Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φυτικές ίνες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φυτικές ίνες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2022

Δημητριακά πρωινού για παιδιά: υγιεινά ή όχι;

Τα δημητριακά είναι ένα τρόφιμο πολύ δημοφιλές στα παιδιά κι αποτελεί τη βάση του πρωινού για όσα παιδιά τρώνε πρωινό. Στην ουσία είναι δημητριακά που είναι επεξεργασμένα με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να είναι έτοιμα για κατανάλωση-συνήθως χρειάζεται να προσθέσει κανείς μόνο γάλα κι έχει έτσι ένα πλήρες πρωινό γεύμα. 

Παραδοσιακά τα δημητριακά πρωινού ήταν ένα τρόφιμα πλούσιο σε υδατάνθρακες και φυτικές ίνες και χαμηλό σε λιπαρά. Τα περισσότερα απο αυτά είναι εμπλουτισμένα σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία (πχ σίδηρο). Τα τελευταία χρόνια όμως πολλά απο τα προϊόντα που εμφανίζονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ ενώ αναφέρουν ότι είναι υγιεινά και κατάλληλα για παιδιά, τελικά (με μια γρήγορη ανάλυση των συστατικών τους) δεν πληρούν τις προδιαγραφές ώστε να χαρακτηρίζονται ως "υγιεινά". 

Δημητριακά πρωινού και υγεία των παιδιών

Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που καταναλώνουν δημητριακά πρωινού έχουν καλύτερη ποιοτικά διατροφή σε σχέση με τα παιδιά που δεν καταναλώνουν δημητριακά στο πρωινό τους. Ειδικότερα, παιδιά κι έφηβοι που τρώνε δημητριακά πρωινού προσλαμβάνουν 60% περισσότερη βιταμίνη D, 52% περισσότερη βιταμίνη Α, 15% περισσότερο ασβέστιο, 71% περισσότερο σίδηρο και 8% περισσότερο κάλιο. Εάν προσέθεταν και γάλα στα δημητριακά τότε η πρόσληψη βιταμίνης D κι ασβεστίου ήταν ακόμα μεγαλύτερη. Σε άλλες σχετικές μελέτες φάνηκε ότι τα δημητριακά πρωινού είναι η κύρια πηγή φυτικών ινών για τα παιδιά, συνεισφέροντας σχεδόν το 50% των ινών που ένα παιδί έχει ανάγκη. Όταν δε τα δημητριακά περιέχουν βρώμη, τότε η πρόσληψη φυτικών ινών κι άλλων θρεπτικών συστατικών είναι ακόμα μεγαλύτερη.  

Φαίνεται ότι τα παιδιά που καταναλώνουν δημητριακά πρωινού έχουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας διατηρώντας ένα χαμηλότερο σωματικό βάρος σε σχέση με παιδιά που δεν καταναλώνουν πρωινό είτε δεν καταναλώνουν δημητριακά στο πρωινό τους. Οι φυτικές ίνες που περιέχουν τα δημητριακά πρωινού προστατεύουν απο την εμφάνιση διαβήτη και υπέρτασης οπότε συμβάλλουν στην καλή υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Ναί μεν, αλλά...

Τα οφέλη των δημητριακών είναι εμφανή όταν επιλέγεται ένα προϊόν πλούσια σε φυτικές ίνες, χαμηλό σε ζάχαρη και κρυμμένη ζάχαρη και χαμηλό επίσης σε λιπαρά. Δυστυχώς τα περισσότερα δημητριακά που βρίσκονται στην αγορά σήμερα (κι ειδικά αυτά που προορίζονται για παιδιά) δεν έχουν τη σύσταση εκείνη που μπορεί να είναι ωφέλιμη, καθώς είναι πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι, λιπαρά και πολύ φτωχά σε φυτικές ίνες. Ειδικά τα σοκολατένια, που είναι και η προτίμηση των περισσοτέρων παιδιών, είναι απο τα χειρότερα ποιοτικά και τα λιγότερο θρεπτικά. 

Τελικά το παιδί να τρώει δημητριακά στο πρωινό του; Ναί, αλλά θα πρέπει το προϊόν να έχει επιλεγεί με προσοχή, έτσι ώστε να είναι όσο πιο υγιεινό γίνεται. Υπάρχουν και τέτοια δημητριακά πρωινού στην αγορά, είναι λίγα, αλλά υπάρχουν. Αρκεί να κοιτάξετε τα συστατικά τους και τη διατροφική ετικέτα-εκεί θα δείτε τελικά εάν το προϊόν αυτό είναι κατάλληλο. 

Επιλέγοντας τα κατάλληλα δημητριακά

  1. Επιλέξτε δημητριακά ολικής άλεσης. Κοιτάξτε τα συστατικά ούτως ώστε τα συστατικά ολικής άλεσης να καλύπτουν τουλάχιστον το 50-60% του συνόλου των δημητριακών.
  2. Διαβάστε την ετικέτα του προϊόντος. Τα 3 πρώτα συστατικά είναι εκείνα τα οποία περιέχονται στη μεγαλύτερη ποσότητα. Εάν στα συστατικά δείτε πολλές άγνωστες λέξεις τις οποίες δε μπορείτε να αναγνωρίσετε είναι καλύτερα να μην αγοράσετε το προϊόν.
  3. Προκειμένου να επιλέξετε ένα προϊόν χαμηλό σε ζάχαρη επιλέξτε εκείνο που έχει 10 ή λιγότερα γραμμάρια απλά ζάχαρα ανά 100γρ τροφίμου. Συνήθως σε αυτά αναγράφεται η ένδειξη "χωρίς προσθήκη ζάχαρης". 
  4. Επιλέξτε δημητριακά πλούσια σε φυτικές ίνες. Η ετικέτα θα πρέπει να γράφει 3 γραμμάρια τουλάχιστον φυτικών ινών ανά μερίδα προϊόντος. Συνήθως τέτοια δημητριακά περιέχουν βρώμη και ξηρούς καρπούς, ξηρά φρούτα κλπ 
  5. Προσέξτε να είναι χαμηλά σε αλάτι. Αυτό σημαίνει ότι η περιεκτικότητα θα πρέπει να είναι λιγότερη απο 0,5-1% σε αλάτι.
  6. Ελέγξτε την περιεκτικότητα σε λιπαρά, θα πρέπει να είναι λιγότερο απο 3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών ανά 100γρ. 

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Williams PG. The Benefits of Breakfast Cereal Consumption: A Systematic Review of the Evidence Base. Adv Nutr 2014;5:6365-6735

Smith JD., Zhu Y., et al. Asoociation between Ready-to-Eat Ceral Consumption and Nutrient Intake, Nutritional Adequacy, and Diet Quality  among Infants, Toddlers and Children in the National Health and Nutrition Examination Survey 2015-2016. Nutrients 2019;11:1989

Legarre-Gimenez N., et al. Breakfast Characteristics and Their Association with energy, Macronutrients, and Food Intake in Children and Adolescents:A Systematic Review And Meta-Analysis. Nutrients 2020;12:2460

Fulgoni V., et al. Oatmeal-Containing Breakfast is Associated with Better Diet Quality and Higher Intake of Key Food Groups and Nutrients Compared to Other Breakfasts In Children. Nutrients 2019;11:964

Hunty A., et al. Doea Regular Breakfast Cereal Consumption Help Chlildren and Adolescents Stay Slimmer?A Sytematic Review and Meta-Analysis. Obes Facts 2013;6:70-85





Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2022

Η διατροφή στη νόσο Πάρκινσον

Η νόσος του Parkinson είναι μια πολύ συχνή νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει 10 με 18 άτομα ανά 100.000. Η ασθένεια είναι πιο διαδεδομένη στους άντρες παρά στις γυναίκες. Τα βασικά της συμπτώματα είναι οι αργές κινήσεις, ο τρόμος (τρέμουλο), η μυϊκή δυσκαμψία και η δυσκολία στο βάδισμα. 

Μέχρι σήμερα τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα, ωστόσο εκτιμάται ότι αφορούν σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως είναι και η διατροφή. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει θεραπεία και τα φάρμακα στοχεύουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων, η έρευνα στοχεύει μεταξύ άλλων, και στα στοιχεία εκείνα της διατροφής που επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τόσο την εμφάνιση όσο και την εξέλιξη της νόσου.

Σχέση διατροφής και νόσου Parkinson

Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η νόσος επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό απο στοιχεία της διατροφής. Οι τρόποι με τους οποίους παρεμβαίνει η διατροφή στην ασθένεια είναι βασικά τρείς. Πρώτον, η ποιότητα της διατροφής επηρεάζει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, απο το οποίο εισέρχονται τα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό. Τροποποιώντας τη διατροφή με στόχο την αλλαγή της σύστασης της εντερικής χλωρίδας μπορεί να επιτευχθεί βελτίωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεύτερον, μέσω της διατροφής μπορεί να ρυθμιστεί η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση που σχετίζεται άμεσα με τη γήρανση των κυττάρων, βασικό χαρακτηριστικό της νόσου Parkinson. Τρίτον, μέσω της διαιτητικής παρέμβασης μπορούν να ελεγχθούν συμπτώματα της νόσου που έχουν άμεση σχέση με το πεπτικό (πχ δυσκοιλιότητα) ενώ ταυτόχρονα η διατροφή μπορεί να λειτουργήσει συνεργιστικά και με τα φάρμακα, αυξάνοντας τη δράση τους. 

Διατροφή Δυτικού τύπου και νόσος  Parkinson

Η διατροφή Δυτικού τύπου εκτιμάται ότι είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως είναι και η νόσος Parkinson. Βασικά χαρακτηριστικά της διατροφής αυτής είναι η υψηλή πρόσληψη θερμίδων, τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα και ω 6 λιπαρά, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε ζάχαρη και η υψηλή πρόσληψη αλατιού. Μελέτες δείχνουν ότι τρόφιμα όπως το μοσχάρι, το τυρί πλούσιο σε λίπος, τα τηγανιτά φαγητά, οι κονσέρβες, τα ζαχαρούχα ροφήματα και το παγωτό όταν καταναλώνονται συχνά και σε μεγάλες ποσότητες  οδηγούν σε γρήγορη πρόοδο της νόσου και ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων. 

Βιταμίνες-σίδηρος-ουρικό οξύ 

Αρκετές έρευνες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης βιταμινών, ειδικά των αντιοξειδωτικών βιταμινών Α και Ε, και της πιθανότητας εμφάνισης της νόσου. Δεν έχει βρεθεί κάποιο στοιχείο που να δείχνει ότι η πρόσληψη αυτών των βιταμινών μέσω συμπληρωμάτων μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Αντιθέτως, ο σίδηρος φαίνεται να σχετίζεται με την ασθένεια. Ειδικότερα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η αυξημένη πρόσληψη μη αιμικού σιδήρου (σιδήρου δηλαδή που βρίσκεται σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Όσον αφορά στο ουρικό οξύ, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Parkinson. Είναι ενδιαφέρον το εύρημα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος φαίνεται να καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου-οπότε αναμένονται νέες μελέτες που να διερευνήσουν την επίδραση της φαρμακευτικής αύξησης του ουρικού οξέος στην πορεία της ασθένειας. 

Γάλα-καφές-τσάι

Όλες οι μελέτες συστηματικά δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα μια μεταανάλυση έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης Parkinson αυξάνει κατά 17% για κάθε 200γρ γάλα ανά ημέρα και 13% για κάθε 10γρ τυρί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συσχέτιση δεν οφείλεται ούτε στο ασβέστιο ούτε στη βιταμίνη D ούτε και στα λιπίδια των γαλακτοκομικών αλλά πιθανότατα στην έκθεση του γάλακτος σε νευροτοξικά φυτοφάρμακα. Επίσης τα γαλακτοκομικά έχουν μικρή περιεκτικότητα σε ουρικό οξύ, οπότε ενδεχομένως να είναι κι αυτός ο λόγος για τον οποίο επηρεάζουν θετικά την πιθανότητα νόσησης. 

Αντιθέτως με το γάλα, ροφήματα που περιέχουν καφεϊνη, όπως είναι ο καφές και το τσάι, φαίνεται να δρούν ιδιαίτερα ευεργετικά μειώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Η προστατευτική αυτή δράση αποδίδεται στις επιμέρους ενώσεις που περιέχουν τόσο ο καφές όσο και το τσάι (αντιοξειδωτικά, ανόργανες ουσίες και πτητικές ενώσεις). 

Μεσογειακή Δίαιτα

Το πρότυπο της Μεσογειακής Δίαιτας είναι απο τα πιο καλά μελετημένα. Έχουν δημοσιευθεί πάρα πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τη θετική της επίδραση σε πολλές ασθένειες, και το ίδιο ισχύει και για τη νόσο Parkinson. Στη μελέτη HELIAD που διεξάγεται στην Ελλάδα και διερευνά παράγοντες που σχετίζονται με την άνοια στην τρίτη ηλικία, βρέθηκε ότι όσο πιο πολύ ακολουθεί κανείς τη Μεσογειακή Δίαιτα τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να εμφανίσει τη νόσο Parkinson. Μάλιστα συγκριτικά με εκείνους που δεν είναι "προσκολλημένοι" στη Μεσογειακή Διατροφή, όσοι ακολουθούν το πρότυπο αυτό παρουσιάζουν έως και 21% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα για όσους ακολουθούν τη συγκεκριμένη δίαιτα σε νεαρή και μέση ηλικία. 

Βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Δίαιτας είναι οι τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως για παράδειγμα τα φρούτα, τα λαχανικά, οι σπόροι, το τσάι και ο καφές, το ελαιόλαδο, τα όσπρια. Βασική διαφορά της διατροφής Μεσογειακού τύπου σε σχέση με τη Δυτικού τύπου διατροφή είναι οι φυτικές ίνες. Η κατανάλωση φυτικών ινών σε κάποιον που ακολουθεί τη Μεσογειακή Διατροφή είναι κατά μέσο όρο 25-30γρ/ημέρα ενώ στη Δυτική τύπου διατροφή η κατανάλωση δεν ξεπερνά τα 10γρ/ημέρα. Αυτό και μόνο το στοιχείο μπορεί να εξηγήσει την προστατευτική δράση της διατροφής της Μεσογείου, καθώς οι ασθενείς με Parkinson εμφανίζουν διαταραγμένο εντερικό μικροβίωμα. Η Μεσογειακή Δίαιτα μπορεί να αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη σύσταση της εντερικής μικροχλωρίδας προς όφελος την υγείας (απομακρύνοντας βλαπτικά βακτήρια και διατηρώντας τα ωφέλιμα). 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Boulos C., Yaghi N., et al. Nutritional Risk Factors, Microbiota and Parkinson's Disease: Whati is rhe Current Evidence? Nutrients, 2019;11

Alcalay RB, Gu Y., et al. The Association between Mediterranean Diet Adherence and Parkinson's Disease. Mov Disord 2012;27(6):771-774

Yin W., Lof M., et al. Mediterranean Dietary Pattern ta Middle Age and Risk of Parkinson's Disease: A Swedish Cohort Study. Mov Disord 2021;36(1)

Metcalfe-Roach , Yu A., et al. MIND and Mediterranean Diets Associated with Later Onset of Parkinson's Disease, Movement Disorders 2021;36(4)

kalampokini S., Becker A., et al. Nonpharmacological Modulation of Chronic Inflammation in Parkinson's Disease : Role of Diet Interventions. Hindawi Parkinson's Disease. 2019:ID7535472

Lange K., et al. Diet and medical foods in Parkinson's Disease. Food Science and Human Wellness. 2019;8:83-95

Jackson A., Forsyth CB, et al. Diet in Parkinson's Disease: Critical Role fot the Microbiome. Frontiers in Neurology, 2019;10:1245








Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2021

Σπόροι: διατροφική αξία και οφέλη στην υγεία

Οι σπόροι έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων καθώς ολοένα και περισσότερες έρευνες πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια σχετικά με τα οφέλη που προσφέρουν. Απο την άλλη και οι καταναλωτές έχουν ξεκινήσει να συμπεριλαμβάνουν διάφορους σπόρους στη διατροφή τους ακολουθώντας και την τάση της εποχής για περισσότερα φυτικά τρόφιμα.

Με διατροφική αξία παρόμοια με εκείνη των ξηρών καρπών, οι σπόροι αποτελούν το πρώτο στάδιο της ζωής ενός φυτού οπότε και περιέχουν όλα εκείνα τα απαραίτητα συστατικά για να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί κατάλληλα το συγκεκριμένο φυτό. Κατά συνέπεια σε μικρή ποσότητα προσφέρουν πολλά θρεπτικά συστατικά κι αναβαθμίζουν την ποιότητα της διατροφής.

Ας δούμε τους πιο δημοφιλείς απόρους που κυκλοφορούν στην αγορά και προτιμούν να καταναλώνουν η πλειονότητα των καταναλωτών.

Διατροφική αξία των πιο δημοφιλών σπόρων

Λιναρόσπορος

Ο λιναρόσπορος είναι πλούσιος σε πρωτεϊνη (20%) ενώ περιέχει υδατάνθρακες, κυρίως με τη μορφή φυτικών ινών (27,8% περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες) και λιπαρά σε ποσοστό 41%. Πλούσιο επίσης σε θερμίδες καθώς τα 100 γραμμάρια λιναρόσπορου αποδίδουν 450 θερμίδες. 

Οι βιοδραστικές ουσίες του σπόρου στις οποίες αποδίδεται η μεγάλη θρεπτική του αξία είναι το α λινολενικό οξύ, οι λιγνάνες και οι φυτικές ίνες. Το α λινολενικό οξύ βρίσκεται στο λιναρόσπορο σε μια απο τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις που απαντώνται σε φυτικά τρόφιμα (22,8%). Απο την άλλη οι φυτικές ίνες που περιέχει ο σπόρος είναι κατά κύριο λόγο διαλυτές (20% έναντι 9% αδιάλυτων ινών).  

Σουσάμι

Το σουσάμι είναι κι αυτό πλούσιο σε λιγνάνες, και μάλιστα οι λιγνάνες (με κύριο εκπρόσωπο τη σησαμίνη) βρίσκονται στο σουσάμι σε μεγαλύτερη ποσότητα σε σχέση με τους άλλους σπόρους. Το σουσάμι περιέχει πολύ περισσότερη πρωτεϊνη απο το λιναρόσπορο (36%), σημαντικά λιγότερους υδατάνθρακες (8%), και 64% λιπαρά, κυρίως πολυακόρεστα. Επιπλέον, το σουσάμι είναι πολύ καλή πηγή ασβεστίου και σιδήρου  (περιεκτικότητα στα 100 γραμμάρια 75 και 81% αντίστοιχα). Τέλος, στα 100 γραμμάρια το σουσάμι αποδίδει 580 θερμίδες.

Ηλιόσπορος

Προερχόμενος απο το φυτό ηλίανθος (απ το οποίο παράγεται εκτός του σπόρου και το ηλιέλαιο), ο ηλιόσπορος έχει παρόμοια θρεπτική αξία με τους υπόλοιπους σπόρους. Έτσι, μια μερίδα 30 γραμμαρίων περιέχει 14 γραμμάρια λιπαρά (κυρίως πολυακόρεστα), 5.5 γραμμάρια πρωτεϊνη, 6.5 γραμμάρια υδατάνθρακες, 3 γραμμάρια φυτικές ίνες ενώ αποδίδει 164 θερμίδες. Ο ηλιόσπορος είναι πλούσιος σε βιταμίνη Ε και περιέχει σημαντικές ποσότητες σεληνίου, ψευδαργύρου, μαγγανίου κι άλλων βιταμινών. Επιπλέον ο ηλιόσπορος είναι πολύ καλή πηγή φαινολικών ενώσεων και φλαβονοειδών, ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. 

Σπόροι chia

Αυτά τα μικροσκοπικά στρογγυλά σποράκια καταναλώνονται εδώ και 5.000 χρόνια και παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή φαρμάκων-"γιατροσόφια" όπως χαρακτηρίζονται. Με περιεκτικότητα 20% σε πρωτεϊνη (που περιλαμβάνει αξιοσημείωτες ποσότητες και την 9 απαραίτητων αμινοξέων), 25% σε φυτικές ίνες και 34% λιπαρά οξέα είναι προφανής η μεγάλη τους θρεπτική αξία. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φυτικές ίνες που υπάρχουν στους σπόρους chia μπορούν να απορροφήσουν μέχρι και 15 φορές το βάρος τους! Οι σπόροι περιέχουν αρκετό ασβέστιο, φώσφορο και μαγνήσιο και μάλιστα σε μεγαλύτερη ποσότητα απο ότι πιο παραδοσιακές πηγές αυτών των στοιχείων, όπως είναι για παράδειγμα το ρύζι ή βρώμη και το καλαμπόκι. Αξιόλογη είναι και η περιεκτικότητα των σπόρων chia σε σίδηρο καθώς περιέχουν το σημαντικό αυτό μέταλλο σε ποσότητα 6 φορές μεγαλύτερη απο το σπανάκι και 2,4 φορές μεγαλύτερη απο το συκώτι. 

Κολοκυθόσπορος

Παρόμοια με τους υπόλοιπους σπόρους, ο κολοκυθόσπορος (ο γνωστός πασατέμπο) έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη (30%) με σύσταση αμινοξέων που προσομοιάζει με αυτή της σόγια και των οσπρίων. Η σύσταση του κολοκυθόσπορου σε λιπαρά και υδατάνθρακες είναι 49% και 12% αντίστοιχα, ενώ περιέχει και 6% φυτικές ίνες. Πολύ καλή πηγή βιταμίνης Ε, καροτενοειδών κι άλλων αντιοξειδωτικών ουσιών είναι επίσης καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου, σιδήρου και ψευδαργύρου. Τα 100 γραμμάρια κολοκυθόσπορου αποδίδουν 545 θερμίδες/

Οφέλη στην υγεία

Όλοι οι σπόροι λόγω της σύστασής τους έχουν πολλά και σημαντικά οφέλη για την υγεία τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση διαφόρων χρόνιων παθήσεων, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Συγκεκριμένα:

  • Έχουν καρδιοπροστατευτική δράση καθώς μειώνουν την ταχύτητα αθηροσκλήρωσης, ελαττώνουν την πίεση και τη χοληστερίνη, βελτιώνουν τις αρρυθμίες και προστατεύουν το μυοκάρδιο απο την ίνωση
  • Μειώνουν τη γλυκόζη στο αίμα διαβητικών ασθενών και ατόμων που βρίσκονται σε προδιαβητικό στάδιο
  • Ελαττώνουν τη φλεγμονή κι έχουν αντιθρομβωτική δράση
  • Συμβάλλουν στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας όταν καταναλώνονται τακτικά
  • Συμβάλλουν στην καλή υγεία του πεπτικού συστήματος αφού προλαμβάνουν ή και ανακουφίζουν απο τη δυσκοιλιότητα
  • Δρούν προστατευτικά έναντι της πιθανότητας εμφάνισης πολλών τύπων καρκίνου (προστάτη, πνευμόνων, παχέος εντέρου, ωοθηκών κι ενδομητρίου)
  • Βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση
  • Προάγουν την υγεία του εγκεφάλου, ενισχύοντας τη μνήμη κι απομακρύνοντας συμπτώματα κατάθλιψης
  • Είναι κυτταροπροστατευτικά καθώς με τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν ασκούν αντιμικροβιακή δράση 
  • Ενισχύουν με πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς το ανοσοποιητικό σύστημα 

 

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Msc 

Βιβλιογραφία

Parikh M., Netticadam T., et al. Flaxseed: its bioactive components and their cardiovascular benefits. Am J Physiol Heart Circ Physiol , 2018;314:H146-H159

Ullah R. ,Nadeem M., et al. Nutritional and therapeutic perspectives of Chia (Salvia hispanica L.):a review J Food Sci Technol 2016;53(4):;1750-1758

Dotto JM., Chacha JS. The potential of pumpkin seeds as a functional food ingredient:A review Scientific African, 2020;10:e00575

Dalibalta S., et al. Health benefts of sesamin on cardiovascular disease and its associated risk factors. Saudi Pharmaceutical Journal 2020;28:1276-1289

Kajla P., Sharma A., Sood DR. Flaxseed-a potential functional food source. J Food Sci Technol 2015;52(4):1857-1871

Parikh M., Maddaford Tg., et al. Dietary Flaxseed as a Strategy for Improving Human Health. Nutrients 2019;11:1171 

Anjum M., Nadeem M., et al. Nutritional and theurapeutic potential of sunflower seeds:a review. British Food Journal 2012;114(4)

; 









Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2021

Πόσες φυτικές ίνες χρειάζεται ένα παιδί;

Η παρουσία φυτικών ινών στην καθημερινή διατροφή είναι πολύ σημαντική καθώς αυτές σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο για πολλές ασθένειες. Κι ενώ γνωρίζουμε αρκετά για την ποσότητα που πρέπει να καταναλώνει ένας ενήλικας, λιγότερο γνωστές είναι οι συστάσεις για τα παιδιά. 
Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι τα παιδιά δυσκολεύονται να καταναλώσουν τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.

Τί είναι οι φυτικές ίνες 

Πρόκειται για υδατάνθρακες οι οποίοι δε διασπώνται απο το πεπτικό σύστημα οπότε φτάνουν άθικτοι σχεδόν στο παχύ έντερο. Εκεί αφού υποστούν ζύμωση απο βακτήρια του εντέρου, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη φυσιολογία του, την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και το μεταβολισμό.

Υπάρχουν δυο τύπου φυτικών ινών, οι διαλυτές και οι αδιάλυτες. Τρόφιμα πλούσια σε ίνες είναι τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.   

Γιατί είναι τόσο σημαντικές για το παιδί

Οι φυτικές ίνες αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων απορροφώντας νερό οπότε και διευκολύνουν το έντερο να κάνει τις απαραίτητες κινήσεις και να αποβάλλει τα κόπρανα ευκολότερα. Εκτός απο την ανακούφιση που προσφέρουν απο τη δυσκοιλιότητα, οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στο γρηγορότερο κι ευκολότερο κορεσμό. Όταν στο φαγητό του παιδιού περιέχονται φυτικές ίνες τότε το παιδί θα χορτάσει και δε θα αναζητήσει σνακ και γλυκίσματα αμέσως μετά το φαγητό. 

Παράλληλα ο ρόλος των φυτικών ινών στην πρόληψη διάφορων ασθενειών και παθήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Μελέτες δείχνουν ότι διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη, παχυσαρκίας, υπέρτασης, καρδιακής προσβολής κι εγκεφαλικού επεισοδίου αλλά και παθήσεων του γαστρεντερικού. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους και βελτιώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος των παιδιών.

Πόσες φυτικές ίνες συστήνονται για τα παιδιά;

Επειδή οι σχετικές μελέτες στα παιδιά είναι λιγοστές, δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη σύσταση για τις φυτικές ίνες, στην οποία να συμφωνούν όλοι και να θεωρείται ως ο "χρυσός κανόνας".

Έτσι, οι συστάσεις διαφέρουν απο οργανισμό και απο χώρα σε χώρα κι εξαρτώνται σε κάθε περίπτωση απο την ηλικία του παιδιού, το φύλο και τις ενεργειακές ανάγκες κάθε παιδιού.

Η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνει τον εύκολο κανόνα: ηλικία παιδιού +5γραμμάρια. Μια δεύτερη σύσταση προτείνει 0,5γραμμάρια/Κιλό βάρους με ανώτατο όριο τα 30 γραμμάρια ινών. Μια άλλη σύσταση του οργανισμού τροφίμων και φαρμάκων (FDA) είναι τα 12 γραμμάρια ινών/1000 θερμίδες.

Απο την άλλη, οι συστάσεις της επιστημονικής επιτροπής του Ηνωμένου Βασιλείου είναι 15 γραμμάρια την ημέρα για παιδιά 2-5 ετών, 20γραμμάρια για παιδιά 5-11 ετών, 25 γραμμάρια για εφήβους 11-16 ετών και 30 γραμμάρια για εφήβους 16-18 ετών. Οι ανωτέρω συστάσεις αποτελούν το μέσο όρο και εξατομικεύονται περαιτέρω ανάλογα το φύλο αλλά και την κατάσταση υγείας του παιδιού.

  

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Edwards CA., Xie C., Garcia AL. Dietary fiber and health in children and adolescents. Proceedings of the Nutrition Society 2015;74:292-302

Korczak R.,et al. Dietary fiber and digestive heath in children. Nutrition Reviews 2017;Vol.75(4):241-259

Kranz S., et al. What Do We Know About Dietary Fiber Intake In Children and Health? The Effects of Fiber Intake on Constipation, Obesity, and Diabetes in Children. Adv Nutr 2012;3:47-53

  






  

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2020

Η διατροφή στη σπαστική κολίτιδα

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, όπως αποκαλείται πιο επιστημονικά η σπαστική κολίτιδα, είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του γαστρεντερικού συστήματος. Υπολογίζεται ότι η επίπτωση του κυμαίνεται απο 11 έως και 20% του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η σπαστική κολίτιδα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του πάσχοντα.


Η σπαστική κολίτιδα συνδέεται άμεσα με τη διατροφή καθώς οι πάσχοντες αναφέρουν συχνά επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά απο κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων.   

Συμπτώματα

Για να θεωρηθεί ότι κάποιος πάσχει απο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου θα πρέπει να έχει πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα, έντονη δυσφορία και πρήξιμο στο στομάχι ή/και στο έντερο για τουλάχιστον 4 ημέρες κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 μηνών.

Το σύνδρομο μπορεί να ταξινομηθεί σε 4 υποκατηγορίες: 1) πόνος στην κοιλιά συνοδευόμενος απο διάρροια, 2) πόνος και φούσκωμα που συνοδεύεται απο δυσκοιλιότητα, 3) συμπτώματα απο το πεπτικό που εναλλάσσονται με διάρροια και δυσκοιλιότητα και 4) συμπτώματα που δεν επιφέρουν αλλαγές στην υφή των κοπράνων και τη συχνότητα κένωσης.     

Διατροφική αντιμετώπιση

Πρώτο στάδιο

Σε πρώτη φάση συστήνεται στο άτομο να ακολουθήσει βασικούς κανόνες μιας υγιεινής διατροφής. Συγκεκριμένα, να τρώει μικρά και συχνά γεύματα, να μην παραλείπει κανένα γεύμα μέσα στην ημέρα, να μασάει καλά την τροφή τρώγοντας αργά και να ενυδατώνεται επαρκώς. Επιπλέον, να περιορίσει τον καφέ, το αλκοόλ, τα πικάντικα και τα πολύ λιπαρά φαγητά. Η σωματική άσκηση αλλά και η καλή ψυχολογική κατάσταση διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τις διατροφικές συστάσεις σε αυτό το στάδιο.

Δεύτερο στάδιο

Σε δεύτερη φάση προτείνουμε στον πάσχοντα μια δίαιτα που έχει σχεδιαστεί κι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια ειδικά για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου αλλά κι γι άλλες παθήσεις-ασθένειες με παρόμοια συμπτώματα απο το γαστρεντερικό. Στη δίαιτα αυτή αποκλείονται κάποιοι συγκεκριμένοι υδατάνθρακες, που έχει βρεθεί ότι δεν απορροφώνται επαρκώς στο έντερο οπότε και προκαλούν φούσκωμα, αέρια, πόνο και τα υπόλοιπα δυσάρεστα συμπτώματα.  Οι υδατάνθρακες αυτοί είναι μεταξύ άλλων οι φρουκτάνες, η φρουκτόζη και η λακτόζη, πολυόλες και γαλακτο ολιγοζαχαρίτες (γαλακτάνια). 

Πρακτικά το άτομο δεν πρέπει να καταναλώνει τρόφιμα που περιέχουν αυτούς τους υδατάνθρακες για 6 έως 8 εβδομάδες, οπότε και παρακολουθείται η βελτίωση ή όχι των συμπτωμάτων. Έπειτα απο αυτό το διάστημα οι ύποπτες τροφές εισάγονται ξανά σταδιακά στη διατροφή ανάλογα με την ανοχή του πάσχοντα. Σε κάθε περίπτωση το άτομο παρακολουθείται απο το διατροφολόγο-διαιτολόγο, έτσι ώστε να εκπαιδευθεί στη συγκεκριμένη διατροφή και να λάβει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο. 

Δίαιτες αποκλεισμού

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο πάσχοντας αφαιρεί απο μόνος του ολόκληρες ομάδες τροφίμων απο τη διατροφή του, επειδή θεωρεί ότι έτσι θα ωφεληθεί. Έτσι, αποκλείονται όσες τροφές περιέχουν γλουτένη, λακτόζη, φυτικές ίνες, λιπαρά κάθε είδους. Ο αποκλεισμός όλων αυτών των ομάδων τροφίμων χωρίς την επίβλεψη του ειδικού μπορεί να οδηγήσει μαθηματικά σε δραματικές αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό (αύξηση βάρους, ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, κακή ψυχολογική διάθεση, αναιμία, οστεοπενία, νευρολογικές διαταραχές, διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες κ.α.). Τελικά, όπως δείχνουν οι μελέτες ακόμα και να αποκλειστούν οι τροφές αυτές δεν παρατηρείται σημαντική μείωση των συμπτωμάτων.  

Συμπερασματικά

Η σπαστική κολίτιδα είναι μια εντελώς προσωπική υπόθεση για τον καθένα που τη βιώνει καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο άτομο σε άτομο. Οπότε και η διατροφική διαχείριση θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη, στοχεύοντας στην κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών του κάθε ατόμου. Ο διατροφολόγος-διαιτολόγος είναι εκείνος ο ειδικός που θα σας καθοδηγήσει με ασφάλεια ώστε να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά το πρόβλημα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία 

Cozma Petrut A., et al. Diet in irritable bowel syndrome:What to recommend, not what to forbid to patients! World J Gastroenterol 2017;23(21):3771-3783

Werlang ME. et al. Irritable Bowel Syndrome and Dietary Interventions. Gastroenterology and Hepatology 2019;15(1)

Algera J., et al. The Dietary Management of Patients with Irritable Bowel Syndrome:A Narrative Review of the Existing and Emerging EvidenceNutrients 2019;11:2162

Portincasa P., et al. Irritable bowel syndrome and diet Gastroenterology Report 2017;5(1):11-19 








Κυριακή 7 Ιουνίου 2020

5 συνήθεις μύθοι για το ψωμί

Το ψωμί βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας της διατροφής, συστήνεται δηλαδή να καταναλώνεται σε καθημερινή βάση. Και αυτό γίνονταν επί πολλά χρόνια παραδοσιακά στη χώρα μας, το ψωμί αποτελούσε τα βασικό τρόφιμο στο καθημερινό τραπέζι. Όμως αυτό δεν ισχύει στη σύγχρονη εποχή. Οι περισσότεροι αποφεύγουν το ψωμί και όσοι το τρώνε νιώθουν ενοχές και δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να φάνε κάτι άλλο...

Ποιοί είναι οι πιο συνηθισμένοι λόγοι για τους οποίους κάποιος αποφεύγει το ψωμί; Είναι τελικά τόσο κακό τρόφιμο που θα πρέπει όλοι να το βγάλουμε απο τη διατροφή μας, ή μήπως οι απόψεις γύρω απο το θέμα είναι απλά ένας μύθος;

Μύθος Νο1. Το ψωμί παχαίνει...

Τι ισχύει: Μια φέτα ψωμί περιέχει κατά μέσο όρο 80 θερμίδες. 'Αρα όταν τρώγεται σε μέτρια ποσότητα ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής γενικότερα, το ψωμί δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε αύξηση βάρους. Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δεν είναι παχυντικό, εξαρτάται απο την ποσότητα που θα φάει κανείς και με τί θα το συνοδέψει. 

Μύθος Νο 2. Η γλουτένη που περιέχει το ψωμί είναι κακή για τον οργανισμό μας

Τι ισχύει: Η γλουτένη είναι μια πρωτεϊνη που, εκτός της μεγάλης θρεπτικής της αξίας, δίνει στο ψωμί ωραία υφή και σχήμα. Δεν προκαλεί καμία βλάβη στο σώμα μας όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Εξαίρεση αποτελούν τα άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη (δείτε περισσότερα εδώ), οπότε και θα πρέπει να αποφεύγουν δια βίου το ψωμί με γλουτένη καθώς και ο,τιδήποτε άλλο περιέχει τη συγκεκριμένη πρωτεϊνη.
Επιπλέον, όταν η γλουτένη αντικαθίσταται απο άλλα υλικά το τελικό προϊόν που προκύπτει είναι ουσιαστικά πολύ βλαπτικό αφού περιέχει πολλά χημικά πρόσθετα αλλά κι αρκετή ζάχαρη ή/και λιπαρά. 

Μύθος Νο 3. Το μαύρο ψωμί είναι πιο υγιεινό απο το λευκό

Τι ισχύει: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ψωμί ολικής άλεσης περιέχει πολύτιμα συστατικά για τον οργανισμό μας, όπως είναι οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία. Όμως, πολλές εταιρείες που παράγουν μαζικά ψωμί προσθέτουν επιπλέον υλικά (για παράδειγμα ζάχαρη, καραμέλα κλπ) έτσι ώστε να κάνουν το τελικό προϊόν πιο νόστιμο και πιο εμφανίσιμο. Οπότε τα συγκεκριμένα ψωμιά δεν έχουν τελικά μεγάλες διαφορές στη θρεπτική αξία απο το λευκό κι έντονα επεξεργασμένο ψωμί του εμπορίου. Γι αυτό καλό είναι να αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα ψωμιά και να διαβάζετε πάντοτε την ετικέτα με τα συστατικά-μπορεί να κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις!

Μύθος Νο 4. Το ψωμί ανεβάζει το ζάχαρο

Τι ισχύει: Όλα τα τρόφιμα, και ειδικά οι υδατάνθρακες αφού τα καταναλώσουμε θα αυξήσουν λίγο ή περισσότερο το ζάχαρο στο αίμα. Το ίδιο ισχύει και για το ψωμί. Όμως το ζάχαρο θα ανέβει σε επικίνδυνα επίπεδα εάν φάμε το ψωμί μόνο του. Όταν συνδυάζουμε το ψωμί με μια καλής ποιότητας πρωτεϊνη ή κάποιο τρόφιμο πλούσιο σε λίπος το ζάχαρο δε θα ανέβει απότομα αλλά πιο σταδιακά κι έτσι θα ήμαστε χορτάτοι για περισσότερη ώρα. 

Μύθος Νο 5. Το ψωμί δημιουργεί φούσκωμα

Τι ισχύει: Οι πρώτες ύλες που περιέχονται στο παραδοσιακό ψωμί (που φτιάχνεται στο σπίτι είτε σε ένα φούρνο που παράγει μικρές ποσότητες) δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα στο πεπτικό μας σύστημα, Όμως στα ψωμιά που παράγονται μαζικά απο μεγάλες βιομηχανίες χρησιμοποιούνται συχνά βελτιωτικά για το αλεύρι, στα οποία πολλοί είναι ευαίσθητοι. Επίσης το βασικό δημητριακό που περιέχει κάθε ψωμί μπορεί να μην το ανέχεται το έντερο κάποιου ενώ με κάποιο άλλο να μην έχει πρόβλημα. Για παράδειγμα το ψωμί απο σιτάρι μπορεί να ενοχλεί ενώ το ψωμί απο σίκαλη όχι. Γι αυτό να παρατηρείτε δυσφορία μετά την κατανάλωση συγκεκριμένου ψωμιού αλλάξτε τον τύπου του ψωμιού και αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα του εμπορίου.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2019

Υδατάνθρακες και διαβήτης:όσα πρέπει να γνωρίζετε

Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας για τα κύτταρά μας και μας προμηθεύουν με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Ειδικά για τα άτομα με διαβήτη οι συστάσεις λένε ότι θα πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής τους. 
Όμως, πολλοί πάσχοντες συχνά αποφεύγουν συγκεκριμένα τρόφιμα ή διστάζουν να βάλουν κάποια άλλα φαγητά πλούσια σε υδατάνθρακες στη διατροφή τους. 
Τι ισχύει τελικά; Πόσους υδατάνθρακες πρέπει να καταναλώνει κάποιος που πάσχει απο διαβήτη και τί άλλο πρέπει να προσέξει;

Οι υδατάνθρακες ανεβάζουν το ζάχαρο;

Όλοι ανεξαιρέτως οι υδατάνθρακες που βρίσκονται στα τρόφιμα και στα ποτά ανεβάζουν το ζάχαρο, επειδή όλοι διασπώνται στον οργανισμό σε γλυκόζη (το ζάχαρο του αίματος). Ωστόσο, ο τύπος του υδατάνθρακα και η ποσότητα αυτού θα κάνει τη διαφορά, αφού  καθορίζει την επιτυχή ή όχι διαχείριση του διαβήτη.

Τύποι υδατανθράκων

  1. Άμυλο (ή σύνθετοι υδατάνθρακες). Περιέχεται στα εξής τρόφιμα: ψωμί και δημητριακά, ζυμαρικά, πατάτες, λαχανικά και όσπρια
  2. Σάκχαρα (ή απλοί υδατάνθρακες). Χωρίζονται περαιτέρω σε φυσικά ζάχαρα (φρούτα, υδατάνθρακες γαλακτοκομικών κλπ) και προστιθέμενα (ζάχαρη, μέλι, πετιμέζι, φρουκτόζη κ.α.). Τα πρώτα περιέχονται φυσικά στα τρόφιμα ενώ τα δεύτερα βρίσκονται κυρίως σε επεξεργασμένα προϊόντα. 
  3. Φυτικές ίνες. Χωρίζονται περαιτέρω σε αδιάλυτες ίνες (αμυλούχα τρόφιμα ολικής άλεσης) και διαλυτές φυτικές ίνες (φρούτα και κάποια λαχανικά). 
Οι σύνθετοι υδατάνθρακες διασπώνται πιο αργά στο σώμα κι απελευθερώνονται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος σε σχέση με τα απλά ζάχαρα, γι αυτό και θα πρέπει να αποτελούν τη βασική πηγή υδατανθράκων στη δίαιτα ενός διαβητικού. Καλό είναι, να περιορίζονται αισθητά τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε απλά ζάχαρα επειδή ανεβάζουν πολύ περισσότερο και πιο απότομα το ζάχαρο οπότε επηρεάζουν αρνητικά τη συνολική διαχείριση της πάθησης. 

Ποιά ποσότητα είναι η κατάλληλη;

Δεν υπάρχει μια καθορισμένη ποσότητα υδατανθράκων που να συστήνεται γενικά για όλους τους πάσχοντες. Το πόσους υδατάνθρακες θα πρέπει να καταναλώνει κάποιος διαβητικός καθημερινά εξαρτάται απο την ηλικία και το φύλο του, το επίπεδο δραστηριότητας του, συνυπάρχουσες παθήσεις (απο το ιατρικό ιστορικό) αλλά και τους στόχους που έχουν τεθεί απο το θεράποντα γιατρό (π.χ. αν θα πρέπει να υπάρξει απώλεια ή διατήρηση βάρους, αν θα πρέπει απλά να βελτιωθούν τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα, αν θα πρέπει να βελτιωθεί η αθλητική απόδοση εφόσον ο πάσχων ασκείται κ.λ.π.). 

Διαβήτης υπό αγωγή 

Εάν λαμβάνετε φάρμακα για το διαβήτη σας (χάπια ή ινσουλίνη) θα πρέπει να είστε πιο προσεκτικοί με την κατανάλωση υδατανθράκων. 

Επισκεφθείτε έναν διατροφολόγο, ο οποίος θα σας βοηθήσει να φτιάξετε μαζί ένα πρόγραμμα διατροφής προσαρμοσμένο στις δικές σας ανάγκες, σύμφωνα και με τις οδηγίες του γιατρού σας. Παράλληλα θα σας εκπαιδεύσει για το ποιά τρόφιμα να διαλέγετε, το μέγεθος της μερίδας και το πώς θα αποφύγετε τις απότομες αυξήσεις στο ζάχαρο ή την υπογλυκαιμία. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Evert AB., et al. Nutrition Therapy Recommendations for the Management of Adults With Diabetes, Position Statement. Diabetes Care 2013;36

diabetes.org




Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2019

Διαβάζοντας μια διατροφική ετικέτα...

Η διατροφική ετικέτα αποτελεί την "ταυτότητα" του τροφίμου κι έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να βοηθήσει τους καταναλωτές να επιλέγουν το καλύτερο τρόφιμο που θα συμβάλλει στη βελτίωση της υγείας τους. Η ετικέτα ενός τροφίμου περιλαμβάνει αρκετές πληροφορίες για το τρόφιμο:τα συστατικά, την ποιότητα, τις μερίδες, το ποσοστό κάλυψης των ημερήσιων αναγκών αλλά σε αρκετές περιπτώσεις και τον τρόπο παραγωγής-επεξεργασίας-συντήρησης του συγκεκριμένου τροφίμου.

Μελέτες δείχνουν ότι οι καταναλωτές δεν κατανοούν πλήρως όλες τις πληροφορίες μιας διατροφικής ετικέτας αλλά μόνο κάποια βασικά της σημεία. Κάποιοι μάλιστα δε δείχνουν κανένα ενδιαφέρον ώστε να αναλύσουν τα δεδομένα που διαβάζουν, που η αλήθεια είναι ότι είναι αρκετά δυσνόητα (ειδικά για όσους δεν έχουν πολλές γνώσεις διατροφής). 

Διαβάζοντας την ετικέτα..

Το μυστικό είναι να γνωρίζετε το τί αναζητάτε σε ένα τρόφιμο..Απο κει και πέρα κοιτάζοντας κάποια απαραίτητα στοιχεία στην ετικέτα θα κάνετε και την κατάλληλη επιλογή.

Τα πιο σημαντικά στοιχεία σε μια διατροφική ετικέτα είναι:

  • Οι θερμίδες. Είναι η πληροφορία που ενημερώνει για το πόσο "παχυντικό" είναι ένα τρόφιμο. Εστιάστε στις θερμίδες ανά μερίδα κι όχι ανά 100 γραμμάρια τροφίμου. 
  • Τα λιπαρά. Όλα τα λιπαρά παρέχουν 9 θερμίδες/γραμμάριο, όμως έχει σημασία η ποιότητα των λιπαρών. Επιλέξτε τρόφιμα που αναγράφουν μεγαλύτερη αναλογία πολυακόρεστων και μονο ακόρεστων λιπαρών και μικρή ποσότητα κορεσμένων. Αποφύγετε τρόφιμα, στα οποία αναφέρει η ετικέτα ότι περιέχονται τρανς λιπαρά. Τα τρανς λιπαρά αναφέρονται σε κάποιες ετικέτες και ως "υδρογονωμένα" ή "μερικώς υδρογονωμένα" λιπαρά.
  • Η ζάχαρη. Εκτός του ότι είναι άκρως ανθυγιεινή προσθέτει κι αρκετές θερμίδες στο τρόφιμο. Επιλέξτε προϊόν με λιγότερο απο 5 γραμμάρια ζάχαρη/μερίδα. Προσέξτε ιδιαίτερα επειδή σε πολλά τρόφιμα η ζάχαρη αναφέρεται με άλλα ονόματα όπως "σιρόπι καλαμποκιού","δεξτρόζη", "ιμβερτοποιημένο ζάχαρο" κ.α. 
  • Το αλάτι. Επειδή η πρόσληψη αλατιού δε θα πρέπει να ξεπερνάει το 1 κουταλάκι/ημέρα για τους υγιείς και το 1/2 κουταλάκι για όσους έχουν προβλήματα υγείας (κυρίως υπέρταση) επιλέξτε τρόφιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο. Προτιμήστε τρόφιμα με τη λιγότερο δυνατή επεξεργασία.
  • Οι φυτικές ίνες. Η σύσταση είναι να προσλαμβάνονται 25 γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα. Για να θεωρηθεί ένα τρόφιμο πλούσιο σε φυτικές ίνες θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 5 γραμμάρια ινών/μερίδα προϊόντος. 
  • Το ποσοστό κάλυψης των αναγκών. Είναι μια πληροφορία που σχετίζεται με την ποιότητα ενός τροφίμου. Όσο μεγαλύτερο ποσοστό αναγκών καλύπτει ένα τρόφιμο (σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία αναφέρεται συνήθως) τόσο πιο θρεπτικό είναι. 
Η λίστα με τα συστατικά..

Οι εταιρείες παραγωγής είναι υποχρεωμένοι να αναφέρουν τα συστατικά που περιέχονται στο τρόφιμο κατά σειρά βάρους. Αυτό σημαίνει ότι το συστατικό που αναφέρεται πρώτο είναι το βασικό συστατικό του τροφίμου. Κατά συνέπεια αυτό που αναφέρεται τελευταίο στη λίστα συστατικών περιέχεται στο τρόφιμο στη μικρότερη ποσότητα, σε σχέση με τα υπόλοιπα. Αποφύγετε τρόφιμα που έχουν ως πρώτο ή δεύτερο συστατικό τη ζάχαρη. Επίσης να γνωρίζετε ότι όσο λιγότερα συστατικά περιέχει ένα τρόφιμο τόσο λιγότερο επεξεργασμένο είναι, οπότε είναι μια καλή επιλογή.

Οι διατροφικοί ισχυρισμοί..

Εκτός απο τα ανωτέρω πολλά προϊόντα αναφέρουν διάφορους διατροφικούς ισχυρισμούς πάνω στη συσκευασία, όπως "υγιεινό τρόφιμο" ή "χωρίς ζάχαρη" ή "με λίγες θερμίδες" ή "δεν περιέχει χοληστερόλη". Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί περισσότερο διαφημιστικό σκοπό έχουν παρά στοχεύουν στην ουσία. Αναφέροντας με μεγάλα γράμματα κάτι απο τα ανωτέρω επιθυμούν να "τραβήξουν" πιο εύκολα το βλέμμα και να αυξήσουν τις πιθανότητες να αγοράσετε το τρόφιμο. 
Συμβουλευτείτε ούτως ή άλλως τη διατροφική ετικέτα επειδή σε αρκετές περιπτώσεις οι ισχυρισμοί αυτοί μπορεί να είναι και παραπλανητικοί.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία


Soederberg LM., Cassady DL. The Effects of Nutrition Knowledge on Food Label Use:A Review of the Literature. Appetite 2015;92:207-216

Viola GC., et al. Are food labels effective s a means of health prevention? Journal of Public Health Prevention 2016;5:768

Goyal R., Deshmukh N. Food label reading:Read before you eat. Journal of Education and Health Prevention 2018;7:56

webmd.com "how to read a food label"






Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019

Οι θαυμαστές ιδιότητες της κολοκύθας!

Το φθινόπωρο είναι, μεταξύ άλλων, και η εποχή της κολοκύθας. Είναι η εποχή αυτού του πολύ νόστιμου και ταυτόχρονα θρεπτικού λαχανικού. Συνήθως η κολοκύθα είναι στρογγυλή και πορτοκαλί, αν και το χρώμα, το σχήμα και το μέγεθος μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα την ποικιλία. 

Η κολοκύθα είναι στην ουσία φρούτο, αφού περιέχει σπόρους αλλά απο διατροφικής άποψης κατηγοριοποιείται στα λαχανικά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα αγγούρια και τα πεπόνια. 

Απο τα πιο σημαντικά μέρη της κολοκύθας είναι ο σπόροι της, πλούσιοι σε πρωτεϊνη και χαμηλή σε λιπαρά. Tο δεύτερο πιο σημαντικό μέρος είναι η σάρκα της-όταν δεν έχει ωριμάσει πολύ μαγειρεύεται ως λαχανικό ενώ όταν είναι πολύ ώριμη χρησιμοποιείτε στην παρασκευή γλυκών αλλά και ροφημάτων, ακόμα και αλκοολούχων ποτών. 

Θρεπτική σύσταση

Η κολοκύθα είναι ένα λαχανικό πολύ χαμηλό σε ενεργειακό περιεχόμενο, καθώς 1 φλυτζάνι μαγειρεμένης κολοκύθας αποδίδει μόνο 50 θερμίδες. Σε αυτή την ποσότητα περιέχονται επίσης 12 γραμμάρια υδατανθράκων, 2 γραμμάρια πρωτεϊνών και 3 γραμμάρια φυτικών ινών. Περιέχει επίσης αρκετές βιταμίνες (Κ, C, E, A) και ιχνοστοιχεία (κάλιο, χαλκό, μαγνήσιο, λίγο σίδηρο). Είναι ιδιαίτερα υψηλή σε β-καροτένιο ένα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό, το οποίο μετατρέπεται στο σώμα μας σε βιταμίνη Α. 

Ιδιότητες-οφέλη στην υγεία

Η κολοκύθα, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, έχει αντιοξειδωτικές, αντιδιαβητικές και δυνητικά αντικαρκινικές ιδιότητες. Ειδικότερα:

  • Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συστατικά που περιέχονται στην κολοκύθα έχουν τη δυνατότητα να διεγείρουν το σχηματισμό των λευκών αιμοσφαιρίων, την πρώτη "γραμμή άμυνας" του οργανισμού σε κάθε "εισβολέα"
  • Διατηρούν την όρασή μας σε καλή κατάσταση. Με την υψηλή περιεκτικότητα σε β καροτένιο, λουτεϊνη και ζεαξανθίνη η κολοκύθα όταν καταναλώνεται συχνά προστατεύει απο τις εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς (ωχρά κηλίδα, καταρράκτης κ.α.)
  • Όταν η διατροφή μας περιλαμβάνει κολοκυθόσπορους μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, του εντέρου, του μαστού και των πνευμόνων. Τα καροτενοειδή που περιέχονται στην κολοκύθα φαίνεται να προστατεύουν απο την εμφάνιση καρκίνου του προστάτη
  • Η κατανάλωση κολοκύθας συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς. Με την περιεκτικότητα της σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C και κάλιο μπορεί να ελαττώσει την αρτηριακή πίεση και να μειώσει τα επίπεδα χοληστερίνης. 
  • Τα αντιοξειδωτικά που περιέχει οι κολοκύθα και οι φαινολικές ενώσεις είναι δυνατό να μειώσουν το οξειδωτικό στρες και να βελτιώσουν έτσι την υγεία των αγγείων, συμβάλλοντας στην καλύτερη ρύθμιση χρόνιων ασθενειών και παθήσεων (διαβήτης, νευρολογικές παθήσεις, αυτοάνοσα νοσήματα)
Πώς να την καταναλώσετε

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να εντάξετε την κολοκύθα στη διατροφή σας. Μπορείτε να την καταναλώσετε ψητή μαζί με άλλα λαχανικά, να την κάνετε πουρέ ή σούπα. Η κολοκύθα μπαίνει σε πίτες και δίνει ένα πολύ γευστικό γλυκό αποτέλεσμα. Επίσης, η κολοκύθα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε γλυκά-δοκιμάστε κέικ και μπισκότα με κολοκύθα, θα εκπλαγείτε απο τη νοστιμιά τους ενώ είναι κι ένας τρόπος να φάνε τα παιδιά λαχανικά.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Saavedra MJ., Aires A., et al. Evaluation of the potential of squash pumpkin by-products (seeds and shell) as sources of antioxidant and bioactive compounds. J Food Sci Technol 2015;52(2):1008-1015

Yadav M., Jain S., et al. Medicinal and biological potential of pumpkin:an updated review Nutrition Research Reviews 2010;23:184-190

organicfacts.net





Σάββατο 31 Αυγούστου 2019

Τi κερδίζουμε τρώγοντας χουρμάδες;

Τι είναι οι χουρμάδες;

Είναι ένα φρούτο με γλυκιά γεύση που καταναλώνεται κυρίως αποξηραμένο. Το δέντρο απο το οποίο προέρχεται καλλιεργείται απο την αρχαιότητα ενώ χρησιμοποιείται ως τροφή για πάνω 6000 χρόνια. Είναι η κύρια καλλιέργεια στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Τα τελευταία χρόνια οι χουρμάδες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς και ολοένα και περισσότερα άτομα τα εντάσσουν στη διατροφή τους. 

Τι περιέχουν; 

Οι χουρμάδες, ως φρούτα, είναι πλούσια σε υδατάνθρακες οπότε και μια καλή πηγή ενέργειας. Περιέχουν σημαντική ποσότητα φυτικών ινών, αρκετές βιταμίνες και μέταλλα. Συγκεκριμένα, οι χουρμάδες είναι πηγή ασβεστίου, σιδήρου, φωσφόρου, νατρίου, καλίου, μαγνησίου και ψευδαργύρου. Απο βιταμίνες περιέχουν θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, φυλλικό οξύ και τις λιποδιαλυτές Α και Κ. 

Τα σημαντικότερα όμως συστατικά των χουρμάδων, στα οποία αποδίδονται αρκετές "θεραπευτικές" ιδιότητες είναι τα αντιοξειδωτικά (φαινολικές ενώσεις και φλαβονοειδή).  Μάλιστα η συγκέντρωση των πολυφαινολών στους χουρμάδες είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα ξηρά φρούτα.

Πώς ωφελούμαστε;

Προσφέρουν άμεσα ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πιστοί στο Ισλάμ για όσο διαρκεί το Ραμαζάνι, διακόπτουν την πολύωρη νηστεία ξεκινώντας να τρώνε χουρμάδες και μετά ακολουθούν τα υπόλοιπα γεύματα. Οπότε,ως άμεση πηγή ενέργειας, είναι μια πολύ καλή λύση για ένα ενδιάμεσο σνακ σε όσους αθλούνται ή γενικά έχουν έντονη δραστηριότητα. 

Οι χουρμάδες ανακουφίζουν απο τη δυσκοιλιότητα και γενικά βελτιώνουν την υγεία του πεπτικού συστήματος, ενισχύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της αναιμίας και προστατεύουν απο την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Ακόμα, συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ενδυναμώνουν τα οστά, βοηθούν στην καλύτερη όραση (ειδικά τη νύχτα), είναι σύμμαχος μας στην απώλεια βάρους. Τέλος, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι καταναλώνοντας τακτικά χουρμάδες μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, διαβήτη και διάφορων αλλεργικών παθήσεων.

Τι να προσέξετε...

Υπάρχουν πολλοί τύποι χουρμάδων στην αγορά. Οι καλύτεροι είναι εκείνοι που έχουν υποστεί τη λιγότερο δυνατή επεξεργασία, δεν έχουν δηλαδή άλλα πρόσθετα. Δώστε προσοχή να μην έχουν εμποτιστεί σε σιρόπι γλυκόζης ή άλλα γλυκαντικά.

Επειδή η επιφάνειά τους είναι κολλώδης, προσελκύουν πολλές ακαθαρσίες. Οπότε σκόπιμο είναι να αγοράζετε τους συσκευασμένους χουρμάδες και να αποφεύγετε όσους πωλούνται χύμα. Καλό είναι επίσης να πλένονται πριν φαγωθούν, για να απομακρύνονται τυχόν ξένα σώματα που έχουν κολλήσει πάνω τους.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Rahmani AH, et al. Therapeutic effects of dates fruits (Phoenix dactyfilera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumor activity. Int J Clin Exp Med 2014;7(3):483-491

Eid N., Enani S., et al. The impact of date palm fruits and their component polyphenols , on gut microbial ecology, bacterial metabolites and colon cancer cell proliferation. Journan of Nutritional Science 2014;3:e46(1-9)

ndb.nal.usda.gov








Τετάρτη 7 Αυγούστου 2019

Αβοκάντο:διατροφική αξία και οφέλη στην υγεία

Το αβοκάντο έχει γίνει πολύ δημοφιλές τα τελευταία χρόνια, ειδικά για εκείνους που ακολουθούν μια υγιεινή διατροφή κι όχι άδικα, αφού είναι ένα πολύ θρεπτικό τρόφιμο. Το παράδοξο με το αβοκάντο είναι το ότι ενώ ανήκει στην κατηγορία των φρούτων η θρεπτική του σύσταση προσομοιάζει με εκείνη των ξηρών καρπών. 

Το αβοκάντο είναι ένα προϊόν "από την παραγωγή στην κατανάλωση" , δε χρειάζεται δηλαδή καμία επεξεργασία, συντήρηση ούτε και ενισχυτικά γεύσης. Η φλούδα του το κάνει ανθεκτικό έναντι των μολύνσεων και των επιθέσεων από διάφορα έντομα, οπότε δεν υπάρχει ανάγκη για καμία ιδιαίτερη συσκευασία. Έτσι, η καλλιέργεια του είναι σχετικά εύκολη και η ευκολία αυτή επιτρέπει να παράγεται με περιβαλλοντικά βιώσιμο τρόπο.

Διατροφική αξία

Ένα μέτριο φρούτο (περίπου 140 γραμμάρια) έχει σύσταση παρόμοια με 1 χούφτα (40 γραμμάρια περίπου) ξηρούς καρπούς (συγκεκριμένα αμύγδαλα, καρύδια ή φυστίκια). Παρόλο που η συνιστώμενη ποσότητα είναι το 1/5 του φρούτου η συνήθης ποσότητα που καταναλώνεται είναι το 1/2 αβοκάντο. 

Όσον αφορά τη θρεπτική του σύσταση το αβοκάντο είναι πλούσιο σε λιπαρά, φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. 

Λιπαρά οξέα: Το αβοκάντο περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά σε ποσοστό 71%, πολυακόρεστα σε ποσοστό 13% και κορεσμένα λιπαρά σε ποσοστό 16%. Όσο το φρούτο ωριμάζει μειώνεται η περιεκτικότητά του σε κορεσμένα κι αυξάνεται η αντίστοιχη σε μονοακόρεστα. 

Υδατάνθρακες: Σε σύγκριση με τα υπόλοιπα φρούτα το αβοκάντο περιέχει ελάχιστα ζάχαρα (0,2 γραμμάρια ανά 1/2 φρούτο). Γι αυτό το λόγο ο γλυκαιμικός δείκτης του αβοκάντο (το πόσο γρήγορα ανεβάζει το ζάχαρο δηλαδή) είναι σχεδόν μηδενικός.

Φυτικές ίνες: Το 80% των υδατανθράκων του αβοκάντο αποτελείται απο φυτικές ίνες (απο τις οποίες 70% είναι αδιάλυτες και 30% διαλυτές φυτικές ίνες). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι  τρώγοντας κανείς καθημερινά 1/2 αβοκάντο μπορεί να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες του σε φυτικές ίνες. 

Βιταμίνες-ιχνοστοιχεία: Το αβοκάντο είναι απο τα λίγα φρούτα που περιέχουν σημαντικές ποσότητες και των 2 βασικών αντιοξειδωτικών βιταμινών C και E. Μεγάλη επίσης είναι η περιεκτικότητα σε κάλιο και φυλλικό οξύ.

Αντιοξειδωτικά: Η περιεκτικότητα του αβοκάντο σε φυτοστερόλες είναι πολύ υψηλή. Επίσης περιέχονται σημαντικές ποσότητες λουτεϊνης και ζεαξανθίνης, ουσίες απαραίτητες για την καλή λειτουργία της όρασης. 

Οφέλη στην υγεία 

Αρκετές μελέτες έχουν διεξαχθεί και τα ευρήματα αυτών είναι πολύ σημαντικά καθώς δείχνουν ότι τα άτομα που καταναλώνουν συχνά αβοκάντο έχουν:

  1. Καλύτερο λιπιδαιμικό προφίλ (αυξημένη καλή χοληστερίνη, χαμηλή κακή και ελαττωμένα τριγλυκερίδια)
  2. Μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου
  3. Αυξημένη προστασία έναντι διαφόρων μορφών καρκίνου
  4. Μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος, δείκτη μάζας σώματος και περιφέρειας μέσης
  5. Περισσότερες πιθανότητες να έχουν φυσιολογική αρτηριακή πίεση
  6. Πιο ποιοτική διατροφή γενικότερα
Το αβοκάντο στο τραπέζι μας...

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να απολαύσει κανείς αυτό το νόστιμο φρούτο. Τρώγεται ωμό συνοδεία λαχανικών. Μπορείτε να φτιάξετε εύκολα αλείμματα με αβοκάντο κι ελαιόλαδο για τις σαλάτες και τα σάντουιτς. Ακόμα μπορείτε να φτιάξετε διάφορα γλυκίσματα με αβοκάντο αντικαθιστώντας το βούτυρο (πχ παγωτό και άλλειμα τύπου πραλίνας φουντουκιού). Τέλος, το αβοκάντο μπορεί να προστεθεί σε smoothies μαζί με φρούτα και λαχανικά. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία

Dreher ML., et al. Hass Avocado Composition and Potential Health Effects. Critical Reviews in Food Science and Nutrition.2013;53:738-750

Fulgoni VL., et al. Avocado consumption in associated with better diet quality and nutrient intake, and lower metabolic syndrome risk in US adults.:results fron the National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 2001-2008. Nutrition Journal 2013;12:1

Ameer K. Avocado as a Major Dietary Source of Antioxidants and its Preventive Role in Neurodegenerative Diseases. Adv Neurobiol 2016;12:337-54