Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γάλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γάλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2022

Η διατροφή στη νόσο Πάρκινσον

Η νόσος του Parkinson είναι μια πολύ συχνή νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει 10 με 18 άτομα ανά 100.000. Η ασθένεια είναι πιο διαδεδομένη στους άντρες παρά στις γυναίκες. Τα βασικά της συμπτώματα είναι οι αργές κινήσεις, ο τρόμος (τρέμουλο), η μυϊκή δυσκαμψία και η δυσκολία στο βάδισμα. 

Μέχρι σήμερα τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα, ωστόσο εκτιμάται ότι αφορούν σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως είναι και η διατροφή. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει θεραπεία και τα φάρμακα στοχεύουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων, η έρευνα στοχεύει μεταξύ άλλων, και στα στοιχεία εκείνα της διατροφής που επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τόσο την εμφάνιση όσο και την εξέλιξη της νόσου.

Σχέση διατροφής και νόσου Parkinson

Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η νόσος επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό απο στοιχεία της διατροφής. Οι τρόποι με τους οποίους παρεμβαίνει η διατροφή στην ασθένεια είναι βασικά τρείς. Πρώτον, η ποιότητα της διατροφής επηρεάζει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, απο το οποίο εισέρχονται τα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό. Τροποποιώντας τη διατροφή με στόχο την αλλαγή της σύστασης της εντερικής χλωρίδας μπορεί να επιτευχθεί βελτίωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεύτερον, μέσω της διατροφής μπορεί να ρυθμιστεί η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση που σχετίζεται άμεσα με τη γήρανση των κυττάρων, βασικό χαρακτηριστικό της νόσου Parkinson. Τρίτον, μέσω της διαιτητικής παρέμβασης μπορούν να ελεγχθούν συμπτώματα της νόσου που έχουν άμεση σχέση με το πεπτικό (πχ δυσκοιλιότητα) ενώ ταυτόχρονα η διατροφή μπορεί να λειτουργήσει συνεργιστικά και με τα φάρμακα, αυξάνοντας τη δράση τους. 

Διατροφή Δυτικού τύπου και νόσος  Parkinson

Η διατροφή Δυτικού τύπου εκτιμάται ότι είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως είναι και η νόσος Parkinson. Βασικά χαρακτηριστικά της διατροφής αυτής είναι η υψηλή πρόσληψη θερμίδων, τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα και ω 6 λιπαρά, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε ζάχαρη και η υψηλή πρόσληψη αλατιού. Μελέτες δείχνουν ότι τρόφιμα όπως το μοσχάρι, το τυρί πλούσιο σε λίπος, τα τηγανιτά φαγητά, οι κονσέρβες, τα ζαχαρούχα ροφήματα και το παγωτό όταν καταναλώνονται συχνά και σε μεγάλες ποσότητες  οδηγούν σε γρήγορη πρόοδο της νόσου και ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων. 

Βιταμίνες-σίδηρος-ουρικό οξύ 

Αρκετές έρευνες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης βιταμινών, ειδικά των αντιοξειδωτικών βιταμινών Α και Ε, και της πιθανότητας εμφάνισης της νόσου. Δεν έχει βρεθεί κάποιο στοιχείο που να δείχνει ότι η πρόσληψη αυτών των βιταμινών μέσω συμπληρωμάτων μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Αντιθέτως, ο σίδηρος φαίνεται να σχετίζεται με την ασθένεια. Ειδικότερα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η αυξημένη πρόσληψη μη αιμικού σιδήρου (σιδήρου δηλαδή που βρίσκεται σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Όσον αφορά στο ουρικό οξύ, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Parkinson. Είναι ενδιαφέρον το εύρημα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος φαίνεται να καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου-οπότε αναμένονται νέες μελέτες που να διερευνήσουν την επίδραση της φαρμακευτικής αύξησης του ουρικού οξέος στην πορεία της ασθένειας. 

Γάλα-καφές-τσάι

Όλες οι μελέτες συστηματικά δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα μια μεταανάλυση έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης Parkinson αυξάνει κατά 17% για κάθε 200γρ γάλα ανά ημέρα και 13% για κάθε 10γρ τυρί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συσχέτιση δεν οφείλεται ούτε στο ασβέστιο ούτε στη βιταμίνη D ούτε και στα λιπίδια των γαλακτοκομικών αλλά πιθανότατα στην έκθεση του γάλακτος σε νευροτοξικά φυτοφάρμακα. Επίσης τα γαλακτοκομικά έχουν μικρή περιεκτικότητα σε ουρικό οξύ, οπότε ενδεχομένως να είναι κι αυτός ο λόγος για τον οποίο επηρεάζουν θετικά την πιθανότητα νόσησης. 

Αντιθέτως με το γάλα, ροφήματα που περιέχουν καφεϊνη, όπως είναι ο καφές και το τσάι, φαίνεται να δρούν ιδιαίτερα ευεργετικά μειώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Η προστατευτική αυτή δράση αποδίδεται στις επιμέρους ενώσεις που περιέχουν τόσο ο καφές όσο και το τσάι (αντιοξειδωτικά, ανόργανες ουσίες και πτητικές ενώσεις). 

Μεσογειακή Δίαιτα

Το πρότυπο της Μεσογειακής Δίαιτας είναι απο τα πιο καλά μελετημένα. Έχουν δημοσιευθεί πάρα πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τη θετική της επίδραση σε πολλές ασθένειες, και το ίδιο ισχύει και για τη νόσο Parkinson. Στη μελέτη HELIAD που διεξάγεται στην Ελλάδα και διερευνά παράγοντες που σχετίζονται με την άνοια στην τρίτη ηλικία, βρέθηκε ότι όσο πιο πολύ ακολουθεί κανείς τη Μεσογειακή Δίαιτα τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να εμφανίσει τη νόσο Parkinson. Μάλιστα συγκριτικά με εκείνους που δεν είναι "προσκολλημένοι" στη Μεσογειακή Διατροφή, όσοι ακολουθούν το πρότυπο αυτό παρουσιάζουν έως και 21% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα για όσους ακολουθούν τη συγκεκριμένη δίαιτα σε νεαρή και μέση ηλικία. 

Βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Δίαιτας είναι οι τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως για παράδειγμα τα φρούτα, τα λαχανικά, οι σπόροι, το τσάι και ο καφές, το ελαιόλαδο, τα όσπρια. Βασική διαφορά της διατροφής Μεσογειακού τύπου σε σχέση με τη Δυτικού τύπου διατροφή είναι οι φυτικές ίνες. Η κατανάλωση φυτικών ινών σε κάποιον που ακολουθεί τη Μεσογειακή Διατροφή είναι κατά μέσο όρο 25-30γρ/ημέρα ενώ στη Δυτική τύπου διατροφή η κατανάλωση δεν ξεπερνά τα 10γρ/ημέρα. Αυτό και μόνο το στοιχείο μπορεί να εξηγήσει την προστατευτική δράση της διατροφής της Μεσογείου, καθώς οι ασθενείς με Parkinson εμφανίζουν διαταραγμένο εντερικό μικροβίωμα. Η Μεσογειακή Δίαιτα μπορεί να αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη σύσταση της εντερικής μικροχλωρίδας προς όφελος την υγείας (απομακρύνοντας βλαπτικά βακτήρια και διατηρώντας τα ωφέλιμα). 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Boulos C., Yaghi N., et al. Nutritional Risk Factors, Microbiota and Parkinson's Disease: Whati is rhe Current Evidence? Nutrients, 2019;11

Alcalay RB, Gu Y., et al. The Association between Mediterranean Diet Adherence and Parkinson's Disease. Mov Disord 2012;27(6):771-774

Yin W., Lof M., et al. Mediterranean Dietary Pattern ta Middle Age and Risk of Parkinson's Disease: A Swedish Cohort Study. Mov Disord 2021;36(1)

Metcalfe-Roach , Yu A., et al. MIND and Mediterranean Diets Associated with Later Onset of Parkinson's Disease, Movement Disorders 2021;36(4)

kalampokini S., Becker A., et al. Nonpharmacological Modulation of Chronic Inflammation in Parkinson's Disease : Role of Diet Interventions. Hindawi Parkinson's Disease. 2019:ID7535472

Lange K., et al. Diet and medical foods in Parkinson's Disease. Food Science and Human Wellness. 2019;8:83-95

Jackson A., Forsyth CB, et al. Diet in Parkinson's Disease: Critical Role fot the Microbiome. Frontiers in Neurology, 2019;10:1245








Κυριακή 24 Μαΐου 2020

Εύκολη μους σοκολάτας με γιαούρτι

Ένα δροσερό γλυκό με την αγαπημένη γεύση της σοκολάτας. Είναι μια πιο υγιεινή μους σε σχέση με τις κλασικές που περιέχουν κρέμα γάλακτος και πρόσθετη ζάχαρη. Μπορεί να αποτελέσει ένα απογευματινό σνακ λίγες φορές την εβδομάδα. 

Μια συνταγή του κορυφαίου σεφ Στέλιου Παρλιάρου. 


                           Υλικά (4 μερίδες)


                  100γρ φρέσκο γάλα 1,5%

             200γρ. στραγγιστό γιαούρτι 2%

        150γρ. κουβερτούρα (>65% σε κακάο)



Εκτέλεση

Τεμαχίζετε την κουβερτούρα σε μικρά κομμάτια και την τοποθετείτε σε ένα μετρίου μεγέθους μπολ.  Ζεσταίνετε το γάλα στο μπρίκι κι όταν αρχίσει να βράζει το αδειάζετε πάνω απο την ψιλοκομμένη σοκολάτα. Αφήνετε για 1 λεπτό κι έπειτα ανακατεύετε καλά με μια σπάτουλα. 

Μόλις λιώσει καλά η σοκολάτα και ομογενοποιηθεί το μίγμα προσθέτετε λίγο λίγο το γιαούρτι ανακατεύοντας απαλά, μέχρι να ενσωματωθεί κι αυτό στο μίγμα. 

Μοιράζετε τη μους σε 4 ποτήρια, σκεπάζετε και βάζετε στο ψυγείο για 2-3 ώρες να σφίξει. 

Κυριακή 15 Μαρτίου 2020

Κρέπα: ναί ή όχι και γιατί;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όταν κανείς ακούει κρέπα σκέφτεται ένα φαγητό πρόχειρο, "βρώμικο", πλούσιο σε θερμίδες, άκρως ανθυγιεινό γενικότερα. 

Όμως, όπως όλα τα φαγητά, δεν είναι δυνατόν μια κρέπα να αυξήσει το βάρος μας (αν δεν τρώγεται πολύ συχνά), ενώ υπάρχει και η δυνατότητα η κρέπα να γίνει ένα απολύτως υγιεινό γεύμα.  

Η ζύμη της κρέπας προέρχεται απο υγιεινά υλικά-απαιτούνται αλεύρι, γάλα, αβγό και λίγο βούτυρο. Η γέμιση κάνει τη διαφορά στην κρέπα, οπότε εξαρτάται απο το αν την προτιμάτε αλμυρή ή γλυκιά και απο το πόσα και ποιά υλικά θα προσθέσετε για να καταλήξουμε να  πούμε αν θα έχουμε ένα υγιεινό ή όχι αποτέλεσμα.

Ναί λοιπόν στην κρέπα, υπό προϋποθέσεις

Πώς θα κάνετε μια κρέπα πιο υγιεινή

Ζύμη: Αντικαταστήστε το μισό αλεύρι με αντίστοιχο ολικής άλεσης. Χρησιμοποιήστε ημιαποβουτυρωμένο γάλα και βάλτε λιγότερους κρόκους και περισσότερα ασπράδια στο μίγμα. Ψήστε την κρέπα χρησιμοποιώντας ελάχιστο ελαιόλαδο σε μέτρια προς δυνατή φωτιά  σε αντικολλητικό ρηχό τηγάνι, έτσι ώστε να μην απορροφήσει πολύ λάδι. 
Όταν παραγγέλνετε απ έξω την κρέπα, ζητήστε τις ανωτέρω αντικαταστάσεις όπου κι όταν έχετε τη δυνατότητα.

Αλμυρή κρέπα:Επιλέξτε τυριά με χαμηλά λιπαρά ή κάποια άλλη άπαχη πρωτεϊνη (π.χ. κοτόπουλο). Προσθέστε φρέσκα λαχανικά. Αποφύγετε την κρέμα γάλακτος και τη μαγιονέζα. Μην παραγεμίζετε την κρέπα-αν πεινάτε πολύ καλύτερα να προτιμήσετε ένα σάντουιτς.

Γλυκιά κρέπα: Ζητήστε λιγότερη ποσότητα σοκολάτας, δε θα έχει σημαντική διαφορά στη γεύση ενώ θα έχει λιγότερες θερμίδες και μικρότερη επιβάρυνση στο στομάχι σας. Προσθέστε ξηρούς καρπούς και φρέσκα φρούτα. Αποφύγετε τα διάφορα σιρόπια, την τρούφα και τα μπισκότα. Επιλέξτε όπου έχετε τη δυνατότητα υγιεινά αλείμματα (ταχίνι, φυστικοβούτυρο, μέλι κλπ)

Τρώγοντας λοιπόν μια τέτοια υγιεινή κρέπα δε θα επιβαρύνουμε την υγεία μας, ενώ αν την επιλέγουμε σε αραιά διαστήματα τότε δε θα επηρεαστεί ούτε το βάρος μας. 

Η καλύτερη επιλογή παραμένει σε κάθε περίπτωση η σπιτική κρέπα, αφού ελέγχουμε άμεσα τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουμε. Μπορείτε να φτιάξετε μεγάλη ποσότητα και να τις αποθηκεύσετε στην κατάψυξη, για να τις έχετε έτοιμες την επόμενη φορά που θα θελήσετε να απολαύσετε μια κρέπα. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Κυριακή 1 Μαρτίου 2020

Παστίτσιο με λαχανικά για παιδιά!

Τα παιδιά αποστρέφονται συνήθως τα λαχανικά είτε επιλέγουν να φάνε μόνο κάποια συγκεκριμένα  (π.χ. λάχανο, καρότο, ντομάτα) αποφεύγοντας όλα τα υπόλοιπα. 
Με αυτό το φαγητό, όπου τα λαχανικά συνδυάζονται με τα αγαπημένα για τα παιδιά ζυμαρικά, υπάρχουν πολλές πιθανότητες το παιδί σας να δοκιμάσει και να του αρέσει. 

Εάν φοβάστε ότι θα απομακρύνει τα κομματάκια λαχανικών απο το πιάτο του, μπορείτε εξαρχής να τα πολτοποιήσετε και μετά να τα μαγειρέψετε, έτσι δε θα φαίνονται και δεν θα έχετε αντιδράσεις! 


Υλικά (8 μερίδες)

1 πακέτο (500γρ.) κοραλάκι ή άλλο μικρό ζυμαρικό (π.χ. κοφτό μακαρονάκι)
4 πράσα, μόνο το λευκό μέρος
2 πιπεριές Φλωρίνης
7-8 μετρίου μεγέθους μανιτάρια
Ελαιόλαδο 
Αλάτι-πιπέρι
Μπεσαμέλ:
1 μεγάλο κουτί γάλα εβαπορέ με χαμηλά λιπαρά
1 κουτί νερό (μετρημένο στο κουτί του γάλακτος)
4 κουταλιές σούπας κορν φλάουρ
1 κουταλιά σούπας βούτυρο
αλάτι-πιπέρι
1 πρέζα μοσχοκάρυδο


Εκτέλεση

Ετοιμάζετε πρώτα τη μπεσαμέλ: σε μικρή κατσαρόλα βάζετε όλα μαζί τα υλικά και ανάβετε τη φωτιά σε μέτρια θερμοκρασία. Ανακατεύετε τακτικά με ένα σύρμα ή ξύλινη κουτάλα μέχρι η κρέμα να αρχίσει να πήζει-δε θέλουμε να είναι πολύ σφιχτή, όταν έχει πήξει ελαφρά σβήνετε τη φωτιά. Σκεπάζετε την κατσαρόλα κι αφήνετε στην άκρη.

Βράζετε τα ζυμαρικά σε αλατισμένο νερό 2 λεπτά λιγότερο απο όσο αναγράφει η συσκευασία τους. Σουρώνετε και περιχύνετε με λίγο ελαιόλαδο. Βάζετε σε ένα μπολ.
Ταυτόχρονα ετοιμάζετε και τα λαχανικά: Ψιλοκόβετε όλα τα λαχανικά και τα σοτάρετε για λίγα λεπτά σε αντικολλητικό τηγάνι με λίγο ελαιόλαδο μέχρι να μαλακώσουν ελαφρώς. Αλατοπιπερώνετε. Αποσύρετε απο τη φωτιά και τα ρίχνετε στο μπολ με τα ζυμαρικά. Προσθέτετε τη μισή ποσότητα απο τη μπεσαμέλ. Ανακατεύετε απαλά, να ενωθούν τα υλικά.  

Παίρνετε ένα ταψί ή ένα πυρίμαχο σκεύος και αλείφετε με λίγο ελαιόλαδο. Ρίχνετε το μίγμα των ζυμαρικών και στρώνετε με κουτάλι έτσι ώστε να έχει παντού το ίδιο πάχος. Περιχύνετε απο πάνω με την υπόλοιπη κρέμα και ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 20-30 λεπτά να ροδίσει ελαφρά ή επιφάνεια. 

Αφήνετε το φαγητό να κρυώσει λίγο, κόβετε σε κομμάτια και σερβίρετε.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc








Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020

Γαλακτοκομικά προϊόντα:γιατί είναι τόσο σημαντικά για τον αθλητή;

Τα γαλακτοκομικά τρόφιμα, πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά απο τους αθλητές, είτε αυτοί είναι επαγγελματίες είτε ασκούνται περιστασιακά. Το γάλα, το τυρί, το γιαούρτι όπως κι άλλα λιγότερο γνωστά γαλακτοκομικά (όπως είναι το κεφίρ και το αριάνι) μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων που θέτουν οι αθλητές, δηλαδή στην αύξηση της αθλητικής απόδοσης, στην προετοιμασία αλλά και στην ταχύτερη αποκατάσταση πριν και μετά τον αγώνα αλλά και στη διατήρηση μιας καλής υγείας γενικότερα. 

Τί προσφέρουν τα γαλακτοκομικά

Το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί έχουν επιπλέον οφέλη για τους αθλητές, πέρα απο την περιεκτικότητά τους σε ασβέστιο. Όλα τα γαλακτοκομικά τρόφιμα είναι πλούσια σε πρωτεϊνη, υψηλής βιολογικής αξίας, σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες και μέταλλα (μεταξύ των οποίων και αρκετοί ηλεκτρολύτες). 

Το ασβέστιο, το μαγνήσιο, ο φώσφορος και η πρωτεϊνη που περιέχονται στα γαλακτοκομικά συμβάλλουν στον ομαλό σχηματισμό αλλά και στη διατήρηση ενός υγιούς σκελετού και δοντιών.  

Η συχνή και υψηλής έντασης άσκηση μπορεί να καταστείλει την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος αυξάνοντας την πιθανότητα τραυματισμών και λοιμώξεων. Τα γαλακτοκομικά, όταν καταναλώνονται σε καθημερινή βάση, εξασφαλίζουν την πρόσληψη όλων των απαιτούμενων θρεπτικών συστατικών έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της πρόληψης ασθενειών και τραυματισμών. 

Σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών σχετίζεται με μεγαλύτερη μυική μάζα και λιγότερο λίπος στο σώμα των αθλητών. Επίσης, όταν ένας αθλητής καταναλώνει τακτικά γάλα, γιαούρτι, τυρί κ.α. μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες να εμφανίσει παχυσαρκία. 

Πότε πρέπει να καταναλώνονται

Τα γαλακτοκομικά επιφέρουν τα μέγιστα όταν καταναλώνονται τόσο πρίν όσο και μετά την άσκηση. 

Πρίν την άσκηση ο αθλητής πρέπει να πίνει γάλα ή να τρώει γιαούρτι για να "γεμίσει" τους μύες με υδατάνθρακες αλλά και να εξασφαλίσει μια καλή υδάτωση. Τα γαλακτοκομικά είναι χαμηλά σε φυτικές ίνες οπότε δεν προκαλούν φούσκωμα κι άλλες γαστρεντερικές διαταραχές. Επιπλέον έχουν οικεία γεύση και τρώγονται ευχάριστα σχεδόν απο όλους τους αθλητές. 

Μετά την άσκηση ο αθλητής χρειάζεται υγρά (και πιθανόν και ηλεκτρολύτες) για να επαναφέρει την ενυδάτωση σε καλά επίπεδα, υδατάνθρακες για να επαναφορτίσει τους μύες και υψηλής ποιότητας πρωτεϊνη για την ομαλή αποκατάσταση των μυών. Όλα αυτά τα συστατικά περιέχονται στα γαλακτοκομικά στις ιδανικές αναλογίες. Ειδικότερα το γάλα (και μάλιστα το γάλα με κακάο) θεωρείται ως το ιδανικότερο ποτό για μετά την άσκηση-καλύτερο ακόμα κι απο τα αθλητικά ποτά που κυκλοφορούν στο εμπόριο. 

Ποιά ποσότητα είναι η κατάλληλη

Για υγιείς ενήλικες αθλητές, χωρίς προβλήματα υγείας, συνιστώνται 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών ημερησίως. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε ένα ποτήρι γάλα (250ml), ή σε ένα κεσεδάκι γιαούρτι 2% (200γρ.) ή σε ένα μικρό κομμάτι τυρί (30γρ.). Τα παιδιά και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενδέχεται να χρειαστούν μεγαλύτερες ποσότητες. 
Αθλητές με προβλήματα υγείας θα πρέπει να συμβουλευτούν το θεράποντα ιατρό τους. 

Σε κάθε περίπτωση ο προσωπικός σας διατροφολόγος-διαιτολόγος θα σας προτείνει την απαιτούμενη ποσότητα για τον οργανισμό σας και ταυτόχρονα θα την ενσωματώσει στο καθημερινό πρόγραμμα διατροφής σας κάνοντας τους κατάλληλους συνδυασμούς τροφίμων, ώστε να επιτύχετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Αναφορές

Dairy and Sports Nutrition. Sports Dietitians Australia

Kerksick C., et al. International Society of Sports Nutrition position stand:Nutrient timing.JISSN 2008;5:17

Academy of Nutrition and Dietetics-American College of Sports Medicine. Nutrition and Athletic Performance (Position Statement) 2016

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019

Παραδοσιακό πρόβειο γιαούρτι:γιατί είναι το καλύτερο;

Το παραδοσιακό γιαούρτι αποτελεί βασικό τρόφιμο της Μεσογειακής δίαιτας. Είναι ένα τρόφιμο με υψηλή διατροφική αξία, ωστόσο δεν τυγχάνει της προτίμησης που θα έπρεπε απο τους καταναλωτές. 
Επιπλέον, έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά πολλά γιαούρτια με προσθήκη φρούτων, ζάχαρης, δημητριακών κι άλλων προσθέτων τα οποία τείνουν να αντικαταστήσουν το παραδοσιακό γιαούρτι. 

Όσοι επιλέγουν να καταναλώσουν γιαούρτι παραδοσιακό, με πέτσα ή χωρίς-αλλά πάντως χωρίς προσθήκη καμίας άλλης ουσίας, συνήθως προτιμούν το αγελαδινό. Κι όμως, εκείνο που θεωρείται πιο υγιεινό και πιο θρεπτικό είναι το πρόβειο γιαούρτι, αυτό δηλαδή που προέρχεται αποκλειστικά απο πρόβειο γάλα.

Βασικά χαρακτηριστικά του γιαουρτιού

  • Το γιαούρτι περιέχει όλα τα συστατικά του γάλακτος απο το οποίο προέρχεται. Δηλαδή στη σύστασή του υπάρχει πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας, σύνθετοι υδατάνθρακες, λιπαρά, βιταμίνες, μέταλλα κι ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, μαγνήσιο κ.α.)
  • Πρόκειται για προϊόν ζύμωσης. Κατά τη διαδικασία παραγωγής του έχουν αναπτυχθεί συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί, τα λεγόμενα προβιοτικά, στα οποία αποδίδεται η μεγάλη θρεπτική αξία και τα πολλά οφέλη του στην υγεία
  • Περιέχει πολύ λιγότερη λακτόζη απο το γάλα, οπότε μπορεί να καταναλωθεί κι απο άτομα που έχουν μερική δυσανεξία σε αυτό τον υδατάνθρακα
  • Ανάλογα το γάλα απο το οποίο προέρχεται (αγελαδινό, κατσικίσιο, βουβαλίσιο, πρόβειο) τα βασικά συστατικά του παρουσιάζουν διακύμανση, ως προς τη συγκέντρωσή τους
  • Είναι πιο εύπεπτο και πιο θρεπτικό απο το γάλα
Τα πλεονεκτήματα του πρόβειου γιαουρτιού

  1. Το πρόβειο γιαούρτι έχει μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεϊνης σε σχέση με το αγελαδινό (5,7γρ έναντι 3,4γρ ανά 100 γραμμάρια γιαουρτιού)
  2. Στο πρόβειο γιαούρτι περιέχονται μεν περισσότερα λιπαρά, αλλά αυτά είναι σε μεγάλο βαθμό πολυακόρεστα, που δεν επηρεάζουν αρνητικά τα λιπίδια στο αίμα
  3. Η συγκέντρωση του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου είναι σημαντικά μεγαλύτερη στο πρόβειο γιαούρτι σε σχέση με το αγελαδινό αλλά και το κατσικίσιο
  4. Τα λιπαρά που περιέχονται στο πρόβειο γιαούρτι βρίσκονται σε τέτοια μορφή ώστε πέπτονται πιο εύκολα και πιο γρήγορα απο ότι τα λιπαρά του αγελαδινού γιαουρτιού
  5. Έχει πιο παραδοσιακή γεύση και υφή γιαουρτιού σε σχέση με τα υπόλοιπα


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος. MSc



Αναφορές

Monteiro A., Goat and Sheep Milk as Raw Material for Yogurt. 2019 DOI:10.5772/intechopen.85084

Junio M., et al. Sheep milk:physical-chemical characteristics and microbiological quality. Arch Latinoam Nutr 2015;65(3):193-8







Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου 2019

Το παιδί δεν παίρνει βάρος..Τι να κάνετε

Το βασικό πρόβλημα σχετικά με το βάρος ενός παιδιού εντοπίζεται στην αυξημένη εμφάνιση της παχυσαρκίας. Όμως υπάρχει και το αντίθετο φαινόμενο, που δεν είναι και τόσο σπάνιο στις μέρες μας. Το παιδί να μην παίρνει βάρος, να μην αναπτύσσεται δηλαδή όπως θα αναμένονταν. 

Πολλές μπορεί να είναι οι αιτίες γι αυτό, όμως πότε θα πρέπει να ανησυχήσει ένας γονιός και τί θα πρέπει να κάνει προκειμένου να αναστρέψει την κατάσταση;

Γιατί το παιδί δεν παίρνει βάρος;

Δυο είναι οι βασικοί λόγοι: είτε το παιδί δεν λαμβάνει αρκετή ενέργεια (θερμίδες) είτε ξοδεύει περισσότερη ενέργεια απο αυτή που προσλαμβάνει. Υπάρχουν αρκετές αιτίες και για τους 2 αυτούς βασικούς λόγους.

Μειωμένη πρόσληψη ενέργειας: Ένα παιδί μπορεί να μην καλύπτει τις θερμιδικές του ανάγκες επειδή δεν έχει όρεξη, ή επειδή τρώει μόνο συγκεκριμένα φαγητά (τα οποία δεν το καλύπτουν), ή επειδή κάνει συχνά εμετό, ή επειδή έχει κάποια ασθένεια. Μπορεί επίσης να μη σιτίζεται σωστά απο τα άτομα που φροντίζουν το παιδί ή να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ψυχολογικής φύσης και να αποφεύγει το φαγητό. 

Αυξημένη κατανάλωση ενέργειας: Συνήθως συμβαίνει λόγω κάποιας πάθησης ή ασθένειας, οπότε και εμφανίζεται αυξημένη απώλεια θρεπτικών συστατικών ή μη σωστή απορρόφηση αυτών. Επίσης μπορεί το παιδί να είναι υπερκινητικό ή να καταναλώνει πολλές θερμίδες λόγω ενασχόλησης με κάποιο άθλημα.

Πότε να ανησυχήσετε...

Όταν η καμπύλη ανάπτυξης του παιδιού δεν ανεβαίνει αλλά παραμένει επίπεδη για αρκετούς μήνες τότε θα πρέπει να ανησυχήσετε. Υπάρχει πιθανότητα να υπολείπεται ένα παιδί μόνο στο βάρος ή και στο ύψος οπότε θα πρέπει να διερευνηθεί απο το γιατρό η ύπαρξη κάποιας ασθένειας.
Πρακτικά, όταν βλέπετε ότι το παιδί συνεχίζει και φοράει τα ίδια ρούχα για αρκετό καιρό ή όταν βλέπετε να διαγράφονται τα πλευρά του στο σώμα του (παρατηρήστε το όταν είναι γυμνό) τότε πιθανότατα το παιδί δεν αναπτύσσεται όπως θα έπρεπε-απευθυνθείτε άμεσα στον παιδίατρο σας.

Τί να κάνετε για να το αντιμετωπίσετε

  • Προσφέρετε ποικιλία τροφίμων και γευμάτων. Έτσι, και θα προσλάβει το παιδί περισσότερα θρεπτικά συστατικά και θα του κινήσετε το ενδιαφέρον για το φαγητό, ώστε να φάει περισσότερο.
  • Σερβίρετε μικρότερες μερίδες. Το στομαχάκι του παιδιού πολλές φορές δεν ανέχεται μεγάλη ποσότητα φαγητού. Μοιράστε τα γεύματα μέσα στην ημέρα ώστε να τρώει περισσότερες φορές.
  • Μην προσφέρετε υγρά μαζί με τα γεύματα γιατί τα παιδιά φουσκώνουν εύκολα και δε θα φάνε όσο φαγητό πρέπει, Ενδιάμεσα στα γεύματα δώστε του ροφήματα πλούσια σε θερμίδες, όπως π.χ. γάλα πλήρες σε λιπαρά σα smoothie μαζί με φρούτα.
  • Επιλέξτε τρόφιμα πλούσια σε θερμίδες (κρέας, λιπαρά ψάρια, λιπαρά τυριά). Συνοδέψτε το φαγητό με αρκετά υγιεινά λιπαρά, όπως π.χ. το ελαιόλαδο
  • Μην πιέζετε το παιδί να φάει γιατί τότε θα έχετε το αντίθετο αποτέλεσμα. Μπορεί πραγματικά εκείνη την ώρα να μην έχει την επιθυμητή όρεξη, προσπαθήστε αργότερα.  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2019

Έλλειψη βιταμίνης D στα παιδιά

Τελευταία γίνεται πολύ συζήτηση για αυτή τη σημαντική βιταμίνη και το ρόλο της στην πρόληψη διάφορων χρόνιων ασθενειών, όπως είναι τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης και η υπέρταση αλλά και διαφόρων μορφών καρκίνου. 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι είναι μεγάλος ο αριθμός των παιδιών και των εφήβων που παρουσιάζουν ανεπάρκεια είτε έλλειψη βιταμίνης D, οπότε αναζητούνται τρόποι για να μπορέσει να αυξηθεί η πρόσληψη. 

Γιατί είναι σημαντική; 

Η βιταμίνη D είναι απολύτως απαραίτητη για την ομαλή υγεία των οστών. Προάγει την απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου και βοηθά στην απόθεση αυτών των στοιχείων στα οστά και στα δόντια. Ενισχύει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα και συμβάλλει στην καλή ανάπτυξη των κυττάρων.

Πού βρίσκεται;

Λίγα τρόφιμα περιέχουν επαρκείς ποσότητες της βιταμίνης και συνήθως τα παιδιά δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες απο αυτά. Παραδείγματα τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη D είναι:λιπαρά ψάρια (π.χ. τόνος), κρόκος απο το αβγό, συκώτι, μαργαρίνη και κάποια τρόφιμα εμπλουτισμένα (π.χ. βρεφικό γάλα και δημητριακά πρωινού). 

Ούτως ή άλλως η ποσότητα που λαμβάνεται μέσω των τροφών είναι πολύ μικρή κι ο βασικός τρόπος πρόσληψης της βιταμίνης είναι η σύνθεσή της με την έκθεση του δέρματος για λίγα λεπτά στον ήλιο.

Ποιά παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο;

  • Παιδιά με σκουρόχρωμη επιδερμίδα. 
  • Παιδιά των οποίων το δέρμα δεν εκτίθεται αρκετή ώρα στον ήλιο
  • Μωρά που έχουν γεννηθεί πρόωρα
  • Τα παιδιά που θηλάζουν κι επιπλέον έχουν κι ένα απο τα ανωτέρω χαρακτηριστικά
  • Όσα παιδιά έχουν παθήσεις ή νοσήματα που εμποδίζουν την απορρόφηση της βιταμίνης (ασθένειες ήπατος και νεφρών, κυστική ίνωση, κοιλιοκάκη, νόσο Crohn κ.α.)
Ποιά είναι τα συμπτώματα της έλλειψης;

  • Πόνοι στα οστά και στους μύες
  • Ραχίτιδα και οστεομαλακία (μαλακά κι εύκαμπτα οστά)
  • Χαμηλό ασβέστιο στο αίμα που μπορεί να οδηγήσει σε μυικές κράμπες και σπασμούς, ιδιαίτερα σε πολύ μικρά παιδιά
  • Επιβράδυνση στην ανάπτυξη
  • Μη ομαλή ανάπτυξη (π.χ. καθυστέρηση στο περπάτημα)
Αντιμετώπιση

Η συνήθης αντιμετώπιση, ειδικά όταν τα επίπεδα της βιταμίνης είναι πολύ χαμηλά, είναι η λήψη συμπληρωμάτων. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί και διαφορετικοί τύποι της βιταμίνης-κάποια απο τα σκευάσματα είναι πολύ ισχυρά. Γι αυτό είναι αναγκαίο να λάβει το παιδί συμπλήρωμα μόνο μετά απο ιατρική εξέταση και πάντα με τη σύσταση γιατρού.

Επειδή η θεραπεία είναι μακροχρόνια, απο τη στιγμή που τα επίπεδα της βιταμίνης φτάσουν στις επιθυμητές τιμές, θα πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε να παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο. Γι αυτό χρειάζεται τακτική ιατρική παρακολούθηση.

Τα παιδιά με έλλειψη σε βιταμίνη D πρέπει να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες ασβεστίου απο τη δίαιτα. Οπότε η κατανάλωση 2 τουλάχιστον μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων  (γάλα, γιαούρτι, τυρί) είναι απαραίτητη, ανάλογα και την ηλικία του παιδιού.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Michie C. et al. Managing vitamin D deficiency in children. London Journal of Primary Care 2010;3:31-6

Yeon Lee J., et al. A Review on Vitamin D Deficiency Treatment in Pediatric Patients. J Pediatr Pharmacol Ther 2013;18(4):277-291 




Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2019

Η διατροφή της μητέρας που θηλάζει

Ο αποκλειστικός θηλασμός κατά τη διάρκεια των πρώτων 6 μηνών της ζωής του βρέφους είναι γνωστό ότι προσφέρει πολλά και σημαντικά οφέλη στο παιδί. Το μητρικό γάλα θα πρέπει να είναι επίσης μια βασική πηγή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών απο τον 6ο μέχρι και τον 24ο μήνα ζωής του παιδιού. 

Η διατροφή της μητέρας που θηλάζει είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς μαζί με την ανάπαυση και τους συχνούς θηλασμούς είναι οι 3 βασικοί παράγοντες απο τους οποίους εξαρτάται η επιτυχία του θηλασμού. Εάν η μητέρα δεν τρέφεται σωστά κατά τη διάρκεια του θηλασμού μπορεί να επηρεαστεί η ποιότητα και η ποσότητα του γάλακτος κι επομένως η ομαλή ανάπτυξη του βρέφους. 

Ποιές οι διατροφικές ανάγκες της θηλάζουσας;

Ενέργεια: H μητέρα που θηλάζει έχει αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Συγκεκριμένα, χρειάζεται 500 θερμίδες επιπλέον την ημέρα. Η απαιτούμενη ενέργεια θα προέλθει (εκτός της διατροφής) απο την αποθήκευση λίπους κατά τη διάρκεια της κύησης (2-5 κιλά συνήθως). Εάν η μητέρα κάνει αυστηρή δίαιτα για να χάσει γρήγορα βάρος αυτό θα επηρεάσει την παραγωγή μητρικού γάλακτος.

Πρωτεϊνη: Η συνιστώμενη πρόσληψη πρωτεϊνης κατά τη διάρκεια του θηλασμού είναι 25 γραμμάρια επιπλέον την ημέρα. Ο θηλασμός θεωρείται επιτυχής όταν το μωρό παίρνει το βάρος που χρειάζεται κι αναπτύσσεται φυσιολογικά. 

Βιταμίνες-Μέταλλα: Και οι υδατοδιαλυτές αλλά και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες περνούν στο μητρικό γάλα κι αν η μητέρα έχει έλλειψη σε αυτές τότε και το γάλα θα είναι ανεπαρκές στα συγκεκριμένα στοιχεία. Από την άλλη, η περιεκτικότητα του μητρικού γάλακτος σε ασβέστιο, μαγνήσιο και φώσφορο είναι ανεξάρτητη απο τη δίαιτα της μητέρας.  

Η θηλάζουσα μητέρα βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο διατροφικών ελλείψεων εάν: 1) είναι μικρότερη απο 18 ετών, 2) κάνει αυστηρή δίαιτα, 3) καπνίζει, 4) πήρε λίγα κιλά κατά την εγκυμοσύνη, 5) είναι χορτοφάγος, 6) πάσχει απο κάποιο νόσημα ή γενικά έχει πολύ μικρό σωματικό βάρος.  

Υπάρχουν "απαγορευμένες" τροφές;

Σε αρκετές περιπτώσεις οι θηλάζουσες μητέρες επηρεάζονται από αντιλήψεις κι απο διάφορα ήθη που διαδίδονται απο γενιά σε γενιά οπότε αλλάζουν τη διατροφή τους βγάζοντας κάποια συγκεκριμένα φαγητά. 
Για παράδειγμα, λένε ότι η μητέρα που θηλάζει πρέπει να αποφεύγει τα πικάντικα τρόφιμα επειδή προκαλούν κολικούς, αέρια, διάρροια κι εξανθήματα στο βρέφος. Η αλήθεια είναι ότι αυτά τα φαγητά μπορεί να αλλάζουν τη γεύση του μητρικού γάλακτος αλλά κατά τ άλλα δεν επηρεάζει την υγεία των βρεφών ούτε τη συμπεριφορά τους. 

Επιπλέον, τα τρόφιμα που προκαλούν φούσκωμα ή αέρια στη μητέρα (λάχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο κ.α.) δεν επηρεάζουν το έντερο του βρέφους αφού οι φυτικές ίνες δεν περνούν στο μητρικό γάλα. Παρομοίως και τα όξινα τρόφιμα (ντομάτα, εσπεριδοειδή και φρούτα όπως ο ανανάς) δεν επηρεάζουν το γάλα αφού δεν αλλάζουν το ph του πλάσματος. 

Άρα δε χρειάζεται η μητέρα κατά τη διάρκεια του θηλασμού να περιορίσει τις επιλογές της αλλά πρέπει να καταναλώνει τα πάντα με μέτρο. Τρώγοντας απο όλα τα τρόφιμα το βρέφος έρχεται σε επαφή με περισσότερες γεύσεις κι είναι πολύ πιο εύκολο μετά, στην παιδική ηλικία, να μάθει να τρώει όλα τα φαγητά αφού θα του είναι οικείες οι γεύσεις.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Kominiarek MA., et al. Nutrition Recommendations in Pregnancy and Lactation. Med Clin North Am 2016;100(6):1199-1215

Jeong G., Won Park S., et al. Maternal food restrictions during breastfeeding. Korean J Pediatr 2017;60(3):70-76

Koletzko B., Godfrey KM., et al. Nutrition During Pregnancy, Lactation and Early Childhood and its Implications for Maternal and Long-Term Child Health:The Early Nutrition Project Recommendations Ann Nutr Metab 2019;74:93-10 











Σάββατο 8 Ιουνίου 2019

Τί γάλα να προτιμήσω, αγελαδινό ή φυτικό;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη ζήτηση για φυτικά γάλατα εναλλακτικά του αγελαδινού-αυτό συμβαίνει και στην Ελλάδα. Οι λόγοι είναι πολλοί:δυσανεξία στη λακτόζη, αλλεργία στην πρωτεϊνη του αγελαδινού γάλακτος, ανησυχία για τις επιπτώσεις απο την εντατική κτηνοτροφία, φόβος για ασθένειες που μπορεί να προκαλεί το αγελαδινό γάλα κλπ.

Παρόλο που δεν έχει επιστημονική βάση ο ισχυρισμός ότι το γάλα προκαλεί διάφορες παθήσεις (δείτε περισσότερες λεπτομέρειες εδώ) διάφορες εταιρείες τροφίμων ακολουθούν αυτή την τάση και έχουν δημιουργήσει διάφορα ροφήματα, τα οποία παρουσιάζονται ως εναλλακτικά του αγελαδινού γάλακτος. Διαφημίζονται δε ως πολύ υγιεινά και προωθούνται ως μια άριστη λύση απέναντι στα "προβλήματα" του παραδοσιακού αγελαδινού γάλακτος. Είναι όντως έτσι;

Ας δούμε πρώτα λίγο πιο αναλυτικά τα δημοφιλέστερα φυτικά γάλατα, που κυκλοφορούν πλέον και στη χώρα μας.

Γάλα σόγιας

Το γάλα σόγιας είναι πλούσιο σε πρωτεϊνη και λιπαρά (35-45% και 20% αντίστοιχα) κι έχει χαρακτηριστική γεύση, η οποία δεν είναι πάντα τόσο ευχάριστη. Η υφή του είμαι κρεμώδης, παρόμοια με αυτή του αγελαδινού γάλακτος. Κυκλοφορεί σε διάφορους τύπους:απλό, με προσθήκη ζάχαρης, με γεύση σοκολάτας κλπ. Η σόγια είναι πλούσια σε ισοφλαβόνες, και φυτοστερόλες, ουσίες γνωστές για τα οφέλη τους στην υγεία. Όμως υπάρχει ο κίνδυνος η σόγια που χρησιμοποιείται για την παραγωγή γάλακτος να είναι μεταλλαγμένη.

Γάλα αμυγδάλου

Το συγκεκριμένο γάλα παράγεται απο τον αντίστοιχο ξηρό καρπό, ο οποίος αναμιγνύεται με νερό και μετά φιλτράρεται, οπότε προκύπτει το λευκό αυτό υγρό. Το γάλα αμυγδάλου είναι ιδιαίτερα δημοφιλές, έχει κρεμώδη υφή και τη χαρακτηριστική γεύση του αμυγδάλου. Είναι πλούσιο σε λιπαρά (κυρίως μονοακόρεστα), βιταμίνη Ε, ασβέστιο και περιέχει μικρή ποσότητα πρωτεϊνης. 

Γάλα καρύδας

Προέρχεται απο το τρίψιμο της σάρκας της καρύδας και τη συμπίεσή της, ώστε να εξαχθεί το υγρό. Έχει αρκετές διαφορές σε σχέση με τα υπόλοιπα φυτικά γάλατα. Η γεύση του είναι έντονη και δίνει στα πιάτα που χρησιμοποιείται (αλμυρά και γλυκά) μια τροπική αίσθηση με το χαρακτηριστικό άρωμα της καρύδας. Είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά ενώ δεν περιέχει πρωτεϊνη ούτε ασβέστιο. Ιδιαίτερα δημοφιλές στις χώρες της Ασίας και στη Νότια Αμερική.

Γάλα ρυζιού

Το γάλα ρυζιού παράγεται απο αλεσμένο καστανό ρύζι αναμεμιγμένο με νερό. Είναι πολύ πλούσιο σε υδατάνθρακες και γι αυτό έχει έντονα γλυκιά γεύση. Δεν περιέχει καθόλου πρωτεϊνη, ούτε λιπαρά, καθόλου ασβέστιο αλλά ούτε και σημαντικές ποσότητες βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Προσοχή πρέπει να δίνεται στην προέλευση του ρυζιού, καθώς έχει βρεθεί σε αρκετά ροφήματα υψηλή συγκέντρωση αρσενικού, ένα χημικό ορυκτό που προκαλεί δηλητηρίαση.

Σύγκριση φυτικών ροφημάτων-αγελαδινού γάλακτος

Τα φυτικά γάλατα περιέχουν σε γενικές γραμμές λιγότερες θερμίδες απο ότι το αγελαδινό γάλα. Όμως το ζωικό γάλα είναι μια πιο ισορροπημένη τροφή καθώς οι θερμίδες αυτές προέρχονται και απο τα 3 κύρια θρεπτικά συστατικά. Δηλαδή η ενέργεια στο αγελαδινό γάλα προέρχεται κατά 29% απο υδατάνδρακες, κατά 46% απο λιπαρά και κατά 21% απο πρωτεϊνη. Αντίθετα στα φυτικά γάλατα οι θερμίδες προέρχονται κατά βάση απο τα λιπαρά (69% και 76% για το γάλα αμυγδάλου και καρύδας αντίστροιχα) ή τους υδατάνθρακες (89% υδατάνθρακες περιέχει το γάλα ρυζιού). 

Το αγελαδινό γάλα είναι μια σημαντική πηγή πρωτεϊνης, υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ τα φυτικά ροφήματα περιέχουν ελάχιστη πρωτεϊνη (8.11 γραμμάρια για το αγελαδινό έναντι 1.67 για τα φυτικά κατά μέσο όρο). Το μόνο απο τα φυτικά γάλατα που πλησιάζει την ποσότητα πρωτεΪνης του αγελαδινού είναι το γάλα σόγιας.

Επιπλέον, το ζωικό γάλα πλεονεκτεί και ως προς την ποσότητα ασβεστίου. Σε κάθε θερμίδα το αγελαδινό γάλα παρέχει 1.9mg ασβεστίου ενώ το γάλα αμυγδάλου παρέχει 0.46mg και το γάλα σόγιας 0.62mg ασβεστίου. 

Τα φυτικά γάλατα έχουν το πλεονέκτημα ότι δεν περιέχουν χοληστερίνη σε αντίθεση με το αγελαδινό που ως ζωικό προϊόν έχει κάποιο ποσό, ειδικά το πλήρες σε λιπαρά.

Τέλος, το αγελαδινό γάλα είναι μια πολύ καλή βιταμινών-και σε αυτό τον τομέα το μοναδικό γάλα που μπορεί να συγκριθεί με αυτό είναι το γάλα σόγιας, αφού περιέχει κι αυτό αξιόλογες ποσότητες βιταμινών. 

Συμπερασματικά...

Τα φυτικά γάλατα είναι υποδεέστερα του αγελαδινού σε θρεπτική αξία και γι αυτό δε μπορούν να αποτελέσουν μια εναλλακτική λύση. Για να πλησιάσουν την υψηλή διατροφική αξία του αγελαδινού τα φυτικά ροφήματα θα πρέπει να είναι εμπλουτισμένα. 

Επίσης όσοι προτιμούν το φυτικό γάλα θα πρέπει να προσέχουν τη διατροφική ετικέτα επειδή σε αυτά συνήθως προστίθεται ζάχαρη, αρωματικές ύλες, σταθεροποιητές κι άλλα πρόσθετα (για καλύτερη υφή και γεύση) οπότε καταλήγουν να είναι αρκετά επεξεργασμένα τρόφιμα, με τα γνωστά μειονεκτήματα. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Vanga SK., Raghavan V. How well do plant based alternatives fare nutritionally compared to cow';s milk? J Food Sci Technol 2018;55(1):10-20

Sethi S., et al. Plant-based milk alternatives an emerging segment of functional beverages:a review. J Food Sci Technol 2016;53(9):3408-3423


Schuster M., et al. Comparison of the Nutrient Content of Cow's Milk and Nondairy Milk Alternatives:What's the Difference? Nutrition Today 2018;53(4):153-159







Κυριακή 2 Ιουνίου 2019

Σπιτικά μπισκότα τύπου digestive

Μια εύκολη συνταγή με απλά υλικά για να φτιάξετε στο σπίτι τα κλασικά μπισκότα digestive. Τα σπιτικά μπισκότα υπερέχουν σε ποιότητα, επειδή (ακόμα κι αν έχουν τις ίδιες θερμίδες με αυτά του εμπορίου) είναι απαλλαγμένα απο συντηρητικά, αρωματικές ύλες κι άλλα πρόσθετα που επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία μας. 


          Υλικά (20-25 μπισκότα)

100γρ. νιφάδες βρώμης (1 φλυτζ.)
100γρ. αλεύρι ολικής άλεσης (1 φλυτζ.)
50γρ. καστανή ζάχαρη (3 κ.σούπας)
80ml ελαιόλαδο (3/4 απο ένα ποτηράκι)
1 κ.γλυκού baking powder
λίγο αλάτι
1/4 φλυτζ. φρέσκο γάλα ελαφρύ

(φλυτζ.=250ml)



Εκτέλεση

Στον επεξεργαστή τροφίμων βάζετε τη βρώμη και χτυπάτε λίγα δευτερόλεπτα να γίνει σκόνη. Προσθέτετε το αλεύρι, τη ζάχαρη, το λάδι, το baking και το αλάτι. Χτυπάτε ξανά, περίπου 10 δευτερόλεπτα. Έπειτα προσθέτετε το γάλα λίγο λίγο (μπορεί να μη χρειαστεί όλο), μέχρι να σχηματιστεί μια ζύμη που να μην κολλάει. 

Βγάζετε τη ζύμη απο το μηχάνημα και ζυμώνετε 2-3 φορές με τα χέρια. Σχηματίζετε μια μπάλα και τοποθετείτε σ ένα μπολ. Σκεπάζετε και βάζετε στο ψυγείο για 1 ώρα.

Βάζετε τη ζύμη ανάμεσα σε 2 κόλλες αντικολλητικό χαρτί (αλλιώς θα κολλήσει και δε θα πλάθεται) κι ανοίγετε με τον πλάστη ένα φύλλο πάχους 5-6 χιλιοστών (προσέξτε να έχει το ίδιο πάχος όλη η επιφάνεια του φύλλου). Κόβετε τα μπισκότα με ένα κουπ-πατ (ή μ ένα ποτήρι) και τοποθετείτε σε λαμαρίνα που έχετε στρώσει με λαδόκολλα. 

Ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 160 βαθμούς στον αέρα για 12-15 λεπτά, ανάλογα το φούρνο, μέχρι να πάρουν χρώμα οι άκρες. 

Βγάζετε απο το φούρνο κι αφήνετε 10 λεπτά να κρυώσουν. Μεταφέρετε σε σχάρα ή άλλο πιάτο να κρυώσουν τελείως και μετά φυλάσσετε σε μεταλλικό κουτί. 


(Η συνταγή είναι προσαρμογή από τη συνταγή "Σπιτικά Μπισκότα Digestive"-http://www.thehealthycook.gr/homemade-digestive-cookies)