγνησίου στο σώμα. Για παράδειγμα, το μαγνήσιο μπορεί να μεταφερθεί από τον ορό στα ερυθρά αιμοσφαίρια ή στους μύες για να διατηρηθεί η παραγωγή ενέργειας σταθερή κατά τη διάρκεια  παρατεταμένης άσκησης αντοχής. 

Όντας απαραίτητο για τη γλυκόλυση όσο και για τη λιπόλυση (διάσπαση υδατανθράκων και λιπών με σκοπό την παραγωγή ενέργειας) η ανεπαρκής πρόσληψή του οδηγεί σε κόπωση, αδυναμία και μυϊκούς σπασμούς.

Το μαγνήσιο επίσης είναι απαραίτητο για τη μυϊκή σύσπαση και χαλάρωση. Έλλειψη μαγνησίου μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση κράμπας κατά την άσκηση.

Η επαρκής πρόσληψη μαγνησίου απο έναν αθλητή βελτιώνει τους καρδιοαναπνευστικούς δείκτες και διατηρεί σε σταθερά επίπεδα τη μυϊκή δύναμη.

Συμπληρώματα μαγνησίου και αθλητική απόδοση

Πολύ συχνά οι αθλητές λαμβάνουν συμπληρώματα μαγνησίου επειδή θεωρούν ότι θα βοηθήσει στην απόδοσή τους. Κάτι τέτοιο όμως δε φαίνεται να ισχύει αφού οι διάφορες μελέτες δεν έχουν καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα. 

Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι το συμπλήρωμα μαγνησίου βοήθησε στην απόδοση, αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα γλυκόζης και μειώνοντας τη συσσώρευση γαλακτικού οξέος.  Επίσης, κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το μαγνήσιο αυξάνει τη μυϊκή δύναμη, όταν οι αθλητές το λαμβάνουν ως συμπλήρωμα. Ωστόσο υπάρχουν κι άλλες μελέτες που δεν έδειξαν κάποιο όφελος όταν δόθηκε συμπλήρωμα μαγνησίου σε μαραθωνοδρόμους. 

Πόσο ασβέστιο χρειάζεται ένας αθλητής;

Η ημερήσια συνιστώμενη δόση για το μαγνήσιο είναι 400mg για τους άντρες και 300mg για τις γυναίκες. 

Τρόφιμα πλούσια σε μαγνήσιο

To μαγνήσιο βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στους ξηρούς καρπούς, στους σπόρους (ειδικά στο σουσάμι), στο κακάο, στα φρούτα, στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και στα τρόφιμα ολικής άλεσης. Σημαντικές ποσότητες μαγνησίου περιέχει και το γάλα. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Πηγή: Zhang Y., et al. Can Magmesiun Enhance Exercise Perrormance?Nutrients 2017;9:946






Πέμπτη 18 Απριλίου 2019

Να δώσω κανονικό ή φυτικό γάλα στο παιδί;

Τα φυτικά γάλατα εμφανίζονται όλο και συχνότερα στην αγορά τα τελευταία χρόνια και οι κατασκευαστές τους υποστηρίζουν ότι είναι πιο υγιεινά από το αγελαδινό γάλα, οπότε αποτελούν μια άριστη εναλλακτική λύση. 

Με δεδομένο το σκεπτικισμό που υπάρχει γύρω από το γάλα (εάν είναι ασφαλές ή αυξάνει τον κίνδυνο για διάφορες παθήσεις...), οι γονείς συχνά αναρωτιούνται αν τα φυτικά γάλατα είναι κατάλληλα για τα παιδιά τους και αν αυτά μπορούν να αντικαταστήσουν το κλασικό γάλα.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα φυτικών γαλάτων αποτελούν το γάλα αμυγδάλου, το γάλα σόγιας, το γάλα καρύδας και το γάλα ρυζιού. 
Πιο σωστά τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να ονομάζονται "ροφήματα" καθώς το γάλα είναι το υγρό λευκού χρώματος που προκύπτει από το μαστό κάποιου θηλαστικού ζώου. Συνεπώς, είναι δύο τελείως διαφορετικά τρόφιμα.



Ποιές οι διαφορές μεταξύ του ζωικού και του φυτικού γάλακτος; 

Εάν παρατηρήσουμε προσεκτικά την ανάλυση των δυο προϊόντων θα δούμε ότι το ζωικό γάλα υπερέχει κατά πολύ σε θρεπτική αξία, σε σχέση με τα υπόλοιπα. 

Πιο αναλυτικά, το αγελαδινό γάλα περιέχει πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας, υδατάνθρακες, απαραίτητα λιπαρά και άλλα έξι συστατικά (ασβέστιο, βιταμίνη Β12, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, φώσφορο, παντοθενικό οξύ) απολύτως απαραίτητα για την υγιή ανάπτυξη του παιδιού. 
Τα συστατικά αυτά περιέχονται στο αγελαδινό γάλα σε ποσότητες που καλύπτουν τουλάχιστον το 10% των αναγκών του παιδιού. Αντίθετα, το γάλα σόγιας περιέχει μόνο 2 από αυτά τα συστατικά (πρωτεϊνη, ασβέστιο) στην ίδια ποσότητα (>10% των αναγκών) ενώ το γάλα καρύδας και αμυγδάλου δεν έχει κανένα συστατικό που να καλύπτει τις ανάγκες του παιδιού σε ποσοστό >10%. 
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μια μερίδα αγελαδινού γάλακτος περιέχει 8 γραμμάρια πρωτεϊνης, μια μερίδα γάλακτος σόγιας 7 γραμμάρια πρωτεϊνης ενώ τα γάλατα αμυγδάλου, καρύδας και ρυζιού περιέχουν 1 μόλις γραμμάριο πρωτεϊνης ανά μερίδα (κι αυτή η πρωτεΪνη είναι χαμηλής βιολογικής αξίας). 
Επίσης τα φυτικά γάλατα περιέχουν ελάχιστες ποσότητες βιταμινών και ιχνοστοιχείων και για να είναι ισάξια η θρεπτική τους αξία σε σχέση με το ζωικό γάλα, θα πρέπει να εμπλουτιστούν σε αυτά τα συστατικά.



Επιπλέον στα φυτικά ροφήματα προστίθενται συχνά ζάχαρη ή/και άλλα συστατικά (αρωματικές ύλες και χρωστικές) προκειμένου να βελτιωθεί η εμφάνιση και η γεύση τους και να γίνουν έτσι πιο ελκυστικά προς κατανάλωση.

Φυτικά γάλατα και υγιής ανάπτυξη

Οι λιγοστές μελέτες που είναι διαθέσιμες δείχνουν ότι η ανάπτυξη των παιδιών που καταναλώνουν αποκλειστικά φυτικά γάλατα υπολείπεται σε σχέση με αυτή των παιδιών που τρέφονται με κανονικό γάλα. 

Συγκεκριμένα σε μια μελέτη σε 5034 παιδιά ηλικίας 24-72 μηνών φάνηκε ότι τα παιδιά που έπιναν φυτικό ρόφημα είχαν χαμηλότερο ανάστημα σε σχέση με εκείνα που έπιναν ζωικό γάλα. Μια άλλη μελέτη σε 2831 παιδιά έδειξε ότι τα παιδιά που έπιναν φυτικό γάλα είχαν μικρότερα επίπεδα βιταμίνης D σε σχέση με εκείνα που κατανάλωναν ζωικό γάλα. 
Επιπλέον, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι όσα παιδιά δεν πίνουν ζωικό γάλα (και γενικότερα δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά προϊόντα) δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους σε πρωτεϊνη, μαγνήσιο και βιταμίνες Α, D, B12. 

Συμπερασματικά...

Τα φυτικά γάλατα δε μπορούν να αποτελέσουν μια καλή εναλλακτική για το ζωικό γάλα και δε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα του αγελαδινού γάλακτος στην παιδική ηλικία, αφού η σύστασή τους είναι πολύ διαφορετική από το κοινό γάλα κι ενδέχεται να επηρεαστεί σημαντικά η ανάπτυξή τους.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία:

Schuster M., et al. Comparison of the Nutrient Content of Cow's Milk and Nondairy Milk Alternatives:What's the Difference? Nutrition Today 2018;53(4):153-159

Vanga SK, Raghavan V. How well do plant based alternatives fare nutritionally compared to cow's milk? J Food Sci Technol 2018;55(1):10-20

Morency ME., et al. Association between noncow milk beverage consumption and childhood height. Am J Clin Nutr 2017;106(2):597-602

Lee GJ., et al. Consumptiom of non-cow's milk beverages and serum vitamin D levels in early childhood. CMAJ 2014;186(17)










Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2019

Σκελετική υγεία των αθλητών:ο ρόλος της διατροφής

Η σκελετική υγεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη συνολική υγεία ενός αθλητή. Κάθε ασκούμενος, σε οποιαδήποτε ηλικία κι αν βρίσκεται θα πρέπει να φροντίζει για την καλή υγεία των οστών του. Το "χτίσιμο" και η διατήρηση μιας υγιούς σκελετικής μάζας είναι καθοριστική για να συνεχίσει ο αθλητής να ασκείται απρόσκοπτα ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.

Η οστική πυκνότητα φτάνει στο μέγιστο όριο της κατά την ενηλικίωση και αρχίζει να μειώνεται αισθητά μετά τα 50, ειδικά για τις γυναίκες η εμμηνόπαυση είναι σημείο αναφοράς, μετά από το οποίο η υγεία των οστών επηρεάζεται σημαντικά. 

Άσκηση και σκελετική υγεία

Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα είναι εκείνη που αυξάνει και την οστική μάζα και τη μυική δύναμη ταυτόχρονα. Αντιθέτως, η καθιστική ζωή είναι καθοριστικός παράγοντας για την οστεπόρωση κι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πτώσης και καταγμάτων. 

Μελέτες έχουν δείξει ότι μια ποικιλία από διαφορετικές ασκήσεις είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για τη σκελετική υγεία. Τα καλύτερα αποτελέσματα προκύπτουν όταν συνδυάζονται ασκήσεις αερόβιες με ασκήσεις αντίστασης (βάρη). Επίσης η άσκηση έχει το ίδιο θετικό αποτέλεσμα στην υγεία των οστών είτε γίνεται συνεχόμενα είτε σε μικρότερες περιόδους (διαλειμματική άσκηση). 

Ο ρόλος της διατροφής

Δύο είναι εκείνα τα βασικά στοιχεία στη διατροφή των αθλητών που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία των οστών, η βιταμίνη D και το ασβέστιο. 

Η βιταμίνη D είναι σημαντική για έναν αθλητή όχι μόνο για τη σκελετική του υγεία αλλά και για την αθλητική του απόδοση και για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μια έλλειψη στη συγκεκριμένη βιταμίνη θέτει τον αθλητή σε αυξημένο κίνδυνο για κατάγματα, μυϊκούς τραυματισμούς και αναπνευστικές λοιμώξεις. 

Αναγκαία για την οστική ανάπτυξη, την οστική πυκνότητα αλλά και την ανακατασκευή των οστών, η βιταμίνη D κατέχει κεντρικό ρόλο στο μεταβολισμό του ασβεστίου στο σώμα. 

Πηγές βιταμίνης D είναι τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά και τα αβγά. Η διαιτητική πρόσληψη της βιταμίνης αυτής συνεισφέρει σε μικρό βαθμό στις συνολικές ανάγκες του αθλητή, καθώς η βασική πηγή βιταμίνης D παρέχεται στον οργανισμό μέσω της αλληλεπίδρασης του δέρματος με την ηλιακή ακτινοβολία. Η παραγωγή της βιταμίνης μέσω αυτής της διαδικασίας επηρεάζεται σημαντικά από την ηλικία του αθλητή, τη γεωγραφική περιοχή όπου διαμένει, την εποχή αλλά και τον τύπο του δέρματος. 

Οι ημερήσιες συνιστώμενες προσλήψεις για το ασβέστιο είναι 1300mg στην εφηβεία, 1000mg για τους ενήλικες και 1200mg για τα άτομα άνω των 50 ετών. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι η ιδανική πηγή ασβεστίου, αφού σε αυτά τα τρόφιμα το ασβέστιο έχει υψηλή βιοδιαθεσιμότητα (απορροφάται ευκολότερα και καλύτερα). Επιπλέον το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί είναι τρόφιμα μεγάλης θρεπτικής αξίας και περιλαμβάνουν κι άλλα στοιχεία απαραίτητα για την καλή υγεία των οστών, όπως είναι το μαγνήσιο. 

Το ασβέστιο θα πρέπει να προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής και να αποφεύγονται τα συμπληρώματα καθώς έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης πέτρας στα νεφρά αλλά και εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ο κίνδυνος αυτός παραμένει υπαρκτός ακόμα και με την πρόσληψη χαμηλών δόσεων συμπληρωματικού ασβεστίου (500mg/ημερησίως). Αντιθέτως, μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο δεν εμπεριέχει παρόμοιους κινδύνους. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή: Goolsby MA., Boniquit N. Bone Health in Athletes: The Role of Exercise, Nutrition and  Hormones.  Sports Health. 2016;9(2):108-117















Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2019

Ηλεκτρολύτες στην άσκηση:γιατί είναι τόσο σημαντικοί;

Τι είναι οι ηλεκτρολύτες;

Ηλεκτρολύτη ονομάζουμε μια ουσία η οποία όταν βρίσκεται μέσα σε ένα διάλυμα μπορεί να δημιουργήσει ηλεκτρικό ρεύμα. Τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα είναι ηλεκτρολύτες και συνήθως διασπώνται σε ιόντα, τα οποία φέρουν είτε θετικό είτε αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο. Οι σπουδαιότεροι ηλεκτρολύτες στα σωματικά υγρά είναι το νάτριο (Να), το κάλιο (Κ), το χλώριο (Cl), το μαγνήσιο (Mg) και το ασβέστιο (Ca). 

Γιατί είναι τόσο σημαντικοί;

Η ισορροπία των υγρών και των ηλεκτρολυτών στην άσκηση είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για την αθλητική απόδοση όσο και για την υγεία του αθλητή. Εάν διαταραχθεί αυτή η ισορροπία ο αθλητής δε θα μπορέσει να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σώματος του στα επιθυμητά επίπεδα, θα επιβαρυνθεί η καρδιακή του λειτουργία και θα κινδυνεύσει είτε απο υπερθερμία είτε απο αφυδάτωση. Και στις δυό περιπτώσεις θα μειωθεί πολύ η αερόβια ικανότητα και η αντοχή του ενώ ενδεχομένως να κινδυνεύσει άμεσα και η υγεία του, παρουσιάζοντας σοβαρές επιπλοκές. 

Η ισορροπία των ηλεκτρολυτών στο σώμα είναι ιδιαίτερα σημαντική σε αγωνίσματα αντοχής, όταν ο αθλητής ασκείται για μεγάλο χρονικό διάστημα κάτω απο δύσκολες συνθήκες (αυξημένη θερμοκρασία και υγρασία, άπνοια, ηλιακή ακτινοβολία κ.α.) κι όταν αποβάλλει μεγάλες ποσότητες ιδρώτα κατά τη διάρκεια της άσκησης. 

Γι αυτό είναι πολύ σημαντική η αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών (κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση), που αποβάλλονται κυρίως μέσω του ιδρώτα.

Πώς δρούν οι ηλεκτρολύτες;

Το νάτριο και το κάλιο συμβάλλουν στην πρόσληψη και τη συγκράτηση υγρών στο σώμα, ενώ το κάλιο είναι σημαντικό για την καλή λειτουργία του νευρικού και του μυϊκού συστήματος. 

Το νάτριο, το χλώριο, το κάλιο και το μαγνήσιο επιτελούν ζωτικές λειτουργίες όπως είναι η μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων για τη σύσπαση των μυών, συμπεριλαμβανομένης και της καρδιάς.Τα ιόντα ασβεστίου συμμετέχουν στη σύσπαση όλων των μυικών ομάδων και είναι απαραίτητα για τη μετάδοση της νευρικής ώσης. 

Πώς θα προσλάβετε την απαιτούμενη ποσότητα

Μια ισορροπημένη διατροφή, που περιλαμβάνει επαρκείς ποσότητες φρούτων, λαχανικών, γαλακτοκομικών και ποικιλία τροφίμων απο όλες τις ομάδες στα κύρια γεύματα σας μπορεί να καλύψει τις ανάγκες σας σε ηλεκτρολύτες. 

Εάν ωστόσο, διαπιστωθεί μέσα απο εξετάσεις αίματος, ότι έχετε έλλειψη μπορείτε να ενισχύσετε τη διατροφή σας με ηλεκτρολύτες σε μορφή συμπληρώματος. Συνήθως κυκλοφορούν στην αγορά σε αναβράζοντα δισκία, ενώ ηλεκτρολύτες περιέχονται και στα αθλητικά ποτά. Τέλος κάποια ποσότητα ηλεκτρολυτών περιέχεται και στα γνωστά gelακια που χρησιμοποιούν οι αθλητές αντοχής (μαραθώνιος, τρίαθλο κλπ). 

Για να είστε σίγουροι ότι προσλαμβάνετε τη σωστή για εσάς ποσότητα ηλεκτρολυτών (ούτε μικρότερη ούτε μεγαλύτερη) θα πρέπει να καταρτίσετε ένα ατομικό πλάνο ενυδάτωσης. Σε αυτό θα σας βοηθήσει ένας διατροφολόγος, ο οποίος θα λάβει υπ όψιν του όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την ενυδάτωση (άθλημα, συνθήκες προπόνησης, ρυθμός ιδρώτα, ύψος-βάρος-ηλικία και πρόγραμμα προπόνησης κ.α.).


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Shirreffs SM, et al. Fluid and electrolyte needs for training, competition, and recovery. J Sports Sci 2011;29(Suppl 1):S39--46

Baker LB. Sweating Rate and Sweat Sodium Concentration in Athletes:A Review of Methodology and Intra/Interindividual Variability. Sport Med 2017;47(Suppl 1):111-128

Thomas dT, et al. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine:Nutrition and Athletic Performance. J Acad Nutr Diet 2016;116(3):501-528




Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2018

Γάλα:απαραίτητο ή επικίνδυνο;

Το γάλα και γενικότερα τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν σημαντικό μέρος στη διατροφή μας για περισσότερα απο 5000 χρόνια και συμπεριλαμβάνονται στις επίσημες διατροφικές συστάσεις πολλών χωρών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ωστόσο η κατανάλωση γάλακτος έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια και υπάρχει στους καταναλωτές ένας αυξανόμενος σκεπτικισμός σχετικά με τις επιδράσεις του γάλακτος στην υγεία. Αυτή η αμφισβήτηση ενισχύεται απο τους ισχυρισμούς διαφόρων οργανισμών και εμπορικών καταστημάτων τροφίμων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το γάλα αυξάνει τον κίνδυνο για την εμφάνιση πολλών χρόνιων παθήσεων (παχυσαρκία, διαβήτης, καρδιαγγειακά, οστεοπόρωση, αυτοάνοσα νοσήματα, καρκίνος κ.α.). Ίδιες πηγές διαδίδουν ότι το γάλα δεν είναι απαραίτητο απο μια ηλικία και μετά, οπότε καταλήγει να είναι κι επιβλαβές.

Σκοπός του παρόντος άθρου είναι να επιβεβαιώσει ή να καταρρίψει τους ισχυρισμούς ότι το γάλα είναι επικίνδυνο για την υγεία μας. Τονίζεται ότι η ανάλυση θα βασιστεί σε πρόσφατα επιστημονικά ερευνητικά δεδομένα (στοιχεία απο έγκυρες κι αξιόπιστες μελέτες που περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό ατόμων και έχουν επεξεργαστεί τα δεδομένα με στατιστική ανάλυση, αποκλείοντας έτσι προσωπικές εκτιμήσεις-απόψεις). 

Θρεπτική αξία γάλακτος

To γάλα είναι ένα τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας. Τα βασικά συστατικά του είναι η πρωτεϊνη, το ασβέστιο, το μαγνήσιο, ο φώσφορος, το κάλιο, η βιταμίνη Α. Το γάλα είναι μια πλήρης τροφή αφού εκτός των παραπάνω περιλαμβάνει υδατάνθρακες (λακτόζη κυρίως) αλλά και λιπαρά (μεταξύ των οποίων και απαραίτητα λιπαρά οξέα). 

Τα συστατικα αυτά περιέχονται στο γάλα στις ιδανικές ποσότητες και στην κατάλληλη αναλογία ώστε να μπορούν να αφομοιωθούν εύκολα κι άμεσα απο τον οργανισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι απουσία του γάλακτος (και γενικότερα των γαλακτοκομικών) δεν καλύπτονται εύκολα οι ανάγκες σε πρωτεϊνη και ασβέστιο, καθώς αυτά τα συστατικά του γάλακτος συνεισφέρουν στην καθημερινή διατροφή το 30% και το 50-65% των ημερήσιων αναγκών σε πρωτεϊνες και ασβέστιο αντίστοιχα. 

Κατανάλωση γάλακτος και χρόνιες παθήσεις

Παχυσαρκία

Η κατανάλωση γάλακτος σε καθημερινη βάση μειώνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας. 
Συγκεκριμένα, σχετικές μελέτες σε παιδιά δείχνουν ότι εκείνα που καλύπτουν τις διατροφικές συστάσεις σε γάλα έχουν χαμηλότερο σωματικό βάρος και λιγότερο σωματικό λίπος σε σχέση με τα παιδιά που δεν καταναλώνουν τακτικά γάλα. 
Στους ενήλικες το γάλα βελτιώνει τη σύσταση του σώματος. Δηλαδή όσοι καταναλώνουν γάλα έχουν μεγαλύτερη μυική μάζα και λιγότερο λίπος. Αυτό οφείλεται στο ότι η πρωτεϊνη που περιέχεται στο γάλα είναι υψηλής βιολογικής αξίας και συμβάλλει τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, προάγοντας την πρωτεϊνοσύνθεση στους μύες. Επίσης προσφέρει κορεσμό οπότε αποφεύγεται η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας άλλων τροφίμων. 

Διαβήτης

Οι σχετικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένως ότι η κατανάλωση γάλακτος είτε δε σχετίζεται καθόλου με την εμφάνιση διαβήτη είτε έχει μια μικρή προστατευτική δράση έναντι της εμφάνισης της νόσου. Άλλες μελέτες έχουν βρεί μια θετική δράση της πρωτεϊνης του ορού γάλακτος, η οποία μειώνει τη μεταγευματική συγκέντρωση γλυκόζης σε διαβητικούς τύπου ΙΙ, συγκρατεί δηλαδή την απότομη αύξηση ζαχάρου μετά το φαγητό. 

Καρδιαγγειακά νοσήματα

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών και ταυτόχρονα πλούσια σε ασβέστιο ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση, όπως φαίνεται απο πλήθος σχετικών μελετών. Επιπλέον συγκεντρωτικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 250-300ml γάλακτος/ημέρα, δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Αντιθέτως, η λήψη γάλακτος σε καθημερινή βάση σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού.

Υγεία οστών-οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση έχει χαρακτηρισθεί και ως "παιδική ασθένεια με γηριατρικές επιπτώσεις", καθώς η χαμηλή πρόσληψη γαλακτοκομικών κατά την παιδική κι εφηβική ηλικία οδηγεί σε αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της πάθησης στην τρίτη ηλικία. 
Το γάλα περιέχει όλα εκείνα τα απαραίτητα συστατικά για την καλή υγεία των οστών. Όπως φαίνεται, το μαγνήσιο είναι ακόμα πιο σημαντικό απο το ασβέστιο για την οστική πυκνότητα. 
Εκτός απο το χτίσιμο ενός υγιούς σκελετού κατά την παιδική ηλικία λοιπόν, το γάλα είναι απαραίτητο για τη διατήρηση αυτού του υγιούς σκελετού στην ενήλικη ζωή. Στους ενήλικες αλλά και στους υπερήλικες, οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ του ασβεστίου, του φωσφόρου, των πρωτεϊνών, του φωσφόρου και της βιταμίνης D μειώνουν την οστική απορρόφηση και οδηγούν σε σχηματισμό νέου οστού, παρεμποδίζοντας έτσι την οστική απώλεια λόγω ηλικίας. Όλα αυτά τα συστατικά (πλην της βιταμίνης D) βρίσκονται στο γάλα σε μεγάλες ποσότητες. 

Αρθρίτιδα

Παρόλο που παλαιότερα τα γαλακτοκομικά θεωρούνταν ότι προάγουν τη φλεγμονή εν τούτοις νεότερα δεδομένα δεν υποστηρίζουν αυτή τη θεωρία. Στην πραγματικότητα τα λιπαρά που περιέχονται στο γάλα και τα προϊόντα του έχουν είτε ουδέτερο είτε αντιστρόφo αποτέλεσμα στους δείκτες φλεγμονής. Επειδή, τέλος, τα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την επίδραση της διατροφής στην οστεοαρθρίτιδα και στη ρευματοειδή αρθρίτιδα δεν έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα, προς το παρόν δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποφεύγουν οι ασθενείς το γάλα. 

Καρκινογένεση

Παρομοίως, σχετικές μελέτες έχουν δείξει συστηματικά ότι η κατανάλωση γάλακτος σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, αυτό αποδίδεται στην προστατευτική δράση που ασκεί το ασβέστιο στα τοιχώματα του εντερικού βλεννογόνου. 
Η κατανάλωση γάλακτος πιθανότατα προστατεύει απο τον καρκίνο ουροδόχου κύστεως, στομάχου και μαστού. Τέλος, η πρόσληψη γάλακτος και των προϊόντων του δε φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος, καρκίνου των ωοθηκών ή καρκίνου του πνεύμονα ενώ τα στοιχεία για τον καρκίνο του προστάτη είναι διφορούμενα. 

Ασφάλεια γάλακτος-Εναλλακτικές λύσεις

Οι φόβοι που εκφράζουν πολλοί σχετικά με τη χρήση αντιβιοτικών και ορμονών στα ζώα (ειδικά στις αγελάδες) προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγή γάλακτος, δεν είναι εντελώς αβάσιμοι.
Ωστόσο η αποφυγή του γάλακτος επικαλούμενοι αυτό το λόγο, δεν είναι δικαιολογημένη. Υπάρχουν πολλοί μικροί παραγωγοί οι οποίοι παράγουν γάλα σύμφωνα με τον κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής. Στη χώρα μας υπάρχουν αρκετές τέτοιες μικρές επιχειρήσεις και μπορείτε να τις εμπιστευτείτε. 
Επιπλέον υπάρχει και η δυνατότητα επιλογής του βιολογικού γάλακτος. 
Μια άλλη εναλλακτική είναι το κατσικίσιο ή το βουβαλινό γάλα, που είναι ελάχιστα επιβαρυμένα με τοξικές για τον οργανισμό μας ουσίες.  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Thorning TK., et al. Milk and diary products:good or bad for human health?An assessment of the totality of scientific evidence. Food and Nutrition Research 2016;60:32727

Rosenberg S., et al. Effects of dairy Products Consumption on Health:Benefits and Beliefs-A Commentary fron the Belgian Bone Club and the European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis, Osteoarthritis and Musculoskeletal Diseases. Calcif Tissue Int 2016;98:1-17

Haug A., et al. Bovine milk in human nutrition-a review. Lipids in Health and Disease, 2007;6:25

Turck D. Cow's milk and goat's milk. World Rev Nutr Diet 2013;108:56-62 

Κυριακή 26 Αυγούστου 2018

Ποιά η σημασία των γαλακτοκομικών στα παιδιά;

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί) αποτελούν μια βασική ομάδα τροφίμων η οποία έχει να προσφέρει πολλά οφέλη τόσο στα παιδιά όσο και στους εφήβους. Όμως η κατανάλωση γαλακτοκομικών τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αισθητά και τα περισσότερα παιδιά δεν καλύτπουν πλέον τις ανάγκες τους-ειδικότερα η διατροφή των εφήβων απέχει σημαντικά απο τις συστάσεις και φυσικά αυτό ισχύει και για τα γαλακτοκομικά. 

Αποτέλεσμα αυτής της ανεπάρκειας στην πρόσληψη των αναγκαίων γαλακτοκομικών είναι να εμφανίζονται προβλήματα στην ανάπτυξη αλλά και γενικότερα η υγεία των παιδιών και των εφήβων να επηρεάζεται αρνητικά. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Τι προσφέρουν τα γαλακτοκομικά στα παιδιά και πως σχετίζονται με τις διάφορες παθήσεις ή ασθένειες;

Οφέλη των γαλακτοκομικών

Πλήθος έγκυρων και αξιόπιστων μελετών καταδεικνύουν ότι τα παιδιά που καταναλώνουν τακτικά γαλακτοκομικά (σε σχέση με εκείνα που η διατροφή τους είναι ελλιπής σε αυτά):

  1. Εμφανίζουν πιο ομαλή ανάπτυξη (βάρος, ύψος, γνωστική λειτουργία)
  2. Προσλαμβάνουν ευκολότερα την απαιτούμενη ποσότητα πρωτεϊνών, η οποία είναι υψηλής βιολογικής αξίας 
  3. Εφοδιάζονται με τα απαραίτητα λιπαρά οξέα
  4. Καλύτπουν τις ανάγκες τους σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο,κάλιο, ψευδάργυρο, ιώδιο, βιταμίνες A, D, B2, B12
  5. Διατηρούν ένα φυσιολογικό βάρος
  6. Έχουν μια φυσιολογική οστική πυκνότητα, άρα έναν υγιή και δυνατό σκελετό
  7. Παρουσιάζουν πιο υγιή μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου
  8. Έχουν γενικότερα μια πιο ποιοτική διατροφή

Σχέση γαλακτοκομικών και σωματικού βάρους

Οι σχετικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί έχουν δείξει ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών δεν επηρεάζει αρνητικά το βάρος αλλά ούτε και αυξάνει το λίπος σώματος στα παιδιά και στους εφήβους. Μάλιστα σε κάποιες έρευνες φαίνεται ότι τα παιδιά και οι έφηβοι που πίνουν τακτικά γάλα και καταναλώνουν γιαούρτι αρκετές φορές την εβδομάδα διατηρούν πιο εύκολα ένα φυσιολογικό βάρος κι έχουν μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, σε σχέση με τα παιδιά που δεν τρώνε γιαούρτι και δεν πίνουν γάλα. 

Αυτό πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι η καζεϊνη, η βασική πρωτεϊνη του γάλακτος, έχει την ιδιότητα να διασπάται και να απελευθερώνεται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος, κρατώντας σταθερό το ζάχαρο για περισσότερη ώρα και διατηρώντας κατ αυτόν τον τρόπο την αίσθηση του κορεσμού για περισσότερο χρόνο. 
Επίσης, όσα παιδιά δεν πίνουν γάλα, συνήθως πίνουν πολλούς χυμούς, αναψυκτικά και άλλα ροφήματα πλούσια σε ζάχαρη. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνονται οι θερμίδες που λαμβάνουν και να οδηγούνται έτσι σταδιακά σε αυξημένο σωματικό βάρος. 

Σχέση γαλακτοκομικών και άλλων παθήσεων

Έχει βρεθεί ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών συνδέεται με ελαττωμένη αρτηριακή πίεση, αυτό αποδίδεται στην ευεργετική αναλογία πρωτεϊνών και πεπτιδίων που βρίσκονται στο γάλα. 

Επίσης όσα παιδιά τρώνε γιαούρτι, τυρί και πίνουν γάλα παρουσιάζουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς σε σχετικές μελέτες βρέθηκε ότι παρουσιάζουν χαμηλότερα τριγλυκερίδια, ολική και LDL χοληστερίνη και σπλαχνικό λίπος. 

Επιπλέον, η συχνή κατανάλωση γαλακτοκομικών σχετίζεται με καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου στο αίμα, αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. 

Συνιστώμενη ποσότητα

Τα παιδιά απο 2-8 ετών συστήνεται να καταναλώνουν 2 μερίδες γαλακτοκομικών ημερησίως. Απο την ηλικία των 2 ετών τα γαλακτοκομικά καλό είναι να είναι ημιαποβουτυρωμένα, για να αποφεύγεται η μεγάλη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών. 
Στις ηλικίες 9-18 ετών η πρόσληψη γαλακτοκομικών συστήνεται να είναι 3 εώς 4 μερίδες την ημέρα, ανάλογα και με τη φυσική δραστηριότητα του παιδιού ή την ενασχόλησή του με κάποιο άθλημα. 

Μια μερίδα γαλακτοκομικών αντιστοιχεί σε 1 φλιτζάνι γάλα (250ml), ή 1 κεσεδάκι γιαούρτι (180-200γρ.) ή 1 μικρό κομμάτι τυρί (30γρ.)   


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία :

Spence LA., et al. The Role of Dairy Products in Healthy Weight and Body Composition in Children and Adolescents. Current Nutrition & Food Science. 2011;7:40-49

Moreno LA., et al. Diary products, yogurt consumption, and cardiometabolic risk in children and adolescents. Nutrition Reviews 2015;73(S1):8-14

Dror DK., Allen LH. Dairy product intake in children and adolescents in developed countries:trends, nutritional contribution, and a review of association with health outcomes. Nutr Rev 2014;72(2):68-81

Funtikova A., et al. Impact of diet on cardiometabolic health in children and adolescents. Nutrition Journal 2015;14:118


















 

Τετάρτη 9 Αυγούστου 2017

Πόσο γάλα χρειάζεται ένα παιδί ;

Το γάλα αποτελεί για τα παιδιά τη βάση της διατροφής τους και είναι απολύτως απαραίτητο σε κάθε ηλικία. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει τα οφέλη της κατανάλωσης γάλακτος απο τη γέννηση μέχρι και την ενηλικίωση και αντιστρόφως η μειωμένη λήψη γαλακτοκομικών και ιδιαίτερα γάλακτος έχει συνδεθεί με μειωμένη ανάπτυξη.

Πόσο γάλα όμως χρειάζεται ένα παιδί ; Ποιά είναι η συνιστώμενη ποσότητα που πρέπει να πίνει στην πρώτη παιδική ηλικία, στη σχολική ζωή και στην εφηβεία ; Μήπως οι γονείς το παρακάνουν καμιά φορά και τελικά τα παιδιά καταλήγουν να πίνουν πολύ περισσότερο απο το αναγκαίο;
 
Είναι πλέον απόλυτα τεκμηριωμένο ότι το μητρικό γάλα είναι η ιδανική τροφή για τα νεογέννητα και τα βρέφη εώς και 6 μηνών. Απο την ηλικία των 6 μηνών προστίθενται σταδιακά τροφές που συμπληρώνουν τη βρεφική διατροφή αλλά ο μητρικός θηλασμός θα πρέπει να συνεχίζεται μέχρι και το πρώτο έτος ζωής τουλάχιστον.

Μπαίνοντας το παιδί στον πρώτο χρόνο ζωής του παράλληλα με τις υπόλοιπες πηγές πρωτεϊνης που έχουν εισαχθεί στη δίαιτα (κρέας, ψάρι, αβγό) θα πρέπει να συνεχίσει να πίνει και γάλα. Το γάλα είναι τόσο σημαντικό τρόφιμο για τα παιδιά κυρίως επειδή παρέχει πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας και είναι η πρωταρχική πηγή ασβεστίου και βιταμίνης D. Σε αυτή την ηλικία η συνιστώμενη ποσότητα είναι 2 φλυτζάνια του τσαγιού, δηλαδή περίπου 500ml πλήρους γάλακτος την ημέρα*. 
Απο την ηλικία των 2 ετών και πάνω το γάλα και τα γαλακτοκομικά μπορούν να είναι ημιαποβουτυρωμένα. Ειδικά όταν το παιδί φτάσει στην ηλικία των 3-4 ετών θα πρέπει να ενθαρρύνεται η κατανάλωση γάλακτος light (1,5-2%) και να αντικαθίστανται και τα υπόλοιπα γαλακτοκομικά (γιαούρτι, τυρί) με τα αντίστοιχα ημιαποβουτυρωμένα. Η αλλαγή αυτή κρίνεται αναγκαία για την προστασία των αγγείων και την πρόληψη της παχυσαρκίας στα παιδιά αφού τα λιπαρά των γαλακτοκομικών είναι κορεσμένα. Απο την άλλη η περιεκτικότητα του γάλακτος σε ασβέστιο παραμένει η ίδια και στα ημιαποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά. 
Τα παιδιά συστήνεται να πίνουν 500ml ημιάπαχου γάλακτος μέχρι και την ηλικία των 8 ετών. Απο την ηλικία των 9 μέχρι και τα 18 χρόνια η ποσότητα γάλακτος που χρειάζεται ένα παιδί είναι 3 φλιτζάνια (750ml) ημερησίως*. 

Το γάλα εκτός απο ασβέστιο και βιταμίνη D είναι και η βασική πηγή καλίου και φωσφόρου στη δίαιτα των παιδιών ηλικίας 2-18 ετών. Επίσης περιέχει αρκετές βιταμίνες και σημαντικά ιχνοστοιχεία όπως το μαγνήσιο. Η κατανάλωση επαρκούς ποσότητας γάλακτος συμβάλλει στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών στην παιδική και στην εφηβική ηλικία. Ακόμη, η κατανάλωση της κατάλληλης ποσότητας γάλακτος προστατεύει απο την εμφάνιση οστεοπενίας και καρδιαγγειακών παθήσεων αλλά συμβάλλει και στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους.

Απο την άλλη δε θα πρέπει τα παιδιά να πίνουν περισσότερο γάλα απο αυτό που χρειάζεται. Ένα φλυτζάνι γάλακτος με 2% λιπαρά προσδίδει 130 θερμίδες οπότε η υπερκατανάλωση μπορεί να επιφέρει αύξηση βάρους. Επίσης όταν τα παιδί πίνει μεγάλες ποσότητες γάλακτος μειώνεται η όρεξή του για άλλες σημαντικές τροφές. Η υπερκατανάλωση γάλακτος μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό του παιδιού και υψηλά επίπεδα της συγκεκριμένης βιταμίνης έχουν αρνητικές συνέπειες. Εξάλλου όσο περισσότερο γάλα (εκτός του προτεινόμενου) πίνει ένα παιδί τόσο μειώνεται ο σίδηρος στον οργανισμό του αφού το ασβέστιο εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου. 

 
Όλες οι τροφές θα πρέπει να έχουν θέση στο καθημερινό διαιτολόγιο των παιδιών, για να υπάρχει μια ισορροπία στη διατροφή και να εξασφαλιστεί η ομαλή ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό κανένα τρόφιμο δε μπορεί και δεν πρέπει να αντικαθιστά απόλυτα κάποιο άλλο, ακόμα κι αν αυτό είναι τόσο θρεπτικό και ωφέλιμο όσο το γάλα.


* Οι ανωτέρω συστάσεις αφορούν μερίδες γαλακτοκομικών κι όχι αποκλειστικά μερίδες γάλακτος. Μια μερίδα γαλακτοκομικών αντιστοιχεί σε 1 φλυτζάνι γάλα ή 1 κεσεδάκι γιαούρτι (200γρ.) ή 1 κομμάτι τυρί.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές :

American Heart Association.Gidding S.S., Dennison B.A., Birch L.L. et al. Dietary Recommendations for Children and Adolescents : A Guide For Practitioners. Pediatrics 2006 vol. 117(2)

Spence L. A., Cifelli C.J., Miller G.D. The Role of Dairy Productsn Helathy Weight and Body Composition in Children and Adolescents. Current Nutrition & Food Science 2011;7:40-49