Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αφυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αφυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 10 Μαΐου 2020

Διατροφικά tips για την άσκηση σε θερμό περιβάλλον

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι αθλητές καλούνται να αγωνιστούν σε αρκετά υψηλές θερμοκρασίες. Ιδιαίτερα οι επαγγελματίες αθλητές αγωνίζονται πολύ συχνά σε τέτοιες συνθήκες, αφού συνήθως τα κορυφαία αθλητικά γεγονότα (Ολυμπιακοί Αγώνες, παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κ.α.) πραγματοποιούνται τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η άσκηση κάτω απο έντονη ζέστη αυξάνει τη ροή αίματος και το ρυθμό εφίδρωσης για να διευκολυνθεί η αποβολή θερμότητας προς το περιβάλλον. Ωστόσο αν ο αθλητής δεν προσέξει κάποιους βασικούς κανόνες πιθανότατα θα βιώσει καταπόνηση (μυϊκή και καρδιαγγειακή) ενώ αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες εμφάνισης υπερθερμίας και αφυδάτωσης. 

Οι δυο πιο σημαντικές παρεμβάσεις που χρειάζεται να κάνει ένας αθλητής που έχει προγραμματίσει να αγωνιστεί σε συνθήκες έντονης ζέστης είναι 1)να εγκλιματιστεί σε αυτές τις συνθήκες και 2)να ξεκινήσει και να τελειώσει την άσκηση σε μια καλή κατάσταση ενυδάτωσης. 

Πρακτικές συμβουλές 

  • Προπονηθείτε σε θερμό περιβάλλον, παρόμοιο με αυτό που καλείστε να αγωνιστείτε, ούτως ώστε το σώμα σας να κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές σε αυτές τις συνθήκες. Ιδανικά, η περίοδος εγκλιματισμού σε θερμό περιβάλλον θα πρέπει να διαρκέσει 2 εβδομάδες
  • Πριν την άσκηση καταναλώστε 6ml υγρών/Kg σωματικού βάρους κάθε 2-3 ώρες, προκειμένου να ξεκινήσετε σωστά ενυδατωμένοι
  • Κατά τη διάρκεια της άσκησης, εφόσον αυτή διαρκεί πάνω απο 1 ώρα καταναλώστε υγρά που να περιέχουν νάτριο, για να αναπληρώσετε τις απώλειες
  • Σε αγωνίσματα που διαρκούν αρκετές ώρες (πάνω απο 2) θα πρέπει στα υγρά εκτός απο νερό να περιλαμβάνεται και ικανοποιητική συγκέντρωση υδατανθράκων, για να έχετε συνεχόμενη παροχή ενέργειας
  • Φροντίστε για τη σωστή αναπλήρωση των υγρών μετά το τέλος τη άσκησης. Το κατάλληλο μείγμα για την αποκατάσταση πρέπει να περιλαμβάνει υδατάνθρακες, πρωτεϊνη και κάποια ποσότητα νατρίου  
  • Επιλέξτε κρύα ροφήματα, τα οποία καταναλώνονται πιο ευχάριστα υπό έντονη ζέστη
  • Προμηθευτείτε κατάλληλα μπουκαλάκια για να μεταφέρετε εύκολα τα υγρά που χρειάζεστε κατά τη διάρκεια του αγώνα
  • Φορέστε τα κατάλληλα ρούχα, που να επιτρέπουν στο σώμα να αναπνέει και δεν παρεμποδίζουν την αποβολή του ιδρώτα

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Πηγή

Racinais S., et al. Consensus Recommendations on Training and Competing in the Heat. Sports Med 2015;45:925-938 



Σάββατο 20 Ιουλίου 2019

Πόσο νερό χρειάζεται να πίνει ένα παιδί;

Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική για τα παιδιά καθώς σε σχέση με τους ενήλικες έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό αναλογικά με το βάρος τους. 

Τα παιδιά δε μπορούν να αναγνωρίσουν τα πρώιμα σημάδια της αφυδάτωσης κι αν δεν τους θυμίζουμε να πιούν νερό εκείνα απο μόνα τους δε θα το κάνουν εύκολα. Ειδικότερα όταν είναι απασχολημένα με το παιχνίδι ξεχνούν ευκολότερα, οπότε κινδυνεύουν περισσότερο απο τις επιπτώσεις της αφυδάτωσης. 

Σημάδια-συμπτώματα έλλειψης νερού

  • Δίψα, ανησυχία, λίγα ούρα (ενδείξεις ήπιας αφυδάτωσης)
  • Κούραση-αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης, πονοκέφαλοι, δυσκοιλιότητα (μέτρια αφυδάτωση)
  • Μειωμένη πνευματική απόδοση, υπνηλία-λήθαργος, κράμπες, ελάχιστα ούρα, πολύ ξηρό δέρμα (σοβαρού βαθμού αφυδάτωση)
Πόσο νερό πρέπει να πίνει ένα παιδί

Το πόσο νερό χρειάζεται ένα παιδί για να είναι επαρκώς ενυδατωμένο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι σημαντικότεροι απο τους οποίους είναι: η ηλικία, το φύλο, οι καιρικές συνθήκες και το επίπεδο δραστηριότητας (π.χ. αν αθλείται ή όχι). 

Σε γενικές γραμμές τα παιδιά ηλικίας 4-13 ετών χρειάζονται 6-8 ποτήρια υγρών την ημέρα, επιπλέον του νερού που υπάρχει στα τρόφιμα που καταναλώνουν. 

Ειδικότερα, συστήνεται τα παιδιά 4-8 ετών να πίνουν 1,1-1,3 λίτρα υγρών την ημέρα. Μεγαλύτερα παιδιά (9-13 ετών) πρέπει να πίνουν 1,3-1,5 λίτρα/ημέρα (κορίτσια) και 1,5-1,7 λίτρα/ημέρα (αγόρια). 

Παιδιά που αθλούνται έντονα ή/και εκτίθενται σε θερμό περιβάλλον πρέπει να πίνουν περισσότερο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας ώστε να αναπληρώνονται οι απώλειες. 

Πρακτικές συμβουλές

  1. Δίνετε στο παιδί νερό μαζί του στο σχολείο κ έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκαλάκι κάθε φορά που βγαίνετε εκτός σπιτιού
  2. Προσφέρετε πάντοτε νερό μαζί με τα γεύματα και τα σνακ
  3. Σερβίρετε το νερό σε χρωματιστά ποτήρια και δώστε την ευκαιρία στο παιδί να διαλέξει εκείνο το μπουκάλι που του αρέσει
  4. Προσθέστε στο νερό μια φέτα λεμόνι ή πορτοκάλι ή άλλα φρούτα για εναλλακτική γεύση-δοκιμάστε δροσερό ή πιο κρύο νερό, ανάλογα τον καιρό
  5. Δώστε το καλό παράδειγμα! 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Πηγή: British Nutrition Foundation , Healthy Kids Association




Κυριακή 2 Ιουλίου 2017

Πόσο σημαντική είναι η ενυδάτωση για έναν αθλητή ;

Η σωστή κι επαρκής ενυδάτωση είναι απο τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την άσκηση καθώς επιδρά καθοριστικά στη διατήρηση της αθλητικής απόδοσης σε σταθερά επίπεδα. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή με την άσκηση χάνονται μεγάλες ποσότητες ιδρώτα, οπότε εάν ο αθλητής αποτύχει ν' αναπληρώσει αυτά τα υγρά θα έρθει αντιμέτωπος με πρόωρη κόπωση, θα μειωθεί η απόδοσή του ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να κινδυνεύσει ακόμα και με θερμοπληξία, μια επικίνδυνη κατάσταση, δυνητικά απειλητική για τη ζωή του. 
Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται κατά μέσο όρο απο 60% νερό, 65% απο το οποίο είναι ενδοκυττάριο ενώ το υπόλοιπο 35% βρίσκεται σε εξωκυττάριος χώρους. Το νερό είναι το βασικό συστατικό του αίματος, το οποίο μεταφέρει οξυγόνο, θρεπτικά συστατικά, ορμόνες και διάφορες άλλες ουσίες στα κύτταρα ενώ ταυτόχρονα απομακρύνει απο τον οργανισμό τα άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού. Επίσης το νερό προστατεύει όργανα ζωτικής σημασίας, όπως ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός, απο διάφορους τραυματισμούς, καθώς έχει την ιδιότητα να παραμένει ασυμπίεστο. Ωστόσο, μια απο τις σημαντικότερες λειτουργίες του νερού, που σχετίζεται άμεσα με την άσκηση, είναι ο έλεγχος της θερμοκρασίας του σώματος.
Η ισορροπία νερού και ηλεκτρολυτών μεταξύ των "διαμερισμάτων"  του οργανισμού είναι εξαιρετικής σημασίας για τους αθλητές. Μεταβολές των υγρών, όπως για παράδειγμα ελάττωση του όγκου του αίματος και κυτταρική αφυδάτωση, μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση κόπωσης ή θερμικής βλάβης. 

Είναι γνωστό ότι κατά τη διάρκεια της άσκησης παράγεται θερμότητα. Απο την άλλη, ο οργανισμός για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σταθερή αναγκάζεται ν' αποβάλλει υγρά, κυρίως μέσω του ιδρώτα. Ο ρυθμός εφίδρωσης σχετίζεται με την ένταση της άσκησης, τις περιβαλλοντικές συνθήκες , την ένδυση , την αρχική κατάσταση υδάτωσης του αθλητή και διαφέρει επίσης απο αθλητή σε αθλητή. Εάν παρεμποδιστεί η έκκριση ιδρώτα, τότε μπορεί η θερμοκρασία σώματος του αθλητή ν' αυξηθεί σημαντικά. Περιβαλλοντικοί παράγοντες που εμποδίζουν την εφίδρωση είναι οι υψηλές θερμοκρασίες και η υψηλή σχετική υγρασία της ατμόσφαιρας. 

Όταν ο αθλητής αποβάλλει μεγάλες ποσότητες ιδρώτα, μοιραία αποβάλλονται και σημαντικές ποσότητες υγρών και ωφέλιμων ουσιών απο το σώμα του, όπως είναι οι ηλεκτρολύτες. Έτσι, αθλητές των οποιών οι απώλειες μέσω του ιδρώτα υπερβαίνουν την πρόσληψη υγρών, αφυδατώνονται κατά τη διάρκεια της άσκησης. Ειδικότερα, ένας αθλητής με υψηλό ρυθμό εφίδρωσης που ασκείται έντονα σ' ένα θερμό και υγρό περιβάλλον μπορεί ν' αφυδατωθεί πολύ γρήγορα. 
Οι αρνητικές συνέπειες στο σώμα του αθλητή είναι ανάλογες του βαθμού της αφυδάτωσης. Έτσι, μια αφυδάτωση της τάξης του 1-2% του σωματικού βάρους δεν επιφέρει σημαντικές αλλαγές ιδιαίτερα όταν η άσκηση είναι μικρής διάρκειας, αλλά εάν ο αθλητής αφυδατωθεί σε ποσοστό μεγαλύτερο του 2% του βάρους του τότε επηρεάζεται αρνητικά η αεροβική του ικανότητα. Ακόμα υψηλότερα επίπεδα αφυδάτωσης (περισσότερο απο 3-4% του σωματικού βάρους) επιδρούν αρνητικά στις νοητικές λειτουργίες, στην πνευματική ετοιμότητα και στη διάθεση του αθλητή κι αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης κράμπας, εξάντλησης και θερμοπληξίας. Επιπλέον, κάποιες μελέτες δείχνουν ότι η αφυδάτωση της τάξης του 3% μειώνει την αντοχή στην άσκηση υψηλής έντασης ενώ παράλληλα ελαττώνει την ικανότητα εκτέλεσης συγκεκριμένων δεξιοτήτων που απαιτούνται σε ορισμένα αθλήματα. 

Η πιθανότητα αφυδάτωσης αυξάνεται όταν ο αθλητής δεν είναι επαρκώς ενυδατωμένος πριν την έναρξη της άσκησης καθώς κι όταν η άσκηση είναι παρατεταμένης διάρκειας, δηλαδή ξεπερνάει τη 1-1,5 ώρα. Επίσης η λήψη κάποιων σκευασμάτων (π.χ. διουρητικών) και η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Όλες αυτές οι αρνητικές επιπτώσεις για τον αθλητή μπορούν να προληφθούν ή έστω ν' αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά εάν ακολουθηθούν τα κατάλληλα πρωτόκολλα ενυδάτωσης, τα οποία θα πρέπει να είναι εξατομικευμένα για τον κάθε αθλητή και διαφορετικά για κάθε άθλημα. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να προαχθεί η μέγιστη δυνατή απόδοση αλλά κυρίως η ασφάλεια για κάθε αθλητή στους αγωνιστικούς χώρους. 
 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία :

  • Shirreffs M. Susan, Sawka N,. Michael. Fluide and electrolyte needs for training, competition, and recovery. Journal of Sports Sciences 2011;29(S1):S39-S46
  • Casa J. Douglas, Armstrong E. Lawrense, et al. National Athletic Trainers' Association Position Statement : Fluid Replacement for Athletes. Journal of Athletic Training, 2000;35(2):212-224
  • Kenefick W. Robert, Cheuvront N. Samuel. Hydration for recreational sport and plysical activity. Nutrition Reviews, vol. 70 (Suppl.2):S137-S142