Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υπογλυκαιμία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υπογλυκαιμία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 28 Μαρτίου 2021

Διαβήτης και άνοια: ποιά η σχέση τους;

Γνωρίζουμε εδώ και κάποιες δεκαετίες τις επιπλοκές που προκαλεί ο διαβήτης στα μάτια, στο νευρικό σύστημα, στα νεφρά και στην καρδιά. Τα τελευταία χρόνια αντικείμενο έρευνας έχει γίνει η σχέση μεταξύ διαβήτη και άνοιας, καθώς φαίνεται ότι το αυξημένο ζάχαρο στο αίμα επηρεάζει και τη λειτουργία του εγκεφάλου.  

Σχετικά πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι που έχουν διαβήτη παρουσιάζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια, σε σχέση με ηλικιωμένους που δεν έχουν διαβήτη. Αν και τα σύγχρονα φάρμακα έχουν βελτιώσει σημαντικά τις επιπλοκές του διαβήτη που απειλούν τη ζωή του ασθενή, εντούτοις φαίνεται ότι υπάρχουν ταυτόχρονα και επιπλοκές στις λειτουργίες του εγκεφάλου, που αναπτύσσονται σταδιακά στα άτομα με διαβήτη και επιδρούν πολύ αρνητικά στην ποιότητα ζωής.

Πώς σχετίζεται ο διαβήτης με την άνοια

Τα υψηλά επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης σχετίζονται με χαμηλότερα σκορ σε δοκιμασίες γνωστικής λειτουργίας, όπως δείχνουν αρκετές έρευνες. Εξάλλου, μελέτες καταδεικνύουν ότι η υπεργλυκαιμία (αυξημένο ζάχαρο στο αίμα) που παραμένει χωρίς αντιμετώπιση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες το άτομο να εμφανίσει άνοια, ακόμα κι αν δεν έχει διαγνωσθεί επίσημα με ζαχαρώδη διαβήτη. 

Μια μεγάλη μελέτη που παρακολούθησε ασθενείς για 12 χρόνια έδειξε ότι οι διαβητικοί ασθενείς παρουσίασαν μεγαλύτερη έκπτωση της γνωστικής λειτουργίας καθώς δυσκολεύονταν να επεξεργαστούν πληροφορίες κι είχαν αδύναμη μνήμη, σε σχέση με μη διαβητικούς ασθενείς. 

Επιπλέον, έχει αναφερθεί μείωση του μεγέθους του ιππόκαμπου (δομή του εγκέφαλου σχετική με τη μνήμη) σε ηλικιωμένους διαβητικούς ασθενείς, γεγονός που αποτυπώνεται σε μαγνητικές τομογραφίες. Τελικά σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρουσία διαβήτη αυξάνει 1,5 έως και 2 φορές την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. 

Υπάρχουν ασθενείς που κινδυνεύουν περισσότερο; 

Φαίνεται ότι κάποιοι παράγοντες μεταξύ των διαβητικών αυξάνουν περισσότερο την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Συγκεκριμένα, οι διαβητικοί που ζουν με τη νόσο παραπάνω απο 5 χρόνια έχουν 40-60% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με εκείνους που έχουν διαγνωσθεί σχετικά πρόσφατα με διαβήτη. Επίσης, όσο πιο αυξημένα είναι τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τόσο πιο πιθανό είναι ο διαβητικός να εμφανίσει άνοια-αυτό πάντως δεν ισχύει για διαβητικούς άνω των 85 ετών.  

Όσοι διαβητικοί λαμβάνουν χάπια για τον έλεγχο του ζαχάρου έχουν λιγότερες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας. Δεν ισχύει το ίδιο για εκείνους που κάνουν χρήση ινσουλίνης. Τέλος, όσα περισσότερα επεισόδια υπογλυκαιμίας κάνει ένας διαβητικός τόσο περισσότερο κινδυνεύει να εμφανίσει άνοια.

Ποιά η προτεινόμενη αντιμετώπιση;

Στους ηλικιωμένους ασθενείς με διαβήτη που έχουν ήδη εμφανίσει σημάδια άνοιας η επιθετική αντιμετώπιση δεν έχει νόημα. Γι αυτό δε συστήνεται μεγάλη απώλεια βάρους και χρήση πολλών φαρμάκων ταυτόχρονα για να ελεγχθεί καλύτερα το ζάχαρο-αυτές οι πρακτικές πιθανότερο είναι να επιδεινώσουν παρά να βελτιώσουν την κατάσταση.

Αυτό που προτείνεται είναι η διαχείριση του διαβήτη να ξεκινήσει σε νεότερη ηλικία και να γίνουν προσπάθειες ώστε να ελεγχθεί η υπεργλυκαιμία όταν ο διαβήτης έχει μόλις διαγνωσθεί, έτσι ώστε να προληφθούν οι μακροχρόνιες επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένου και της άνοιας.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Pal K., et al. Mild cognitive impairment and progression to dementia in people with diabetes, prediabetes and metabolic syndrome:a systematic review and meta-analysis. Social Psychiatry  and Psychiatric Epidemiology 2018;53:1149-1160

Crane PK., et al. Glucose Levels and Risk of Dementia. N Eng J Med 2013;369(6):540-548

Pugazhenthi S., et al. Common Neurodegenerative Pathways in Obesity, Diabetes and Alzheimer 's Disease. Biochim Biophys Acta 2017;1863(5):1037-1045

Tumminia A., et al. Type 2 Diabetes Mellitus and Alzheimer's Disease:Role of Insulin Signalling and Therapeutic Implications. Int J Mol Sci 2018;19:3306

Biessels GJ., Despa F. Cognitive deckline and dementia in diabetes:mechanisms and clinical implications. Nat Rev Endocrinol 2018;14(10):591-604






Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2019

Υδατάνθρακες και διαβήτης:όσα πρέπει να γνωρίζετε

Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας για τα κύτταρά μας και μας προμηθεύουν με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Ειδικά για τα άτομα με διαβήτη οι συστάσεις λένε ότι θα πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής τους. 
Όμως, πολλοί πάσχοντες συχνά αποφεύγουν συγκεκριμένα τρόφιμα ή διστάζουν να βάλουν κάποια άλλα φαγητά πλούσια σε υδατάνθρακες στη διατροφή τους. 
Τι ισχύει τελικά; Πόσους υδατάνθρακες πρέπει να καταναλώνει κάποιος που πάσχει απο διαβήτη και τί άλλο πρέπει να προσέξει;

Οι υδατάνθρακες ανεβάζουν το ζάχαρο;

Όλοι ανεξαιρέτως οι υδατάνθρακες που βρίσκονται στα τρόφιμα και στα ποτά ανεβάζουν το ζάχαρο, επειδή όλοι διασπώνται στον οργανισμό σε γλυκόζη (το ζάχαρο του αίματος). Ωστόσο, ο τύπος του υδατάνθρακα και η ποσότητα αυτού θα κάνει τη διαφορά, αφού  καθορίζει την επιτυχή ή όχι διαχείριση του διαβήτη.

Τύποι υδατανθράκων

  1. Άμυλο (ή σύνθετοι υδατάνθρακες). Περιέχεται στα εξής τρόφιμα: ψωμί και δημητριακά, ζυμαρικά, πατάτες, λαχανικά και όσπρια
  2. Σάκχαρα (ή απλοί υδατάνθρακες). Χωρίζονται περαιτέρω σε φυσικά ζάχαρα (φρούτα, υδατάνθρακες γαλακτοκομικών κλπ) και προστιθέμενα (ζάχαρη, μέλι, πετιμέζι, φρουκτόζη κ.α.). Τα πρώτα περιέχονται φυσικά στα τρόφιμα ενώ τα δεύτερα βρίσκονται κυρίως σε επεξεργασμένα προϊόντα. 
  3. Φυτικές ίνες. Χωρίζονται περαιτέρω σε αδιάλυτες ίνες (αμυλούχα τρόφιμα ολικής άλεσης) και διαλυτές φυτικές ίνες (φρούτα και κάποια λαχανικά). 
Οι σύνθετοι υδατάνθρακες διασπώνται πιο αργά στο σώμα κι απελευθερώνονται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος σε σχέση με τα απλά ζάχαρα, γι αυτό και θα πρέπει να αποτελούν τη βασική πηγή υδατανθράκων στη δίαιτα ενός διαβητικού. Καλό είναι, να περιορίζονται αισθητά τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε απλά ζάχαρα επειδή ανεβάζουν πολύ περισσότερο και πιο απότομα το ζάχαρο οπότε επηρεάζουν αρνητικά τη συνολική διαχείριση της πάθησης. 

Ποιά ποσότητα είναι η κατάλληλη;

Δεν υπάρχει μια καθορισμένη ποσότητα υδατανθράκων που να συστήνεται γενικά για όλους τους πάσχοντες. Το πόσους υδατάνθρακες θα πρέπει να καταναλώνει κάποιος διαβητικός καθημερινά εξαρτάται απο την ηλικία και το φύλο του, το επίπεδο δραστηριότητας του, συνυπάρχουσες παθήσεις (απο το ιατρικό ιστορικό) αλλά και τους στόχους που έχουν τεθεί απο το θεράποντα γιατρό (π.χ. αν θα πρέπει να υπάρξει απώλεια ή διατήρηση βάρους, αν θα πρέπει απλά να βελτιωθούν τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα, αν θα πρέπει να βελτιωθεί η αθλητική απόδοση εφόσον ο πάσχων ασκείται κ.λ.π.). 

Διαβήτης υπό αγωγή 

Εάν λαμβάνετε φάρμακα για το διαβήτη σας (χάπια ή ινσουλίνη) θα πρέπει να είστε πιο προσεκτικοί με την κατανάλωση υδατανθράκων. 

Επισκεφθείτε έναν διατροφολόγο, ο οποίος θα σας βοηθήσει να φτιάξετε μαζί ένα πρόγραμμα διατροφής προσαρμοσμένο στις δικές σας ανάγκες, σύμφωνα και με τις οδηγίες του γιατρού σας. Παράλληλα θα σας εκπαιδεύσει για το ποιά τρόφιμα να διαλέγετε, το μέγεθος της μερίδας και το πώς θα αποφύγετε τις απότομες αυξήσεις στο ζάχαρο ή την υπογλυκαιμία. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Evert AB., et al. Nutrition Therapy Recommendations for the Management of Adults With Diabetes, Position Statement. Diabetes Care 2013;36

diabetes.org




Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018

Επιτρέπεται το αλκοόλ στο διαβήτη;

Η κατανάλωση αλκοόλ απο άτομα που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη είναι ένα θέμα που απασχολεί και τους ίδιους τους ασθενείς αλλά και όσους έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους. Μπορούν να πίνουν αλκοόλ τα άτομα με διαβήτη και αν ναί, πόσο;

Οι μελέτες δείχνουν ότι το αλκοόλ μπορεί να έχει κάποια οφέλη αλλά επισημαίνουν και ότι  όσοι διαβητικοί καταναλώνουν χωρίς μέτρο διάφορα ποτά θέτουν την υγεία τους σε σοβαρό κίνδυνο.

Εάν επιθυμούν οι πάσχοντες να πιούν ένα ποτό θα πρέπει να το κάνουν υπό προϋποθέσεις κι εφόσον το ζάχαρό τους είναι καλά ρυθμισμένο. Ειδικά όσοι κάνουν χρήση ινσουλίνης ή αντιδιαβητικών φαρμάκων οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Συνέπειες απο την κατανάλωση αλκοόλ

  • Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένη υπογλυκαιμία (δηλαδή να πέσει απότομα το ζάχαρο στο αίμα όχι αμέσως αλλά αρκετή ώρα μετά το ποτό)  
  • Εάν ένας διαβητικός πιεί μεγάλη ποσότητα αλκοόλ τότε μπλοκάρεται η γλυκονεογένεση (η παραγωγή δηλαδή γλυκόζης απο το ήπαρ σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπου το ζάχαρο στο αίμα είναι χαμηλό). Εάν λοιπόν δε λειτουργήσει η γλικονεογένεση το ζάχαρο στο αίμα μπορεί να πέσει σε επίπεδα πολύ χαμηλά, απειλητικά για τη ζωή.
  • Το αλκοόλ καταλήγει στο ήπαρ όπου υφίσταται επεξεργασία. Στο ήπαρ καταλήγουν όμως και τα φάρμακα αλλά και άλλες τοξικές ουσίες για να υποστούν κι αυτές επεξεργασία και να απομακρυνθούν οι τοξίνες απο τον οργανισμό. Εάν ο διαβητικός καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ μπορεί να προκληθεί βλάβη στην ομαλή λειτουργία του ήπατος.
  • Οι θερμίδες της αλκοόλης είναι αρκετές, σχεδόν διπλάσιες απο αυτές των υδατανθράκων και των πρωτεϊνών. Άρα η μεγάλη ποσότητα αλκοόλ μπορεί να αυξήσει το σωματικό βάρος και να επηρεάσει έτσι έμμεσα αρνητικά το ζάχαρο.
Παρόλα ταύτα η κατανάλωση μικρής ποσότητας κόκκινου κρασιού μπορεί να έχει και οφέλη. Σε κάποιες μελέτες έχει φανεί μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. 

Πρακτικές συμβουλές   

  1. Ποτέ μην πίνετε κάποιο ποτό νηστικοί ή όταν το ζάχαρό σας είναι χαμηλό
  2. Εάν θελήσετε να καταναλώσετε αλκοόλ κάντε το μόνο ταυτόχρονα με το φαγητό και πάντα σε μικρή ποσότητα (1 ποτηράκι για τις γυναίκες και 1-2 ποτηράκια για τους άντρες)
  3. Μην παραλείπετε γεύματα αν έχετε σκοπό να πιείτε κάποιο ποτό. Εάν αλλάξετε το πλάνο των γευμάτων σας χρειάζεται να αλλάξετε και τη δόση των χαπιών ή της ινσουλίνης
  4. Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία άμεσα είτε και μετά απο 24 ώρες. Γι αυτό μετρήστε το ζάχαρό σας πριν πιείτε, πριν κοιμηθείτε κι αν χρειαστεί και κατά τη διάρκεια της νύχτας
  5. Σιγουρευτείτε ότι το ζάχαρό σας βρίσκεται σε ασφαλή επίπεδα πριν πάτε για ύπνο
  6. Μάθετε να αναγνωρίζετε τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας έγκαιρα. Τα συμπτώματα αυτά είναι παρόμοια με αυτά που νιώθει κανείς όταν έχει πιεί πολύ αλκοόλ. Ενημερώστε και τους οικείους σας σχετικά με αυτά τα συμπώματα

Προσοχή: Όλα όσα προαναφέρθησαν αποτελούν γενικές πληροφορίες και στοχεύουν σε μια απλή ενημέρωση. Για περαιτέρω διευκρινήσεις αλλά και πιο συγκεκριμένες οδηγίες συμβουλευτείτε το θεράποντα γιατρό σας.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές :

Evert B.A., Boucher J.L., Cypress M., et al. Nutrition Therapy Recommendations for the Management of Adults With Diabetes. Position Statement. Diabetes Care 2013, vol.36

American Diabetes Association (www.diabetes.org)











Πέμπτη 22 Φεβρουαρίου 2018

Πρώτες βοήθειες στην υπογλυκαιμία...

Τι είναι η υπογλυκαιμία ;

Η υπογλυκαμία είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται απο ασυνήθιστα χαμηλό ζάχαρο αίματος, συνήθως κάτω απο 70mg/dl. Στην πλειονότητα των περιστατικών υπογλυκαιμίας αυτή αναφέρεται σε άτομα που πάσχουν απο διαβήτη. Παρόλα ταύτα ένας διαβητικός ασθενής θα πρέπει να συμβουλεύεται το θεράποντα ιατρό του σχετικά με τους δικούς του, ατομικούς στόχους ζαχάρου και ποιά επίπεδα είναι τα επιθυμητά για τον ίδιο προσωπικά. 
Όμως υπογλυκαμία μπορεί να συμβεί στον οποιοδήποτε μετά από παρατεταμένη νηστεία (εάν δεν έχει φάει τίποτα για πολλές ώρες) ή να προκληθεί απο τη χρήση κάποιων φαρμάκων.


Ποιά είναι τα συμπτώματα ;

Παρόλο που αναγνωρίζονται κάποια γενικά συμπτώματα, η αντίδραση κάθε ατόμου στην υπογλυκαιμία είναι διαφορετική. Γι αυτό είναι απαραίτητο καθένας να αναγνωρίζει τα δικά του σημάδια και συμπτώματα όταν το ζάχαρό του στο αίμα είναι χαμηλό. 
Ο μόνος σίγουρος τρόπος για να μάθετε αν βιώνετε υπογλυκαιμία είναι να μετρήσετε το ζάχαρό σας, εάν αυτό είναι εφικτό. Εάν νιώθετε τα συμπτώματα αλλά δε μπορείτε να μετρήσετε το ζάχαρο για οποιοδήποτε λόγο, τότε αντιμετωπίστε την υπογλυκαιμία αμέσως. Η σοβαρή υπογλυκαιμία μπορεί δυνητικά να προκαλέσει ατυχήματα, τραυματισμούς και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσει σε κώμα αλλά και στο θάνατο.
Τα πιο κοινά συμπτώματα χαμηλού ζαχάρου στο αίμα είναι τα ακόλουθα :

  • Αστάθεια
  • Νευρικότητα ή άγχος
  • Ρίγος ή/και εφίδρωση
  • Ευερεθιστότητα ή ανυπομονησία
  • Σύγχυση (συμπεριλαμβανομένου και παραληρήματος)
  • Γρήγορος καρδιακός παλμός (ταχυκαρδία)
  • Ζαλάδα ή πονοκέφαλος
  • Πείνα ή/και ναυτία
  • Υπνηλία
  • Θολή ή μειωμένη όραση
  • Μούδιασμα
  • Αδυναμία ή κόπωση
  • Έλλειψη συντονισμού
  • Επιληπτικές κρίσεις
  • Απώλεια συνείδησης
Τι να κάνετε

  1. Καταναλώστε άμεσα 15-20 γραμμάρια ζάχαρης ή απλών υδατανθράκων*
  2. Ελέγξτε ξανά το ζάχαρό σας μετά απο 15 λεπτά
  3. Εάν η υπογλυκαιμία επιμένει, επαναλάβετε τα 2 πρώτα βήματα
  4. Όταν το ζάχαρο επανέλθει στο φυσιολογικό καταναλώστε ένα μικρό σνάκ, εάν το επόμενο προγραμματισμένο γεύμα σας είναι σε περισσότερο απο 1-2 ώρες.
* η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε 1/2 φλιτζ. χυμό φρούτων ή 2 κουταλιές σταφίδες ή 1 κουταλιά ζάχαρης ή 1 κουταλιά μελιού ή 1 φλιτζ. ημιαποβουτυρωμένου γάλακτος 
Προσοχή !

H υπογλυκαιμία συμβαίνει συνήθως όταν τα επίπεδα γλυκόζης του αίματος πέφτουν κάτω απο 70mg/dl. Όμως, πολλοί άνθρωποι έχουν μετρήσεις ζαχάρου κάτω απο αυτό το επίπεδο χωρίς να αισθάνονται συμπτώματα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται άγνοια υπογλυκαιμίας. Τα άτομα με άγνοια υπογλυκαμίας είναι λιγότερο πιθανό να ξυπνήσουν όταν η υπογλυκαιμία συμβεί κατά τη διάρκεια της νύχτας.  
Συνήθως αυτή η κατάσταση συμβαίνει συχνά σε άτομα που κάνουν συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια (οπότε δεν αναγνωρίζουν τα πρώιμα σημάδια) και σε όσους πάσχουν απο διαβήτη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Εάν πιστεύετε ότι έχετε άγνοια υπογλυκαιμίας απευθυνθείτε σο γιατρό σας προκειμένου να προσαρμόσει τους στόχους γλυκόζης για να αποφύγετε μελλοντικά επεισόδια υπογλυκαιμίας. 


Πηγή : American Diabetes Association