Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άλλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άλλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2022

Η διατροφή στη νόσο Πάρκινσον

Η νόσος του Parkinson είναι μια πολύ συχνή νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει 10 με 18 άτομα ανά 100.000. Η ασθένεια είναι πιο διαδεδομένη στους άντρες παρά στις γυναίκες. Τα βασικά της συμπτώματα είναι οι αργές κινήσεις, ο τρόμος (τρέμουλο), η μυϊκή δυσκαμψία και η δυσκολία στο βάδισμα. 

Μέχρι σήμερα τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα, ωστόσο εκτιμάται ότι αφορούν σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως είναι και η διατροφή. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει θεραπεία και τα φάρμακα στοχεύουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων, η έρευνα στοχεύει μεταξύ άλλων, και στα στοιχεία εκείνα της διατροφής που επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τόσο την εμφάνιση όσο και την εξέλιξη της νόσου.

Σχέση διατροφής και νόσου Parkinson

Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η νόσος επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό απο στοιχεία της διατροφής. Οι τρόποι με τους οποίους παρεμβαίνει η διατροφή στην ασθένεια είναι βασικά τρείς. Πρώτον, η ποιότητα της διατροφής επηρεάζει τη μικροχλωρίδα του εντέρου, απο το οποίο εισέρχονται τα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό. Τροποποιώντας τη διατροφή με στόχο την αλλαγή της σύστασης της εντερικής χλωρίδας μπορεί να επιτευχθεί βελτίωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεύτερον, μέσω της διατροφής μπορεί να ρυθμιστεί η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση που σχετίζεται άμεσα με τη γήρανση των κυττάρων, βασικό χαρακτηριστικό της νόσου Parkinson. Τρίτον, μέσω της διαιτητικής παρέμβασης μπορούν να ελεγχθούν συμπτώματα της νόσου που έχουν άμεση σχέση με το πεπτικό (πχ δυσκοιλιότητα) ενώ ταυτόχρονα η διατροφή μπορεί να λειτουργήσει συνεργιστικά και με τα φάρμακα, αυξάνοντας τη δράση τους. 

Διατροφή Δυτικού τύπου και νόσος  Parkinson

Η διατροφή Δυτικού τύπου εκτιμάται ότι είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως είναι και η νόσος Parkinson. Βασικά χαρακτηριστικά της διατροφής αυτής είναι η υψηλή πρόσληψη θερμίδων, τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα και ω 6 λιπαρά, η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε ζάχαρη και η υψηλή πρόσληψη αλατιού. Μελέτες δείχνουν ότι τρόφιμα όπως το μοσχάρι, το τυρί πλούσιο σε λίπος, τα τηγανιτά φαγητά, οι κονσέρβες, τα ζαχαρούχα ροφήματα και το παγωτό όταν καταναλώνονται συχνά και σε μεγάλες ποσότητες  οδηγούν σε γρήγορη πρόοδο της νόσου και ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων. 

Βιταμίνες-σίδηρος-ουρικό οξύ 

Αρκετές έρευνες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης βιταμινών, ειδικά των αντιοξειδωτικών βιταμινών Α και Ε, και της πιθανότητας εμφάνισης της νόσου. Δεν έχει βρεθεί κάποιο στοιχείο που να δείχνει ότι η πρόσληψη αυτών των βιταμινών μέσω συμπληρωμάτων μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Αντιθέτως, ο σίδηρος φαίνεται να σχετίζεται με την ασθένεια. Ειδικότερα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η αυξημένη πρόσληψη μη αιμικού σιδήρου (σιδήρου δηλαδή που βρίσκεται σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. 

Όσον αφορά στο ουρικό οξύ, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Parkinson. Είναι ενδιαφέρον το εύρημα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος φαίνεται να καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου-οπότε αναμένονται νέες μελέτες που να διερευνήσουν την επίδραση της φαρμακευτικής αύξησης του ουρικού οξέος στην πορεία της ασθένειας. 

Γάλα-καφές-τσάι

Όλες οι μελέτες συστηματικά δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα μια μεταανάλυση έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης Parkinson αυξάνει κατά 17% για κάθε 200γρ γάλα ανά ημέρα και 13% για κάθε 10γρ τυρί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συσχέτιση δεν οφείλεται ούτε στο ασβέστιο ούτε στη βιταμίνη D ούτε και στα λιπίδια των γαλακτοκομικών αλλά πιθανότατα στην έκθεση του γάλακτος σε νευροτοξικά φυτοφάρμακα. Επίσης τα γαλακτοκομικά έχουν μικρή περιεκτικότητα σε ουρικό οξύ, οπότε ενδεχομένως να είναι κι αυτός ο λόγος για τον οποίο επηρεάζουν θετικά την πιθανότητα νόσησης. 

Αντιθέτως με το γάλα, ροφήματα που περιέχουν καφεϊνη, όπως είναι ο καφές και το τσάι, φαίνεται να δρούν ιδιαίτερα ευεργετικά μειώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Η προστατευτική αυτή δράση αποδίδεται στις επιμέρους ενώσεις που περιέχουν τόσο ο καφές όσο και το τσάι (αντιοξειδωτικά, ανόργανες ουσίες και πτητικές ενώσεις). 

Μεσογειακή Δίαιτα

Το πρότυπο της Μεσογειακής Δίαιτας είναι απο τα πιο καλά μελετημένα. Έχουν δημοσιευθεί πάρα πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τη θετική της επίδραση σε πολλές ασθένειες, και το ίδιο ισχύει και για τη νόσο Parkinson. Στη μελέτη HELIAD που διεξάγεται στην Ελλάδα και διερευνά παράγοντες που σχετίζονται με την άνοια στην τρίτη ηλικία, βρέθηκε ότι όσο πιο πολύ ακολουθεί κανείς τη Μεσογειακή Δίαιτα τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να εμφανίσει τη νόσο Parkinson. Μάλιστα συγκριτικά με εκείνους που δεν είναι "προσκολλημένοι" στη Μεσογειακή Διατροφή, όσοι ακολουθούν το πρότυπο αυτό παρουσιάζουν έως και 21% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα για όσους ακολουθούν τη συγκεκριμένη δίαιτα σε νεαρή και μέση ηλικία. 

Βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Δίαιτας είναι οι τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως για παράδειγμα τα φρούτα, τα λαχανικά, οι σπόροι, το τσάι και ο καφές, το ελαιόλαδο, τα όσπρια. Βασική διαφορά της διατροφής Μεσογειακού τύπου σε σχέση με τη Δυτικού τύπου διατροφή είναι οι φυτικές ίνες. Η κατανάλωση φυτικών ινών σε κάποιον που ακολουθεί τη Μεσογειακή Διατροφή είναι κατά μέσο όρο 25-30γρ/ημέρα ενώ στη Δυτική τύπου διατροφή η κατανάλωση δεν ξεπερνά τα 10γρ/ημέρα. Αυτό και μόνο το στοιχείο μπορεί να εξηγήσει την προστατευτική δράση της διατροφής της Μεσογείου, καθώς οι ασθενείς με Parkinson εμφανίζουν διαταραγμένο εντερικό μικροβίωμα. Η Μεσογειακή Δίαιτα μπορεί να αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη σύσταση της εντερικής μικροχλωρίδας προς όφελος την υγείας (απομακρύνοντας βλαπτικά βακτήρια και διατηρώντας τα ωφέλιμα). 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Boulos C., Yaghi N., et al. Nutritional Risk Factors, Microbiota and Parkinson's Disease: Whati is rhe Current Evidence? Nutrients, 2019;11

Alcalay RB, Gu Y., et al. The Association between Mediterranean Diet Adherence and Parkinson's Disease. Mov Disord 2012;27(6):771-774

Yin W., Lof M., et al. Mediterranean Dietary Pattern ta Middle Age and Risk of Parkinson's Disease: A Swedish Cohort Study. Mov Disord 2021;36(1)

Metcalfe-Roach , Yu A., et al. MIND and Mediterranean Diets Associated with Later Onset of Parkinson's Disease, Movement Disorders 2021;36(4)

kalampokini S., Becker A., et al. Nonpharmacological Modulation of Chronic Inflammation in Parkinson's Disease : Role of Diet Interventions. Hindawi Parkinson's Disease. 2019:ID7535472

Lange K., et al. Diet and medical foods in Parkinson's Disease. Food Science and Human Wellness. 2019;8:83-95

Jackson A., Forsyth CB, et al. Diet in Parkinson's Disease: Critical Role fot the Microbiome. Frontiers in Neurology, 2019;10:1245








Κυριακή 15 Αυγούστου 2021

Έχω αυξημένο ουρικό οξύ..Τί δίαιτα να ακολoυθήσω;

Το αυξημένο ουρικό οξύ (ή υπερουριχαιμία όπως αλλιώς ονομάζεται) είναι μια δυσάρεστη κατάσταση κατά την οποία παρατηρείται πόνος, πρήξιμο και φλεγμονή στις αρθρώσεις. Σχεδόν οι μισοί απο εκείνους που εμφανίζουν αυξημένο ουρικό οξύ έχουν οίδημα στα δάκτυλα του ποδιού ενώ κάποιοι άλλοι έχουν πρησμένα τα δάκτυλα των χεριών, τους καρπούς ή τα γόνατα.

Η υπερουριχαιμία εμφανίζεται επειδή το σώμα είτε παράγει μεγάλες ποσότητες ουρικού οξέος είτε δεν μπορεί να τις αποβάλλει, κι έτσι το ουρικό οξύ σχηματίζει κρυστάλλους κι επικάθεται στις αρθρώσεις που προσβάλλει. Είναι μια πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε νεαρά άτομα, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά προβλήματα. 

Ουρικό οξύ και διατροφή 

Όσον αφορά στη διατροφή αρκετά είναι εκείνα τα συστατικά μιας δίαιτας που ευθύνονται για το αυξημένο ουρικό οξύ. Συγκεκριμένα, οι τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες πουρινών αυξάνουν το ουρικό οξύ στο αίμα και το ίδιο ισχύει και για το αλκοόλ. Επιπλέον, τα κακής ποιότητας λιπαρά σε μια δίαιτα επηρεάζουν αρνητικά τα επίπεδα του ουρικού οξέος. Τέλος η παχυσαρκία είναι βασικός παράγοντας που σχετίζεται με αυξημένο ουρικό οξύ στο αίμα.

Μια διατροφή για τη μείωση του ουρικού οξέος θα πρέπει να στοχεύει στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους (ή στην απώλεια βάρους εάν αυτό είναι αυξημένο), στην κατανάλωση συχνών γευμάτων, στην αποφυγή αλκοόλ και στην πρόσληψη ικανοποιητικών ποσοτήτων νερού ώστε να αποβάλλεται πιο εύκολα το ουρικό οξύ απο τον οργανισμό.

Υπάρχουν συγκεκριμένες τροφές που θα πρέπει να αποφεύγονται;

Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι τροφές πλούσιες σε πουρίνες θα πρέπει να περιορίζονται δραστικά, ενώ τροφές που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε πουρίνες θα πρέπει να προτιμώνται. Ειδικότερα:

Να αποφεύγονται

  • Εντόσθια, αλλαντικά και κρέατα σε κονσέρβα
  • Μικρά ψάρια (πχ σαρδέλες, γαύρο), παστά ψάρια και κονσέρβες ψαριών
  • Τυριά πλούσια σε λιπαρά (γραβιέρα, κεφαλοτύρι, μπλε τυρί και ροκφόρ, τυρί κρέμα κ.α.)
  • Κρέμα γάλακτος, βούτυρο και μαργαρίνες, σπορέλαια (αραβοσιτέλαιο, ηλιέλαιο κλπ)
  • Πικάντικα και αλμυρά τρόφιμα
  • Αρακάς, μανιτάρια, σπανάκι, πράσο, λαχανάκια Βρυξελλών
  • Μπύρα και μεγάλες ποσότητες ποτών με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ (τζιν, βότκα, ουίσκι, κοκτέηλ, ούζο κλπ)
Να προτιμώνται

  • Γάλα, γιαούρτι και τυριά χαμηλά σε λιπαρά κι αλάτι
  • Δημητριακά ολικής άλεσης (ρύζι, βρώμη, ψωμί, ζυμαρικά)
  • Πουλερικά και φρέσκα ψάρια σε μέτριες ποσότητες
  • Νωπά λαχανικά (εκτός απο εκείνα με μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες)
  • Φρέσκα φρούτα
  • Ξηροί καρποί ανάλατοι σε μικρή ποσότητα
  • Ελαιόλαδο ως κύριο λίπος στο φαγητό και στη σαλάτα

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή: Diet in hyperuricemia and gout-myths and facts. Reumatologia, 2014;52(4):269-275






  



 

Κυριακή 28 Μαρτίου 2021

Διαβήτης και άνοια: ποιά η σχέση τους;

Γνωρίζουμε εδώ και κάποιες δεκαετίες τις επιπλοκές που προκαλεί ο διαβήτης στα μάτια, στο νευρικό σύστημα, στα νεφρά και στην καρδιά. Τα τελευταία χρόνια αντικείμενο έρευνας έχει γίνει η σχέση μεταξύ διαβήτη και άνοιας, καθώς φαίνεται ότι το αυξημένο ζάχαρο στο αίμα επηρεάζει και τη λειτουργία του εγκεφάλου.  

Σχετικά πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι που έχουν διαβήτη παρουσιάζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια, σε σχέση με ηλικιωμένους που δεν έχουν διαβήτη. Αν και τα σύγχρονα φάρμακα έχουν βελτιώσει σημαντικά τις επιπλοκές του διαβήτη που απειλούν τη ζωή του ασθενή, εντούτοις φαίνεται ότι υπάρχουν ταυτόχρονα και επιπλοκές στις λειτουργίες του εγκεφάλου, που αναπτύσσονται σταδιακά στα άτομα με διαβήτη και επιδρούν πολύ αρνητικά στην ποιότητα ζωής.

Πώς σχετίζεται ο διαβήτης με την άνοια

Τα υψηλά επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης σχετίζονται με χαμηλότερα σκορ σε δοκιμασίες γνωστικής λειτουργίας, όπως δείχνουν αρκετές έρευνες. Εξάλλου, μελέτες καταδεικνύουν ότι η υπεργλυκαιμία (αυξημένο ζάχαρο στο αίμα) που παραμένει χωρίς αντιμετώπιση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες το άτομο να εμφανίσει άνοια, ακόμα κι αν δεν έχει διαγνωσθεί επίσημα με ζαχαρώδη διαβήτη. 

Μια μεγάλη μελέτη που παρακολούθησε ασθενείς για 12 χρόνια έδειξε ότι οι διαβητικοί ασθενείς παρουσίασαν μεγαλύτερη έκπτωση της γνωστικής λειτουργίας καθώς δυσκολεύονταν να επεξεργαστούν πληροφορίες κι είχαν αδύναμη μνήμη, σε σχέση με μη διαβητικούς ασθενείς. 

Επιπλέον, έχει αναφερθεί μείωση του μεγέθους του ιππόκαμπου (δομή του εγκέφαλου σχετική με τη μνήμη) σε ηλικιωμένους διαβητικούς ασθενείς, γεγονός που αποτυπώνεται σε μαγνητικές τομογραφίες. Τελικά σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρουσία διαβήτη αυξάνει 1,5 έως και 2 φορές την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. 

Υπάρχουν ασθενείς που κινδυνεύουν περισσότερο; 

Φαίνεται ότι κάποιοι παράγοντες μεταξύ των διαβητικών αυξάνουν περισσότερο την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Συγκεκριμένα, οι διαβητικοί που ζουν με τη νόσο παραπάνω απο 5 χρόνια έχουν 40-60% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με εκείνους που έχουν διαγνωσθεί σχετικά πρόσφατα με διαβήτη. Επίσης, όσο πιο αυξημένα είναι τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τόσο πιο πιθανό είναι ο διαβητικός να εμφανίσει άνοια-αυτό πάντως δεν ισχύει για διαβητικούς άνω των 85 ετών.  

Όσοι διαβητικοί λαμβάνουν χάπια για τον έλεγχο του ζαχάρου έχουν λιγότερες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας. Δεν ισχύει το ίδιο για εκείνους που κάνουν χρήση ινσουλίνης. Τέλος, όσα περισσότερα επεισόδια υπογλυκαιμίας κάνει ένας διαβητικός τόσο περισσότερο κινδυνεύει να εμφανίσει άνοια.

Ποιά η προτεινόμενη αντιμετώπιση;

Στους ηλικιωμένους ασθενείς με διαβήτη που έχουν ήδη εμφανίσει σημάδια άνοιας η επιθετική αντιμετώπιση δεν έχει νόημα. Γι αυτό δε συστήνεται μεγάλη απώλεια βάρους και χρήση πολλών φαρμάκων ταυτόχρονα για να ελεγχθεί καλύτερα το ζάχαρο-αυτές οι πρακτικές πιθανότερο είναι να επιδεινώσουν παρά να βελτιώσουν την κατάσταση.

Αυτό που προτείνεται είναι η διαχείριση του διαβήτη να ξεκινήσει σε νεότερη ηλικία και να γίνουν προσπάθειες ώστε να ελεγχθεί η υπεργλυκαιμία όταν ο διαβήτης έχει μόλις διαγνωσθεί, έτσι ώστε να προληφθούν οι μακροχρόνιες επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένου και της άνοιας.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Pal K., et al. Mild cognitive impairment and progression to dementia in people with diabetes, prediabetes and metabolic syndrome:a systematic review and meta-analysis. Social Psychiatry  and Psychiatric Epidemiology 2018;53:1149-1160

Crane PK., et al. Glucose Levels and Risk of Dementia. N Eng J Med 2013;369(6):540-548

Pugazhenthi S., et al. Common Neurodegenerative Pathways in Obesity, Diabetes and Alzheimer 's Disease. Biochim Biophys Acta 2017;1863(5):1037-1045

Tumminia A., et al. Type 2 Diabetes Mellitus and Alzheimer's Disease:Role of Insulin Signalling and Therapeutic Implications. Int J Mol Sci 2018;19:3306

Biessels GJ., Despa F. Cognitive deckline and dementia in diabetes:mechanisms and clinical implications. Nat Rev Endocrinol 2018;14(10):591-604






Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια:τί να τρώτε και τί να αποφεύγετε

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια σοβαρή νόσος του αναπνευστικού συστήματος που εμφανίζεται πολύ συχνά ανάμεσα στους καπνιστές, αλλά όχι μόνο. Χαρακτηρίζεται απο φλεγμονή των αεραγωγών και μειωμένη ροή αέρα, με αποτέλεσμα μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων η οποία οδηγεί σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. 

Παρόλο που η βασική αντιμετώπιση της ασθένειας είναι φαρμακευτική, υπάρχουν ενδείξεις ότι τροποποιώντας τη διατροφή τους οι ασθενείς με ΧΑΠ μπορούν να μειώσουν την ένταση των συμπτωμάτων και να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τί να προτιμήσετε

  1. Τρόφιμα πλούσια σε πρωτείνη υψηλής βιολογικής αξίας, όπως το ψάρι, το κοτόπουλο, τα αβγά και τα όσπρια. Συνοδέψτε τα με μικρή σχετικά ποσότητα υδατανθράκων καλής ποιότητας (ζυμαρικά, δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης).
  2. Φρούτα και λαχανικά φρέσκα, χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Επιλέξτε αυτά που δεν προκαλούν αέρια (μήλα, αχλάδια, ροδάκινα κ.α. μπορεί να σας προκαλέσουν φούσκωμα). Τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν τα φρέσκα φρούτα και οι σαλάτες μειώνουν τη φλεγμονή. 
  3. Καλά λιπαρά. Μη φοβάστε να αυξήσετε τη διατροφή σας σε λιπαρά που κάνουν καλό στην υγεία σας γενικότερα. Τέτοια λιπαρά περιέχονται στο ελαιόλαδο, στους ξηρούς καρπούς, στα ψάρια. 
  4. Τσάι και ρόφημα κακάο, καθώς και τα 2 είναι πλούσια σε αντιοξεοδωτικά.
  5. Φαγητά στα πλαίσια της Μεσογειακής δίαιτας, που έχει αποδεδειγμένα οφέλη στην υγεία του αναπνευστικού συστήματος
Τί να αποφύγετε

  1. Τη συχνή και μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κι επεξεργασμένου κρέατος (αλλαντικά). 
  2. Τα τρόφιμα που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, συντηρητικά και χημικά πρόσθετα. Συνήθως είναι τα έτοιμα σνακ και γλυκίσματα του εμπορίου.
  3. Το πολύ αλάτι. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού κάνει κατακράτηση και επιβαρύνει τη λειτουργία των πνευμόνων.
  4. Τα τηγανιτά και πικάντικα φαγητά. Τρώγοντας τέτοιου είδους τρόφιμα δημιουργούνται αέρια, δυσπεψία και γενικότερη δυσφορία που είναι πολύ πιθανό να επιδεινώσει την αναπνοή σας.
  5. Το πολύ αλκοόλ και τη μεγάλη ποσότητα καφείνης, επειδή αλληλεπιδρούν με τα φάρμακά και προκαλούν αφυδάτωση.
Πρακτικές συμβουλές για τα γεύματα 

  • Επιλέξτε εύκολα φαγητά που να μαγειρεύονται γρήγορα για να μην κουράζεστε επιπλέον με το μαγείρεμα. Αν είστε πολύ κουρασμένοι ζητήστε βοήθεια ή παραγγείλετε φαγητό απο ένα εστιατόριο
  • Προτιμήστε τα μικρά γεύματα απο τις μεγάλες μερίδες. Έτσι, διευκολύνεται την πέψη και δεν κουράζεται περαιτέρω το αναπνευστικό σας 
  • Να τρώτε το κύριο γεύμα νωρίς, έτσι ώστε να έχετε ενέργεια για την υπόλοιπη ημέρα
  • Καθήστε αναπαυτικά σε μια καρέκλα με ψηλή πλάτη για να γευματίσετε, προκειμένου να μην επιβαρύνετε την αναπνοή σας
  • Ετοιμάστε μεγαλύτερη ποσότητα απο αυτή που θα φάτε σε ένα γεύμα, για να έχετε έτοιμο φαγητό και τις επόμενες ημέρες, όταν πιθανό θα είστε κουρασμένος για να μαγειρέψετε ξανά. Τοποθετείστε το επιπλέον μαγειρεμένο φαγητό στο ψυγείο ή στην κατάψυξη

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Scoddtti E., et al.  Role of Diet on Chronic Obstructive Pulmonary Disease Prevention and Treatment. Nutrients 2019;11;1357

Hanson C. Influence of diet and obesity on COPD development and outcomes. Inter Journal of COPD 2014;9:723-733

Schols AM., et al. Nutritional assessment and therapy in COPDa European Respiratory Society statement. Eur Respir J 2014;44:1504-1520






Τρίτη 17 Δεκεμβρίου 2019

Αντιπηκτικά φάρμακα και διατροφή

Πολλά είναι τα φάρμακα που αλληλεπιδρούν με συστατικά των τροφίμων οπότε παρατηρούνται διάφορες παρενέργειες, τις οποίες καλό είναι να γνωρίζει ο ασθενής για να μπορεί πιο εύκολα να τις αντιμετωπίσει. Μια αλληλεπίδραση ενός φαρμάκου με ένα τρόφιμο εμφανίζεται όταν το τρόφιμο ή ένα ποτό επηρεάζει τη δράση του φαρμάκου (για παράδειγμα είτε αυξάνει είτε μειώνει τη λειτουργία του, είτε προκαλεί δυσαπορρόφηση του φαρμάκου κ.α.).
Μια τέτοια αλληλεπίδραση συμβαίνει μεταξύ των αντιπηκτικών φαρμάκων και κάποιων διατροφικών συστατικών, το πιο σημαντικό εκ των οποίων είναι η βιταμίνη Κ. 

Τι είναι τα αντιπηκτικά & πώς λειτουργούν;

Τα αντιπηκτικά φάρμακα είναι μια ομάδα φαρμάκων τα οποία αραιώνουν το αίμα, παρεμποδίζουν ουσιαστικά τη διαδικασία πήξης του αίματος. Συνταγογραφούνται σε έναν ασθενή για να αποφευχθεί ο σχηματισμός θρόμβων, όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να συμβεί αυτό. Έτσι, ασθενείς σε αυξημένο κίνδυνο (ή που έχουν ήδη υποστεί) έμφραγμα, εγκεφαλικό, φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή κ.α. λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα.

Οι ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ είναι τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιπηκτικά φάρμακα (που λαμβάνονται απο το στόμα) σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αλληλεπιδράσεις των φαρμάκων αυτών με τη βιταμίνη Κ μπορεί να οδηγήσουν είτε σε μειωμένη είτε σε αυξημένη πηκτικότητα του αίματος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης θρόμβωσης είτε αιμορραγίας αντίστοιχα.

Αντιπηκτικά και βιταμίνη Κ 

Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη στη διαδικασία πήξης του αίματος. Επειδή είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη αποθηκεύεται στον οργανισμό οπότε η καθημερινή πρόσληψή της αλλά και η λήψη συμπληρωμάτων δεν είναι απαραίτητη. 

Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Κ είναι το σπανάκι, το λάχανο, τα γογγύλια (οι ρέβες), το μαρούλι, τα χόρτα, το μπρόκολο, το σογιέλαιο.

Όταν η δίαιτα περιλαμβάνει μεγάλες ποσότητες σε βιταμίνη Κ θα υπάρξει αλληλεπίδραση με τα αντιπηκτικά-συγκεκριμένα θα μειωθεί η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου οπότε έχουμε αυξημένο κίνδυνο για θρόμβωση. 
Αλλά κι όταν o ασθενής δεν προσλαμβάνει καθόλου βιταμίνη Κ μέσω των τροφίμων τότε πάλι θα υπάρξει πρόβλημα, αφού θα ενισχυθεί η δράση του αντιπηκτικού φαρμάκου οπότε έχουμε αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. 


Αντιπηκτικά και αλκοόλ

Το αλκοόλ έχει κάποια αντιπηκτική δράση στο αίμα. Όμως προφανώς δε συστήνεται η κατανάλωσή του γι αυτό το σκοπό..

Όπως και τα φάρμακα, το αλκοόλ μεταβολίζεται στο ήπαρ, οπότε η αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ μειώνει την απορρόφηση του αντιπηκτικού (έτσι το φάρμακο παραμένει περισσότερη ώρα στο αίμα κι αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας)
Απο την άλλη, η χρόνια και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει την πηκτικότητα άρα και τον κίνδυνο θρόμβωσης. 

Οπότε συστήνεται οι ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά να καταναλώνουν αλκοόλ με μέτρο και όταν υπερβαίνουν τις συνιστώμενες ποσότητες να ελέγχουν συχνότερα την πηκτικότητα.  

Αντιπηκτικά και άλλες ουσίες

Ο λιναρόσπορος μπορεί να παρεμποδίσει την απορρόφηση των αντιπηκτικών. 

Ο χυμός απο κράνμπερις επηρεάζει σημαντικά το δείκτη πηκτικότητας (μια εξέταση που χρησιμοποιείτε για να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων).

Το πράσινο τσάι με μεγάλες ποσότητες αυξάνει την πηκτικότητα. 

Κάποια μυρωδικά ή βότανα που χρησιμοποιούνται στο φαγητό, όπως είναι το σκόρδο, η πιπερόριζα, ο μαϊντανός μπορούν να επηρεάσουν την πηκτικότητα. Γι αυτό δε θα πρέπει να καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες κι όχι σε καθημερινή βάση.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος,MSc



Βιβλιογραφία

Di Minno A., et al. Old and New Oral Anticoagulants:Food, herbal medicines and drug interactions. Blood Reviews 2017;31:193-203

Violi F., et al. Interactions Between Dietary Vitamin K and Intake and Anticoagulation by Vitamin K Antagonists:Is It Really True?A Systematic Review. Medicine 2016;95:10

Mahtani KR., et al. Vitamin K for improved anticoagulation control in patients receiving warfarin. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014;5:CD009917

Tideman PA., et al. How to manage warfarin therapy. Aust Prescr 2015;38:44-8










Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019

Έχω υποθυρεοειδισμό..τι να προσέξω στη διατροφή μου;

Οι ορμόνες του θυρεοειδή αδένα διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη, στη λειτουργία όσο και στην αποκατάσταση όλων σχεδόν των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Σχετίζονται άμεσα με το μεταβολισμό οπότε υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του θυρεοειδούς και της πρόσληψης τροφής.

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός..

Ο υποθυρεοειδισμός είναι μια κατάσταση όπου το σώμα δεν παράγει αρκετή ποσότητα των ορμονών του θυρεοειδούς. Επειδή οι ορμόνες του θυρεοειδούς επηρεάζουν τόσο τη θερμοκρασία όσο και το μεταβολισμό, όσοι πάσχουν απο υποθυρεοειδισμό συχνά έχουν έντονη την αίσθηση του κρύου, εμφανίζουν αδυναμία-κούραση-εξάντληση, τριχόπτωση. Ένα βασικό σύμπτωμα της υπολειτουργίας του θυρεοειδή είναι η αύξηση βάρους καθώς το σώμα δεν κάνει τις καύσεις που θα έπρεπε.

Διατροφή και υποθυρεοειδισμός

Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δε μπορεί να θεραπεύσει τον υποθυρεοειδισμό. Όμως, σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή, κάποια θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της λειτουργίας του αδένα και να μειώσουν τα συμπτώματα. 

Τα πιο σημαντικά διατροφικά στοιχεία για την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι το ιώδιο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος.

Ιώδιο

Είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο προκειμένου να παραχθούν οι ορμόνες του θυρεοειδούς, οπότε η έλλειψή του αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης υποθυρεοειδισμού. Η έλλειψη ιωδίου είναι σχετικά συχνή σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως στις ανεπτυγμένες χώρες αυτή προλαμβάνεται με τον εμπλουτισμό του αλατιού σε ιώδιο. 
Τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο είναι τα θαλασσινά και τα γαλακτοκομικά. 

Σελήνιο

Ο θυρεοειδής αδένας είναι το όργανο με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σελήνιο (ανά γραμμάριο ιστού). Το ιχνοστοιχείο αυτό είναι αναγκαίο για την ενεργοποίηση των θυρεοειδικών ορμονών. Επίσης, ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύει το θυρεοειδή απο τις βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν οι ελεύθερες ρίζες.
Τρόφιμα πλούσια σε σελήνιο είναι τα Βραζιλιάνικα φυστίκια, τα λιπαρά ψάρια (τόνος, σαρδέλες κ.α.), τα αβγά και ορισμένα όσπρια (π.χ. φακές, φασόλια). 

Ψευδάργυρος

Ακριβώς όπως και το σελήνιο έτσι κι ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για να ενεργοποιηθεί η ορμόνη του θυρεοειδούς. Μελέτες δείχνουν ότι ο ψευδάργυρος ρυθμίζει τα επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) η οποία με τη σειρά της ρυθμίζει την έκκριση των 2 ορμονών του θυρεοειδούς. Η έλλειψη σε αυτό το στοιχείο είναι σπάνια καθώς ο ψευδάργυρος υπάρχει σε πολλά τρόφιμα. 
Τρόφιμα πλούσια σε ψευδάργυρο είναι το οστρακοειδή, το μοσχάρι, το κοτόπουλο κ.α.

Υπάρχουν απαγορευμένες τροφές;

Κάποιες τροφές μπορεί να δυσχεράνουν την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς αφού ενδέχεται να μειώνουν την παραγωγή των ορμονών. Αυτά είναι : η σόγια και τα παράγωγα αυτής, κάποια λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο, κουνουπίδι, kale, λαχανάκια Βρυξελλών), η γλυκοπατάτα και κάποια φρούτα (ροδάκινα και φράουλες). 

Αυτό δε σημαίνει ότι αυτά τα τρόφιμα πρέπει να αποφεύγονται εντελώς, απλά να τρώγονται σε σχετικά μικρή ποσότητα και καλά μαγειρεμένα. Εξάλλου οι τροφές αυτές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το θυρεοειδή μόνο εφόσον το άτομο παρουσιάζει έλλειψη ιωδίου. 

Καλό είναι επίσης να αποφεύγονται τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως είναι τα έτοιμα τυποποιημένα σνακ και γλυκίσματα, τα αλλαντικά και τα φαγητά με μεγάλη περικετικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη κι αλάτι.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Niwattisaiwong S., et al. Iodine deficiency :Clinical implications. Cleveland Clinic Journal of Medicine 2017;84(3)

Ventura M., et al. Selenium and Thyroid Disease:From Pathophysiology to Treatment. International Journal of Endocrinology.2017 ID:1297658

Palkowska-Gozdzik E., et al. Effects of Dietary Protein on Thyroid Axis Activity. nutrients 2018;10(5)


Κυριακή 25 Αυγούστου 2019

Υπάρχει κατάλληλη διατροφή για το άσθμα;

Η επίδραση της δίαιτας στο άσθμα έχει αποτελέσει το αντικείμενο πολλών μελετών τα τελευταία χρόνια. Οι μελέτες δεν έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα, αφού ακόμα δεν έχει βρεθεί κάποια συγκεκριμένα τρόφιμα που να αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης άσθματος. 

Υπάρχουν ωστόσο κάποιες ενδείξεις ότι συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα αλλά και κάποιες ομάδες τροφίμων μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων. 

Η χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών είναι βασικό χαρακτηριστικό του άσθματος. Είναι γνωστό ότι η υψηλή πρόσληψη λιπαρών επηρεάζει αρνητικά την υγεία της αναπνευστικής οδού, οπότε μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα. Αντίθετα μια διατροφή στα πλαίσια της Μεσογειακής δίαιτας, πλούσια σε φρούτα-λαχανικά-τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά είναι δυνατόν να βελτιώσει τη λειτουργία των πνευμόνων μειώνοντας τη φλεγμονή. 

Το φυσιολογικό σωματικό βάρος είναι πολύ σημαντικό στον έλεγχο των συμπτωμάτων του άσθματος. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι η παχυσαρκία χειροτερεύει τις κρίσεις άσθματος, αυξάνει την ανάγκη για φάρμακα και ευθύνεται για πιο συχνές εισαγωγές των ασθενών στο νοσοκομείο. Απώλεια έστω και λίγων κιλών, ειδικά σε άτομα με συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς, βελτιώνει σημαντικά τα συμπτώματα του άσθματος και ανεβάζει αισθητά την ποιότητα ζωής των πασχόντων. 

Πολύ σημαντική είναι επίσης η βιταμίνη D. Έχει παρατηρηθεί ότι ασθενείς με σοβαρό άσθμα έχουν χαμηλά επίπεδα της συγκεκριμένης βιταμίνης-οπότε η επαρκής πρόσληψη μέσω διατροφής και ηλιακής έκθεσης είναι αναγκαία προκειμένου ο ασθενής να έχει καλύτερη αναπνευστική λειτουργία.

Κάποια συντηρητικά, όπως είναι τα θειώδη άλατα, που χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένα τρόφιμα και ποτά (π.χ. στο κρασί, τα ξηρά φρούτα, τις πίκλες, τις κατεψυγμένες γαρίδες κ.α.) μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα σε κάποιους ασθενείς με άσθμα. Καλό είναι να αποφεύγονται, ειδικά σε περιόδους έξαρσης της ασθένειας.  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία:

Guilleminault L., et al. Diet and Asthma:Is It Time to Adapt Our Message? Nutrients 2017;9:1227

Tashiro H., Shore SA. Obesity and Severe Asthma. Allergology International 2019;68:135-142

Han Y., et al. Diet and asthma:an update. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2015;15(4):369-374

Garcia-Larsen , Giacco SR., et al. Asthma and dietary intake:an overview of systematic reviews. Allergy 2016;71:433-442 






Πέμπτη 1 Αυγούστου 2019

Επεισοδιακή υπερφαγία : τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται;

Η επεισοδιακή υπερφαγία (ή αδηφαγική υπερφαγία) σχετικά πρόσφατα αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή και διακριτή διατροφική διαταραχή-αφού έχει διαφορετικά διαγνωστικά κριτήρια σε σχέση με τις άλλες διαταραχές πρόσληψης τροφής (π.χ. βουλιμία). Είναι η πιο συνηθισμένη διατροφική διαταραχή κι επηρεάζει τόσο την ποιότητα ζωής όσο και την ψυχολογία του ατόμου που πάσχει. Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες και σε νεαρούς ενήλικες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στην εφηβεία.

Πώς θα την αναγνωρίσετε...

Η αδηφαγική υπερφαγία χαρακτηρίζεται απο συχνά κι επαναλαμβανόμενα επεισόδια ανεξέλεγκτης και παρορμητικής υπερφαγίας κάτω από ψυχολογική πίεση. Τα επεισόδια αυτά συμβαίνουν τουλάχιστον 1-2 φορές/εβδομάδα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 3 μηνών και διαρκούν λιγότερο από 2 ώρες κάθε φορά. 

Στην επεισοδιακή υπερφαγία:
  • το άτομο δε μπορεί να σταματήσει να τρώει, ούτε και να ελέγξει το τί τρώει
  • καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής πολύ γρήγορα
  • συνεχίζει να τρώει ακόμα κι όταν δεν πεινάει ή κι όταν νιώθει χορτάτος
  • κρύβει φαγητό ή το αποθηκεύει, για να το φάει αργότερα (συνήθως μόνο του)
  • το άτομο τρώει συνεχώς κατά τη διάρκεια της ημέρας, χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα γευμάτων
Συναισθηματικά το άτομο που πάσχει απο τη διαταραχή...
  1. Έχει άγχος και νιώθει ότι θα ανακουφιστεί μόνο τρώγοντας
  2. Αισθάνεται ντροπή για το γεγονός ότι έφαγε τόσο πολύ
  3. Παρόλο που τρώει μεγάλες ποσότητες δε νιώθει ποτέ ικανοποιημένο
  4. Αισθάνεται αηδία ή/και ενοχές μετά το επεισόδιο υπερφαγίας
  5. Νιώθει απελπισμένος που δε μπορεί να ελέγξει το βάρος του 
Η βασική διαφορά με τη βουλιμία είναι ότι στην επεισοδιακή υπερφαγία δεν έχουμε αντισταθμιστική συμπεριφορά για να αποφευχθούν οι συνέπειες του υπερβολικού φαγητού (δηλαδή το άτομο δεν κάνει εμετό, ούτε χρήση καθαρτικών μετά την υπερφαγία)

Αίτια-Συνέπειες 

Σε μεγάλο βαθμό τα ακριβή αίτια που οδηγούν στη διαταραχή είναι άγνωστα. Εκτιμάται ότι ένας συνδυασμός παραγόντων είναι υπαίτιοι για να οδηγηθεί κάποιος στην υπερφαγία. 
Έτσι, κάποιος μπορεί να οδηγηθεί στην υπερφαγία επειδή το κοινωνικό περιβάλλον προωθεί το αδύνατο σώμα ως επιτυχημένο και γενικά ως πρότυπο. Επιπλέον, όσοι γονείς χρησιμοποιούν το φαγητό ως ανταμοιβή ή ως τιμωρία, είναι δυνατό να οδηγήσουν τα παιδιά τους σε τέτοιες καταστάσεις αργότερα στη ζωή τους. Όσα παιδιά έχουν υποστεί βία (σε οποιαδήποτε μορφή) είναι επίσης ευάλωτα να αναπτύξουν υπερφαγία. 

Ένας απο τους βασικότερους παράγοντες που ευθύνονται για την εμφάνιση της διαταραχής είναι η κατάθλιψη, η οποία σχεδόν πάντα συνυπάρχει με την επεισοδιακή υπερφαγία. Ευάλωτοι είναι επίσης όσοι δε μπορούν να εκφράσουν εύκολα τα συναισθήματα τους, όσοι νιώθουν μοναξιά, εκείνοι που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση κι όσοι αισθάνονται δυσαρέσκεια με την εικόνα σώματος τους. 

Η επεισοδιακή υπερφαγία οδηγεί σε ένα πλήθος προβλημάτων (συναισθηματικά, κοινωνικά, σωματικά). Το άτομο με τη διαταραχή μπορεί να υποφέρει απο άγχος κι έντονο στρες, αυπνία, αρνητικές σκέψεις.
Επιπλέον, η υπερφαγία (που συνυπάρχει σχεδόν πάντα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία) αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη, υπέρτασης ή/και καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Πώς αντιμετωπίζεται 

Η επεισοδιακή υπερφαγία δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί όμως τελικά μπορεί να θεραπευθεί, εάν το άτομο που πάσχει ζητήσει βοήθεια και έχει την υποστήριξη των γύρω του. 

Η θεραπεία στοχεύει στο να μειωθούν τα επεισόδια υπερφαγίας, να διατηρηθεί ένα σταθερό βάρος και να ισορροπήσει η διάθεση του ατόμου. Αυτό επιτυγχάνεται με είτε με συμπεριφορική θεραπεία, είτε με τεχνικές ψυχοθεραπείας είτε με φάρμακα-τα καλύτερα αποτελέσματα έρχονται όταν συνδυάζονται οι τρείς μέθοδοι. 

Τελικά το άτομο μαθαίνει να έχει μια υγιή σχέση με το φαγητό, αποκτά καλύτερες διατροφικές συνήθειες και (το κυριότερο) μαθαίνει να διαχειρίζεται μα υγιή τρόπο τα συναισθήματά του. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Amianto F., et al. Binge-eating disorder diagnosis and treatment:a recap in front of DSM-5. BMC Psychiatry 2015;15:70

Kimberly A., Binge-eating disorder in adults:A Suystemativ Review and Meta-analysiis, Ann Inter Med 2016;165(6):409-420

www. anasa.com.gr














Τρίτη 2 Ιουλίου 2019

Ψυχογενής βουλιμία:τα συμπτώματα και η αντιμετώπιση της

Η ψυχογενής βουλιμία είναι μια ψυχιατρική διαταραχή με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις. Εμφανίζεται κυρίως στις γυναίκες (90% των περιπτώσεων) σε νεαρές ηλικίες. Υπολογίζεται ότι 2-4% των γυναικών με διατροφικές διαταραχές έχουν βουλιμία ενώ το ποσοστό ψυχογενούς ανορεξίας είναι χαμηλότερο (0,5%-2%). 

Τι συμβαίνει στη βουλιμία;

Βασικό χαρακτηριστικό της βουλιμίας είναι η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πρακτικά, το άτομο "καταβροχθίζει" μια υπερβολική ποσότητα φαγητού (συνήθως τροφές πλούσιες σε θερμίδες) και τη στιγμή που συμβαίνει αυτό νιώθει ότι δε μπορεί να σταματήσει, η συμπεριφορά αυτή δηλαδή είναι ανεξέλεγκτη. Αμέσως μετά το φαγητό ακολουθούν "αντισταθμιστικές" συμπεριφορές, με συναισθήματα ενοχής και τύψεων. Δηλαδή το άτομο με βουλιμία προκαλεί εμετό, κάνει χρήση καθαρτικών και γυμνάζεται έντονα προκειμένου να αποφύγει την αύξηση βάρους.

Στις περισσότερες περιπτώσεις το βάρος του ατόμου παραμένει στα ίδια επίπεδα, ούτε δηλαδή χάνει βάρος ούτε και παίρνει κιλά.

Πότε ένα άτομο χαρακτηρίζεται βουλιμικό;

Όταν κάποιος παρουσιάζει επεισόδια ανεξέλεγκτης πρόσληψης τροφής κατά μέσο όρο 1 φορά/εβδομάδα τουλάχιστον για 3 μήνες και ταυτόχρονα υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια για την εικόνα και το βάρος σώματος τότε το άτομο πιθανότατα πάσχει απο βουλιμία. 

Αν το άτομο παρουσιάζει τέτοιες συμπεριφορές για διάστημα περισσότερο απο 8-13 φορές/εβδομάδα η κατάσταση θεωρείται σοβαρή. 

Συμπτώματα-συνέπειες

Η ψυχογενής βουλιμία μπορεί να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία κι επηρεάζει πολύ τόσο την επαγγελματική όσο και την προσωπική ζωή του ατόμου που πάσχει. 

Οι συνήθεις επιπτώσεις είναι:
  • Διάβρωση του σμάλτου των δοντιών και ουλίτιδα (λόγω των επαναλαμβανόμενων εμετών)
  • Ελλείψεις σε βιταμίνες, μέταλλα κι ιχνοστοιχεία-ηλεκτρολυτικές διαταραχές
  • Οίδημα και υποπρωτεϊναιμία (λόγω κατάχρησης φαρμάκων)
  • Διόγκωση των παρωτίδων (απο τα αυξημένα γαστρικά υγρά λόγω εμετού)
  • Ουλές ή κάλους στα δάκτυλα των χεριών
  • Πιθανότητα γαστρορραγίας κατά των επεισοδίων υπερφαγίας
  • Φλεγμονή του οισοφάγου (λόγω των συχνών εμετών)  
  • Πεπτικά έλκη και δυσκοιλιότητα
Αντιμετώπιση

O οικογενειακός γιατρός παίζει σημαντικό ρόλο επειδή πρώτος εκείνος συνήθως αναγνωρίζει το πρόβλημα. Απο κει και πέρα εμπλέκονται πολλές ιατρικές ειδικότητες, μεταξύ των οποίων κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζει ο ψυχίατρος. 

Ο πάσχων απο ψυχογενή βουλιμία θα πρέπει οπωσδήποτε να κάνει ψυχοθεραπεία, απο εξειδικευμένο θεραπευτή.Συνήθως συνυπάρχουν ψυχιατρικές διαταραχές με τη βουλιμία (κατάθλιψη, διπολική διαταραχή, κρίσεις πανικού κ.α.).

Επιπλέον τις περισσότερες φορές θα χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή για να αντιμετωπιστούν οι μακροχρόνιες συνέπειες στον οργανισμό.

Στη θεραπευτική αντιμετώπιση θα πρέπει να συμμετέχει όλη η οικογένεια και να υπάρχει δέσμευση και απο τις δύο πλευρές αλλά και υπομονή. 

Σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της διατροφικής αυτής διαταραχής έχει και ο διατροφολόγος, ο οποίος θα συμβουλέψει για τις κατάλληλες επιλογές τροφίμων και θα εκπαιδεύσει σε μια διατροφική συμπεριφορά ούτως ώστε να επανέλθει το άτομο σε ισορροπημένη θρεπτική κατάσταση.

Για να είναι επιτυχημένη η θεραπεία οφείλει να είναι εξατομικευμένη και να λαμβάνει υπ όψιν τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενή ξεχωριστά.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Castilo M, Weiselberg E. Bulimia Nervosa/Purging Eating. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care2017;47(4):85-94


Harrington BC., Jimerson M., et al. Initial Evaluation, Diagnosis, and Treatment of Anorexia Nervosa and Bulimia Nervosa. Am Fam Physician 2015;91(1):46-52

Westmoreland P., et al. Medical complications of Anorexia Nervosa and Bulimia. Am J Med 2016;129(1):30-7

www.anasa.com.gr

  






Τρίτη 23 Απριλίου 2019

Διατροφή και άνοια

Η άνοια αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας σήμερα καθώς επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ασθενών. Επειδή δεν υπάρχει θεραπεία για την άνοια είναι σημαντικό να προλάβουμε την εμφάνιση της πάθησης αλλά ακόμα κι όταν αυτή εμφανιστεί να μπορέσουμε να καθυστερήσουμε την εξέλιξή της. 

Μεταξύ των παραγόντων που έχουν μελετηθεί για την πρόληψη της άνοιας είναι και η διατροφή. Συγκεκριμένα, μελέτες έχουν εστιάσει στη Μεσογειακή διατροφή, στην παχυσαρκία και στην κατανάλωση αλκοόλ. 

Δυο λόγια για την ασθένεια...

Η άνοια είναι το αποτέλεσμα βλάβης των κυττάρων του εγκεφάλου, που έχει ως συνέπεια να επηρεάζονται λιγότερο ή περισσότερο (ανάλογα το μέγεθος της βλάβης) οι γνωστικές και οι νευρολογικές λειτουργίες. Έτσι, το άτομο που πάσχει από άνοια έχει μειωμένη μνήμη και ικανότητα μάθησης, δε μπορεί εύκολα να προσανατολιστεί, δε μπορεί να εκφραστεί σωστά, έχει μειωμένη κριτική σκέψη και κατανόηση.

Η νόσος Alzheimer αντιπροσωπεύει τα 2/3 των περιπτώσεων άνοιας.

Μεσογειακή διατροφή και άνοια

Αρκετές μελέτες δείχνουν ότι όσα άτομα ακολουθούν συστηματικά τη Μεσογειακή δίαιτα εμφανίζουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Συγκεκριμένα, η συχνή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και ψαριών φαίνεται ότι παρέχει σημαντική προστασία έναντι της άνοιας. Οι ερευνητές θεωρούν ότι το πλήθος αντιοξειδωτικών που υπάρχει στη Μεσογειακή δίαιτα μειώνει το οξειδωτικό στρες και τη συστηματική φλεγμονή, οπότε αυξάνεται η αιματική ροή στα αγγεία (ειδικά του εγκεφάλου) και βελτιώνονται έτσι οι λειτουργίες των κυττάρων.

Παχυσαρκία και άνοια

Το επιπλέον λίπος που συσσωρεύεται στα παχύσαρκα άτομα επηρεάζει αρνητικά την υγεία των αγγείων, προκαλώντας μεταβολές στη δομή του εγκεφάλου και στη φυσιολογική ροή αίματος. Επιπλέον μέσω της έκκρισης συγκεκριμένων ορμονών προκαλείται φλεγμονή κι έτσι μεταβάλλονται προς το χειρότερο οι νευρολογικές λειτουργίες. 

Κατ αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Μελέτες έχουν βρεί ότι η παρουσία παχυσαρκίας στη μέση ηλικία (50 έτη) συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στην τρίτη ηλικία (70-80 έτη). 

Συνεπώς η διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους έχει μεγάλη σημασία καθώς απομακρύνει τον κίνδυνο έκπτωσης ζωτικών λειτουργιών του εγκεφάλου.  

Αλκοόλ και άνοια

Όσον αφορά στο αλκοόλ έχει βρεθεί ότι μια χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ προστατεύει από την εμφάνιση άνοιας ενώ η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο. 

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών, ελαττώνει τον κίνδυνο συγκόλλησης των αιμοπεταλίων (άρα και σχηματισμού θρόμβου) και βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ. Επίσης το αλκοόλ έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες λόγω των πολυφαινολών που περιέχονται σε κάποια ποτά (κόκκινο κρασί κυρίως) οπότε έτσι εξηγείται εν μέρει η προστατευτική δράση της νευρολογικής λειτουργίας.

Από την άλλη, όποιος καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ διατρέχει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας (λόγω αύξησης της πίεσης του αίματος και αύξησης των τριγλυκεριδίων), καρδιακών διαταραχών και αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία:

Baumgart M., et al. Summary of the evidence on modifiable risk factors for cognitive deckline and dementia:A population-based perspective. Alzheimer's & Dementia 2015;11:718-726

Ridley NJ., et al. Alcohol-related dementia:an update of the evidence. Alzheimers's Research and Therapy.2013;5:3

Rakesh G., et al. Strategies for dementia prevention:latest evidence and implications. Ther Adv Chronic Dis 2017;8:121-136

Anastasiou CA., et al. Mediterrenean diet and cognitive health:Initials results fron the Hellenic Longitudinal Investigation of Aging and Diet. PloS One. 1027;12(8):e0182048