Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υδατάνθρακες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υδατάνθρακες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2021

Σπόροι: διατροφική αξία και οφέλη στην υγεία

Οι σπόροι έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων καθώς ολοένα και περισσότερες έρευνες πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια σχετικά με τα οφέλη που προσφέρουν. Απο την άλλη και οι καταναλωτές έχουν ξεκινήσει να συμπεριλαμβάνουν διάφορους σπόρους στη διατροφή τους ακολουθώντας και την τάση της εποχής για περισσότερα φυτικά τρόφιμα.

Με διατροφική αξία παρόμοια με εκείνη των ξηρών καρπών, οι σπόροι αποτελούν το πρώτο στάδιο της ζωής ενός φυτού οπότε και περιέχουν όλα εκείνα τα απαραίτητα συστατικά για να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί κατάλληλα το συγκεκριμένο φυτό. Κατά συνέπεια σε μικρή ποσότητα προσφέρουν πολλά θρεπτικά συστατικά κι αναβαθμίζουν την ποιότητα της διατροφής.

Ας δούμε τους πιο δημοφιλείς απόρους που κυκλοφορούν στην αγορά και προτιμούν να καταναλώνουν η πλειονότητα των καταναλωτών.

Διατροφική αξία των πιο δημοφιλών σπόρων

Λιναρόσπορος

Ο λιναρόσπορος είναι πλούσιος σε πρωτεϊνη (20%) ενώ περιέχει υδατάνθρακες, κυρίως με τη μορφή φυτικών ινών (27,8% περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες) και λιπαρά σε ποσοστό 41%. Πλούσιο επίσης σε θερμίδες καθώς τα 100 γραμμάρια λιναρόσπορου αποδίδουν 450 θερμίδες. 

Οι βιοδραστικές ουσίες του σπόρου στις οποίες αποδίδεται η μεγάλη θρεπτική του αξία είναι το α λινολενικό οξύ, οι λιγνάνες και οι φυτικές ίνες. Το α λινολενικό οξύ βρίσκεται στο λιναρόσπορο σε μια απο τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις που απαντώνται σε φυτικά τρόφιμα (22,8%). Απο την άλλη οι φυτικές ίνες που περιέχει ο σπόρος είναι κατά κύριο λόγο διαλυτές (20% έναντι 9% αδιάλυτων ινών).  

Σουσάμι

Το σουσάμι είναι κι αυτό πλούσιο σε λιγνάνες, και μάλιστα οι λιγνάνες (με κύριο εκπρόσωπο τη σησαμίνη) βρίσκονται στο σουσάμι σε μεγαλύτερη ποσότητα σε σχέση με τους άλλους σπόρους. Το σουσάμι περιέχει πολύ περισσότερη πρωτεϊνη απο το λιναρόσπορο (36%), σημαντικά λιγότερους υδατάνθρακες (8%), και 64% λιπαρά, κυρίως πολυακόρεστα. Επιπλέον, το σουσάμι είναι πολύ καλή πηγή ασβεστίου και σιδήρου  (περιεκτικότητα στα 100 γραμμάρια 75 και 81% αντίστοιχα). Τέλος, στα 100 γραμμάρια το σουσάμι αποδίδει 580 θερμίδες.

Ηλιόσπορος

Προερχόμενος απο το φυτό ηλίανθος (απ το οποίο παράγεται εκτός του σπόρου και το ηλιέλαιο), ο ηλιόσπορος έχει παρόμοια θρεπτική αξία με τους υπόλοιπους σπόρους. Έτσι, μια μερίδα 30 γραμμαρίων περιέχει 14 γραμμάρια λιπαρά (κυρίως πολυακόρεστα), 5.5 γραμμάρια πρωτεϊνη, 6.5 γραμμάρια υδατάνθρακες, 3 γραμμάρια φυτικές ίνες ενώ αποδίδει 164 θερμίδες. Ο ηλιόσπορος είναι πλούσιος σε βιταμίνη Ε και περιέχει σημαντικές ποσότητες σεληνίου, ψευδαργύρου, μαγγανίου κι άλλων βιταμινών. Επιπλέον ο ηλιόσπορος είναι πολύ καλή πηγή φαινολικών ενώσεων και φλαβονοειδών, ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. 

Σπόροι chia

Αυτά τα μικροσκοπικά στρογγυλά σποράκια καταναλώνονται εδώ και 5.000 χρόνια και παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή φαρμάκων-"γιατροσόφια" όπως χαρακτηρίζονται. Με περιεκτικότητα 20% σε πρωτεϊνη (που περιλαμβάνει αξιοσημείωτες ποσότητες και την 9 απαραίτητων αμινοξέων), 25% σε φυτικές ίνες και 34% λιπαρά οξέα είναι προφανής η μεγάλη τους θρεπτική αξία. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φυτικές ίνες που υπάρχουν στους σπόρους chia μπορούν να απορροφήσουν μέχρι και 15 φορές το βάρος τους! Οι σπόροι περιέχουν αρκετό ασβέστιο, φώσφορο και μαγνήσιο και μάλιστα σε μεγαλύτερη ποσότητα απο ότι πιο παραδοσιακές πηγές αυτών των στοιχείων, όπως είναι για παράδειγμα το ρύζι ή βρώμη και το καλαμπόκι. Αξιόλογη είναι και η περιεκτικότητα των σπόρων chia σε σίδηρο καθώς περιέχουν το σημαντικό αυτό μέταλλο σε ποσότητα 6 φορές μεγαλύτερη απο το σπανάκι και 2,4 φορές μεγαλύτερη απο το συκώτι. 

Κολοκυθόσπορος

Παρόμοια με τους υπόλοιπους σπόρους, ο κολοκυθόσπορος (ο γνωστός πασατέμπο) έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη (30%) με σύσταση αμινοξέων που προσομοιάζει με αυτή της σόγια και των οσπρίων. Η σύσταση του κολοκυθόσπορου σε λιπαρά και υδατάνθρακες είναι 49% και 12% αντίστοιχα, ενώ περιέχει και 6% φυτικές ίνες. Πολύ καλή πηγή βιταμίνης Ε, καροτενοειδών κι άλλων αντιοξειδωτικών ουσιών είναι επίσης καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου, σιδήρου και ψευδαργύρου. Τα 100 γραμμάρια κολοκυθόσπορου αποδίδουν 545 θερμίδες/

Οφέλη στην υγεία

Όλοι οι σπόροι λόγω της σύστασής τους έχουν πολλά και σημαντικά οφέλη για την υγεία τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση διαφόρων χρόνιων παθήσεων, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Συγκεκριμένα:

  • Έχουν καρδιοπροστατευτική δράση καθώς μειώνουν την ταχύτητα αθηροσκλήρωσης, ελαττώνουν την πίεση και τη χοληστερίνη, βελτιώνουν τις αρρυθμίες και προστατεύουν το μυοκάρδιο απο την ίνωση
  • Μειώνουν τη γλυκόζη στο αίμα διαβητικών ασθενών και ατόμων που βρίσκονται σε προδιαβητικό στάδιο
  • Ελαττώνουν τη φλεγμονή κι έχουν αντιθρομβωτική δράση
  • Συμβάλλουν στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας όταν καταναλώνονται τακτικά
  • Συμβάλλουν στην καλή υγεία του πεπτικού συστήματος αφού προλαμβάνουν ή και ανακουφίζουν απο τη δυσκοιλιότητα
  • Δρούν προστατευτικά έναντι της πιθανότητας εμφάνισης πολλών τύπων καρκίνου (προστάτη, πνευμόνων, παχέος εντέρου, ωοθηκών κι ενδομητρίου)
  • Βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση
  • Προάγουν την υγεία του εγκεφάλου, ενισχύοντας τη μνήμη κι απομακρύνοντας συμπτώματα κατάθλιψης
  • Είναι κυτταροπροστατευτικά καθώς με τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν ασκούν αντιμικροβιακή δράση 
  • Ενισχύουν με πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς το ανοσοποιητικό σύστημα 

 

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Msc 

Βιβλιογραφία

Parikh M., Netticadam T., et al. Flaxseed: its bioactive components and their cardiovascular benefits. Am J Physiol Heart Circ Physiol , 2018;314:H146-H159

Ullah R. ,Nadeem M., et al. Nutritional and therapeutic perspectives of Chia (Salvia hispanica L.):a review J Food Sci Technol 2016;53(4):;1750-1758

Dotto JM., Chacha JS. The potential of pumpkin seeds as a functional food ingredient:A review Scientific African, 2020;10:e00575

Dalibalta S., et al. Health benefts of sesamin on cardiovascular disease and its associated risk factors. Saudi Pharmaceutical Journal 2020;28:1276-1289

Kajla P., Sharma A., Sood DR. Flaxseed-a potential functional food source. J Food Sci Technol 2015;52(4):1857-1871

Parikh M., Maddaford Tg., et al. Dietary Flaxseed as a Strategy for Improving Human Health. Nutrients 2019;11:1171 

Anjum M., Nadeem M., et al. Nutritional and theurapeutic potential of sunflower seeds:a review. British Food Journal 2012;114(4)

; 









Κυριακή 20 Ιουνίου 2021

5 δημοφιλείς μύθοι για το αδυνάτισμα

Η απώλεια βάρους δεν είναι μια εύκολη υπόθεση.

Χρειάζεται υπομονή, επιμονή, καλή ψυχολογία, σωστή καθοδήγηση, κίνητρο και άλλα πολλά. Την προσπάθεια αυτή δυσκολεύουν όμως και αρκετοί μύθοι γύρω απο το αδυνάτισμα, που βρίσκονται βαθιά ριζωμένοι στη συνείδηση πολλών και δεν τους αφήνουν να προχωρήσουν. 

Πάμε να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα και να διαλύσουμε 5 απο τους πιο συνηθισμένους μύθους για την απώλεια βάρους έχοντας οδηγό τις επιστημονικές μελέτες.



Μύθος Νο 1: Οι υδατάνθρακες παχαίνουν άρα θα πρέπει όταν κάνω δίαιτα να τους καταργήσω.

Πραγματικότητα: Κανένα τρόφιμο ή φαγητό απο μόνο του δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε προσθήκη κιλών, ούτε και απώλεια βάρους φυσικά. Τα ζυμαρικά, το ρύζι, το ψωμί, τα δημητριακά, ακόμα και τα γλυκά-όλα έχουν θέση σε ένα διαιτολόγιο απώλειας βάρους. Όταν συμπεριλαμβάνονται αμυλούχα τρόφιμα στα γεύματα ο οργανισμός λαμβάνει τα απαραίτητα συστατικά που χρειάζεται για να έχει ενέργεια και καλή διάθεση! Αυτό που θα πρέπει να προσέξει κανείς όταν βρίσκεται σε δίαιτα είναι να επιλέγει υδατάνθρακες σύνθετους κατά βάση (προϊόντα ολικής άλεσης κυρίως) και με τη μικρότερη δυνατή επεξεργασία.

Μύθος Νο 2: Εάν παραλείπω γεύματα θα χάσω ευκολότερα και πιο γρήγορα βάρος.

Πραγματικότητα: Η παράλειψη ενός γεύματος θα σας οδηγήσει στο να καταναλώσετε μεγαλύτερη ποσότητα στο επόμενο γεύμα, επειδή το ζάχαρο στο αίμα θα έχει φτάσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Ειδικότερα, όσοι παραλείπουν το πρωινό έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν παχυσαρκία, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Επιπλέον, τα μικρά και συχνά γεύματα είναι απαραίτητα στο πρόγραμμα απώλειας βάρους επειδή ενεργοποιούν το μεταβολισμό και τον ωθούν σε περισσότερες καύσεις. 

Μύθος Νο 3: Δεν ξέρω (ή δεν έχω χρόνο) να μαγειρέψω και το φαγητό απ έξω είναι παχυντικό, άρα ακατάλληλο για δίαιτα

Πραγματικότητα: Είναι αλήθεια ότι πολλά απο τα έτοιμα γεύματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο περιέχουν πολλά λιπαρά, ζάχαρη, αλάτι κι είναι θερμιδογόνα. Όμως υπάρχουν πλέον και πολλές υγιεινές τροφές όσο και επιλογές με λίγες θερμίδες τόσο σε μαγειρεία κι εστιατόρια όσο και σε ταχυφαγεία που προσφέρουν πρόχειρο και γρήγορο φαγητό και μικρογεύματα. Άρα ακόμα κι αν δεν έχετε καλή σχέση με την κουζίνα χρειάζεται απλά μια καθοδήγηση κι εκπαίδευση ώστε να κάνετε τις κατάλληλες επιλογές που θα σας βοηθήσουν να φτάσετε στο στόχο σας.

Μύθος Νο 4: Αν τύχει και ξεφύγω μια ημέρα, κατέστρεψα όλη μου την προσπάθεια και θα πρέπει να κάνω αποτοξίνωση.

Πραγματικότητα: Το να ξεφύγετε κάποιες φορές απο το πρόγραμμά σας είναι ανθρώπινο κι απολύτως φυσιολογικό. Αυτό δε σημαίνει ότι ακυρώνεται ό,τι έχετε καταφέρει μέχρι τη στιγμή εκείνη ούτε ότι πρέπει να τιμωρήσετε τον ευατό σας επειδή κάνατε ένα μικρό παραστράτημα. Εάν συμβεί αυτό, προχωρήστε κανονικά στο πρόγραμμά σας και μη μένετε νηστικοί, ούτε να κάνετε εξαντλητική άσκηση. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ξεφεύγει κανείς καθημερινά και σε μεγάλο βαθμό απο το συνηθισμένο του πρόγραμμα-σε αυτή την περίπτωση θα παρατηρήσει πιθανότατα μια στασιμότητα στην πορεία του.

Μύθος Νο 5: Δεν επιτρέπεται να φάω μετά τις 8 το βράδυ

Πραγματικότητα: Δεν έχει τόση σημασία τί ώρα θα φάτε το τελευταίο γεύμα της ημέρας αλλά οι συνολικές θερμίδες που θα λάβετε κατά τη διάρκεια του 24ώρου. Εάν καταφέρετε να τηρήσετε ένα αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο σε καθημερινή βάση, να προσλαμβάνετε δηλαδή λιγότερες θερμίδες απο αυτές που καταναλώνετε, τότε θα δείτε το βάρος σας να μειώνεται ανεξαρτήτως απο το ωράριο που γευματίζετε. 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Msc


Κυριακή 25 Απριλίου 2021

Τί να φάω μετά τον αγώνα;

Χωρίς αμφιβολία, η έντονη άσκηση εξαντλεί σε μεγάλο ποσοστό τα αποθέματα του οργανισμού σε θρεπτικά συστατικά, κυρίως σε γλυκογόνο αλλά κι αμινοξέα. Επίσης προκαλείται βλάβη στις μυϊκές ίνες κι ο αθλητής βρίσκεται σε κίνδυνο αφυδάτωσης, μετά και την απώλεια σημαντικών ποσοτήτων υγρών, που επιφέρει μια έντονη και παρατεταμένη άσκηση (όπως πχ ένας αγώνας).

Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι το χρονικό διάστημα που θα καταναλωθούν συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά είναι πιο σημαντικό ακόμα κι απο το είδος των θρεπτικών συστατικών. Γι αυτό το λόγο το τί θα φάει ένας αθλητής όταν ολοκληρώσει έναν αγώνα έχει καθοριστική σημασία κι επηρεάζει τόσο τη σύσταση σώματος όσο και την απόδοση του αθλητή. 

Τί χρειάζεται να περιέχει ένα μεταγωνιστικό γεύμα

Τα βασικά συστατικά που θα πρέπει να περιέχει ένα γεύμα είναι οι υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνες. Επιπλέον, έχει μεγάλη σημασία τόσο το είδος των δυο αυτών συστατικών όσο και η ποσότητα αυτών.

Μελέτες έχουν δείξει ότι ότι η άμεση κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υδατανθράκων (1,2gr/Kg/h) για 4-6 ώρες μετά τον αγώνα διεγείρει την τάχιστη αναπλήρωση των αποθεμάτων γλυκογόνου. Η προσθήκη μέτριας ποσότητας πρωτεϊνης στο μεταγωνιστικό γεύμα (0.2-0.5gr/Kg/h) αυξάνει το ρυθμό σύνθεσης του γλυκογόνου κι επιπλέον 1) ελαχιστοποιεί τη μυική βλάβη, 2) προωθεί την εξισορρόπηση των ορμονών και 3) επιταχύνει την αποκατάσταση μετά απο παρατεταμένη άσκηση μεγάλης έντασης. 

Όσον αφορά στην πρωτεϊνη, οι σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η πρόσληψη 20-40 γραμμαρίων πρωτεϊνης υψηλής βιολογικής αξίας (που περιέχει δηλαδή 10-12 γραμμάρια απαραίτητων αμινοξέων), μεγιστοποιεί την πρωτεϊνοσύνθεση (η οποία παραμένει σε υψηλά επίπεδα για 3-4 ώρες μετά τον αγώνα).

Προτάσεις για γεύματα

Παραδείγματα γευμάτων που περιέχουν συνδυασμό υδατανθράκων-πρωτεϊνης και μπορούν να καλύψουν τους ανωτέρω στόχους είναι:

  • Ζυμαρικά με λίγο τυρί ή κιμά κοτόπουλου
  • Ρύζι ή πλιγούρι με ψάρι
  • Κοτόπουλο με πατάτες φούρνου
  • Σάντουιτς με αβγό και λαχανικά
  • Παραδοσιακό γιαούρτι με φρούτα
  • Smoothie με γάλα, βρώμη, μέλι και λίγο φυστικοβούτυρο
Πώς μπορώ να υπολογίσω ακριβώς την ποσότητα που χρειάζομαι;

Δυστυχώς αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο, καθώς απαιτείται αφενός η συνεκτίμηση πολλών παραγόντων (σύσταση σώματος, φύση αθλήματος, διάρκεια κι ένταση προπόνησης, ηλικία αθλητή κ.α.) αλλά και ταυτόχρονα καλή γνώση σχεδιασμού διαιτολογίου (σύσταση τροφίμων, συνδυασμοί γευμάτων, ακριβής υπολογισμός πρωτεϊνικών αναγκών, κατανομή ποσοτήτων στα διάφορα γεύματα). 

Ο μόνος κατάλληλος επιστήμονας για να σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα για τον κάθε αθλητή είναι ο πτυχιούχος διαιτολόγος-διατροφολόγος. Εμπιστευτείτε τον για να έχετε σίγουρα αποτελέσματα με ασφάλεια, χωρίς να θέτετε σε κίνδυνο την υγεία σας.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Kerksick CM., et al. International society os sports nutrition position stand:nutrient timing.Journal of the International Society of Sports Nutrition 2017;14:33

van Vliet S., et al. Achieving Optimal Post-Exercise Muscle Protein Remodeling in Physically Active Adults through Whole Food Consumption. Nutrients 2018;10:224

Aragon AA, et al. Nutrient timing revisited: is there a post-exercise anabolic window? Journal of the International Society of Sports Nutrition 2013;10:5 











Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Πατάτα:ωφέλιμη ή βλαβερή;

Η κλασική λευκή πατάτα έχει αποτελέσει ιστορικά βασική τροφή για πολλούς λαούς κι εξακολουθεί και σήμερα να είναι πηγή πολλών θρεπτικών ουσιών ενώ έχει και το πλεονέκτημα ότι είναι ένα φθηνό τρόφιμο, στο οποίο όλοι έχουν εύκολη πρόσβαση. 
Ωστόσο τα τελευταία χρόνια η αγαπημένη πολλών πατάτα έχει 'στιγματιστεί' αρνητικά καθώς θεωρείται παχυντική, ανθυγιεινή και βλαβερή καθώς πολλοί πιστεύουν ότι αφενός παχαίνει κι αφετέρου ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη. Είναι όντως έτσι;

Θρεπτική αξία πατάτας 

Η λευκή πατάτα είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες, ωστόσο αν συγκριθεί με το ρύζι και τα ζυμαρικά αποδίδει λιγότερες θερμίδες στην ίδια ποσότητα (94θερμίδες /100 γραμμάρια έναντι 130 θερμίδων που αποδίδουν 100 γραμμάρια ρυζιού ή ζυμαρικών). Αντιθέτως, η πατάτα δεν είναι καλή πηγή πρωτείνης αφού περιέχει περίπου 2% ενώ η περιεκτικότητά της σε λιπαρά είναι ακόμα χαμηλότερη (0,1% εάν δεν προστεθεί λάδι στο μαγείρεμα). Στην πατάτα περιέχονται φυτικές ίνες σε ποσοστό 2% ενώ επίσης περιέχονται σημαντικές ποσότητες μικροθρεπτικών συστατικών.

Συγκεκριμένα μια μέτρια ψητή πατάτα (200 γραμμαρίων) περιέχει σχεδόν τη μισή ποσότητα βιταμίνης C και B6 που χρειάζεται ένας υγιής ενήλικας καθημερινά, το 30% του καλίου, το 28% του φυλλικού οξέοςακι το 18% του μαγνησίου. 

Η περιεκτικότητα της πατάτας στα θρεπτικά της συστατικά μεταβάλλεται ανάλογα τη μέθοδο  και τη διάρκεια μαγειρέματος. Για παράδειγμα το βράσιμο σε πολύ νερό έχει ως συνέπεια μεγάλη απώλεια των υδατοδιαλυτών βιταμινών (όπως η C). 

Τέλος, στην πατάτα περιέχονται σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών, μεταξύ των οποίων καροτενοειδή, ανθοκυανίνες, φλαβονοειδή κ.α.  
  
Παχαίνει η πατάτα;

Το άν θα παχύνει κάποιος τρώγοντας πατάτα εξαρτάται απο την ποσότητα και φυσικά απο τη μέθοδο μαγειρέματος. Συγκεκριμένα, μια μέτρια μερίδα πατάτες (περίπου 250γρ.) αν καταναλωθούν ψητές αποδίδουν 230 θερμίδες, βραστές 215 θερμίδες ενώ τηγανιτές 800 θερμίδες!!!

Επιπλέον, σε κάποιες μελέτες έχει φανεί ότι όχι μόνο η πατάτα δεν παχαίνει αλλά βοηθάει και στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Όταν καταναλώθηκε πατάτα σε συνδυασμό με πρωτεινούχα τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι, αβγό κλπ) ο κορεσμός ήταν μεγαλύτερος σε σχέση με τον κορεσμό που υπήρξε όταν καταναλώνονταν ίδια ποσότητα άλλων αμυλούχων τροφίμων (ζυμαρικά, ρύζι, ψωμί κλπ). Οπότε η πατάτα χορταίνει πιο εύκολα και πιο γρήγορα και γι αυτό συνήθως το άτομο τρώει μικρότερη ποσότητα. Εννοείται ότι στις μελέτες αυτές η πατάτα καταναλώνονταν ψητή ή βραστή. 

Πατάτα και υγεία

Άλλος ένα μύθος είναι το γεγονός ότι η πατάτα ανεβάζει το ζάχαρο στο αίμα. Η αλήθεια είναι ότι αν καταναλωθεί ως μέρος ενός πλήρους γεύματος (δηλαδή μαζί με κάποια πηγή πρωτεϊνης και λιπαρών) το ζάχαρο δε θα επηρεαστεί αρνητικά. Όμως αν η πατάτα καταναλωθεί ως τηγανιτή ή ως τσιπς (οι 2 δημοφιλέστεροι τρόποι κατανάλωσης) τότε προφανώς το ζάχαρο θα αυξηθεί απότομα. 

Απο την άλλη, με τη μεγάλη περιεκτικότητά της σε κάλιο η πατάτα βοηθά στην ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Επίσης τα αντιοξειδωτικά που περιέχονται στην πατάτα συμβάλλουν στην καλή υγεία των αγγείων και στη μείωση των φλεγμονών στον οργανισμό. 

Η πατάτα δεν περιέχει απο τη φύση της γλουτένη, οπότε είναι ασφαλής για κατανάλωση απο άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη. 

Τί άλλο να προσέξετε...

  • Η πατάτα θα πρέπει να αποθηκεύετε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος
  • Καλό είναι να τρώγεται όσο γρηγορότερα γίνεται απο την παραγωγή της (να μην αποθηκεύεται δηλαδή για πολύ καιρό)
  • Αποφύγετε να την τρώτε τηγανιτή, ειδικά απο εστιατόρια και μαγαζιά τύπου fast food καθώς τα πολλά (κι ακατάλληλα) λιπαρά όσο και το αλάτι που προστίθεται είναι άκρως βλαπτικά για τον οργανισμό μας
  • Προτιμήστε να την τρώτε με τη φλούδα καθώς έτσι διατηρεί πολλά απο τα θρεπτικά συστατικά της 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία


Robertson TM., et al. Starchy Carbohydrates in a Heathy Diet:The Role of the Humble Potato. Nutrients 2018;10:1764

King JC. White Potatoes, Human Health, and Dietary Guidance. Adv Nutr 2013;4:393S-401S

Visvanathan R., et al. Health-beneficial properties of potato and compounds of interest. J Sci Food Agric 2016;96(15):4850-4860 



Κυριακή 7 Ιουνίου 2020

5 συνήθεις μύθοι για το ψωμί

Το ψωμί βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας της διατροφής, συστήνεται δηλαδή να καταναλώνεται σε καθημερινή βάση. Και αυτό γίνονταν επί πολλά χρόνια παραδοσιακά στη χώρα μας, το ψωμί αποτελούσε τα βασικό τρόφιμο στο καθημερινό τραπέζι. Όμως αυτό δεν ισχύει στη σύγχρονη εποχή. Οι περισσότεροι αποφεύγουν το ψωμί και όσοι το τρώνε νιώθουν ενοχές και δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να φάνε κάτι άλλο...

Ποιοί είναι οι πιο συνηθισμένοι λόγοι για τους οποίους κάποιος αποφεύγει το ψωμί; Είναι τελικά τόσο κακό τρόφιμο που θα πρέπει όλοι να το βγάλουμε απο τη διατροφή μας, ή μήπως οι απόψεις γύρω απο το θέμα είναι απλά ένας μύθος;

Μύθος Νο1. Το ψωμί παχαίνει...

Τι ισχύει: Μια φέτα ψωμί περιέχει κατά μέσο όρο 80 θερμίδες. 'Αρα όταν τρώγεται σε μέτρια ποσότητα ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής γενικότερα, το ψωμί δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε αύξηση βάρους. Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δεν είναι παχυντικό, εξαρτάται απο την ποσότητα που θα φάει κανείς και με τί θα το συνοδέψει. 

Μύθος Νο 2. Η γλουτένη που περιέχει το ψωμί είναι κακή για τον οργανισμό μας

Τι ισχύει: Η γλουτένη είναι μια πρωτεϊνη που, εκτός της μεγάλης θρεπτικής της αξίας, δίνει στο ψωμί ωραία υφή και σχήμα. Δεν προκαλεί καμία βλάβη στο σώμα μας όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Εξαίρεση αποτελούν τα άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη (δείτε περισσότερα εδώ), οπότε και θα πρέπει να αποφεύγουν δια βίου το ψωμί με γλουτένη καθώς και ο,τιδήποτε άλλο περιέχει τη συγκεκριμένη πρωτεϊνη.
Επιπλέον, όταν η γλουτένη αντικαθίσταται απο άλλα υλικά το τελικό προϊόν που προκύπτει είναι ουσιαστικά πολύ βλαπτικό αφού περιέχει πολλά χημικά πρόσθετα αλλά κι αρκετή ζάχαρη ή/και λιπαρά. 

Μύθος Νο 3. Το μαύρο ψωμί είναι πιο υγιεινό απο το λευκό

Τι ισχύει: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ψωμί ολικής άλεσης περιέχει πολύτιμα συστατικά για τον οργανισμό μας, όπως είναι οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία. Όμως, πολλές εταιρείες που παράγουν μαζικά ψωμί προσθέτουν επιπλέον υλικά (για παράδειγμα ζάχαρη, καραμέλα κλπ) έτσι ώστε να κάνουν το τελικό προϊόν πιο νόστιμο και πιο εμφανίσιμο. Οπότε τα συγκεκριμένα ψωμιά δεν έχουν τελικά μεγάλες διαφορές στη θρεπτική αξία απο το λευκό κι έντονα επεξεργασμένο ψωμί του εμπορίου. Γι αυτό καλό είναι να αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα ψωμιά και να διαβάζετε πάντοτε την ετικέτα με τα συστατικά-μπορεί να κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις!

Μύθος Νο 4. Το ψωμί ανεβάζει το ζάχαρο

Τι ισχύει: Όλα τα τρόφιμα, και ειδικά οι υδατάνθρακες αφού τα καταναλώσουμε θα αυξήσουν λίγο ή περισσότερο το ζάχαρο στο αίμα. Το ίδιο ισχύει και για το ψωμί. Όμως το ζάχαρο θα ανέβει σε επικίνδυνα επίπεδα εάν φάμε το ψωμί μόνο του. Όταν συνδυάζουμε το ψωμί με μια καλής ποιότητας πρωτεϊνη ή κάποιο τρόφιμο πλούσιο σε λίπος το ζάχαρο δε θα ανέβει απότομα αλλά πιο σταδιακά κι έτσι θα ήμαστε χορτάτοι για περισσότερη ώρα. 

Μύθος Νο 5. Το ψωμί δημιουργεί φούσκωμα

Τι ισχύει: Οι πρώτες ύλες που περιέχονται στο παραδοσιακό ψωμί (που φτιάχνεται στο σπίτι είτε σε ένα φούρνο που παράγει μικρές ποσότητες) δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα στο πεπτικό μας σύστημα, Όμως στα ψωμιά που παράγονται μαζικά απο μεγάλες βιομηχανίες χρησιμοποιούνται συχνά βελτιωτικά για το αλεύρι, στα οποία πολλοί είναι ευαίσθητοι. Επίσης το βασικό δημητριακό που περιέχει κάθε ψωμί μπορεί να μην το ανέχεται το έντερο κάποιου ενώ με κάποιο άλλο να μην έχει πρόβλημα. Για παράδειγμα το ψωμί απο σιτάρι μπορεί να ενοχλεί ενώ το ψωμί απο σίκαλη όχι. Γι αυτό να παρατηρείτε δυσφορία μετά την κατανάλωση συγκεκριμένου ψωμιού αλλάξτε τον τύπου του ψωμιού και αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα του εμπορίου.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια:τί να τρώτε και τί να αποφεύγετε

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια σοβαρή νόσος του αναπνευστικού συστήματος που εμφανίζεται πολύ συχνά ανάμεσα στους καπνιστές, αλλά όχι μόνο. Χαρακτηρίζεται απο φλεγμονή των αεραγωγών και μειωμένη ροή αέρα, με αποτέλεσμα μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων η οποία οδηγεί σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. 

Παρόλο που η βασική αντιμετώπιση της ασθένειας είναι φαρμακευτική, υπάρχουν ενδείξεις ότι τροποποιώντας τη διατροφή τους οι ασθενείς με ΧΑΠ μπορούν να μειώσουν την ένταση των συμπτωμάτων και να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τί να προτιμήσετε

  1. Τρόφιμα πλούσια σε πρωτείνη υψηλής βιολογικής αξίας, όπως το ψάρι, το κοτόπουλο, τα αβγά και τα όσπρια. Συνοδέψτε τα με μικρή σχετικά ποσότητα υδατανθράκων καλής ποιότητας (ζυμαρικά, δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης).
  2. Φρούτα και λαχανικά φρέσκα, χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Επιλέξτε αυτά που δεν προκαλούν αέρια (μήλα, αχλάδια, ροδάκινα κ.α. μπορεί να σας προκαλέσουν φούσκωμα). Τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν τα φρέσκα φρούτα και οι σαλάτες μειώνουν τη φλεγμονή. 
  3. Καλά λιπαρά. Μη φοβάστε να αυξήσετε τη διατροφή σας σε λιπαρά που κάνουν καλό στην υγεία σας γενικότερα. Τέτοια λιπαρά περιέχονται στο ελαιόλαδο, στους ξηρούς καρπούς, στα ψάρια. 
  4. Τσάι και ρόφημα κακάο, καθώς και τα 2 είναι πλούσια σε αντιοξεοδωτικά.
  5. Φαγητά στα πλαίσια της Μεσογειακής δίαιτας, που έχει αποδεδειγμένα οφέλη στην υγεία του αναπνευστικού συστήματος
Τί να αποφύγετε

  1. Τη συχνή και μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κι επεξεργασμένου κρέατος (αλλαντικά). 
  2. Τα τρόφιμα που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, συντηρητικά και χημικά πρόσθετα. Συνήθως είναι τα έτοιμα σνακ και γλυκίσματα του εμπορίου.
  3. Το πολύ αλάτι. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού κάνει κατακράτηση και επιβαρύνει τη λειτουργία των πνευμόνων.
  4. Τα τηγανιτά και πικάντικα φαγητά. Τρώγοντας τέτοιου είδους τρόφιμα δημιουργούνται αέρια, δυσπεψία και γενικότερη δυσφορία που είναι πολύ πιθανό να επιδεινώσει την αναπνοή σας.
  5. Το πολύ αλκοόλ και τη μεγάλη ποσότητα καφείνης, επειδή αλληλεπιδρούν με τα φάρμακά και προκαλούν αφυδάτωση.
Πρακτικές συμβουλές για τα γεύματα 

  • Επιλέξτε εύκολα φαγητά που να μαγειρεύονται γρήγορα για να μην κουράζεστε επιπλέον με το μαγείρεμα. Αν είστε πολύ κουρασμένοι ζητήστε βοήθεια ή παραγγείλετε φαγητό απο ένα εστιατόριο
  • Προτιμήστε τα μικρά γεύματα απο τις μεγάλες μερίδες. Έτσι, διευκολύνεται την πέψη και δεν κουράζεται περαιτέρω το αναπνευστικό σας 
  • Να τρώτε το κύριο γεύμα νωρίς, έτσι ώστε να έχετε ενέργεια για την υπόλοιπη ημέρα
  • Καθήστε αναπαυτικά σε μια καρέκλα με ψηλή πλάτη για να γευματίσετε, προκειμένου να μην επιβαρύνετε την αναπνοή σας
  • Ετοιμάστε μεγαλύτερη ποσότητα απο αυτή που θα φάτε σε ένα γεύμα, για να έχετε έτοιμο φαγητό και τις επόμενες ημέρες, όταν πιθανό θα είστε κουρασμένος για να μαγειρέψετε ξανά. Τοποθετείστε το επιπλέον μαγειρεμένο φαγητό στο ψυγείο ή στην κατάψυξη

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Scoddtti E., et al.  Role of Diet on Chronic Obstructive Pulmonary Disease Prevention and Treatment. Nutrients 2019;11;1357

Hanson C. Influence of diet and obesity on COPD development and outcomes. Inter Journal of COPD 2014;9:723-733

Schols AM., et al. Nutritional assessment and therapy in COPDa European Respiratory Society statement. Eur Respir J 2014;44:1504-1520






Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2019

Τα 5 συχνότερα διατροφικά λάθη των αθλητών


Τα στοιχεία, αλλά και η εμπειρία μας, δείχνουν ότι οι αθλητές σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν ακολουθούν μια διατροφή που θα τους βοηθήσει στο αγώνισμα τους. Έτσι, είτε υπερβάλλουν σε κάποια θέματα είτε υποτιμούν τη σημασία κάποιων άλλων. 

Δείτε τα σημαντικότερα λάθη που κάνουν συνήθως οι αθλητές και διορθώστε τα. 



1.) Καταναλώνουν πολύ πρωτεϊνη 

Η πρωτεϊνη είναι απαραίτητη στη διατροφή του αθλητή για τη διατήρηση μιας καλής μυικής μάζας ενώ συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας. Όμως όταν τρώτε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απο αυτές που πραγματικά χρειάζεστε αυτές όχι απλά δε θα σας βοηθήσουν αλλά θα είναι κι επιβλαβείς. Η περίσσεια πρωτεϊνης αποθηκεύεται ως λίπος στο σώμα ενώ προκαλείται βλάβη στα νεφρά και στο ήπαρ, κατά τη διαδικασία αποβολής των υποπροϊόντων της πρωτεϊνης.

2.) Καταναλώνουν ελάχιστους υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν το "κλειδί" για την αθλητική απόδοση-κι όμως! οι αθλητές δεν τρώνε όσους υδατάνθρακες θα έπρεπε. Οι υδατάνθρακες ειδικά οι σύνθετοι (ζυμαρικά, ψωμί, ρύζι, όσπρια κ.α.) αποτελούν μια άμεση πηγή ενέργειας, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ γρήγορα για άσκηση μεγάλης έντασης. Αλλά και στην άσκηση αντοχής, με παρατεταμένη διάρκεια, οι αθλητές είναι εξαρτημένοι ουσιαστικά απο τους υδατάνθρακες για να διατηρήσουν την ενέργειά τους και να καθυστερήσουν την κόπωση. 

3.) Δεν ενυδατώνονται επαρκώς 

Η κατάλληλη ενυδάτωση είναι καθοριστική για τη διατήρηση μιας καλής απόδοσης αλλά και για την καλή υγεία γενικότερα. Τα απαραίτητα υγρά είναι κατά κύριο λόγο το νερό, με την προσθήκη κάποιων ηλεκτρολυτών (όταν αυτό κριθεί αναγκαίο) και αν χρειαστεί, κάποια αθλητικά ποτά. Και στις 2 περιπτώσεις η ποσότητα που χρειάζεται να καταναλώσει ένας αθλητής εξαρτάται απο πολλούς παράγοντες γι αυτό και το πιο ασφαλές είναι να μετρηθεί η απώλεια υγρών που έχει στην άσκηση για να μπορέσει να αναπληρώσει αυτά τα υγρά.

4.) Λαμβάνουν πολλά συμπληρώματα

Δεν υπάρχει ούτε ένας αθλητής που να μην παίρνει έστω μια βιταμίνη ή ηλεκτρολύτες ή πρωτεϊνη. Τα στοιχεία απο πλήθος σχετικών μελετών είναι ξεκάθαρα:τα συμπληρώματα διατροφής δεν προσφέρουν κανένα επιπλέον όφελος, ούτε στη αθλητική απόδοση αλλά ούτε και στην υγεία. Τα περισσότερα απο αυτά αποβάλλονται με τα ούρα και δε χρησιμοποιούνται απο τον οργανισμό ενώ μπορεί να προκαλέσουν, σε κάποιες περιπτώσεις, πολλές παρενέργειες. 
Μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των περισσότερων αθλητών. Αν χρειαστεί κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να δοθεί μετά απο διαπιστωμένη έλλειψη (μέσα απο εξετάσεις αίματος) και με τακτική παρακολούθηση, για να μην ξεπεραστεί η συνιστώμενη δοσολογία.

5.) Δεν κάνουν καλή αποκατάσταση

Όσο σημαντική είναι η προετοιμασία του αθλητή άλλο τόσο είναι και η αποκατάσταση, καθώς το σώμα θα πρέπει να αναπληρώσει όλες τις απώλειες και να επουλωθούν τυχόν τραυματισμοί. Γι αυτό δεν αρκεί μόνο το φαγητό αλλά και τα υγρά. Συχνά οι αθλητές μετά την άσκηση  είτε πίνουν αλκοόλ είτε άλλα ποτά και τρώνε σνακ και γλυκά, πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη. Το καλύτερο γεύμα αποκατάστασης περιλαμβάνει υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνη αλλά και νερό, με προσθήκη άλλων ουσιών αν αυτό κριθεί απαραίτητο.Η αποκατάσταση θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μετά τον αγώνα και συνήθως διαρκεί 24-48 ώρες μετά απο αυτόν.

Οι λύσεις...

Όλα αυτά τα διατροφικά λάθη, κι άλλα που δεν αναφέρονται εδώ, μπορούν να προληφθούν και να διορθωθούν εάν ο αθλητής έχει φροντίσει να επισκεφθεί ένα διατροφολόγο-διαιτολόγο. Είναι εκείνος ο ειδικός, που με την επιστημονική του κατάρτιση, θα τον συμβουλέψει, θα καταρτίσει ένα διατροφικό πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες και τέλος, θα τον εκπαιδεύσει πάνω σε βασικά θέματα αθλητικής διατροφής. 
Όπως ακριβώς ο προπονητής είναι απαραίτητος για μια καλή προετοιμασία, ο γιατρός για να προλάβει ή να θεραπεύσει προβλήματα υγείας έτσι και ο διατροφολόγος είναι ο μόνος κατάλληλος να καθοδηγήσει τον αθλητή σε θέματα διατροφής, ώστε να επιτύχει τα μέγιστα. Μην τον παραβλέπετε!


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc









Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2019

Υδατάνθρακες και διαβήτης:όσα πρέπει να γνωρίζετε

Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας για τα κύτταρά μας και μας προμηθεύουν με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Ειδικά για τα άτομα με διαβήτη οι συστάσεις λένε ότι θα πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής τους. 
Όμως, πολλοί πάσχοντες συχνά αποφεύγουν συγκεκριμένα τρόφιμα ή διστάζουν να βάλουν κάποια άλλα φαγητά πλούσια σε υδατάνθρακες στη διατροφή τους. 
Τι ισχύει τελικά; Πόσους υδατάνθρακες πρέπει να καταναλώνει κάποιος που πάσχει απο διαβήτη και τί άλλο πρέπει να προσέξει;

Οι υδατάνθρακες ανεβάζουν το ζάχαρο;

Όλοι ανεξαιρέτως οι υδατάνθρακες που βρίσκονται στα τρόφιμα και στα ποτά ανεβάζουν το ζάχαρο, επειδή όλοι διασπώνται στον οργανισμό σε γλυκόζη (το ζάχαρο του αίματος). Ωστόσο, ο τύπος του υδατάνθρακα και η ποσότητα αυτού θα κάνει τη διαφορά, αφού  καθορίζει την επιτυχή ή όχι διαχείριση του διαβήτη.

Τύποι υδατανθράκων

  1. Άμυλο (ή σύνθετοι υδατάνθρακες). Περιέχεται στα εξής τρόφιμα: ψωμί και δημητριακά, ζυμαρικά, πατάτες, λαχανικά και όσπρια
  2. Σάκχαρα (ή απλοί υδατάνθρακες). Χωρίζονται περαιτέρω σε φυσικά ζάχαρα (φρούτα, υδατάνθρακες γαλακτοκομικών κλπ) και προστιθέμενα (ζάχαρη, μέλι, πετιμέζι, φρουκτόζη κ.α.). Τα πρώτα περιέχονται φυσικά στα τρόφιμα ενώ τα δεύτερα βρίσκονται κυρίως σε επεξεργασμένα προϊόντα. 
  3. Φυτικές ίνες. Χωρίζονται περαιτέρω σε αδιάλυτες ίνες (αμυλούχα τρόφιμα ολικής άλεσης) και διαλυτές φυτικές ίνες (φρούτα και κάποια λαχανικά). 
Οι σύνθετοι υδατάνθρακες διασπώνται πιο αργά στο σώμα κι απελευθερώνονται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος σε σχέση με τα απλά ζάχαρα, γι αυτό και θα πρέπει να αποτελούν τη βασική πηγή υδατανθράκων στη δίαιτα ενός διαβητικού. Καλό είναι, να περιορίζονται αισθητά τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε απλά ζάχαρα επειδή ανεβάζουν πολύ περισσότερο και πιο απότομα το ζάχαρο οπότε επηρεάζουν αρνητικά τη συνολική διαχείριση της πάθησης. 

Ποιά ποσότητα είναι η κατάλληλη;

Δεν υπάρχει μια καθορισμένη ποσότητα υδατανθράκων που να συστήνεται γενικά για όλους τους πάσχοντες. Το πόσους υδατάνθρακες θα πρέπει να καταναλώνει κάποιος διαβητικός καθημερινά εξαρτάται απο την ηλικία και το φύλο του, το επίπεδο δραστηριότητας του, συνυπάρχουσες παθήσεις (απο το ιατρικό ιστορικό) αλλά και τους στόχους που έχουν τεθεί απο το θεράποντα γιατρό (π.χ. αν θα πρέπει να υπάρξει απώλεια ή διατήρηση βάρους, αν θα πρέπει απλά να βελτιωθούν τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα, αν θα πρέπει να βελτιωθεί η αθλητική απόδοση εφόσον ο πάσχων ασκείται κ.λ.π.). 

Διαβήτης υπό αγωγή 

Εάν λαμβάνετε φάρμακα για το διαβήτη σας (χάπια ή ινσουλίνη) θα πρέπει να είστε πιο προσεκτικοί με την κατανάλωση υδατανθράκων. 

Επισκεφθείτε έναν διατροφολόγο, ο οποίος θα σας βοηθήσει να φτιάξετε μαζί ένα πρόγραμμα διατροφής προσαρμοσμένο στις δικές σας ανάγκες, σύμφωνα και με τις οδηγίες του γιατρού σας. Παράλληλα θα σας εκπαιδεύσει για το ποιά τρόφιμα να διαλέγετε, το μέγεθος της μερίδας και το πώς θα αποφύγετε τις απότομες αυξήσεις στο ζάχαρο ή την υπογλυκαιμία. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Evert AB., et al. Nutrition Therapy Recommendations for the Management of Adults With Diabetes, Position Statement. Diabetes Care 2013;36

diabetes.org




Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019

Οι θαυμαστές ιδιότητες της κολοκύθας!

Το φθινόπωρο είναι, μεταξύ άλλων, και η εποχή της κολοκύθας. Είναι η εποχή αυτού του πολύ νόστιμου και ταυτόχρονα θρεπτικού λαχανικού. Συνήθως η κολοκύθα είναι στρογγυλή και πορτοκαλί, αν και το χρώμα, το σχήμα και το μέγεθος μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα την ποικιλία. 

Η κολοκύθα είναι στην ουσία φρούτο, αφού περιέχει σπόρους αλλά απο διατροφικής άποψης κατηγοριοποιείται στα λαχανικά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα αγγούρια και τα πεπόνια. 

Απο τα πιο σημαντικά μέρη της κολοκύθας είναι ο σπόροι της, πλούσιοι σε πρωτεϊνη και χαμηλή σε λιπαρά. Tο δεύτερο πιο σημαντικό μέρος είναι η σάρκα της-όταν δεν έχει ωριμάσει πολύ μαγειρεύεται ως λαχανικό ενώ όταν είναι πολύ ώριμη χρησιμοποιείτε στην παρασκευή γλυκών αλλά και ροφημάτων, ακόμα και αλκοολούχων ποτών. 

Θρεπτική σύσταση

Η κολοκύθα είναι ένα λαχανικό πολύ χαμηλό σε ενεργειακό περιεχόμενο, καθώς 1 φλυτζάνι μαγειρεμένης κολοκύθας αποδίδει μόνο 50 θερμίδες. Σε αυτή την ποσότητα περιέχονται επίσης 12 γραμμάρια υδατανθράκων, 2 γραμμάρια πρωτεϊνών και 3 γραμμάρια φυτικών ινών. Περιέχει επίσης αρκετές βιταμίνες (Κ, C, E, A) και ιχνοστοιχεία (κάλιο, χαλκό, μαγνήσιο, λίγο σίδηρο). Είναι ιδιαίτερα υψηλή σε β-καροτένιο ένα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό, το οποίο μετατρέπεται στο σώμα μας σε βιταμίνη Α. 

Ιδιότητες-οφέλη στην υγεία

Η κολοκύθα, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, έχει αντιοξειδωτικές, αντιδιαβητικές και δυνητικά αντικαρκινικές ιδιότητες. Ειδικότερα:

  • Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συστατικά που περιέχονται στην κολοκύθα έχουν τη δυνατότητα να διεγείρουν το σχηματισμό των λευκών αιμοσφαιρίων, την πρώτη "γραμμή άμυνας" του οργανισμού σε κάθε "εισβολέα"
  • Διατηρούν την όρασή μας σε καλή κατάσταση. Με την υψηλή περιεκτικότητα σε β καροτένιο, λουτεϊνη και ζεαξανθίνη η κολοκύθα όταν καταναλώνεται συχνά προστατεύει απο τις εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς (ωχρά κηλίδα, καταρράκτης κ.α.)
  • Όταν η διατροφή μας περιλαμβάνει κολοκυθόσπορους μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, του εντέρου, του μαστού και των πνευμόνων. Τα καροτενοειδή που περιέχονται στην κολοκύθα φαίνεται να προστατεύουν απο την εμφάνιση καρκίνου του προστάτη
  • Η κατανάλωση κολοκύθας συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς. Με την περιεκτικότητα της σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C και κάλιο μπορεί να ελαττώσει την αρτηριακή πίεση και να μειώσει τα επίπεδα χοληστερίνης. 
  • Τα αντιοξειδωτικά που περιέχει οι κολοκύθα και οι φαινολικές ενώσεις είναι δυνατό να μειώσουν το οξειδωτικό στρες και να βελτιώσουν έτσι την υγεία των αγγείων, συμβάλλοντας στην καλύτερη ρύθμιση χρόνιων ασθενειών και παθήσεων (διαβήτης, νευρολογικές παθήσεις, αυτοάνοσα νοσήματα)
Πώς να την καταναλώσετε

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να εντάξετε την κολοκύθα στη διατροφή σας. Μπορείτε να την καταναλώσετε ψητή μαζί με άλλα λαχανικά, να την κάνετε πουρέ ή σούπα. Η κολοκύθα μπαίνει σε πίτες και δίνει ένα πολύ γευστικό γλυκό αποτέλεσμα. Επίσης, η κολοκύθα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε γλυκά-δοκιμάστε κέικ και μπισκότα με κολοκύθα, θα εκπλαγείτε απο τη νοστιμιά τους ενώ είναι κι ένας τρόπος να φάνε τα παιδιά λαχανικά.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Saavedra MJ., Aires A., et al. Evaluation of the potential of squash pumpkin by-products (seeds and shell) as sources of antioxidant and bioactive compounds. J Food Sci Technol 2015;52(2):1008-1015

Yadav M., Jain S., et al. Medicinal and biological potential of pumpkin:an updated review Nutrition Research Reviews 2010;23:184-190

organicfacts.net





Σάββατο 31 Αυγούστου 2019

Τi κερδίζουμε τρώγοντας χουρμάδες;

Τι είναι οι χουρμάδες;

Είναι ένα φρούτο με γλυκιά γεύση που καταναλώνεται κυρίως αποξηραμένο. Το δέντρο απο το οποίο προέρχεται καλλιεργείται απο την αρχαιότητα ενώ χρησιμοποιείται ως τροφή για πάνω 6000 χρόνια. Είναι η κύρια καλλιέργεια στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Τα τελευταία χρόνια οι χουρμάδες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς και ολοένα και περισσότερα άτομα τα εντάσσουν στη διατροφή τους. 

Τι περιέχουν; 

Οι χουρμάδες, ως φρούτα, είναι πλούσια σε υδατάνθρακες οπότε και μια καλή πηγή ενέργειας. Περιέχουν σημαντική ποσότητα φυτικών ινών, αρκετές βιταμίνες και μέταλλα. Συγκεκριμένα, οι χουρμάδες είναι πηγή ασβεστίου, σιδήρου, φωσφόρου, νατρίου, καλίου, μαγνησίου και ψευδαργύρου. Απο βιταμίνες περιέχουν θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, φυλλικό οξύ και τις λιποδιαλυτές Α και Κ. 

Τα σημαντικότερα όμως συστατικά των χουρμάδων, στα οποία αποδίδονται αρκετές "θεραπευτικές" ιδιότητες είναι τα αντιοξειδωτικά (φαινολικές ενώσεις και φλαβονοειδή).  Μάλιστα η συγκέντρωση των πολυφαινολών στους χουρμάδες είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα ξηρά φρούτα.

Πώς ωφελούμαστε;

Προσφέρουν άμεσα ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πιστοί στο Ισλάμ για όσο διαρκεί το Ραμαζάνι, διακόπτουν την πολύωρη νηστεία ξεκινώντας να τρώνε χουρμάδες και μετά ακολουθούν τα υπόλοιπα γεύματα. Οπότε,ως άμεση πηγή ενέργειας, είναι μια πολύ καλή λύση για ένα ενδιάμεσο σνακ σε όσους αθλούνται ή γενικά έχουν έντονη δραστηριότητα. 

Οι χουρμάδες ανακουφίζουν απο τη δυσκοιλιότητα και γενικά βελτιώνουν την υγεία του πεπτικού συστήματος, ενισχύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της αναιμίας και προστατεύουν απο την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Ακόμα, συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ενδυναμώνουν τα οστά, βοηθούν στην καλύτερη όραση (ειδικά τη νύχτα), είναι σύμμαχος μας στην απώλεια βάρους. Τέλος, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι καταναλώνοντας τακτικά χουρμάδες μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, διαβήτη και διάφορων αλλεργικών παθήσεων.

Τι να προσέξετε...

Υπάρχουν πολλοί τύποι χουρμάδων στην αγορά. Οι καλύτεροι είναι εκείνοι που έχουν υποστεί τη λιγότερο δυνατή επεξεργασία, δεν έχουν δηλαδή άλλα πρόσθετα. Δώστε προσοχή να μην έχουν εμποτιστεί σε σιρόπι γλυκόζης ή άλλα γλυκαντικά.

Επειδή η επιφάνειά τους είναι κολλώδης, προσελκύουν πολλές ακαθαρσίες. Οπότε σκόπιμο είναι να αγοράζετε τους συσκευασμένους χουρμάδες και να αποφεύγετε όσους πωλούνται χύμα. Καλό είναι επίσης να πλένονται πριν φαγωθούν, για να απομακρύνονται τυχόν ξένα σώματα που έχουν κολλήσει πάνω τους.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Rahmani AH, et al. Therapeutic effects of dates fruits (Phoenix dactyfilera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumor activity. Int J Clin Exp Med 2014;7(3):483-491

Eid N., Enani S., et al. The impact of date palm fruits and their component polyphenols , on gut microbial ecology, bacterial metabolites and colon cancer cell proliferation. Journan of Nutritional Science 2014;3:e46(1-9)

ndb.nal.usda.gov








Τρίτη 13 Αυγούστου 2019

Πόσο υγιεινά τρώτε; Δείτε τα συνηθέστερα διατροφικά λάθη...

Η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητη προκειμένου να διατηρήσουμε την καλή υγεία μας, να προλάβουμε σοβαρές ασθένειες, να έχουμε ενέργεια κι ευεξία και καλή ψυχολογία. Όμως στην προσπάθειά του κανείς να αποκτήσει υγιεινές διατροφικές συνήθειες είτε φτάνει σε υπερβολές είτε κάνει συγκεκριμένες επιλογές που μόνο υγιεινές δεν είναι τελικά. Ας δούμε τα συνηθέστερα λάθη που κάνει κάποιος ενώ πιστεύει ότι τρώει υγιεινά!



Τρώτε αρκετή πρωτεϊνη

Επικρατεί συχνά η αντίληψη ότι μπορούμε να τρώμε άφοβα πρωτεϊνούχα τρόφιμα, επειδή μας κάνουν καλό και δεν παχαίνουν. Καλό είναι να γνωρίζουμε ότι 1 γραμμάριο πρωτεϊνης αποδίδει 4 θερμίδες, όσες δηλαδή κι ένα γραμμάριο υδατάνθρακα, οπότε οι θερμίδες δεν είναι καθόλου αμελητέες. Απο την άλλη η υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών "κουράζει" τα νεφρά και προκαλεί αφυδάτωση στον οργανισμό.

Μειώνετε δραστικά τα λιπαρά

Τα λιπαρά των τροφίμων έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν μεγάλη αύξηση βάρους και πολλά προβλήματα στην υγεία. Όμως το αν θα παχύνετε ή όχι απο τα λιπαρά έχει να κάνει με την ποσότητα που θα καταναλώσετε. Τα λιπαρά είναι απαραίτητα στον οργανισμό μας γιατί επιτελούν πολλές και σημαντικές λειτουργίες (κυρίως στον εγκέφαλο)-γι αυτό και θα πρέπει να αποτελούν το 30-40% των θερμίδων που καταναλώνουμε καθημερινά. Τα προβλήματα με τα λιπαρά ξεκινούν όταν επιλέγουμε λιπαρά κακής ποιότητας (κορεσμένα και τρανς).

Καταναλώνετε ελάχιστους υδατάνθρακες

Αποφεύγετε τα ζυμαρικά και το ψωμί για να μην παχύνετε; Αυτός είναι ένας ακόμα διατροφικός μύθος. Στην κατάλληλη ποσότητα και αναλογία οι υδατάνθρακες είναι απολύτως απαραίτητοι στο καθημερινό μας διαιτολόγιο γιατί προσφέρουν ενέργεια και αντοχή. Ωστόσο η καλύτερη επιλογή είναι οι σύνθετοι υδατάνθρακες (δημητριακά ολικής άλεσης, λαχανικά, όσπρια κ.α.) και καλό είναι να περιορίζονται στο ελάχιστο οι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη και τεχνητά γλυκαντικά). 

Τρώτε μεγάλη ποσότητα φρούτων

Η συνιστώμενη ποσότητα φρούτων για έναν υγιή ενήλικα είναι 3 φρούτα/ημέρα. Η επιπλέον ποσότητα παρεμποδίζει την κατανάλωση άλλων θρεπτικών τροφίμων και προκαλεί φούσκωμα και (κάποιες φορές) υπερδραστηριότητα του εντέρου. 

Υπερβάλετε με τη σαλάτα

Τα λαχανικά γενικότερα είναι μια άκρως υγιεινή επιλογή και θα πρέπει να βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι μας. Όμως μια σαλάτα ή ένα λαδερό φαγητό (φασολάκια, μπάμιες κλπ) πρέπει να συμπληρώνει το γεύμα μας κι όχι να το υποκαθιστά. Τρώγοντας σκέτη σαλάτα ή ψητά/βραστά λαχανικά το γεύμα δεν έχει ισορροπία καθώς δεν προσλαμβάνονται αρκετή πρωτεϊνη, σίδηρος, ασβέστιο κι άλλα πολύτιμα για τον οργανισμό στοιχεία. 

Επιλέγετε "υγιεινά" σνακ

Στο εμπόριο κυκλοφορούν πάρα πολλά προϊόντα που φέρουν την ένδειξη "υγιεινό" αλλά κάθε άλλο παρά οφέλη προσφέρουν στην υγεία μας. Ο λόγος είναι ότι όλα αυτά τα τρόφιμα (μπισκότα, δημητριακά πρωινού, μπάρες πρωτείνης, έτοιμα προπαρασκευασμένα σνακ και μικρογεύματα) είναι πολύ επεξεργασμένα και περιέχουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, ζάχαρης, συντηρητικών, χρωστικών, τεχνητών αρωμάτων κι άλλων πολλών συστατικών επικίνδυνων για το σώμα.

Πίνετε αρκετά ροφήματα

Τα έτοιμα ροφήματα βοτάνων (π.χ. παγωμένο τσάι), οι τυποποιημένοι χυμοί φρούτων, τα ενεργειακά ποτά και τα φυτικά "γάλατα" (σόγιας, αμυγδάλου, καρύδας) είναι προϊόντα μεγάλης επεξεργασίας κι απέχουν αρκετά απο φυσικά προϊόντα, όπως υποστηρίζουν οι εταιρείες παραγωγής. Τα περισσότερα περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης κι αρκετές θερμίδες με αποτέλεσμα όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες να κινδυνεύετε να αυξήσετε το βάρος σας. 
Τα υποκατάστατα γευμάτων κάθε είδους δεν αποτελούν εξαίρεση, αφού όλα είναι προϊόντα χημικών διεργασιών και μόνο φυσικά δε μπορεί να θεωρηθούν. Κάποια απο αυτά μάλιστα είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνα (έχει βρεθεί ότι προκαλούν βλάβες σε διάφορα όργανα).

Μετράτε συνεχώς τις θερμίδες

Οι θερμίδες ενός τροφίμου θα σας δώσουν μόνο την πληροφορία του πόσο παχυντικό είναι αυτό το τρόφιμο, όχι του πόσο υγιεινό είναι. Για να διαπιστώσετε αν είναι υγιεινό ή όχι ελέγξτε τα συστατικά του. Αν περιέχει πολύ ζάχαρη ή κακά λιπαρά και άγνωστες λέξεις (που παραπέμπουν πιθανότατα σε συντηρητικά) τότε είναι μια άκρως ανθυγιεινή επιλογή οπότε προσπεράστε το!

Αποφεύγετε τη γλουτένη

Εάν δεν πάσχετε απο κοιλιοκάκη τότε δεν έχετε κανένα λόγο να βγάλετε τη γλουτένη απο τη διατροφή σας. Κι αυτό επειδή κινδυνεύετε να παρουσιάσετε ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά, αφού η γλουτένη είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στα τρόφιμα. Απο την άλλη τα τρόφιμα ελεύθερα γλουτένης περιέχουν πολλά πρόσθετα, που μόνο ως υγιεινά δε μπορούν να θεωρηθούν.

Χρησιμοποιείτε πολλά φυτικά λίπη

Τα φυτικά έλαια (ηλιέλαιο, αραβοσιτέλαιο, μαργαρίνες φυτικές κ.α.) είναι πλούσια σε ω6 λιπαρά οξέα, η μεγάλη κατανάλωση των οποίων οδηγεί σε μειωμένη αξιοποίηση των ωφέλιμων ω3 λιπαρών και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης φλεγμονής. Το λάδι καρύδας επίσης που προωθείται κατά κόρον τα τελευταία χρόνια στη μαγειρική είναι πολύ πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, τα πλέον ανθυγιεινά λίπη. Η μόνη ασφαλής επιλογή αποτελεί το ελαιόλαδο, κυρίως το βιολογικό και οπωσδήποτε το τυποποιημένο.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc