Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κλινικη Διατροφη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κλινικη Διατροφη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 30 Απριλίου 2023

Ραντεβού στο dailynutrition.gr ....


 

Αγαπητοί αναγνώστες,

Πριν απο 6 χρόνια αποφάσισα να δημιουργήσω αυτή τη σελίδα με στόχο την έγκυρη ενημέρωση σε θέματα διατροφής και υγείας. Όλα αυτά τα χρόνια η δουλειά αυτή αγκαλιάστηκε κι αγαπήθηκε απο το κοινό, όπως αποδεικνύεται απο το γεγονός ότι αρκετά άρθρα βρέθηκαν ψηλά στις αναζητήσεις, πολλοί απο εσάς φτιάξατε τις συνταγές που σας πρότεινα και υιοθετήσατε κάποιες απο τις συμβουλές. Θέλω να σας ευχαριστήσω πραγματικά για αυτή την αποδοχή και τα μηνύματα στήριξης που λάμβανα όλο αυτό τον καιρό. 

Η επιστήμη της διατροφής διαρκώς εξελίσσεται και το ίδιο οφείλουμε να κάνουμε κι εμείς που την υπηρετούμε. Ήρθε λοιπόν η στιγμή να περάσουμε στο επόμενο βήμα..Απο τον Απρίλη του 2023 θα βρίσκεται σε λειτουργία η νέα, επίσημη, ιστοσελίδα του Daily Nutrition. Είναι μια νέα προσπάθεια, που δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπ όψιν τις σύγχρονες ανάγκες στον τομέα της διατροφής-διαιτολογίας. 

Στη νέα ιστοσελίδα μου θα βρίσκετε απο εδώ και στο εξής ό,τι χρειάζεστε για τη διατροφή σε συνάρτηση με την υγεία, τις ανάγκες του παιδιού, την άσκηση καθώς και νόστιμες, εύκολες και θρεπτικές συνταγές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. 

Θα έχετε την ευκαιρία να με γνωρίσετε καλύτερα, μέσα απο αναλυτικό βιογραφικό. θα δείτε το εύρος των υπηρεσιών που καλύπτει ένας διαιτολόγος (πέρα απο την απώλεια βάρους), θα ενημερώνεστε για τις πρόσφατες εξελίξεις και την επικαιρότητα στην επιστήμη της διατροφής μέσα απο σχετικά άρθρα και τέλος, θα βρείτε απαντήσεις στις πιο συχνές απορίες σας.   

Μπορείτε να δείτε τη νέα σελίδα εδώ 

Το παρόν blog θα συνεχίσει να είναι διαθέσιμο προς ανάγνωση αλλά χωρίς περαιτέρω ενημέρωση..

Σας ευχαριστώ και πάλι και σας δίνω "ραντεβού" στο dailynutrition.gr


Αθανασία Κακλαμάνου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Κυριακή 5 Μαρτίου 2023

Χρονοδιατροφή: πώς επηρεάζουν το βάρος μας και την υγεία μας οι ώρες των γευμάτων;

Η χρονοδιατροφή είναι η επιστήμη εκείνη που εξετάζει τη σύνδεση μεταξύ του κιρκάδιου ρυθμού, του μεταβολισμού και της πρόσληψης τροφής. 

Υπάρχει ολοένα και αυξανόμενος όγκος δεδομένων που υποστηρίζει ότι ο κιρκάδιος ρυθμός επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό απο τα χαρακτηριστικά που μελετά η χρονοδιατροφή: την ώρα των γευμάτων, τη σταθερότητα αυτών, την κατανομή τους μέσα στην ημέρα αλλά και τις περιόδους νηστείας. Η διατάραξη του κιρκάδιου ρυθμού μέσα απο τις διατροφικές αυτές συνήθειες αυξάνει πολύ την πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας, διαβήτη κι άλλων χρόνιων παθήσεων.

Τί είναι ο κιρκάδιος ρυθμός;

Ο κιρκάδιος ρυθμός αναφέρεται σε μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που επαναλαμβάνεται στη διάρκεια ενός 24ώρου. Το εσωτερικό μας βιολογικό ρολόι, όπως αλλιώς ονομάζεται, επιτελεί διάφορες βιολογικές δραστηριότητες (εγκεφαλική λειτουργία, ρύθμιση θερμοκρασία σώματος, παραγωγή ορμονών, κυτταρική αναγέννηση κλπ). Μια απο αυτές τις δραστηριότητες είναι και ο μεταβολισμός, δηλαδή η διαδικασία πέψης-απορρόφησης-αποθήκευσης και χρησιμοποίησης της τροφής. 

Υπάρχουν αρκετά ρολόγια στον οργανισμό μας. Το κεντρικό, που βρίσκεται στον εγκέφαλο, και τα περιφερικά, που βρίσκονται στα διάφορα όργανα (ήπαρ, πάγκρεας, λιπώδης ιστός, έντερο κλπ). Το κεντρικό ρολόι υπαγορεύει την πρόσληψη τροφής, την ενεργειακή δαπάνη και τη λειτουργία των ορμονών ενώ τα περιφερικά ρολόγια καθορίζουν κυρίως το μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπιδίων. Και τα δυο αυτά ρολόγια συνεργάζονται μεταξύ τους για να επιτελέσουν τις σημαντικές αυτές λειτουργίες. Επίσης και τα δυο ρολόγια επηρεάζονται απο την λήψη τροφής.  

Όταν διαταράσσεται κάποιο απο τα εσωτερικά ρολόγια του οργανισμού τότε κάνουν την εμφάνισή τους οι διάφορες παθήσεις και τα νοσήματα. 

Πόσα γεύματα πρέπει να τρώμε;

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα λίγα γεύματα (1-2/ημέρα) αλλά και τα πολλά γεύματα (5-6/ημέρα) μπορεί να προκαλέσουν αύξηση βάρους κι άλλα προβλήματα υγείας. Αυτό που συστήνεται είναι η κατανάλωση 3-5 γευμάτων, ανάλογα τις ανάγκες του κάθε ατόμου. 

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η παράλειψη πρωινού συνιστά πολύ μεγάλο κίνδυνο για την εμφάνιση παχυσαρκίας ενώ όποιος δεν τρώει πρωινό φαίνεται να παρουσιάζει αυξημένη πείνα, διαταραχές του ζαχάρου στο αίμα και διάφορες φλεγμονές στο σώμα. Επιπλέον, η παράλειψη πρωινού αποσυντονίζει τους κιρκάδιους ρυθμούς και προκαλεί αρνητικές μεταβολές στη μικροχλωρίδα του εντέρου. 

Ποιές ώρες είναι καλύτερα να τρώμε;

Ο κιρκάδιος ρυθμός λειτουργεί ομαλά και συντονίζεται με το φυσικό φως. Άρα οι καλύτερες ώρες για τα γεύματα είναι απο νωρίς το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα. Θα πρέπει δηλαδή οι περισσότερες θερμίδες της ημέρας να καταναλώνονται με το φως της ημέρας. 

Ακόμα μεγαλύτερη σημασία έχει η τακτικότητα των γευμάτων, δηλαδή εάν κάποιος τρώει 3 γεύματα (πχ στις 7 το πρωί, στις 12 το μεσημέρι και στις 5 το απόγευμα), συστήνεται να συνεχίσει να καταναλώνει αυτά τα τρία γεύματα σε αυτές τις ώρες-έτσι επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή ρύθμιση των βιολογικών ρολογιών. 

Αντίθετα, τα στοιχεία μελετών δείχνουν ότι τα ακανόνιστα γεύματα και η πρόσληψη τροφής αργά το βράδυ (γεγονός σύνηθες στις σύγχρονες κοινωνίες) ευθύνονται σε κάποιο βαθμό για την αύξηση του βάρους και για την εμφάνιση προβλημάτων υγείας. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα άτομα που εργάζονται σε βάρδιες και οι ταξιδιώτες. Εκεί συχνά παρατηρείται αποσυντονισμός των κιρκάδιων ρυθμών με αποτέλεσμα διαταραχές στο ζάχαρο του αίματος, δυσκοιλιότητα, γαστρεντερικές ενοχλήσεις, αυπνία που επηρεάζει τις ορμόνες πείνας και κορεσμού, υπέρταση, αυξημένα λιπίδια κλπ

Είναι ωφέλιμο να μένουμε νηστικοί;

Η νηστεία, η απουσία τροφής δηλαδή, μπορεί να είναι πολύ ωφέλιμη και να έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε διάφορες παραμέτρους όπως δείχνουν οι σχετικές μελέτες. 

Όταν ένα άτομο δεν προσλαμβάνει φαγητό για αρκετές ώρες μέσα στο 24ώρο τότε μειώνονται οι δείκτες φλεγμονής, προωθείται η οξείδωση των λιπών, προάγεται η ανανέωση των κυττάρων και το καρδιαγγειακό σύστημα ωφελείται πολλαπλά, με τη ρύθμιση του ζαχάρου, τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων. 

Οι ώρες νηστείας προτείνεται να είναι τουλάχιστον 10, πρακτικά αυτό σημαίνει να μένει ο οργανισμός χωρίς τροφή καθ΄ όλη τη διάρκεια της νύχτας, καθώς αυτή η συνήθεια συμβάλει στην ομαλή λειτουργία του βιολογικού μας ρολογιού.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Smith HA., Betts JA. Nutrient timing and metabolic regulation, symposium review J Physiol 2022;600.6 pp 1299-1312

Paoli A., Tinsley G.,et al. The Infyence of Meal Frequency and Timing on Health in Humans:The Role of Fasting Nutrients 2019;11.719,doi:10.3390

Mattson MP., Allison DB., et al. Meal frequency and timing in helath and disease PNAS 2014;111(47):16647-16653

Kessler K., Pivovarona-Ramich O. Meal Timing, Aging, and Metabolic Health. Int J Mol Sci 2019;20, 1911, doi:10.3390

St-Onge MP., et al. Meal Timing and Frequency : Implications for Cardiovascular Disease Prevention: A Scientific Statement From the American Heart Accosiation. Circulation 2017;135(9):e96-e121







Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2022

"Έχω λίπος στο ήπαρ, τί πρέπει να τρώω;"

Η μη αλκοολική λιπώδης διήθηση ήπατος είναι πλέον μια πολύ συχνή πάθηση-νόσος, η οποία εάν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση ακόμα και σε καρκίνο του ήπατος. 

Είναι στενά συνδεδεμένη με την παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη, το διαβήτη τύπου 2, την υπέρταση και τη δυσλιπιδαιμία. 

Όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, το 90% των ατόμων με παχυσαρκία έχει λιπώδες ήπαρ ενώ το 50% των ατόμων με διαβήτη εμφανίζει λιπώδη διήθηση επίσης. 

Προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποια αποτελεσματική φαρμακευτική αγωγή, γι αυτό και συστήνεται η αλλαγή του τρόπου ζωής για την αντιμετώπιση της νόσου. Η διατροφή, η άσκηση και η απώλεια βάρους είναι οι τρείς παρεμβάσεις που μπορούν να παρεμποδίσουν την πρόοδο της νόσου, ειδικά εάν αυτή διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο.

Απώλεια βάρους

Όλοι οι υπέρβαροι (ΔΜΣ>25) και σίγουρα όλοι οι παχύσαρκοι (ΔΜΣ>30) συστήνεται να χάσουν βάρος. Αυτό θα πρέπει να γίνει με ήπιο τρόπο καθώς η απώλεια δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη απο 1 κιλό/εβδομάδα. Οι πολύ αυστηρές δίαιτες (<400 θερμίδων) πρέπει να αποφεύγονται διότι θα επιδεινώσουν την ήδη υπάρχουσα φλεγμονή και θα αλλάξουν προς το χειρότερο τα συμπτώματα. 

Διατροφικές συστάσεις 

  1. Ακολουθήστε την παραδοσιακή Μεσογειακή δίαιτα, που είναι πλούσια σε αντιφλεγμονώδεις κι αντιοξειδωτικές ουσίες
  2. Περιορίστε την υπερβολική κατανάλωση φρουκτόζης, η οποία κυρίως μεταβολίζεται στο ήπαρ και μεγάλη ποσότητα αυτής προκαλεί φλεγμονή
  3. Μειώστε δραστικά τα κορεσμένα λιπαρά και προτιμήστε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα 
  4. Αντικαταστήστε τα επεξεργασμένα τρόφιμα (γλυκίσματα και σνακ του εμπορίου) με θρεπτικά τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες
  5. Διακόψτε την πρόσληψη αλκοόλ

Μεσογειακή δίαιτα 

Οι τροφές που απαρτίζουν τη Μεσογειακή διατροφή έχει βρεθεί ότι αναστρέφουν τη λιπώδη διήθηση ακόμα και χωρίς απώλεια βάρους! 

Γι αυτό η καθημερινή διατροφή θα πρέπει να βασίζεται σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια, πουλερικά, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και ημιαποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά.

Αντιθέτως τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας και τα αλλαντικά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το βούτυρο και η κρέμα γάλακτος, αναψυκτικά-χυμοί-ροφήματα και γλυκίσματα πλούσια σε ζάχαρη και σιρόπι αγαύης, σπορέλαια (ηλιέλαιο, αραβοσιτέλαιο), το λάδι καρύδας, το λευκό αλεύρι και γενικά όσα προϊόντα έχουν υποστεί μεγάλη επεξεργασία είναι τα πλέον βλαπτικά. 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Shirin Hassani Zadeh et al . Relationship between dietary patterns and non alcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis. Journal of Gastroenterology and Hepatology 2021;36(6):1470-1478

Berna G., Romero-Gomez. The role of nutrition in non-alcoholic fatty liver disease:Pathophysiology and management  Liver International 2020;40(Suppl 1):102-108

George ES., ret al. Practical Dietary Recommendations for the Prevention and Management of Nonalcoholic Fatty Liver Disease in Adults American Society for Nutrition 2018;9:30-40

Lujan PV., et al Overview of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) and the Role of Sugary Food Consumption and Other Dietary Components in Its Development Nutrients 2021;13:1442









Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2022

Η διατροφή στη νόσο Πάρκινσον

Η νόσος του Parkinson είναι μια πολύ συχνή νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει 10 με 18 άτομα ανά 100.000. Η ασθένεια είναι πιο διαδεδομένη στους άντρες παρά στις γυναίκες. Τα βασικά της συμπτώματα είναι οι αργές κινήσεις, ο τρόμος (τρέμουλο), η μυϊκή δυσκαμψία και η δυσκολία στο βάδισμα. 

Μέχρι σήμερα τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα, ωστόσο εκτιμάται ότι αφορούν σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως είναι και η διατροφή. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει θεραπεία και τα φάρμακα στοχεύουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων, η έρευνα στοχεύει μεταξύ άλλων, και στα στοιχεία εκείνα της διατροφής που επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τόσο την εμφάνιση όσο και την εξέλιξη της νόσου.

Σχέση διατροφής και νόσου Parkinson

Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η νόσος επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό απο στοιχεία της διατροφής. Οι τρόποι με τους οποίους παρεμβαίνει η διατροφή στην ασθένεια είναι βασικά τρείς. Πρώτον, η ποιότητα της διατροφής επηρεάζει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, απο το οποίο εισέρχονται τα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό. Τροποποιώντας τη διατροφή με στόχο την αλλαγή της σύστασης της εντερικής χλωρίδας μπορεί να επιτευχθεί βελτίωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεύτερον, μέσω της διατροφής μπορεί να ρυθμιστεί η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση που σχετίζεται άμεσα με τη γήρανση των κυττάρων, βασικό χαρακτηριστικό της νόσου Parkinson. Τρίτον, μέσω της διαιτητικής παρέμβασης μπορούν να ελεγχθούν συμπτώματα της νόσου που έχουν άμεση σχέση με το πεπτικό (πχ δυσκοιλιότητα) ενώ ταυτόχρονα η διατροφή μπορεί να λειτουργήσει συνεργιστικά και με τα φάρμακα, αυξάνοντας τη δράση τους. 

Διατροφή Δυτικού τύπου και νόσος  Parkinson

Η διατροφή Δυτικού τύπου εκτιμάται ότι είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως είναι και η νόσος Parkinson. Βασικά χαρακτηριστικά της διατροφής αυτής είναι η υψηλή πρόσληψη θερμίδων, τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα και ω 6 λιπαρά, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε ζάχαρη και η υψηλή πρόσληψη αλατιού. Μελέτες δείχνουν ότι τρόφιμα όπως το μοσχάρι, το τυρί πλούσιο σε λίπος, τα τηγανιτά φαγητά, οι κονσέρβες, τα ζαχαρούχα ροφήματα και το παγωτό όταν καταναλώνονται συχνά και σε μεγάλες ποσότητες  οδηγούν σε γρήγορη πρόοδο της νόσου και ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων. 

Βιταμίνες-σίδηρος-ουρικό οξύ 

Αρκετές έρευνες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης βιταμινών, ειδικά των αντιοξειδωτικών βιταμινών Α και Ε, και της πιθανότητας εμφάνισης της νόσου. Δεν έχει βρεθεί κάποιο στοιχείο που να δείχνει ότι η πρόσληψη αυτών των βιταμινών μέσω συμπληρωμάτων μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Αντιθέτως, ο σίδηρος φαίνεται να σχετίζεται με την ασθένεια. Ειδικότερα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η αυξημένη πρόσληψη μη αιμικού σιδήρου (σιδήρου δηλαδή που βρίσκεται σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Όσον αφορά στο ουρικό οξύ, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Parkinson. Είναι ενδιαφέρον το εύρημα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος φαίνεται να καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου-οπότε αναμένονται νέες μελέτες που να διερευνήσουν την επίδραση της φαρμακευτικής αύξησης του ουρικού οξέος στην πορεία της ασθένειας. 

Γάλα-καφές-τσάι

Όλες οι μελέτες συστηματικά δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα μια μεταανάλυση έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης Parkinson αυξάνει κατά 17% για κάθε 200γρ γάλα ανά ημέρα και 13% για κάθε 10γρ τυρί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συσχέτιση δεν οφείλεται ούτε στο ασβέστιο ούτε στη βιταμίνη D ούτε και στα λιπίδια των γαλακτοκομικών αλλά πιθανότατα στην έκθεση του γάλακτος σε νευροτοξικά φυτοφάρμακα. Επίσης τα γαλακτοκομικά έχουν μικρή περιεκτικότητα σε ουρικό οξύ, οπότε ενδεχομένως να είναι κι αυτός ο λόγος για τον οποίο επηρεάζουν θετικά την πιθανότητα νόσησης. 

Αντιθέτως με το γάλα, ροφήματα που περιέχουν καφεϊνη, όπως είναι ο καφές και το τσάι, φαίνεται να δρούν ιδιαίτερα ευεργετικά μειώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Η προστατευτική αυτή δράση αποδίδεται στις επιμέρους ενώσεις που περιέχουν τόσο ο καφές όσο και το τσάι (αντιοξειδωτικά, ανόργανες ουσίες και πτητικές ενώσεις). 

Μεσογειακή Δίαιτα

Το πρότυπο της Μεσογειακής Δίαιτας είναι απο τα πιο καλά μελετημένα. Έχουν δημοσιευθεί πάρα πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τη θετική της επίδραση σε πολλές ασθένειες, και το ίδιο ισχύει και για τη νόσο Parkinson. Στη μελέτη HELIAD που διεξάγεται στην Ελλάδα και διερευνά παράγοντες που σχετίζονται με την άνοια στην τρίτη ηλικία, βρέθηκε ότι όσο πιο πολύ ακολουθεί κανείς τη Μεσογειακή Δίαιτα τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να εμφανίσει τη νόσο Parkinson. Μάλιστα συγκριτικά με εκείνους που δεν είναι "προσκολλημένοι" στη Μεσογειακή Διατροφή, όσοι ακολουθούν το πρότυπο αυτό παρουσιάζουν έως και 21% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα για όσους ακολουθούν τη συγκεκριμένη δίαιτα σε νεαρή και μέση ηλικία. 

Βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Δίαιτας είναι οι τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως για παράδειγμα τα φρούτα, τα λαχανικά, οι σπόροι, το τσάι και ο καφές, το ελαιόλαδο, τα όσπρια. Βασική διαφορά της διατροφής Μεσογειακού τύπου σε σχέση με τη Δυτικού τύπου διατροφή είναι οι φυτικές ίνες. Η κατανάλωση φυτικών ινών σε κάποιον που ακολουθεί τη Μεσογειακή Διατροφή είναι κατά μέσο όρο 25-30γρ/ημέρα ενώ στη Δυτική τύπου διατροφή η κατανάλωση δεν ξεπερνά τα 10γρ/ημέρα. Αυτό και μόνο το στοιχείο μπορεί να εξηγήσει την προστατευτική δράση της διατροφής της Μεσογείου, καθώς οι ασθενείς με Parkinson εμφανίζουν διαταραγμένο εντερικό μικροβίωμα. Η Μεσογειακή Δίαιτα μπορεί να αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη σύσταση της εντερικής μικροχλωρίδας προς όφελος την υγείας (απομακρύνοντας βλαπτικά βακτήρια και διατηρώντας τα ωφέλιμα). 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Boulos C., Yaghi N., et al. Nutritional Risk Factors, Microbiota and Parkinson's Disease: Whati is rhe Current Evidence? Nutrients, 2019;11

Alcalay RB, Gu Y., et al. The Association between Mediterranean Diet Adherence and Parkinson's Disease. Mov Disord 2012;27(6):771-774

Yin W., Lof M., et al. Mediterranean Dietary Pattern ta Middle Age and Risk of Parkinson's Disease: A Swedish Cohort Study. Mov Disord 2021;36(1)

Metcalfe-Roach , Yu A., et al. MIND and Mediterranean Diets Associated with Later Onset of Parkinson's Disease, Movement Disorders 2021;36(4)

kalampokini S., Becker A., et al. Nonpharmacological Modulation of Chronic Inflammation in Parkinson's Disease : Role of Diet Interventions. Hindawi Parkinson's Disease. 2019:ID7535472

Lange K., et al. Diet and medical foods in Parkinson's Disease. Food Science and Human Wellness. 2019;8:83-95

Jackson A., Forsyth CB, et al. Diet in Parkinson's Disease: Critical Role fot the Microbiome. Frontiers in Neurology, 2019;10:1245








Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου 2021

Θεραπευτική άσκηση στο διαβήτη

Τα οφέλη της άσκησης έχουν αναγνωριστεί απο την εποχή του Ιπποκράτη. Στη σύγχρονη εποχή η άσκηση συστήνεται ως μια βασική πρακτική για τη διαχείριση του διαβήτη, η οποία μαζί με τη διατροφή και την αλλαγή κάποιων συνηθειών στον τρόπο ζωής (πχ τη μείωση του άγχους) αποτελούν βασικά "εργαλεία" σε όλα τα προγράμματα αντιμετώπισης του διαβήτη.

Θεραπευτική ονομάζεται η άσκηση που δυνητικά έχει το ίδιο αποτέλεσμα στον οργανισμό όσο κι ένα χάπι ή μια δόση ινσουλίνης.

Γιατί η άσκηση είναι τόσο σημαντική στο διαβήτη;

Είναι πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένο, μέσα απο πολυάριθμες μελέτες, ότι όσοι διατηρούν μια αυξημένη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητά τους μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη αλλά και όσοι έχουν ήδη διαγνωστεί με τη νόσο να βελτιώσουν την ινσουλινοαντίσταση, ελαττώνοντας το ζάχαρο στο αίμα. H τακτική σωματική άσκηση σε ασθενείς με διαβήτη μειώνει τη θνησιμότητα σε σημαντικό βαθμό. 

Ακόμα, επειδή η υψηλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, που παρατηρείται στα άτομα με διαβήτη, αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ελεγχθούν οι τιμές της. Σχετικές μελέτες έχουν δείξει ότι η άσκηση μπορεί να ελαττώσει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είτε απο μόνη της είτε σε συνδυασμό με κατάλληλη διατροφή. 

Τέλος, επειδή η παρουσία διαβήτη αυξάνει 2 έως και 4 φορές τον κίνδυνο επιπλοκών σε πολλά όργανα των ασθενών (σε σχέση με άτομα που δεν έχουν διαβήτη) είναι καθοριστικής σημασίας να ελεγχθεί η νόσος ώστε να προληφθούν οι επιπλοκές. Επιπλέον, με την επιτυχή αντιμετώπιση του διαβήτη βελτιώνονται ταυτόχρονα κι άλλες ασθένειες που συνυπάρχουν με το διαβήτη (παχυσαρκία, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία κλπ).  

Ποιά είναι η καλύτερη άσκηση;   

Αερόβια άσκηση

Οι περισσότερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για τη σχέση του διαβήτη με την άσκηση αφορούν την αερόβια άσκηση. Σε αυτό τον τύπο άσκησης κινούνται κυρίως οι μεγάλες μυϊκές ομάδες στο σώμα (πόδια, χέρια) και περιλαμβάνονται αθλήματα-δραστηριότητες όπως είναι το περπάτημα και το τρέξιμο, η ποδηλασία και το κολύμπι. Οι πρόσφατες συστάσεις για το διαβήτη προτείνουν αερόβια άσκηση ιδανικά 30 λεπτά τουλάχιστον την ημέρα για 3 έως και 7 φορές την εβδομάδα. 

Η αερόβια άσκηση στις μελέτες έχει φανεί ότι μειώνει την υπεργλυκαιμία (αυξημένο ζάχαρο στο αίμα σε οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας), ελαττώνει τα επίπεδα της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη ενώ ταυτόχρονα μειώνει τα λιπίδια και την υψηλή πίεση και έχει σημαντική συμβολή στην απώλεια βάρους. 

Άσκηση με αντιστάσεις

Λιγότερα είναι τα στοιχεία σχετικά με αυτό τον τύπου της άσκησης, ωστόσο και η άσκηση με αντιστάσεις (βάρη κλπ) φαίνεται να έχει σημαντικά οφέλη για άτομα με διαβήτη. Συγκεκριμένα βελτιώνει την οστική πυκνότητα, ελαττώνει τα λιπίδια και την υπέρταση, αυξάνει την ινσνουλινοευαισθησία και διατηρεί σταθερή τη μυϊκή μάζα. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας σε σταθερά επίπεδα είναι ιδιαίτερα σημαντική για ηλικιωμένα άτομα με διαβήτη, καθώς με την άνοδο της ηλικίας συνήθως εμφανίζεται σαρκοπενία (σημαντική αύξηση του λιπώδους ιστού με ταυτόχρονη μείωση της μυϊκής μάζας).  

Συνδυασμός ασκήσεων

Διαβητικοί ασθενείς που συμμετείχαν σε προγράμματα άσκησης αερόβιου τύπου σε συνδυασμό με ασκήσεις αντιστάσεων παρουσίασαν πολύ καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με όσους έλαβαν μέρος σε ασκήσεις μόνο αερόβιες ή μόνο αντιστάσεων. 

Ειδικότερα, ο συνδυασμός ασκήσεων μειώνει σε μεγαλύτερο βαθμό τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, βελτιώνει τη λειτουργία του ήπατος και του παγκρέατος ενώ ταυτόχρονα μπορεί να επηρεάσει θετικά τη σύσταση σώματος (μείωση λίπους με αύξηση μυϊκής μάζας). Η θετική αυτή επίδραση στην ινσουλίνη και στο ζάχαρο του αίματος φαίνεται αμέσως μετά το τέλος της άσκησης και διαρκεί έως και 96 ώρες μετά. 

Πόση άσκηση είναι αρκετή;

Τα πρωτόκολλα θεραπευτικής άσκησης αναφέρουν ότι ένας διαβητικός θα πρέπει να κάνει αερόβια άσκηση μέτριας έντασης 3-7 ημέρες την εβδομάδα (συνολικά 150 λεπτά εβδομαδιαίως). 

Επίσης προτείνεται άσκηση αντιστάσεων 2 μη διαδοχικές ημέρες μέσα στην εβδομάδα μέτριας έως υψηλής έντασης. Τέλος, καλό είναι να συμπεριλαμβάνονται κι ασκήσεις ευλιγισίας 2-3 ημέρες την εβδομάδα.

Προφανώς, πριν κάποιος ασθενής με διαβήτη ξεκινήσει άσκηση οποιουδήποτε τύπου θα πρέπει απαραίτητα να συμβουλευτεί το θεράποντα γιατρό του. 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Kumar AS., et al. Exercise and insulin resistance in type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Annals of Physical and Rehabilitation Medicine 2019;62:98-103 

Kirwan JP., et al. The essential role of exercise in the management of type 2 diabetes. Cleve Clin J Med 2017;84(7):S15-S21

Yanai H., Adachi H., et al. Exercise Therapy for Patients With Type 2 Diabetes :A Narrative Review J Clin Med Res 2018;10(5):365-369






Κυριακή 15 Αυγούστου 2021

Έχω αυξημένο ουρικό οξύ..Τί δίαιτα να ακολoυθήσω;

Το αυξημένο ουρικό οξύ (ή υπερουριχαιμία όπως αλλιώς ονομάζεται) είναι μια δυσάρεστη κατάσταση κατά την οποία παρατηρείται πόνος, πρήξιμο και φλεγμονή στις αρθρώσεις. Σχεδόν οι μισοί απο εκείνους που εμφανίζουν αυξημένο ουρικό οξύ έχουν οίδημα στα δάκτυλα του ποδιού ενώ κάποιοι άλλοι έχουν πρησμένα τα δάκτυλα των χεριών, τους καρπούς ή τα γόνατα.

Η υπερουριχαιμία εμφανίζεται επειδή το σώμα είτε παράγει μεγάλες ποσότητες ουρικού οξέος είτε δεν μπορεί να τις αποβάλλει, κι έτσι το ουρικό οξύ σχηματίζει κρυστάλλους κι επικάθεται στις αρθρώσεις που προσβάλλει. Είναι μια πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε νεαρά άτομα, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά προβλήματα. 

Ουρικό οξύ και διατροφή 

Όσον αφορά στη διατροφή αρκετά είναι εκείνα τα συστατικά μιας δίαιτας που ευθύνονται για το αυξημένο ουρικό οξύ. Συγκεκριμένα, οι τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες πουρινών αυξάνουν το ουρικό οξύ στο αίμα και το ίδιο ισχύει και για το αλκοόλ. Επιπλέον, τα κακής ποιότητας λιπαρά σε μια δίαιτα επηρεάζουν αρνητικά τα επίπεδα του ουρικού οξέος. Τέλος η παχυσαρκία είναι βασικός παράγοντας που σχετίζεται με αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα.

Μια διατροφή για τη μείωση του ουρικού οξέος θα πρέπει να στοχεύει στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους (ή στην απώλεια βάρους εάν αυτό είναι αυξημένο), στην κατανάλωση συχνών γευμάτων, στην αποφυγή αλκοόλ και στην πρόσληψη ικανοποιητικών ποσοτήτων νερού ώστε να αποβάλλεται πιο εύκολα το ουρικό οξύ απο τον οργανισμό.

Υπάρχουν συγκεκριμένες τροφές που θα πρέπει να αποφεύγονται;

Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι τροφές πλούσιες σε πουρίνες θα πρέπει να περιορίζονται δραστικά, ενώ τροφές που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες θα πρέπει να προτιμώνται. Ειδικότερα:

Να αποφεύγονται

  • Εντόσθια, αλλαντικά και κρέατα σε κονσέρβα
  • Μικρά ψάρια (πχ σαρδέλες, γαύρο), παστά ψάρια και κονσέρβες ψαριών
  • Τυριά πλούσια σε λιπαρά (γραβιέρα, κεφαλοτύρι, μπλε τυρί και ροκφόρ, τυρί κρέμα κ.α.)
  • Κρέμα γάλακτος, βούτυρο και μαργαρίνες, σπορέλαια (αραβοσιτέλαιο, ηλιέλαιο κλπ)
  • Πικάντικα και αλμυρά τρόφιμα
  • Αρακάς, μανιτάρια, σπανάκι, πράσο, λαχανάκια Βρυξελλών
  • Μπύρα και μεγάλες ποσότητες ποτών με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ (τζιν, βότκα, ουίσκι, κοκτέηλ, ούζο κλπ)
Να προτιμώνται

  • Γάλα, γιαούρτι και τυριά χαμηλά σε λιπαρά κι αλάτι
  • Δημητριακά ολικής άλεσης (ρύζι, βρώμη, ψωμί, ζυμαρικά)
  • Πουλερικά και φρέσκα ψάρια σε μέτριες ποσότητες
  • Νωπά λαχανικά (εκτός απο εκείνα με μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες)
  • Φρέσκα φρούτα
  • Ξηροί καρποί ανάλατοι σε μικρή ποσότητα
  • Ελαιόλαδο ως κύριο λίπος στο φαγητό και στη σαλάτα

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή: Diet in hyperuricemia and gout-myths and facts. Reumatologia, 2014;52(4):269-275






  



 

Κυριακή 28 Μαρτίου 2021

Διαβήτης και άνοια: ποιά η σχέση τους;

Γνωρίζουμε εδώ και κάποιες δεκαετίες τις επιπλοκές που προκαλεί ο διαβήτης στα μάτια, στο νευρικό σύστημα, στα νεφρά και στην καρδιά. Τα τελευταία χρόνια αντικείμενο έρευνας έχει γίνει η σχέση μεταξύ διαβήτη και άνοιας, καθώς φαίνεται ότι το αυξημένο ζάχαρο στο αίμα επηρεάζει και τη λειτουργία του εγκεφάλου.  

Σχετικά πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι που έχουν διαβήτη παρουσιάζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια, σε σχέση με ηλικιωμένους που δεν έχουν διαβήτη. Αν και τα σύγχρονα φάρμακα έχουν βελτιώσει σημαντικά τις επιπλοκές του διαβήτη που απειλούν τη ζωή του ασθενή, εντούτοις φαίνεται ότι υπάρχουν ταυτόχρονα και επιπλοκές στις λειτουργίες του εγκεφάλου, που αναπτύσσονται σταδιακά στα άτομα με διαβήτη και επιδρούν πολύ αρνητικά στην ποιότητα ζωής.

Πώς σχετίζεται ο διαβήτης με την άνοια

Τα υψηλά επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης σχετίζονται με χαμηλότερα σκορ σε δοκιμασίες γνωστικής λειτουργίας, όπως δείχνουν αρκετές έρευνες. Εξάλλου, μελέτες καταδεικνύουν ότι η υπεργλυκαιμία (αυξημένο ζάχαρο στο αίμα) που παραμένει χωρίς αντιμετώπιση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες το άτομο να εμφανίσει άνοια, ακόμα κι αν δεν έχει διαγνωσθεί επίσημα με ζαχαρώδη διαβήτη. 

Μια μεγάλη μελέτη που παρακολούθησε ασθενείς για 12 χρόνια έδειξε ότι οι διαβητικοί ασθενείς παρουσίασαν μεγαλύτερη έκπτωση της γνωστικής λειτουργίας καθώς δυσκολεύονταν να επεξεργαστούν πληροφορίες κι είχαν αδύναμη μνήμη, σε σχέση με μη διαβητικούς ασθενείς. 

Επιπλέον, έχει αναφερθεί μείωση του μεγέθους του ιππόκαμπου (δομή του εγκέφαλου σχετική με τη μνήμη) σε ηλικιωμένους διαβητικούς ασθενείς, γεγονός που αποτυπώνεται σε μαγνητικές τομογραφίες. Τελικά σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρουσία διαβήτη αυξάνει 1,5 έως και 2 φορές την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. 

Υπάρχουν ασθενείς που κινδυνεύουν περισσότερο; 

Φαίνεται ότι κάποιοι παράγοντες μεταξύ των διαβητικών αυξάνουν περισσότερο την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Συγκεκριμένα, οι διαβητικοί που ζουν με τη νόσο παραπάνω απο 5 χρόνια έχουν 40-60% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με εκείνους που έχουν διαγνωσθεί σχετικά πρόσφατα με διαβήτη. Επίσης, όσο πιο αυξημένα είναι τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τόσο πιο πιθανό είναι ο διαβητικός να εμφανίσει άνοια-αυτό πάντως δεν ισχύει για διαβητικούς άνω των 85 ετών.  

Όσοι διαβητικοί λαμβάνουν χάπια για τον έλεγχο του ζαχάρου έχουν λιγότερες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας. Δεν ισχύει το ίδιο για εκείνους που κάνουν χρήση ινσουλίνης. Τέλος, όσα περισσότερα επεισόδια υπογλυκαιμίας κάνει ένας διαβητικός τόσο περισσότερο κινδυνεύει να εμφανίσει άνοια.

Ποιά η προτεινόμενη αντιμετώπιση;

Στους ηλικιωμένους ασθενείς με διαβήτη που έχουν ήδη εμφανίσει σημάδια άνοιας η επιθετική αντιμετώπιση δεν έχει νόημα. Γι αυτό δε συστήνεται μεγάλη απώλεια βάρους και χρήση πολλών φαρμάκων ταυτόχρονα για να ελεγχθεί καλύτερα το ζάχαρο-αυτές οι πρακτικές πιθανότερο είναι να επιδεινώσουν παρά να βελτιώσουν την κατάσταση.

Αυτό που προτείνεται είναι η διαχείριση του διαβήτη να ξεκινήσει σε νεότερη ηλικία και να γίνουν προσπάθειες ώστε να ελεγχθεί η υπεργλυκαιμία όταν ο διαβήτης έχει μόλις διαγνωσθεί, έτσι ώστε να προληφθούν οι μακροχρόνιες επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένου και της άνοιας.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Pal K., et al. Mild cognitive impairment and progression to dementia in people with diabetes, prediabetes and metabolic syndrome:a systematic review and meta-analysis. Social Psychiatry  and Psychiatric Epidemiology 2018;53:1149-1160

Crane PK., et al. Glucose Levels and Risk of Dementia. N Eng J Med 2013;369(6):540-548

Pugazhenthi S., et al. Common Neurodegenerative Pathways in Obesity, Diabetes and Alzheimer 's Disease. Biochim Biophys Acta 2017;1863(5):1037-1045

Tumminia A., et al. Type 2 Diabetes Mellitus and Alzheimer's Disease:Role of Insulin Signalling and Therapeutic Implications. Int J Mol Sci 2018;19:3306

Biessels GJ., Despa F. Cognitive deckline and dementia in diabetes:mechanisms and clinical implications. Nat Rev Endocrinol 2018;14(10):591-604






Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2020

Η διατροφή στη σπαστική κολίτιδα

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, όπως αποκαλείται πιο επιστημονικά η σπαστική κολίτιδα, είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του γαστρεντερικού συστήματος. Υπολογίζεται ότι η επίπτωση του κυμαίνεται απο 11 έως και 20% του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η σπαστική κολίτιδα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του πάσχοντα.


Η σπαστική κολίτιδα συνδέεται άμεσα με τη διατροφή καθώς οι πάσχοντες αναφέρουν συχνά επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά απο κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων.   

Συμπτώματα

Για να θεωρηθεί ότι κάποιος πάσχει απο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου θα πρέπει να έχει πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα, έντονη δυσφορία και πρήξιμο στο στομάχι ή/και στο έντερο για τουλάχιστον 4 ημέρες κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 μηνών.

Το σύνδρομο μπορεί να ταξινομηθεί σε 4 υποκατηγορίες: 1) πόνος στην κοιλιά συνοδευόμενος απο διάρροια, 2) πόνος και φούσκωμα που συνοδεύεται απο δυσκοιλιότητα, 3) συμπτώματα απο το πεπτικό που εναλλάσσονται με διάρροια και δυσκοιλιότητα και 4) συμπτώματα που δεν επιφέρουν αλλαγές στην υφή των κοπράνων και τη συχνότητα κένωσης.     

Διατροφική αντιμετώπιση

Πρώτο στάδιο

Σε πρώτη φάση συστήνεται στο άτομο να ακολουθήσει βασικούς κανόνες μιας υγιεινής διατροφής. Συγκεκριμένα, να τρώει μικρά και συχνά γεύματα, να μην παραλείπει κανένα γεύμα μέσα στην ημέρα, να μασάει καλά την τροφή τρώγοντας αργά και να ενυδατώνεται επαρκώς. Επιπλέον, να περιορίσει τον καφέ, το αλκοόλ, τα πικάντικα και τα πολύ λιπαρά φαγητά. Η σωματική άσκηση αλλά και η καλή ψυχολογική κατάσταση διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τις διατροφικές συστάσεις σε αυτό το στάδιο.

Δεύτερο στάδιο

Σε δεύτερη φάση προτείνουμε στον πάσχοντα μια δίαιτα που έχει σχεδιαστεί κι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια ειδικά για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου αλλά κι γι άλλες παθήσεις-ασθένειες με παρόμοια συμπτώματα απο το γαστρεντερικό. Στη δίαιτα αυτή αποκλείονται κάποιοι συγκεκριμένοι υδατάνθρακες, που έχει βρεθεί ότι δεν απορροφώνται επαρκώς στο έντερο οπότε και προκαλούν φούσκωμα, αέρια, πόνο και τα υπόλοιπα δυσάρεστα συμπτώματα.  Οι υδατάνθρακες αυτοί είναι μεταξύ άλλων οι φρουκτάνες, η φρουκτόζη και η λακτόζη, πολυόλες και γαλακτο ολιγοζαχαρίτες (γαλακτάνια). 

Πρακτικά το άτομο δεν πρέπει να καταναλώνει τρόφιμα που περιέχουν αυτούς τους υδατάνθρακες για 6 έως 8 εβδομάδες, οπότε και παρακολουθείται η βελτίωση ή όχι των συμπτωμάτων. Έπειτα απο αυτό το διάστημα οι ύποπτες τροφές εισάγονται ξανά σταδιακά στη διατροφή ανάλογα με την ανοχή του πάσχοντα. Σε κάθε περίπτωση το άτομο παρακολουθείται απο το διατροφολόγο-διαιτολόγο, έτσι ώστε να εκπαιδευθεί στη συγκεκριμένη διατροφή και να λάβει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο. 

Δίαιτες αποκλεισμού

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο πάσχοντας αφαιρεί απο μόνος του ολόκληρες ομάδες τροφίμων απο τη διατροφή του, επειδή θεωρεί ότι έτσι θα ωφεληθεί. Έτσι, αποκλείονται όσες τροφές περιέχουν γλουτένη, λακτόζη, φυτικές ίνες, λιπαρά κάθε είδους. Ο αποκλεισμός όλων αυτών των ομάδων τροφίμων χωρίς την επίβλεψη του ειδικού μπορεί να οδηγήσει μαθηματικά σε δραματικές αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό (αύξηση βάρους, ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, κακή ψυχολογική διάθεση, αναιμία, οστεοπενία, νευρολογικές διαταραχές, διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες κ.α.). Τελικά, όπως δείχνουν οι μελέτες ακόμα και να αποκλειστούν οι τροφές αυτές δεν παρατηρείται σημαντική μείωση των συμπτωμάτων.  

Συμπερασματικά

Η σπαστική κολίτιδα είναι μια εντελώς προσωπική υπόθεση για τον καθένα που τη βιώνει καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο άτομο σε άτομο. Οπότε και η διατροφική διαχείριση θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη, στοχεύοντας στην κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών του κάθε ατόμου. Ο διατροφολόγος-διαιτολόγος είναι εκείνος ο ειδικός που θα σας καθοδηγήσει με ασφάλεια ώστε να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά το πρόβλημα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία 

Cozma Petrut A., et al. Diet in irritable bowel syndrome:What to recommend, not what to forbid to patients! World J Gastroenterol 2017;23(21):3771-3783

Werlang ME. et al. Irritable Bowel Syndrome and Dietary Interventions. Gastroenterology and Hepatology 2019;15(1)

Algera J., et al. The Dietary Management of Patients with Irritable Bowel Syndrome:A Narrative Review of the Existing and Emerging EvidenceNutrients 2019;11:2162

Portincasa P., et al. Irritable bowel syndrome and diet Gastroenterology Report 2017;5(1):11-19 








Κυριακή 16 Αυγούστου 2020

Διαλειμματική νηστεία:η λύση στην παχυσαρκία ή απλά μια νέα μόδα;

Η διαλειμματική νηστεία δεν είναι κάτι καινούριο καθώς εφαρμόζεται ήδη απο την αρχαιότητα απο διάφορους λαούς καθώς και σε πολλά μέρη του κόσμου, μεταξύ άλλων και για θρησκευτικούς λόγους (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ραμαζάνι). Στις μέρες μας έχει έρθει στο προσκήνιο κι αποτελεί ένα πολύ δημοφιλή τρόπο διατροφής που υπόσχεται απώλεια βάρους, βελτίωση δεικτών υγείας ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι συμβάλλει στην μακροζωία. Τί λέει η επιστημονική κοινότητα για όλα αυτά;

Τί είναι η διαλειμματική νηστεία

Με τον όρο αυτό εννοούμε την ηθελημένη αποχή απο την κατανάλωση τροφής και ροφημάτων για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που ποικίλλει ανάλογα τον τύπο της νηστείας. Τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας το άτομο μπορεί να τρώει και να πίνει κανονικά. 

Υπάρχουν διάφοροι τύποι διαλειμματικής νηστείας, οι δημοφιλέστεροι είναι το σχήμα 16:8  και το σχήμα 5:2. Στην πρώτη περίπτωση το άτομο πρέπει να μείνει νηστικό για 16 συνεχόμενες ώρες κι επιτρέπεται να φάει τις υπόλοιπες 8 ώρες της ημέρας. Στο σχήμα 5:2 το άτομο καταναλώνει ελάχιστο φαγητό 2 ημέρες μέσα στην εβδομάδα (όχι συνεχόμενες) και τρώει κανονικά τις υπόλοιπες 5 ημέρες. 

Πλεονεκτήματα 

Στις λίγες μελέτες που έχουν γίνει φαίνεται ότι η διαλειμματική νηστεία προκαλεί απώλεια βάρους, μειώνει τα λιπίδια στο αίμα (χοληστερίνη, τριγλυκερίδια), μειώνει το ζάχαρο και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. 

Η διαλειμματική νηστεία δε φαίνεται να έχει αρνητικά αποτελέσματα στη σωματική και ψυχική υγεία, όταν ακολουθείται απο υγιείς ενήλικες (με κανονικό είτε αυξημένο σωματικό βάρος) υπό την παρακολούθηση του διαιτώμενου απο διατροφολόγο-διαιτολόγο.

Μειονεκτήματα

  1. Στη διαλειμματική νηστεία παρατηρείται ναι μεν απώλεια βάρους αλλά όχι μεγαλύτερη απο την απώλεια που επιτυγχάνεται ακολουθώντας μια κλασική δίαιτα.
  2. Σε όλους τους τύπους της νηστείας θα πρέπει οι συνολικές θερμίδες που προσλαμβάνονται να είναι συγκεκριμένες, όπως και στις κλασικές δίαιτες. Επιπλέον, το άτομο θα πρέπει να τρώει σε δομημένα γεύματα τις επιτρεπόμενες ώρες και τα γεύματα αυτά να είναι επι το πλείστον υγιεινά. Άρα στη διαλειμματική νηστεία δε μπορεί να τρώει κανείς όσο θέλει ούτε ό,τι θέλει. 
  3. Η συγκεκριμένη διατροφή είναι εντελώς ακατάλληλη για άτομα με αγχώδεις διαταραχές όσο και για εκείνους που εμφανίζουν κάποια διατροφική διαταραχή, όπως είναι η επεισοδιακή υπερφαγία (δείτε περισσότερα εδώ). 
  4. Σε κάποιες μελέτες έχει παρατηρηθεί διαταραχές στον κύκλο γυναικών με την εφαρμογή της νηστείας, οπότε οι γυναίκες με τέτοιου είδους προβλήματα δε μπορούν να ακολουθήσουν τη νηστεία χωρίς παρενέργειες.
  5. Δεν είναι γνωστά τα μακροχρόνια αποτελέσματα της διαλειμματικής νηστείας, αν δηλαδή η απώλεια βάρους διατηρείται για 6 ή και περισσότερους μήνες μετά.
  6. Δε γνωρίζουμε την επίδραση της διαλειμματικής νηστείας σε άλλες παραμέτρους, όπως είναι ο ύπνος και η άσκηση.
  7. Είναι άγνωστη η επίδραση της διαλειμματικής νηστείας σε άτομα με διάφορες ασθένειες (διαβήτης, καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνος, νόσος Alzheimer κ.α.)  
Το μεγάλο πρόβλημα...

Οι μελέτες που έχουν εξετάσει τη διαλειμματική νηστεία είναι λίγες, με μικρό αριθμό ατόμων και σύντομη χρονική διάρκεια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επαρκή όσο και ισχυρά δεδομένα έτσι ώστε να προτείνουμε με ασφάλεια σε οποιοδήποτε άτομο τη διαλειμματική νηστεία, είτε για να χάσει βάρος είτε ως μια υγιεινή διατροφή. 

Δεν είναι γνωστό ακόμη ποιά άτομα θα ωφεληθούν ακολουθώντας τη διαλειμματική νηστεία ούτε και ποιός τύπος νηστείας είναι ο πιο αποτελεσματικός. 

Αναμένουμε λοιπόν νέες μελέτες στο μέλλον-έως τότε καλό είναι να μην εφαρμόζει κανείς απο μόνος του, χωρίς να συμβουλευτεί ένα ειδικό της διατροφής, ούτε τη διαλειμματική νηστεία αλλά ούτε κι άλλες πρακτικές αδυνατίσματος με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία

Rynders CA., Thomas EA, et al. Effectiveness of Intermittent Fasting and Time-Restricted Feeding Compared to Continuous Eneergy Restriction for Weight Loss. Nutrient 2019;11:2442

Welton S. et al. Intermittent fasting and weight loss. Systematic review.Canadian Family Physician 2020;66

Patterson RE., Sears DD. Metabolic Effects of Intermittent Fasting. Annu Rev Nutr 2017;37:371-93

Stockman MC, et al. Intermittent Fasting:Is The Weight Worth the Weight? Curr Obes Rep 2018;7(2):172-185







Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια:τί να τρώτε και τί να αποφεύγετε

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια σοβαρή νόσος του αναπνευστικού συστήματος που εμφανίζεται πολύ συχνά ανάμεσα στους καπνιστές, αλλά όχι μόνο. Χαρακτηρίζεται απο φλεγμονή των αεραγωγών και μειωμένη ροή αέρα, με αποτέλεσμα μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων η οποία οδηγεί σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. 

Παρόλο που η βασική αντιμετώπιση της ασθένειας είναι φαρμακευτική, υπάρχουν ενδείξεις ότι τροποποιώντας τη διατροφή τους οι ασθενείς με ΧΑΠ μπορούν να μειώσουν την ένταση των συμπτωμάτων και να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τί να προτιμήσετε

  1. Τρόφιμα πλούσια σε πρωτείνη υψηλής βιολογικής αξίας, όπως το ψάρι, το κοτόπουλο, τα αβγά και τα όσπρια. Συνοδέψτε τα με μικρή σχετικά ποσότητα υδατανθράκων καλής ποιότητας (ζυμαρικά, δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης).
  2. Φρούτα και λαχανικά φρέσκα, χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Επιλέξτε αυτά που δεν προκαλούν αέρια (μήλα, αχλάδια, ροδάκινα κ.α. μπορεί να σας προκαλέσουν φούσκωμα). Τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν τα φρέσκα φρούτα και οι σαλάτες μειώνουν τη φλεγμονή. 
  3. Καλά λιπαρά. Μη φοβάστε να αυξήσετε τη διατροφή σας σε λιπαρά που κάνουν καλό στην υγεία σας γενικότερα. Τέτοια λιπαρά περιέχονται στο ελαιόλαδο, στους ξηρούς καρπούς, στα ψάρια. 
  4. Τσάι και ρόφημα κακάο, καθώς και τα 2 είναι πλούσια σε αντιοξεοδωτικά.
  5. Φαγητά στα πλαίσια της Μεσογειακής δίαιτας, που έχει αποδεδειγμένα οφέλη στην υγεία του αναπνευστικού συστήματος
Τί να αποφύγετε

  1. Τη συχνή και μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κι επεξεργασμένου κρέατος (αλλαντικά). 
  2. Τα τρόφιμα που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, συντηρητικά και χημικά πρόσθετα. Συνήθως είναι τα έτοιμα σνακ και γλυκίσματα του εμπορίου.
  3. Το πολύ αλάτι. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού κάνει κατακράτηση και επιβαρύνει τη λειτουργία των πνευμόνων.
  4. Τα τηγανιτά και πικάντικα φαγητά. Τρώγοντας τέτοιου είδους τρόφιμα δημιουργούνται αέρια, δυσπεψία και γενικότερη δυσφορία που είναι πολύ πιθανό να επιδεινώσει την αναπνοή σας.
  5. Το πολύ αλκοόλ και τη μεγάλη ποσότητα καφείνης, επειδή αλληλεπιδρούν με τα φάρμακά και προκαλούν αφυδάτωση.
Πρακτικές συμβουλές για τα γεύματα 

  • Επιλέξτε εύκολα φαγητά που να μαγειρεύονται γρήγορα για να μην κουράζεστε επιπλέον με το μαγείρεμα. Αν είστε πολύ κουρασμένοι ζητήστε βοήθεια ή παραγγείλετε φαγητό απο ένα εστιατόριο
  • Προτιμήστε τα μικρά γεύματα απο τις μεγάλες μερίδες. Έτσι, διευκολύνεται την πέψη και δεν κουράζεται περαιτέρω το αναπνευστικό σας 
  • Να τρώτε το κύριο γεύμα νωρίς, έτσι ώστε να έχετε ενέργεια για την υπόλοιπη ημέρα
  • Καθήστε αναπαυτικά σε μια καρέκλα με ψηλή πλάτη για να γευματίσετε, προκειμένου να μην επιβαρύνετε την αναπνοή σας
  • Ετοιμάστε μεγαλύτερη ποσότητα απο αυτή που θα φάτε σε ένα γεύμα, για να έχετε έτοιμο φαγητό και τις επόμενες ημέρες, όταν πιθανό θα είστε κουρασμένος για να μαγειρέψετε ξανά. Τοποθετείστε το επιπλέον μαγειρεμένο φαγητό στο ψυγείο ή στην κατάψυξη

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Scoddtti E., et al.  Role of Diet on Chronic Obstructive Pulmonary Disease Prevention and Treatment. Nutrients 2019;11;1357

Hanson C. Influence of diet and obesity on COPD development and outcomes. Inter Journal of COPD 2014;9:723-733

Schols AM., et al. Nutritional assessment and therapy in COPDa European Respiratory Society statement. Eur Respir J 2014;44:1504-1520






Κυριακή 12 Απριλίου 2020

Παιδική παχυσαρκία: ποιός ο ρόλος των γονιών;

Ένας απο τους σημαντικότερους παράγοντες για την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας, αλλά και για την επιτυχή αντιμετώπισή της, είναι οι γονείς του παιδιού. 

Οι γονείς με τη στάση τους και τις αντιλήψεις τους επηρεάζουν σε καθοριστικό βαθμό τις διατροφικές συνήθειες και τη φυσική δραστηριότητα. 

Εάν οι γονείς δεν αναγνωρίσουν το υπερβολικό βάρος και την παιδική παχυσαρκία ως σοβαρό κίνδυνου για την υγεία πιθανό να το αγνοήσουν καθιστώντας δύσκολη τόσο την πρόληψη όσο και τη θεραπεία.

Δυστυχώς πολλοί γονείς θεωρούν ότι η παιδική παχυσαρκία είναι ένα κληρονομικό πρόβλημα, το οποίο προκαλείται απο κάποιο γονίδιο ή άλλο γενετικό παράγοντα. Δε συνειδητοποιούν (είτε το αποκρύπτουν) ότι οι δικές τους διατροφικές συνήθειες και το περιβάλλον που δημιουργούν γύρω απο το παιδί είναι βασικοί υπεύθυνοι για την κατάσταση αυξημένου σωματικού βάρους του παιδιού.

Τα συχνότερα λάθη των γονέων


  • Αγοράζουν και προσφέρουν στο παιδί ανθυγιεινά τρόφιμα
  • Σερβίρουν μεγάλες μερίδες στο παιδί
  • Μαγειρεύουν σπάνια στο σπίτι και μόνο ό,τι αρέσει στο παιδί 
  • Πιέζουν το παιδί να φάει, ακόμα κι όταν δεν πεινάει
  • Λείπουν αρκετές ώρες απο το σπίτι
  • Δε δημιουργούν ευχάριστο περιβάλλον την ώρα του φαγητού
  • Επιλέγουν καθιστικές δραστηριότητες αγνοώντας τη σημασία της άσκησης και της αυξημένης φυσικής δραστηριότητας γενικότερα
  • Δεν τρώνε οι ίδιοι υγιεινά, ούτε γυμνάζονται, λειτουργώντας ως αρνητικά πρότυπα

Όλα αυτά αποτελούν συνέπεια των αντιλήψεων των γονέων. Όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, οι γονείς (ειδικότερα οι μητέρες) υποεκτιμούν το βάρος των παιδιών. Συγκεκριμένα, θεωρούν ότι το παιδί τους έχει φυσιολογικό βάρος ενώ στην πραγματικότητα εκείνο είναι υπέρβαρο είτε παχύσαρκο. 
Επίσης πολλές φορές βλέπουμε γονείς να πιστεύουν ότι ένα παιδί με επιπλέον βάρος είναι πιο υγιές, οπότε αγνοούν τις συμβουλές του παιδίατρου ή/και του διατροφολόγου και ακολουθούν δικές τους θεωρίες, παρακινούμενες συχνά κι απο το οικογενειακό περιβάλλον (γιαγιάδες, θείες κλπ). 

Τι μπορείτε να κάνετε

Διασφαλείστε ότι στο καθημερινό τραπέζι θα υπάρχει ποικιλία τροφίμων απ όλες τις ομάδες. Ενθαρρύνετε την επιλογή υγιεινών φαγητών και σνάκ. 
Μην πιέζετε το παιδί να φάει, δώστε του χρόνο κι αφήστε το να επιλέξει εκείνο την ώρα που θα γευματίσει και την ποσότητα του φαγητού.
Οργανώστε περισσότερα οικογενειακά γεύματα σε χαλαρή ατμόσφαιρα προσφέροντας σε όλους το ίδιο φαγητό.
Ωθήστε τα παιδιά να ασχοληθούν με κάποιο άθλημα
Να είστε συνεπείς σε αυτά που λέτε και να κρατάτε τα όρια που βάζετε
Επισκεφθείτε ένα διατροφολόγο. Είναι ο ειδικός που θα ενημερώσει, θα αξιολογήσει και θα προτείνει λύσεις προσαρμοσμένες στην δική σας οικογένεια και τις ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Lin Tzou I, Feng-Chu N. Parental influence on childhood obesity :A review. Health 2012;4(12A):1464-1470

Halliday JA., et al. The relationship between family functioning and child and adolescent overweight and obesity:a systematic review. International Journal of Obesity 2014;38:480-493

Kumar S., et al. Review of Childhood Obesity: From Epidemiology, Etiology, and Comorbidities to Clinical Assessment and Treatment. Mayo Clin Proc 2017;92(2):251-265

childhood-obesity.gr 



Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020

Τί σχέση έχει το μαγνήσιο με την πίεση του αίματος;

Η υπέρταση παραμένει σήμερα μια σοβαρή πάθηση και η επίπτωσή της αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Η υψηλή πίεση στο αίμα είναι σήμερα ο βασικός λόγος επίσκεψης στο γιατρό και η πρώτη αιτία συνταγογράφησης φαρμάκων.

Παρόλα ταύτα δεν καταφέρνουν όλοι οι ασθενείς να ελέγξουν ικανοποιητικά την πίεση τους. Γι αυτό και αναζητούνται πλέον άλλοι μέθοδοι αντιμετώπισης, πέρα απο τα φάρμακα. Διάφορες σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη πρόσληψη ιχνοστοιχείων, όπως το κάλιο, το μαγνήσιο και το ασβέστιο μπορούν να μειώσουν την πίεση. 

Συγκεκριμένα, επιδημιολογικές έρευνες, μελέτες παρατήρησης και κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι μια διατροφή πλούσια σε μαγνήσιο (τουλάχιστον 500-1000mg/ημέρα) μπορεί να μειώσει την πίεση εώς και 3 μονάδες-ιδιαίτερα τη συστολική ή "μεγάλη" πίεση του αίματος. 

Φαίνεται ότι η ταυτόχρονη αύξηση της πρόσληψης μαγνησίου και καλίου σε συνδυασμό με τη μειωμένη πρόσληψη νατρίου είναι πιο αποτελεσματική στη μείωση της υπέρτασης απο το να αυξήσει απλά ο ασθενής την πρόσληψη μαγνησίου. Επιπλέον, ο συνδυασμός αυξημένης πρόσληψης μαγνησίου και καλίου είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, το ίδιο αποτελεσματικός όσο κι ένα αντιυπερτασικό χάπι. 

Το μαγνήσιο μπορεί να μειώσει περαιτέρω την πίεση σε ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα για υπέρταση πρώτου βαθμού, σε ασθενείς με διαβήτη και σε έγκυες γυναίκες που εμφανίζουν υπέρταση και λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή. 

Είναι προτιμότερο να λαμβάνεται μαγνήσιο μέσα απο τις τροφές αφού τα συμπληρώματα δε φαίνεται να έχουν την ίδια αποτελεσματική δράση. 
Τρόφιμα πλούσια σε μαγνήσιο είναι oi ξηροί καρποί, οι σπόροι (κυρίως το σουσάμι), το κακάο, τα όσπρια.

Προσοχή: To μαγνήσιο θα πρέπει να αποφεύγεται ή να χρησιμοποιείται με προσοχή σε άτομα με προβλήματα στα νεφρά και σε ασθενείς με νευρομυϊκές διαταραχές. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία:

Houston M. The Role of Magnesium in Hypertension and Cardiovascular Disease. J Clin Hypertens 2011;13:843-847

Samadian F., et al.Lifestyle Modifications to Prevent and Control Hypertension IJKD 2016;10:237-63

Houston M, et al. Potassium, Magnesiun, and Calcium: Their Role in Both the Cause and Treatment of Hypertension. J Clin Hypertension 2008;10(7) Suppl 2 


Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2019

Αντιπηκτικά φάρμακα και διατροφή

Πολλά είναι τα φάρμακα που αλληλεπιδρούν με συστατικά των τροφίμων οπότε παρατηρούνται διάφορες παρενέργειες, τις οποίες καλό είναι να γνωρίζει ο ασθενής για να μπορεί πιο εύκολα να τις αντιμετωπίσει. Μια αλληλεπίδραση ενός φαρμάκου με ένα τρόφιμο εμφανίζεται όταν το τρόφιμο ή ένα ποτό επηρεάζει τη δράση του φαρμάκου (για παράδειγμα είτε αυξάνει είτε μειώνει τη λειτουργία του, είτε προκαλεί δυσαπορρόφηση του φαρμάκου κ.α.).
Μια τέτοια αλληλεπίδραση συμβαίνει μεταξύ των αντιπηκτικών φαρμάκων και κάποιων διατροφικών συστατικών, το πιο σημαντικό εκ των οποίων είναι η βιταμίνη Κ. 

Τι είναι τα αντιπηκτικά & πώς λειτουργούν;

Τα αντιπηκτικά φάρμακα είναι μια ομάδα φαρμάκων τα οποία αραιώνουν το αίμα, παρεμποδίζουν ουσιαστικά τη διαδικασία πήξης του αίματος. Συνταγογραφούνται σε έναν ασθενή για να αποφευχθεί ο σχηματισμός θρόμβων, όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να συμβεί αυτό. Έτσι, ασθενείς σε αυξημένο κίνδυνο (ή που έχουν ήδη υποστεί) έμφραγμα, εγκεφαλικό, φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή κ.α. λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα.

Οι ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ είναι τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιπηκτικά φάρμακα (που λαμβάνονται απο το στόμα) σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αλληλεπιδράσεις των φαρμάκων αυτών με τη βιταμίνη Κ μπορεί να οδηγήσουν είτε σε μειωμένη είτε σε αυξημένη πηκτικότητα του αίματος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης θρόμβωσης είτε αιμορραγίας αντίστοιχα.

Αντιπηκτικά και βιταμίνη Κ 

Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη στη διαδικασία πήξης του αίματος. Επειδή είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη αποθηκεύεται στον οργανισμό οπότε η καθημερινή πρόσληψή της αλλά και η λήψη συμπληρωμάτων δεν είναι απαραίτητη. 

Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Κ είναι το σπανάκι, το λάχανο, τα γογγύλια (οι ρέβες), το μαρούλι, τα χόρτα, το μπρόκολο, το σογιέλαιο.

Όταν η δίαιτα περιλαμβάνει μεγάλες ποσότητες σε βιταμίνη Κ θα υπάρξει αλληλεπίδραση με τα αντιπηκτικά-συγκεκριμένα θα μειωθεί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου οπότε έχουμε αυξημένο κίνδυνο για θρόμβωση. 
Αλλά κι όταν o ασθενής δεν προσλαμβάνει καθόλου βιταμίνη Κ μέσω των τροφίμων τότε πάλι θα υπάρξει πρόβλημα, αφού θα ενισχυθεί η δράση του αντιπηκτικού φαρμάκου οπότε έχουμε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. 


Αντιπηκτικά και αλκοόλ

Το αλκοόλ έχει κάποια αντιπηκτική δράση στο αίμα. Όμως προφανώς δε συστήνεται η κατανάλωσή του γι αυτό το σκοπό..

Όπως και τα φάρμακα, το αλκοόλ μεταβολίζεται στο ήπαρ, οπότε η αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ μειώνει την απορρόφηση του αντιπηκτικού (έτσι το φάρμακο παραμένει περισσότερη ώρα στο αίμα κι αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας)
Απο την άλλη, η χρόνια και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει την πηκτικότητα άρα και τον κίνδυνο θρόμβωσης. 

Οπότε συστήνεται οι ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά να καταναλώνουν αλκοόλ με μέτρο και όταν υπερβαίνουν τις συνιστώμενες ποσότητες να ελέγχουν συχνότερα την πηκτικότητα.  

Αντιπηκτικά και άλλες ουσίες

Ο λιναρόσπορος μπορεί να παρεμποδίσει την απορρόφηση των αντιπηκτικών. 

Ο χυμός απο κράνμπερις επηρεάζει σημαντικά το δείκτη πηκτικότητας (μια εξέταση που χρησιμοποιείτε για να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων).

Το πράσινο τσάι με μεγάλες ποσότητες αυξάνει την πηκτικότητα. 

Κάποια μυρωδικά ή βότανα που χρησιμοποιούνται στο φαγητό, όπως είναι το σκόρδο, η πιπερόριζα, ο μαϊντανός μπορούν να επηρεάσουν την πηκτικότητα. Γι αυτό δε θα πρέπει να καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες κι όχι σε καθημερινή βάση.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος,MSc



Βιβλιογραφία

Di Minno A., et al. Old and New Oral Anticoagulants:Food, herbal medicines and drug interactions. Blood Reviews 2017;31:193-203

Violi F., et al. Interactions Between Dietary Vitamin K and Intake and Anticoagulation by Vitamin K Antagonists:Is It Really True?A Systematic Review. Medicine 2016;95:10

Mahtani KR., et al. Vitamin K for improved anticoagulation control in patients receiving warfarin. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014;5:CD009917

Tideman PA., et al. How to manage warfarin therapy. Aust Prescr 2015;38:44-8