Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα θηλασμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα θηλασμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2019

Η διατροφή της μητέρας που θηλάζει

Ο αποκλειστικός θηλασμός κατά τη διάρκεια των πρώτων 6 μηνών της ζωής του βρέφους είναι γνωστό ότι προσφέρει πολλά και σημαντικά οφέλη στο παιδί. Το μητρικό γάλα θα πρέπει να είναι επίσης μια βασική πηγή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών απο τον 6ο μέχρι και τον 24ο μήνα ζωής του παιδιού. 

Η διατροφή της μητέρας που θηλάζει είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς μαζί με την ανάπαυση και τους συχνούς θηλασμούς είναι οι 3 βασικοί παράγοντες απο τους οποίους εξαρτάται η επιτυχία του θηλασμού. Εάν η μητέρα δεν τρέφεται σωστά κατά τη διάρκεια του θηλασμού μπορεί να επηρεαστεί η ποιότητα και η ποσότητα του γάλακτος κι επομένως η ομαλή ανάπτυξη του βρέφους. 

Ποιές οι διατροφικές ανάγκες της θηλάζουσας;

Ενέργεια: H μητέρα που θηλάζει έχει αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Συγκεκριμένα, χρειάζεται 500 θερμίδες επιπλέον την ημέρα. Η απαιτούμενη ενέργεια θα προέλθει (εκτός της διατροφής) απο την αποθήκευση λίπους κατά τη διάρκεια της κύησης (2-5 κιλά συνήθως). Εάν η μητέρα κάνει αυστηρή δίαιτα για να χάσει γρήγορα βάρος αυτό θα επηρεάσει την παραγωγή μητρικού γάλακτος.

Πρωτεϊνη: Η συνιστώμενη πρόσληψη πρωτεϊνης κατά τη διάρκεια του θηλασμού είναι 25 γραμμάρια επιπλέον την ημέρα. Ο θηλασμός θεωρείται επιτυχής όταν το μωρό παίρνει το βάρος που χρειάζεται κι αναπτύσσεται φυσιολογικά. 

Βιταμίνες-Μέταλλα: Και οι υδατοδιαλυτές αλλά και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες περνούν στο μητρικό γάλα κι αν η μητέρα έχει έλλειψη σε αυτές τότε και το γάλα θα είναι ανεπαρκές στα συγκεκριμένα στοιχεία. Από την άλλη, η περιεκτικότητα του μητρικού γάλακτος σε ασβέστιο, μαγνήσιο και φώσφορο είναι ανεξάρτητη απο τη δίαιτα της μητέρας.  

Η θηλάζουσα μητέρα βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο διατροφικών ελλείψεων εάν: 1) είναι μικρότερη απο 18 ετών, 2) κάνει αυστηρή δίαιτα, 3) καπνίζει, 4) πήρε λίγα κιλά κατά την εγκυμοσύνη, 5) είναι χορτοφάγος, 6) πάσχει απο κάποιο νόσημα ή γενικά έχει πολύ μικρό σωματικό βάρος.  

Υπάρχουν "απαγορευμένες" τροφές;

Σε αρκετές περιπτώσεις οι θηλάζουσες μητέρες επηρεάζονται από αντιλήψεις κι απο διάφορα ήθη που διαδίδονται απο γενιά σε γενιά οπότε αλλάζουν τη διατροφή τους βγάζοντας κάποια συγκεκριμένα φαγητά. 
Για παράδειγμα, λένε ότι η μητέρα που θηλάζει πρέπει να αποφεύγει τα πικάντικα τρόφιμα επειδή προκαλούν κολικούς, αέρια, διάρροια κι εξανθήματα στο βρέφος. Η αλήθεια είναι ότι αυτά τα φαγητά μπορεί να αλλάζουν τη γεύση του μητρικού γάλακτος αλλά κατά τ άλλα δεν επηρεάζει την υγεία των βρεφών ούτε τη συμπεριφορά τους. 

Επιπλέον, τα τρόφιμα που προκαλούν φούσκωμα ή αέρια στη μητέρα (λάχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο κ.α.) δεν επηρεάζουν το έντερο του βρέφους αφού οι φυτικές ίνες δεν περνούν στο μητρικό γάλα. Παρομοίως και τα όξινα τρόφιμα (ντομάτα, εσπεριδοειδή και φρούτα όπως ο ανανάς) δεν επηρεάζουν το γάλα αφού δεν αλλάζουν το ph του πλάσματος. 

Άρα δε χρειάζεται η μητέρα κατά τη διάρκεια του θηλασμού να περιορίσει τις επιλογές της αλλά πρέπει να καταναλώνει τα πάντα με μέτρο. Τρώγοντας απο όλα τα τρόφιμα το βρέφος έρχεται σε επαφή με περισσότερες γεύσεις κι είναι πολύ πιο εύκολο μετά, στην παιδική ηλικία, να μάθει να τρώει όλα τα φαγητά αφού θα του είναι οικείες οι γεύσεις.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Kominiarek MA., et al. Nutrition Recommendations in Pregnancy and Lactation. Med Clin North Am 2016;100(6):1199-1215

Jeong G., Won Park S., et al. Maternal food restrictions during breastfeeding. Korean J Pediatr 2017;60(3):70-76

Koletzko B., Godfrey KM., et al. Nutrition During Pregnancy, Lactation and Early Childhood and its Implications for Maternal and Long-Term Child Health:The Early Nutrition Project Recommendations Ann Nutr Metab 2019;74:93-10 











Πέμπτη 1 Φεβρουαρίου 2018

Βρεφικά γάλατα εμπορίου : τι σύσταση έχουν-πότε είναι απαραίτητα ;

Το μητρικό γάλα χωρίς καμία αμφιβολία είναι η ιδανική τροφή για το βρέφος-πλήθος οργανισμών προτείνει τον αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους 6 μήνες ζωής καθώς προσφέρει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και προστατεύει την υγεία του βρέφους. Επίσης απο τον 6ο μήνα εισάγονται και συμπληρωματικές τροφές οπότε σε συνδυασμό με το θηλασμό αυτή η διατροφή είναι η προτεινόμενη μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο ζωής. 

Παρόλα τα αναρίθμητα οφέλη του θηλασμού η απόφαση για το αν θηλάσει μια μητέρα το βρέφος της είναι καθαρά προσωπική και συχνά επηρεάζεται απο διάφορους παράγοντες. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο θηλασμός μπορεί να μην είναι εφικτός, να είναι ακατάλληλος ή ανεπαρκής, γεγονός που δικαιολογεί τη διακοπή του.
Τα βρεφικά γάλατα εμπορίου έρχονται σε αυτό το σημείο ως ένα αποτελεσματικό υποκατάστατο για τη βρεφική διατροφή. Παρόλο που η παραγωγή ενός προϊόντος πανομοιότυπου με το μητρικό γάλα δεν έχει καταστεί εφικτή μέχρι και σήμερα, εντούτοις καταβάλλεται κάθε προσπάθεια ώστε το βρεφικό γάλα εμπορίου "να μιμείται" το διατροφικό προφίλ του μητρικού γάλακτος για τη φυσιολογική ανάπτυξη του βρέφους. Στην αγορά κυκλοφορούν πλέον αρκετά βρεφικά γάλατα που μοιάζουν λιγότερο ή περισσότερο με το μητρικό και προορίζονται για τη διατροφή βρεφών που δε μπορούν να θηλάσουν ή για μετά τη διακοπή του θηλασμού ή ακόμα και ταυτόχρονα με το θηλασμό, όταν το μητρικό γάλα δεν επαρκεί. 

Τύποι βρεφικού γάλακτος 

  1. Γάλα σε σκόνη. Αποτελεί τη φθηνότερη μορφή γάλακτος και για να καταναλωθεί θα πρέπει να αναμιχθεί με νερό πριν τη σίτιση 
  2. Υγρό βρεφικό γάλα. Το γάλα βρίσκεται σε συμπυκνωμένη μορφή και θα πρέπει να αραιωθεί με ίση ποσότητα νερού
  3. Έτοιμο προς κατανάλωση. Είναι συνήθως πιο ακριβό απο τα υπόλοιπα ενώ δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη προεργασία
Σύσταση βρεφικού γάλακτος 

Τα βρεφικά γάλατα εμπορίου θα πρέπει να περιλαμβάνουν κατάλληλες ποσότητες νερού, υδατανθράκων, πρωτεϊνών, λιπών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Η σύσταση του βρεφικού γάλακτος είναι αυστηρά καθορισμένη και θα πρέπει οι εταιρείες παραγωγής να ακολουθούν τις προδιαγραφές που θέτουν οι αρμόδιες υπηρεσίες σε κάθε χώρα. Για παράδειγμα, όλα τα κύρια προστιθέμενα συστατικά (πρωτεΪνες, υδατάνθρακες, λιπαρά) θα πρέπει να βρίσκονται στο γάλα σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις ούτως ώστε το τελικό προίόν να είναι αποτελεσματικό και ασφαλές. Υπάρχουν δε κάποια συστατικά που απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν στο βρεφικό γάλα εμπορίου, όπως είναι η φρουκτόζη και τα υδρογονωμένα λίπη και έλαια. 

Το αγελαδινό γάλα αποτελεί τη βάση για τα βρεφικά γάλατα εμπορίου. Για να είναι κατάλληλο θα πρέπει να είναι αποβουτυρωμένο, οπότε μετά προστίθενται φυτικά έλαια, βιταμίνες, ανόργανα άλατα και σίδηρος προκειμένου να προσομοιάζει περισσότερο στο μητρικό γάλα. 

Το συνηθισμένο ατροποποίητο αγελαδινό γάλα του εμπορίου δε θα πρέπει να προσφέρεται στο παιδί πριν συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο ζωής, ειδικά αν δεν έχει υποστεί επεξεργασία (παστερίωση) καθώς το ευαίσθητο πεπτικό σύστημα του βρέφους δε μπορεί να ανεχθεί την ιδιαίτερη σύσταση αυτού του γάλακτος. 

Στα περισσότερα βρεφικά γάλατα εμπορίου χρησιμοποιούνται οι πρωτεϊνες του αγελαδινού γάλακτος αλλά υπάρχουν κι εκείνα στα οποία περιέχεται πρωτεϊνη σόγιας. Τέλος, υπάρχουν κι εκείνα τα γάλατα με ειδική σύνθεση για να εξυπηρετήσουν ιδιαίτερες ανάγκες των βρεφών είτε γάλατα εμπλουτισμένα με διάφορα άλλα συστατικά. Τα γάλατα που περιέχουν πρωτεϊνη σόγιας είναι κατάλληλα γα βρέφη με παθήσεις όπως η γαλακτοζαιμία είτε η εκ γενετής έλλειψη λακτάσης. 

Πάντως η αποφυγή κατανάλωσης του αγελαδινού γάλακτος στα βρέφη (για οποιοδήποτε λόγο) χωρίς να λαμβάνονται άλλα υποκατάστατα γάλακτος δε συστήνεται αφού πιθανότατα θα οδηγήσει το βρέφος σε υποσιτισμό και σημαντικές ανεπάρκειες θρεπτικών συστατικών. Τα βρεφικά γάλατα εμπορίου που προέρχονται απο διαφορετικά ζώα (π.χ. πρόβατο, γάιδαρος, καμήλα κ.α.) δε μπορούν να προταθούν ως μια αξιόπιστη εναλλακτική αφού δεν υπάρχουν σχετικές μελέτες που να αφορούν στην αποτελεσματικότητα αλλά και στην ασφάλειά τους.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή : Martin C.R., Ling P., Blackburn G. Review of Infant Feeding : Key Features of Breast Milk and Infant Formula. Nutrients 2016;8:279