Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χοληστερίνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα χοληστερίνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2019

Λάδι καρύδας:πόσο υγιεινό είναι τελικά;

Τα τελευταία χρόνια η πώληση και η κατανάλωση του έλαιου καρύδας έχει αυξηθεί σημαντικά και στην Ελλάδα. Βασικό ρόλο σε αυτό παίζουν οι στρατηγικές μάρκετινγκ και οι διάφορες εταιρείες παραγωγής αλλά και διάθεσης του προϊόντος οι οποίες προωθούν πολύ το λάδι καρύδας διαδίδοντας ότι είναι μια άκρως υγιεινή επιλογή για τη διατροφή μας. 

Το λάδι καρύδας προσφέρει, κατά τους υποστηρικτές του, πολλά οφέλη σε όποιον το χρησιμοποιεί στο φαγητό. Τα σημαντικότερα είναι απώλεια βάρους, ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, υποστήριξη της καλής καρδιακής λειτουργίας και ενίσχυση της μνήμης. Είναι όντως έτσι; Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες;

Ποιά η σύστασή του;

Το λάδι καρύδας αποτελείται αποκλειστικά απο λιπαρά οξέα, δεν έχει χοληστερόλη αλλά ούτε και βιταμίνες. Τα λιπαρά του είναι κατά κύριο λόγο κορεσμένα (85%) ενώ περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά σε ποσοστό περίπου 6%. Τα κορεσμένα λιπαρά είναι τα λεγόμενα "κακά" λιπαρά καθώς, όπως προκύπτει απο πλήθος μελετών, ευθύνονται για την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά κι άλλων πολλών χρόνιων παθήσεων και ασθενειών.

Τα κορεσμένα λιπαρά που περιέχονται στο λάδι καρύδας είναι τα περισσότερα σε σύγκριση με αυτά των υπολοίπων λιπαρών υλών (ενδεικτικά σε 1 κουταλιά σούπας ελαίου καρύδας περιέχονται 11 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών ενώ στην ίδια ποσότητα φοινικέλαιου περιέχονται 6,7 γραμμάρια και σε 1 κουταλιά ελαιόλαδου μόλις 1,8 γραμμάρια κορεσμένων).

Γιατί προωθείται ως υγιεινό;

Οι ιστοσελίδες και τα βιβλία που ισχυρίζονται ότι το λάδι καρύδας είναι ωφέλιμο, αναφέρουν ότι σε αυτό περιέχονται τριγλυκερίδια μέσης αλύσου, τα οποία δε συμπεριφέρονται όπως τα υπόλοιπα κορεσμένα λιπαρά που βρίσκονται στα ζωικά τρόφιμα και κάνουν κακό στην υγεία μας. 

Η πραγματικότητα είναι ότι, μέσα απο έρευνες, διαπιστώθηκε ότι τα τριγλυκερίδια που υπάρχουν στο λάδι καρύδας έχουν διαφορετική δομή, μεταβολίζονται κι απορροφώνται διαφορετικά στον οργανισμό απο τα ωφέλιμα (κατά τ άλλα) τριγλυκερίδια μέσης αλύσου. Οπότε ουσιαστικά, το λάδι καρύδας δεν έχει στη σύστασή του τα λιπαρά αυτά που θεωρούνται επωφελή για τον οργανισμό μας.

Λάδι καρύδας και λιπίδια αίματος

Σύμφωνα με μια μεγάλη ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύθηκε πριν λίγα χρόνια (2016) δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το λάδι καρύδας προστατεύει απο την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. 

Συγκεκριμένα, η μελέτη αυτή εξέτασε τα αποτελέσματα 21 επιμέρους μελετών, οι οποίες ερεύνησαν την επίδραση του ελαίου καρύδας στα επίπεδα χοληστερίνης. Στις κλινικές δοκιμές οι εθελοντές  κατανάλωσαν διαφορετικά είδη λιπαρών (έλαιο καρύδας, βούτυρο κι ακόρεστα έλαια όπως το ελαιόλαδο). Όπως φάνηκε απο τα αποτελέσματα τα ακόρεστα λιπαρά δεν αύξησαν τη χοληστερίνη στο αίμα ενώ αντίθετα το λάδι καρύδας αύξησε και την ολική αλλά και τη κακή χοληστερίνη (LDL) στα ίδια περίπου επίπεδα με το βούτυρο. 

Γιατί όσοι το καταναλώνουν έχουν καλή υγεία;

Ένας άλλος ισχυρισμός όσων προωθούν ως υγιεινό τα λάδι καρύδας είναι το γεγονός ότι οι λαοί που παραδοσιακά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες απο αυτό το λάδι έχουν γενικά καλούς δείκτες υγείας. 

Αυτό εξηγείται εύκολα αν δει κανείς ότι η διατροφή των αυτόχθονων, των Ιθαγενών και των υπολοίπων φυλών που ζουν είτε σε περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού είτε στην υποσαχάρια Αφρική είναι πλούσια σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα. Οι λαοί αυτοί καταναλώνουν πολλά φρέσκα φρούτα και λαχανικά ενώ βασική πηγή πρωτεϊνης αποτελεί το ψάρι. Οπότε σε καμία περίπτωση δε μπορούμε να συγκρίνουμε τη διατροφή των κατοίκων τροπικών χωρών με τη Δυτικού τύπου διατροφή που καταναλώνεται κυρίως στην Ευρώπη και στην Αμερική. 

Συμπερασματικά... 

Το λάδι καρύδας, λόγω του υψηλού ποσοστού κορεσμένων λιπαρών που περιέχει θα πρέπει να αντιμετωπίζεται όπως και τα υπόλοιπα λίπη πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, όπως είναι το βούτυρο. Οι συστάσεις για την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών αναφέρουν ότι αυτά δεν πρέπει να ξεπερνούν το 7-10% των συνολικών ημερήσιων θερμίδων.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Eyres L., et al. Coconat oil consumption and cardiovascular risk factors in humans. Nutrition Reviews 2016;74(4):267-280

Wallace TC. Health Effects of Coconut Oil-A Narrative Review of Current Evidence. J AM Coll Nutr. 2018;5:1-11

Sankararaman S., et al. Are We Going Nuts on Coconut Oil? Curr Nutr Rep 2018;3:107-115

Boateng L., et al. Coconut oil and palm oil's role in nutrition, health nad national development:A review. Ghana Med J 2016;50(3):189-196

Lawrence GD. Dietary Fats and Health:Dietary Recommendations in the Context of Scientific Evidence. Adv Nutr 2013;4:294-302


















Τρίτη 17 Ιουλίου 2018

Τι είναι η οικογενής υπερχοληστερολαιμία & πως αντιμετωπίζεται;

Η οικογ. υπερχοληστερολαιμία είναι η πιο συχνή κληρονομική ασθένεια του μεταβολισμού αφού προσβάλλει 1 στους 250. Είναι θεραπεύσιμη πλέον με την εξέλιξη της επιστήμης. Η έγκαιρη διάγνωση, η ελάττωση των παραγόντων κινδύνου και η "επιθετική" θεραπεία είναι πολύ σημαντικές για την καλύτερη φροντίδα των ασθενών. 

Τι είναι-ποιά τα χαρακτηριστικά της ασθένειας

Πρόκειται για μια διαταραχή στο μεταβολισμό της LDL χοληστερίνης (η λεγόμενη και "κακή"). Αυτή η διαταραχή έχει ως αποτέλεσμα τα επίπεδα της LDL χοληστερίνης να είναι ιδιαίτερα αυξημένα (απο 2-3 φορές μέχρι και 7-8 φορές μεγαλύτερα) σε σύγκριση με τα υγιή άτομα. Εννοείται ότι πολύ ανεβασμένα είναι και τα επίπεδα της ολικής χοληστερίνης. 

Λόγω των πολύ αυξημένων λιπιδίων στο αίμα επηρεάζεται αρνητικά το ενδοθήλιο (το εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων) οπότε η αθηρωμάτωση ξεκινά απο μικρή ηλικία και οι πιθανότητες εμφάνισης κάποιου καρδιαγγειακού επεισοδίου αυξάνονται πολύ (πάνω απο 50%) σε σχέση με τα υγιή άτομα ή εκείνους που έχουν μεν αυξημένη χοληστερόλη αλλά όχι στη μορφή αυτή. 

Η περίσσεια της χοληστερίνης που κυκλοφορεί στο αίμα "κάθεται" στα αγγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου αλλά και σε ορισμένες περιοχές στο δέρμα (τένοντες των χεριών, πίσω μέρος των αστραγάλων, στα βλέφαρα των ματιών κ.α.) με τη μορφή οζιδίων. Χοληστερίνη επίσης μπορεί να συγκεντρωθεί στο βολβό των ματιών. 

Εάν η οικογενής υπερχοληστερολαιμία αργήσει να γίνει αντιληπτή (αφού δεν υπάρχουν συνήθως συμπτώματα) και αφεθεί χωρίς θεραπεία είναι πιθανό να εμφανιστεί καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο που μπορεί να οδηγήσουν σε αιφνίδιο θάνατο σε νεαρή ηλικία (ακόμα και στην περίοδο της εφηβείας).

Πως αντιμετωπίζεται

Οι ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία οφείλουν να υιοθετήσουν απο νωρίς αλλαγές στον τρόπο ζωής τους-αυτές περιλαμβάνουν :

  • Υγιεινή διατροφή 
  • Τακτική άσκηση 
  • Έλεγχο σωματικού βάρους 
  • Έλεγχο αρτηριακής πίεσης
  • Μη έναρξη ή άμεση διακοπή του καπνίσματος
Παρόλες τις αλλαγές στις συνήθειες αυτές στον τρόπο ζωής σχεδόν πάντα τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με την ασθένεια θα χρειαστεί να λάβουν φάρμακα (στη συντριπτική τους πλειονότητα) προκειμένου να καταφέρουν να μειώσουν τα επίπεδα χοληστερίνης στα επιθυμητά όρια. Ωστόσο οι αλλαγές στις συνήθειες είναι εξίσου σημαντικές και συμπληρώνουν τη φαρμακευτική αγωγή, δεν πρέπει δηλαδή οι ασθενείς να επαναπαύονται.

Μήπως πάσχετε απο την ασθένεια;

Eάν παρατηρήσετε πολύ αυξημένα επίπεδα LDL χοληστερίνης (πάνω απο 190mg/dl) σε νεαρή ηλικία, εάν στην οικογένειά σας υπάρχει άτομο που εμφάνισε καρδιαγγειακό επεισόδιο πριν την ηλικία των 50 ετών, εάν στο δέρμα σας υπάρχουν χαρακτηριστικά οζίδια τότε επισκεφθείτε οπωσδήποτε ένα γιατρό για να διαπιστώσει εάν έχετε τη συγκεκριμένη ασθένεια.

Στην περίπτωση που τελικά διαγνωστεί η νόσος, η θεραπεία είναι απαραίτητο να ξεκινήσει άμεσα για να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων και να καθυστερήσει η εμφάνιση των επιπλοκών. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Αναφορές:

Robinson JG. Management of Familial Hypercholesterolemia:A review of the Recommendations fron the National Lipid Association Expert Panel on Familial Hypercholesterolemia. J Manag Care Pharm 2013;19(2):139-149

Nemati MH., Astaneh B. Optimal management of familial hypercholesterolemia:treatment and management strategies. Vascular Health and Risk Management 2010;6:1079-1088

Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης (hellasfh.gr)


 










Σάββατο 16 Ιουνίου 2018

Ο διατροφικός πλούτος της βρώμης

Η βρώμη τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύ δημοφιλής και ολοένα και περισσότεροι τη συμπεριλαμβάνουν στη διατροφή τους. Τα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με αυτό το δημητριακό είναι αρκετά και δείχνουν ότι η βρώμη και τα παράγωγά της έχουν μεγάλη θρεπτική αξία και πολλά οφέλη για την υγεία. 

Με τα δεδομένα αυτά η βρώμη έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της βιομηχανίας με αποτέλεσμα προϊόντα που περιέχουν αυτό το δημητριακό να κατακλύζουν στην κυριολεξία τα ράφια των super market και τα καταστήματα υγιεινής διατροφής. Βρώμη θα βρεί πλέον κανείς σε πληθώρα τροφίμων:σε δημητριακά πρωινού, στο ψωμί, σε μπισκότα και κουλουράκια, σε διάφορα ροφήματα, ακόμα και σε παιδικές τροφές...

Τα πολύτιμα συστατικά της βρώμης

Η βρώμη είναι ένα τρόφιμο με μια καλή ισορροπία θρεπτικών συστατικών, αφού περιέχει :

  • Πρωτεϊνες σε ποσοστό 11-15%. Η βρώμη δεν περιέχει γλουτένη
  • Υδατάνθρακες κατά 60% περίπου
  • Λιπαρά, κυρίως πολυακόρεστα, σε ποσοστό 5-9%
  • Φυτικές ίνες, με χαρακτηριστικότερη τη β-γλυκάνη
  • Φυτοχημικά και φαινολικές ενώσεις, ουσίες με αντιοξειδωτική δράση 
  • Βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία 
Δράσεις-Οφέλη στην υγεία

Τα περισσότερα οφέλη αποδίδονται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητα της βρώμης σε φυτικές ίνες, ειδικότερα στην ύπαρξη της β-γλυκάνης. H βρώμη οφελεί όλα σχεδόν τα συστήματα του οργανισμού. Ειδικότερα:

  1. Συμβάλλει στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, αποτρέποντας τη δυσκοιλιότητα
  2. Προσφέρει το αίσθημα του κορεσμού, χορταίνει κανείς ευκολότερα όταν τρώει βρώμη
  3. Βοηθάει στο να διατηρηθεί ένα σταθερό σωματικό βάρος
  4. Μειώνει τα επίπεδα της ολικής και της "κακής" (LDL) χοληστερίνης
  5. Συμβάλλει στον καλύτερο έλεγχο της πίεσης του αίματος
  6. Ρυθμίζει τη γλυκόζη στο αίμα, αυξάνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ωφέλιμη σε όσους πάσχουν απο διαβήτη
  7. Αυξάνει τη θρεπτική αξία σε μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης
  8. Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος 
  9. Μειώνει τη χρόνια φλεγμονή, προστατεύοντας τα αγγεία του κυκλοφορικού
  10. Προστατεύει δυνητικά απο την εμφάνιση καρκίνου
Τι να προσέξετε...

Στην αγορά κυκλοφορούν πολλά προϊόντα που ισχυρίζονται ότι είναι υγιεινά, ότι περιέχουν βρώμη, δεν έχουν ζάχαρη και είναι πλούσια σε φυτικές ίνες. 

Όμως, επειδή στις περισσότερες περιπτώσεις η βρώμη είτε βρίσκεται σε μικρή ποσότητα, είτε το τρόφιμο έχει κρυμμένη ζάχαρη, είτε σε αυτό περιλαμβάνονται συντηρητικά, χρώματα και αρωματικές ύλες διαβάστε προσεκτικά τη διατροφική ετικέτα. Η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 5 γραμμάρια/μερίδα του τροφίμου. 

Προτιμήστε το πίτουρο βρώμης, επειδή συγκεντρώνει όλες τις ωφέλιμης ιδιότητες του δημητριακού κι αποφύγετε τις νιφάδες (π.χ. κουάκερ ή ανάλογα μίγματα). Η καλύτερη επιλογή είναι το βιολογικό πίτουρο (ή έστω οι νιφάδες) βρώμης απο εταιρείες με πιστοποίηση, χωρίς άλλα πρόσθετα συστατικά.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία :

Rasane P., Jha A., et al. Nutritional advantages of oats and opportunities for its processing as value added foods-a review. J Food Sci Technol. 2015;52(2):662-675

Marais ML. Health from grain : oat beta-glucan. Microbial Ecology in Health and Disease.2017. vol 28 











Τρίτη 8 Μαΐου 2018

Το "παρεξηγημένο" αβγό...

To αβγό εδώ και πολλές δεκαετίες θεωρείται ένα αμφιλεγόμενο τρόφιμο, και πολλοί ειδικοί είχαν πολλές επιφυλάξεις για το αν είναι υγιές να καταναλώνονται αβγά τακτικά. Εξάλλου μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης πίστευε (και πολλοί ακόμα και σήμερα) ότι το αβγό μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει. Αυτή η αρνητική στάση απέναντι στο αβγό οφείλεται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητά του σε χοληστερίνη και στο φόβο ότι τρώγοντας αβγό θα αυξηθεί η χοληστερίνη στο αίμα κι επομένως και ο κίνδυνος για καρδιαγγειακά προβλήματα.

Τα τελευταία χρόνια όμως, μετά απο μεγάλο πλήθος σχετικών μελετών, τα πράγματα έχουν αλλάξει και το αβγό έχει "απενεχοποιηθεί" σε μεγάλο βαθμό. 

Πέρα απο την υψηλή του περιεκτικότητα σε χοληστερίνη, το αβγό περιέχει πολλά άλλα θρεπτικά συστατικά, τόσο ωφέλιμα που θα κάνουν και τους πιο δύσπιστους να αλλάξουν γνώμη και όσους το απέφευγαν συστηματικά τελικά να το εντάξουν στη διατροφή τους !!!

Τα "άγνωστα" οφέλη του αβγού 

Το αβγό είναι μια τροφή φθηνή, που τη βρίσκει κανείς πολύ εύκολα ενώ έχει ιδιαίτερα υψηλή διατροφική αξία. Έχει μικρή θερμιδική απόδοση (1 μέτριο αβγό=80 θερμίδες) ενώ όπως και να το φάει κανείς (βραστό, ποσέ, τηγανιτό, ομελέτα) τον κρατάει χορτάτο για αρκετές ώρες.

Γνωρίζατε ότι το αβγό :

  • Περιέχει πάνω απο 18 βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία;
  • Η πρωτεϊνη του είναι η καλύτερη ποιοτικά απο όλα τα υπόλοιπα ζωικά προϊόντα;
  • Περιέχει αρκετό σίδηρο, υψηλής βιοδιαθεσιμότητας (απορροφάται σε μεγάλο βαθμό);
  • Τα λιπαρά που περιέχονται στον κρόκο είναι κυρίως μονοακόρεστα;
  • Είναι σημαντική πηγή λεκιθίνης και χολίνης, συστατικά που προστατεύουν τα κύτταρα απο διάφορες βλάβες και είναι απαραίτητα για την ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία του εγκέφαλου;
  • Η περιεκτικότητά του σε καροτενοειδή (κυρίως λουτεϊνη και ζεαξανθίνη) το καθιστά τρόφιμο απαραίτητο για την καλή λειτουργία της όρασης;
Τελικά το αβγό αυξάνει τη χοληστερίνη ;

Αυτό πίστευαν οι επιστήμονες μέχρι και πριν λίγα χρόνια, ότι δηλαδή όποιος καταναλώνει αρκετά αβγά θα αυξήσει τη χοληστερίνη του. Πλέον έχει φανεί ότι η διαιτητική χοληστερίνη (αυτή που λαμβάνεται δηλαδή μέσα απο τις τροφές) δεν αυξάνει σημαντικά τη χοληστερίνη στο αίμα. Επιπλέον, η χοληστερίνη των τροφίμων (και αυτή των αβγών εννοείται) δεν αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό στους υγιής ανθρώπους, όπως υποστηρίζεται απο πλήθος έγκυρων μελετών.
Παρόλα ταύτα όσοι πάσχουν απο διαβήτη θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί και να μην ξεπερνούν τα 4-5 αβγά την εβδομάδα.

Συμπερασματικά...

Λαμβάνοντας υπ 'όψιν όλα αυτά τα πολύτιμα συστατικά του αβγού, αυτό μπορεί να θεωρηθεί ένα πολύ θρεπτικό τρόφιμο και να καταναλωθεί απο άτομα όλων των ηλικιών και σε διαφορετικά στάδια της ζωής τους. Η κατανάλωση αβγού οφελεί ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά, τους ασθενείς, τους αθλητές και εκείνους που παρουσιάζουν ελλείψεις στη διατροφή τους. 
Για άτομα υγιή τα διατροφικά οφέλη του αβγού ξεκάθαρα υπερτερούν έναντι της ανησυχίας σχετικά με την πιθανότητα αύξησης της χοληστερίνης, ούτως ή άλλως έχει καταρριφθεί αυτός ο ισχυρισμός πλέον. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία 

Miranda JM., Anton X., et al. Egg and Egg-Derived Foods : Effects on Human Health and Use as Functional Foods. Nutrients 2015;7:706-729

Griffin BA. Eggs:good or bad ? Proceedings of the Nutrition Society 2016;75:259-264

Fuller NR., et al. Egg Consumption and Human Cardio-Metabolic Health in People with and without Diabetes. Nutrients 2015;7:7399-7420


  















Τρίτη 17 Απριλίου 2018

Λιπαρά διατροφής και χοληστερίνη : πώς σχετίζονται

Η επίδραση του διαιτητικού λίπους  (των λιπαρών δηλαδή που εισέρχονται στον οργανισμό μας μέσω της τροφής) στη χοληστερίνη του αίματος είναι κάτι που έχει μελετηθεί εκτενώς τα τελευταία χρόνια. Αντικείμενο ερευνών έχει γίνει τόσο η ποσότητα του λίπους που καταναλώνουμε όσο και η ποιότητα αυτού. 

Τα προηγούμενα χρόνια δίνονταν κυρίως έμφαση στην ποσότητα του λίπους και οι οδηγίες επικεντρώνονταν στο να μειωθούν συνολικά τα λιπαρά που θα πρέπει να τρώει ένα άτομο όταν παρουσιάζει υψηλή χοληστερίνη. 

Οι πρόσφατες συστάσεις αφορούν στην ποιότητα του λίπους στη διατροφή μας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ερευνητές έχουν πλέον καταλήξει ότι δεν έχει σημασία τόσο η συνολική ποσότητα του λίπους που τρώμε αλλά η ποιότητα αυτού του λίπους, δηλαδή έχει σημασία απο πού προέρχεται αυτό το λίπος, απο ποιές τροφές.

Πιο αναλυτικά, είναι καλά τεκμηριωμένο ότι τα κορεσμένα λιπαρά είναι εκείνα που ευθύνονται για την αυξημένη χοληστερίνη και το ίδιο ισχύει και για τα "trans" λιπαρά. Πλήθος σχετικών μελετών επιβεβαιώνουν ότι όταν το άτομο καταναλώνει κρέας πλούσιο σε λίπος, αλλαντικά, γαλακτοκομικά πλήρη σε λιπαρά, τηγανιτά φαγητά, επεξεργασμένα σνακ και γλυκίσματα του εμπορίου, αυξάνεται η χοληστερίνη στο αίμα του. 

Αντίθετα, όταν κάποιος επιλέγει κατά κύριο λόγο στη διατροφή του να βρίσκονται τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα λιπαρά (ελαιόλαδο, λιπαρά ψάρια, ξηροί καρποί, σπόροι όπως το σουσάμι, ο λιναρόσπορος κ.α.) δεν επηρεάζεται αρνητικά η χοληστερίνη του. 

Μέσα απο αρκετές μελέτες έχει επίσης φανεί η ευεργετική επίδραση των μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών τόσο στη μείωση της "LDL" ("κακή χοληστερίνη") όσο και στην αύξηση της "καλής χοληστερίνης" ("HDL"), ανεξάρτητα εάν τα συγκεκριμένα λιπαρά καταναλώνονται σε μεγάλη ποσότητα. 

Επίσης, η διαιτητική χοληστερίνη δε φαίνεται τελικά να επηρεάζει σημαντικά τη χοληστερίνη στο αίμα. Δηλαδή, εάν κάποιος τρώει τρόφιμα πλούσια σε χοληστερίνη (αβγό, θαλασσινά κ.α.) δε θα αυξηθεί ουσιαστικά η χοληστερίνη στο αίμα του, όπως πιστεύονταν ευρέως μέχρι και πρόσφατα. 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Αναφορές

Schwab U., Lauritzen L., et al. Effecto of the amount and type of dietary fat on cardiometabolic risk factors and risk of developing type 2 diabetes, cardiovascular diseases, and cancer : a systematic review. Food and Nutrition Research 2014;58:25145

Berger S., Raman G., et al. Dietary cholesterol and cardiovascular disease:a sytematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr 2015 doi:10.3945/ajcn.114.100305.








Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου 2017

Το παιδί έχει υψηλή χοληστερίνη, τι πρέπει να τρώει ;

Η αυξημένη χοληστερίνη στα παιδιά δεν είναι σπάνια πλέον στη σύγχρονη εποχή. Ένας απο τους βασικούς παράγοντες που ευθύνεται για την εμφάνιση υπερχοληστερολαιμίας σε μικρή ηλικία είναι η ακατάλληλη διατροφή του παιδιού και της ευρύτερης οικογένειας γενικότερα, ειδικά η διατροφή με υψηλό θερμιδικό περιεχόμενο.
Για την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας στα παιδιά είναι απαραίτητη η τροποποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς προκειμένου να αλλάξουν οι διατροφικές συνήθειες. Αυτή η θεραπευτική προσέγγιση θα συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης πρώιμων καρδιαγγειακών προβλημάτων. Στις θεραπευτικές-συμβουλευτικές επισκέψεις θα πρέπει να συμμετέχει τόσο το παιδί όσο και οι γονείς.

Στόχοι θεραπευτικής παρέμβασης   

  1. Αλλαγή του περιεχόμενου του μέχρι τώρα διατροφικού πλάνου
  2. Αύξηση φυσικής δραστηριότητας
  3. Μείωση των θερμίδων με στόχο την απώλεια βάρους σε παιδιά υπέρβαρα ή παχύσαρκα
  4. Ελάττωση εμφάνισης υπολοίπων παραγόντων κινδύνου (διαβήτης, υπέρταση κ.α.)
  5. Διακοπή ή αποφυγή έναρξης του καπνίσματος
Ενδεικτικές διατροφικές συστάσεις 

  • Περιορίστε τα συνολικά λιπαρά στη δίαιτα σε ποσοστό εώς και 30%, ελαττώστε τα κορεσμένα λιπαρά σε ποσοστό <10% και μειώστε την πρόσληψη χοληστερίνης απο τη δίαιτα
  • Επιλέξτε γάλα ημιαποβουτυρωμένο (2%) μετά την ηλικία των 12 μηνών εάν υπάχουν πολύ υψηλές τιμές χοληστερίνης, έτσι μειώνετε σημαντικά τα κορεσμένα λιπαρά
  • Αποφύγετε τα trans λιπαρά (περιέχονται κυρίως σε έτοιμα επεξεργασμένα τρόφιμα και σε τηγανιτές τροφές)
  • Καταργήστε τα αναψυκτικά και τους έτοιμους χυμούς καθώς περιέχουν πολλή ζάχαρη
  • Περιορίστε την πρόσληψη αλατιού 
  • Σε παιδιά άνω των 2 ετών θα πρέπει να ενθαρρύνεται η πρόσληψη τροφίμων πλoύσιων σε φυτικές ίνες
Εκτός απο τις αλλαγές στον τρόπο διατροφής είναι εξίσου σημαντικό να ενθαρρύνονται τα παιδιά στην ενασχόληση με κάποιο άθλημα ή άλλη εξωσχολική δραστηριότητα που να τα βάζει σε κίνηση. 

Για να έχει η θεραπευτική παρέμβαση μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας θα πρέπει να γίνει σε πρώτο στάδιο εκτίμηση της παρούσας διατροφικής κατάστασης του παιδιού και της συνολικής ετοιμότητας της οικογένειας να αλλάξει συνήθειες. Ένας διατροφολόγος θα συγκεντρώσει τα απαραίτητα στοιχεία και θα δώσει τις κατάλληλες οδηγίες. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι θα κατευθύνει το παιδί και την οικογένενεια στο να εφαρμόσουν ευκολότερα τις προτεινόμενες αλλαγές.


Πηγή : Williams LA., Wilson DP. Nutritional Management of Pediatric Dyslipidemia. 2016
                          (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK395582/)













Πέμπτη 12 Οκτωβρίου 2017

Μειώστε τη χοληστερίνη με 3 κινήσεις!

Η χοληστερίνη (χοληστερόλη επιστημονικά) έχει μελετηθεί εκτεταμένα τις τελευταίες δεκαετίες καθώς σχετίζεται με σοβαρά προβλήματα υγείας. Σε μελέτες έχει φανεί επανειλημμένως ότι αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων (έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο κ.α.). Αντιθέτως έχει παρατηρηθεί ότι άτομα με χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης έχουν μικρές σχετικά πιθανότητες να νοσήσουν απο στεφανιαία νόσο. 
Εκτός απο τη συνολική ποσότητα χοληστερόλης στο αίμα (ολική χοληστερίνη) αυτό που θα πρέπει να απασχολεί τους θεραπευτές και τους ασθενείς είναι η LDL χοληστερόλη (η λεγόμενη "κακή") η οποία κυρίως ευθύνεται για την κακή κατάσταση των αγγείων. Η LDL χοληστερόλη σε κάποιες περιπτώσεις προσκολλάται στα τοιχώματα των αγγείων οπότε προκαλείται η λεγόμενη "στένωση" και το αίμα δυσκολεύεται να κυκλοφορήσει. 
Η διαδικασία αυτή της "αρτηριοσκλήρυνσης" όπως ονομάζεται επιταχύνεται όταν η LDL είναι υψηλή και η λεγόμενη "καλή" χοληστερόλη (HDL) βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. 

Όρια χοληστερίνης :

Φυσιολογικά όρια LDL : <160mg/dL για υγιή άτομα, <130mg/dL για άτομα με παράγοντες κινδύνου (υπέρταση, διαβήτη, παχυσαρκία κ.α.) και <70-100mg/dL για άτομα που έχουν ήδη υποστεί κάποιο επεισόδιο.
Φυσιολογικά όρια HDL : >60mg/dL ενώ τιμές <40mg/dL θεωρούνται πολύ χαμηλές
Φυσιολογικά όρια ολικής χοληστερόλης : <200 mg/dL


Οδηγίες για τη μείωση της χοληστερίνης :

  1. Μειώστε δραστικά τα κορεσμένα και τα trans λιπαρά στη διατροφή σας. Το συνολικό λίπος δεν είναι τόσο επικίνδυνο για τη χοληστερίνη όσο ο τύπος των λιπαρών της τροφής. Αποφύγετε τα ζωικά λιπαρά, τα τηγανιτά και τα έτοιμα επεξεργασμένα τρόφιμα και προτιμήστε το ελαιόλαδο και τους ξηρούς καρπούς.
  2. Αυξήστε την κατανάλωση φυτικών ινών. Οι φυτικές ίνες δημιουργούν μια ένωση με τη χοληστερίνη στο έντερο και την παρασύρουν έξω απο το σώμα. Η προτεινόμενη ποσότητα φυτικών ινών για τα άτομα με υψηλή χοληστερίνη είναι 10γραμμάρια/ημέρα.
  3. Τρώτε τόσο ώστε να διατηρήσετε ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος. Αν είστε υπέρβαρος ή παχύσαρκος μειώστε το βάρος σας-έστω και μια μικρή μείωση θα έχει σημαντικά οφέλη στη συνολική υγεία σας.

Εκτός των ανωτέρω διατροφικών παρεμβάσεων, απολύτως αναγκαία για τη μείωση της χοληστερίνης κρίνεται και η καθημερινή άσκηση (30 λεπτά/ημέρα) αλλά και η διακοπή του καπνίσματος. 
Εάν παρόλη τη συνεπή τήρηση των οδηγιών δε δείτε διαφορά συμβουλευτείτε το γιατρό σας, πιθανό να χρειαστείτε φάρμακα συμπληρωματικά με την κατάλληλη διατροφή. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 


Βιβλιογραφία :

Eckel et al. 2013 AHA/ACC Guideline on Lifestyle Management to Reduce Cardiovascular Risk.Circulation 2014

Grundy S. Risk Assessment and Guidelines for the Management of High Blood Cholesterol. 2015, endotext.org

Berger S., Raman G., et al. Dietary cholesterol and cardiovascular disease:a sytematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr 2015 doi:10.3945/ajcn.114.100305.