Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τυρί. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τυρί. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 3 Ιανουαρίου 2021

Τα Ελληνικά τυριά (διατροφική αξία-χαρακτηριστικά-τυριά Π.Ο.Π.)

Η Ελλάδα έχει μεγάλη παράδοση στην τυροκομία καθώς ιστορικά έχουμε αναφορές στο τυρί στα συγγράμματα του Αριστοτέλη και του Αριστοφάνη, ενώ και ο Όμηρος αναφέρεται στην Οδύσσεια στο τυρί. Η χώρα μας με την πλούσια κτηνοτροφία παράγει περίπου 70 είδη τυριών-σε κάθε γωνιά της χώρας μας παράγεται κι ένα διαφορετικό τυρί. 

Η διατροφή των Ελλήνων είναι στενά συνδεδεμένη με το τυρί. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Έλληνες κατέχουμε την πρώτη θέση στην κατά κεφαλήν κατανάλωση τυριού στην Ευρώπη. Το τυρί είναι τόσο σημαντικό προϊόν για τη χώρα μας έτσι ώστε έχουν υποβληθεί αρκετές αιτήσεις ώστε να καταχωρηθούν πολλά απο τα Ελληνικά τυριά ως προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.). Μέχρι στιγμής τα Ελληνικά τυριά Π.Ο.Π. είναι 23, ενώ αναμένονται εγκρίσεις και για άλλα 5 τυριά. Αυτό σημαίνει ότι στην Ευρώπη η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση σε τυριά Π.Ο.Π. 

Τί είναι το τυρί και πώς χωρίζονται τα είδη τυριού

Σύμφωνα με τον Ελληνικό Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, ως "τυρί" χαρακτηρίζεται το προϊόν που προκύπτει απο την πήξη του γάλακτος με τη δράση πυτιάς ή ενζύμων, την απομάκρυνση του τυρογάλακτος και την ωρίμανσή του.

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι διαχωρισμού των τυριών. Έτσι, για παράδειγμα τα τυριά διακρίνονται ανάλογα το χρώμα τους σε λευκά και κίτρινα, ανάλογα την υφή τους σε σκληρά, ημίσκληρα-μαλακά-αλοιφώδη ανάλογα τον τρόπο συντήρησης σε τυριά άλμης, λαδοτύρια κλπ.

Τα ελληνικά τυριά Π.Ο.Π.

Για να λάβει ένα τυρί την ονομασία Π.Ο.Π. θε πρέπει να παράγεται με τον παραδοσιακό τρόπο (χωρίς τη χρήση χημικών ουσιών). Το γάλα για την τυροκόμηση θε πρέπει να προέρχεται απο ζώα που ζουν, εκτρέφονται κι αναπαράγονται εντός μιας καθορισμένης γεωγραφικής περιοχής. Το τυρί επίσης θα πρέπει να παράγεται και να ωριμάζει εντός της ίδιας αυτής περιοχής. 

Τα 3 μεγάλα Ελληνικά τυριά, στη βάση των οποίων στηρίχθηκε η παραγωγή όλων των υπολοίπων είναι η φέτα, το κεφαλοτύρι και η μυζήθρα. 

Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά τη θρεπτική αξία και τα χαρακτηριστικά των 23 τυριών Π.Ο.Π.

Ανεβατό

Ένα μαλακό, αλοιφώδες τυρί που παράγεται στα Γρεβενά με συγκεκριμένες προδιαγραφές και σε όλη σχεδόν τη Δυτ. Μακεδονία με παραλλαγές. Έχει ξινή γεύση και σχετικά λίγα λιπαρά (18%). Λέγεται και τουλουμίσιο ή δερματίσιο επειδή ωριμάζει μέσα σε ασκιά. Καταναλώνεται ευχάριστα όταν συνοδεύει λαδερά φαγητά είτε αλειμμένο πάνω σε ντάκο ή ψωμί.

Γαλοτύρι

Είναι κι αυτό αλοιφώδες τυρί που παράγεται απο πλήρες πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα, στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία. Έχει 13% λιπαρά και 3-3,5% αλάτι. Συνοδεύει λαδερά και σαλάτες.

Γραβιέρα (Νάξου, Κρήτης, Αγράφων)

Απο τα γνωστότερα και νοστιμότερα τυριά της Ελλάδας, η Π.Ο.Π. γραβιέρα παράγεται σε τρείς διαφορετικές περιοχές. Η γραβιέρα της Νάξου είναι ένα συμπαγές σκληρό τυρί με σχετικά γλυκιά γεύση και διαφέρει απο τις άλλες δυο γραβιέρες στο γάλα, καθώς παράγεται απο αγελάδες που ζουν στο νησί των Κυκλάδων. Έχει λιπαρά 32% κι αλάτι 1,2-3%.

Η γραβιέρα των Αγράφων είναι επίσης ένα σκληρό τυρί με λεπτή γεύση, χωρίς οξύτητα. Η σύστασή της σε λιπαρά κι αλάτι είναι παρόμοια με αυτή της Νάξου.

Όσο για τη γραβιέρα της Κρήτης, πρόκειται για ένα τυρί διεθνούς εμβέλειας, σήμα κατατεθέν του νησιού. Είναι ευχάριστο κι ελαφρύ στη γεύση και παράγεται απο πρόβειο γάλα ή πρόβειο σε συνδυασμό με κατσικίσιο. Περιέχει 32-33% λιπαρά και 1,5% αλάτι.

Καλαθάκι Λήμνου

Πρόκειται για λευκό τυρί άλμης που παράγεται στο νησί της Λήμνου απο αιγοπρόβειο γάλα. Ονομάζεται έτσι επειδή στραγγίζει και στεγνώνει μέσα σε μικρά καλάθια. Η γεύση του θυμίζει φέτα, είναι όμως πιο πικάντικο. Έχει 20% λιπαρά και τρώγεται ωμό ή μέσα σε πίτες. 

Κασέρι

Άλλο ένα δημοφιλές τυρί, μετά τη γραβιέρα. Το κασέρι παράγεται απο πρόβειο ή γίδινο γάλα στη Μακεδονία, στη Θεσσαλία, στη Λέσβο και στην Ξάνθη. Είναι ημίσκληρο τυρί, έχει ευχάριστη, "γεμάτη", λιπαρή γεύση, 27% λιπαρά και 3% αλάτι. Τρώγεται ωμό αλλά και ψημένο σε πίτες, πίτσες, στο τοστ καθώς λιώνει εύκολα αλλά παραμένει ελαστικό στην υφή του.

Κατίκι Δομοκού

Το κατίκι είναι τα τελευταία χρόνια απο τα πιο αναγνωρίσιμα τυριά με αλοιφώδη υφή. Έγινε πολύ δημοφιλές και για το λόγο ότι είναι σχετικά χαμηλό σε λιπαρά (12-13%). Παράγεται απο κατσικίσιο γάλα κι έχει ανάλαφρη, δροσερή, υπόξινη γεύση. Το αλάτι κυμαίνεται γύρω στο 1,5% ενώ καταναλώνεται συνοδεία λαδερών, μέσα σε σάντουιτς ή σε πίτες.

Κεφαλογραβιέρα

Ένα σκληρό, κίτρινο τυρί με βουτυράτη, πικάντικη γεύση που παράγεται στη Δυτ. Μακεδονία, στην Ήπειρο, στην Ευρυτανία και στην Αιτωλοακαρνανία απο πρόβειο κυρίως γάλα. Η υφή της κεφαλογραβιέρας αλλάζει με το χρόνο καθώς όσο παλαιώνει γίνεται και πιο σκληρή. Τρώγεται ωμή, τριμμένη πάνω απο ζυμαρικά, ψητή και τηγανιτή (κάνει ωραία κρούστα). Η περιεκτικότητά της σε λιπαρά κι αλάτι είναι 33% και 3-4% αντίστοιχα. 

Κοπανιστή

Ένα πολύ ιδιαίτερο τυρί, που το βρίσκουμε στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων. Η κοπανιστή είναι αλοιφώδες τυρί (σαν το ανεβατό και το κατίκι), αλμυρό, με πολύ έντονη και πικάντικη γεύση. Συχνά αναμιγνύεται με κάποιο άλλο τυρί με πιο ήπια γεύση. Παράγεται απο αγελαδινό, πρόβειο και κατσικίσιο γάλα (ή μίγμα αυτών). Έχει 25% λιπαρά και 3-4% αλάτι. 

Λαδοτύρι Μυτιλήνης

Ένα κίτρινο τυρί με πολύ σκληρή υφή που παράγεται στη Λέσβο απο πρόβειο κυρίως γάλα. Παραδοσιακά η συντήρηση και η ωρίμανση του τυριού γίνονταν σε ελαιόλαδο, όμως επειδή η διαδικασία αυτή κοστίζει πολύ, σήμερα επιτρέπεται η κάλυψη της επιφάνειας του τυριού με παραφίνη. Το λαδοτύρι περιέχει 32% λιπαρά και 2% αλάτι, ενώ έχει πιπεράτη και δυνατή γεύση. Τρώγεται πάνω απο ζυμαρικά τριμμένο ενώ μπαίνει σε πίτες, πίτσες και σάντουιτς. 

Μανούρι


To μανούρι έχει εντελώς διαφορετική γεύση σε σχέση με τα περισσότερα προαναφερθέντα τυριά. Παράγεται απο πρόβειο κυρίως γάλα κι έχει γλυκιά, ήπια, βουτυράτη γεύση. Είναι μαλακό στη υφή κι έχει χαρακτηριστικό κυλινδρικό σχήμα. Με αρκετά λιπαρά (36%) και χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (0,8%) μπορεί να καταναλωθεί σκέτο (επιτραπέζιο τυρί), πάνω απο ψωμί ή παξιμάδι είτενα μπεί σε σάντουιτς. Επιδέχεται την προσθήκη μπαχαρικών.

Μετσοβόνε

Ένα πολύ ιδιαίτερο κίτρινο τυρί με αλμυρή πικάντικη γεύση. Ανήκει στην κατηγορία των ημίσκληρων τυριών, είναι καπνιστό και παράγεται απο αγελαδινό γάλα ζώων που εκτρέφονται στην περιοχή του Μετσόβου. Το Μετσοβόνε δημιουργήθηκε όταν με χρηματοδότηση του ντόπιου ευεργέτη Αβέρωφ, τυροκόμοι της περιοχής εκπαιδεύτηκαν στην Ιταλία ώστε να παράγουν αυτό το μοναδικό τυρί, με το χαρακτηριστικό κυλινδρικό σχήμα, στα πρότυπα του Ιταλικού τυριού Προβολόνε. Το Μετσοβόνε έχει 26% λιπαρά και 2,5% αλάτι.

Μπάτζος

Απο τα αρχαιότερα τυριά, αυτό το τυρί άλμης που παράγεται απο κτηνοτρόφους της Πίνδου, οι οποίοι το χειμώνα μετατοπίζονταν σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Δυτ. Μακεδονίας. Παράγεται απο πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα κι έχει έντονα αλμυρή γεύση, η οποία γεύση αλλάζει όταν ο Μπάτζος τηγανιστεί ή ψηθεί. Με 20% λιπαρά και πολύ αλάτι (5-6%) τρώγεται πιο ευχάριστα όταν μαγειρευτεί, κατά προτίμηση ψητό.

Ξινομυζήθρα Κρήτης

Απο τα γνωστότερα και πιο χαρακτηριστικά τυριά της Κρήτης. Μαλακό στην υφή, με κόκκους, παράγεται απο μίγμα πρόβειου, αγελαδινού και γίδινου γάλακτος. Έχει υπόξινη γεύση, 25% λιπαρά και 1,5% αλάτι. Απαραίτητο συστατικό της σφακιανής πίτας και των καλτσουνιών, τρώγεται επίσης πάνω σε ντάκο, αντί φέτας στη χωριάτικη και τριμμένη πάνω απο ζυμαρικά.

Πηχτόγαλο Χανίων

Παρόμοιο με το κατίκι και την ξινομυζήθρα, το Πηχτόγαλο έχει κρεμώδη υφή και παράγεται απο πρόβειο ή και γίδινο πλήρες γάλα. Έχει 16% λιπαρά και 1,5% αλάτι ενώ η γεύση του προσομοιάζει με αυτή του γιαουρτιού. Απαραίτητο συστατικό της περίφημης Χανιώτικης μπουγάτσας, της κρεατότουρτας κι άλλων κρητικών εδεσμάτων, τρώγεται επίσης πάνω σπο ψωμί ή ντάκο, σε σαλάτες και συνοδεία λαδερών.

Σαν Μιχάλη

Πρόκειται για ένα εκλεκτό τυρί, σκληρό στην υφή με γεύση παρόμοια της παρμεζάνας που παράγεται απο αγελαδινό γάλα αποκλειστικά στο νησί της Σύρου. Έχει 23% λιπαρά και 2,5% αλάτι, ενώ τρώγεται ωμό συνοδεία φρούτων, πάνω απο ζυμαρικά και τηγανιτό (σαγανάκι).

Φέτα

Η φέτα αποτελεί τη "ναυαρχίδα" της Ελληνικής κτηνοτροφίας, ένα απο τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα της χώρας μας στο εξωτερικό (καθώς συνεισφέρει το 10% των Ελληνικών εξαγωγών τρόφιμων) κι είναι ταυτισμένη με την καθημερινή σχεδόν διατροφική επιλογή των περισσοτέρων Ελλήνων. Έχει μεγάλη οξύτητα, αλμυρή γεύση και τρώγεται σε χαμηλή θερμοκρασία. Με λιπαρά 25-26% κι αλάτι 2-2,5% η φέτα οφείλει το όνομά της στον τρόπο τεμαχισμού της (φέτα=κομμάτι). Φέτα Π.Ο.Π. παράγεται στη Μακεδονία, στη Θράκη, στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο, στη Στερεά. στη Λέσβο και στην Πελοπόννησο. 

Σφέλα

Η σφέλα προσομοιάζει με τη φέτα. Έχει σκληρή υφή και παράγεται απο πρόβειο και γίδινο γάλα. Λέγεται και τυρί "της φωτιάς" λόγω του τρόπου παρασκευής του, ενώ γευατικά είναι πικάντικη κι έντονη. Τα λιπαρά της κυμαίνονται στο 27% και το αλάτι περίπου στο 3,5%. Παράγεται κυρίως στη Μεσσηνία και στη Λακωνία ενώ καταναλώνεται συνοδεία ψητών ή λαδερών, μπαίνει σε πίτες και ομελέτες αλλά και σε σάντουιτς.

Φορμαέλλα Αράχωβας 

Η φορμαέλλα είναι ένα σκληρό κίτρινο τυρί κυλινδρικού σχήματος (παρόμοιου με το Μετσοβόνε) με μαστιχωτή υφή κι αλμυρή, πικάντικη γεύση. Παράγεται απο πλήρες κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, έχει 33% λίπος και 2-2,5% αλάτι. Τρώγεται αποκλειστικά ψητό ή τηγανιτό, ενώ παράγεται μόνο στην πόλη Αράχωβα στον Παρνασσό. 

Ξύγαλο Σητείας 

Είναι κι αυτό ένα ακόμη αλειφώδες τυρί με δροσερή γεύση, υπόξινη κι ελαφρά αλμυρή. Μοιάζει στην υφή με το πηχτόγαλο Χανίων και την ξινομυζήθρα. Προέρχεται κυρίως απο κατσικίσιο γάλα, είναι χαμηλό σε λιπαρά (10-12%) και περιέχει 1,5% αλάτι. Τρώγεται κυρίως πάνω απο ντάκο και συνοδεία λαδερών ενώ πολλοί το επιλέγουν για υγιεινή διατροφή.

Κρασοτύρι Κώ (Τυρί Πόσιας)

Το κρασοτύρι είναι ένα μαλακό τυρί απο γίδινο ή πρόβειο γάλα μ έντονο άρωμα κι ελαφρά όξινη γεύση. Ωριμάζει μέσα σε υπολείμματα κρασιού κι έχει εξωτερικά το χρώμα του οίνου, ενώ στο εσωτερικό του είναι λευκού χρώματος. Τρώγεται συνήθως μόνο του! Στην Κώ το τρώνε με φρούτα ή σαλάτα. Η περιεκτικότητά του σε λιπαρά είναι 30% και σε αλάτι 2,5%.

Αρσενικό Νάξου

Το πιο πρόσφατα ενταγμένο στην κατηγορία Π.Ο.Π. το σκληρό κίτρινο αυτό τυρί παράγεται απο αιγοπρόβειο γάλα. Έχει πλούσιο ευχάριστο άρωμα με αλμυρόγλυκη πικάντικη γεύση. Πήρε το όνομά του απο τον έντονο, δυνατό του χαρακτήρα καθώς κι απο το γεγονός ότι παράγεται απο πλήρες γάλα. Με 33% λιπαρά και 3% αλάτι τρώγεται τριμμένο πάνω απο ζυμαρικά, τηγανιτό ή ψητό ως σαγανάκι και προστίθεται σε πίτσες, τοστ και σάντουιτς. 

Διατροφική αξία 

Το τυρί είναι ένα ιδιαιτέρως θρεπτικό τρόφιμο, με μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη (20% κατά μέσο όρο) υψηλής βιολογικής αξίας. Όλα τα Ελληνικά τυριά περιέχουν σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, με τα σκληρά και τα κίτρινα να έχουν μεγαλύτερη ποσότητα σε σχέση με τα λευκά κι αλειφώδη. Επιπλέον, το τυρί περιέχει σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Α και D. 

Λόγω της υψηλής του θρεπτικής αξίας, το τυρί βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας της Μεσογειακής Δίαιτας και μπορεί να καταναλωθεί σε καθημερινή βάση, δίνοντας προσοχή στην ποσότητα. Επειδή περιέχει συνήθως αρκετά λιπαρά συστήνεται να καταναλώνεται σε συνδυασμό με τρόφιμα χαμηλών λιπαρών (πχ λαχανικά).

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγές

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Ηλίας Μαμαλάκης, "Ελληνικό Τυρί-Γεύσεις και Συνταγές". Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2000








 


















Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020

Γαλακτοκομικά προϊόντα:γιατί είναι τόσο σημαντικά για τον αθλητή;

Τα γαλακτοκομικά τρόφιμα, πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά απο τους αθλητές, είτε αυτοί είναι επαγγελματίες είτε ασκούνται περιστασιακά. Το γάλα, το τυρί, το γιαούρτι όπως κι άλλα λιγότερο γνωστά γαλακτοκομικά (όπως είναι το κεφίρ και το αριάνι) μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων που θέτουν οι αθλητές, δηλαδή στην αύξηση της αθλητικής απόδοσης, στην προετοιμασία αλλά και στην ταχύτερη αποκατάσταση πριν και μετά τον αγώνα αλλά και στη διατήρηση μιας καλής υγείας γενικότερα. 

Τί προσφέρουν τα γαλακτοκομικά

Το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί έχουν επιπλέον οφέλη για τους αθλητές, πέρα απο την περιεκτικότητά τους σε ασβέστιο. Όλα τα γαλακτοκομικά τρόφιμα είναι πλούσια σε πρωτεϊνη, υψηλής βιολογικής αξίας, σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες και μέταλλα (μεταξύ των οποίων και αρκετοί ηλεκτρολύτες). 

Το ασβέστιο, το μαγνήσιο, ο φώσφορος και η πρωτεϊνη που περιέχονται στα γαλακτοκομικά συμβάλλουν στον ομαλό σχηματισμό αλλά και στη διατήρηση ενός υγιούς σκελετού και δοντιών.  

Η συχνή και υψηλής έντασης άσκηση μπορεί να καταστείλει την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος αυξάνοντας την πιθανότητα τραυματισμών και λοιμώξεων. Τα γαλακτοκομικά, όταν καταναλώνονται σε καθημερινή βάση, εξασφαλίζουν την πρόσληψη όλων των απαιτούμενων θρεπτικών συστατικών έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της πρόληψης ασθενειών και τραυματισμών. 

Σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών σχετίζεται με μεγαλύτερη μυική μάζα και λιγότερο λίπος στο σώμα των αθλητών. Επίσης, όταν ένας αθλητής καταναλώνει τακτικά γάλα, γιαούρτι, τυρί κ.α. μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες να εμφανίσει παχυσαρκία. 

Πότε πρέπει να καταναλώνονται

Τα γαλακτοκομικά επιφέρουν τα μέγιστα όταν καταναλώνονται τόσο πρίν όσο και μετά την άσκηση. 

Πρίν την άσκηση ο αθλητής πρέπει να πίνει γάλα ή να τρώει γιαούρτι για να "γεμίσει" τους μύες με υδατάνθρακες αλλά και να εξασφαλίσει μια καλή υδάτωση. Τα γαλακτοκομικά είναι χαμηλά σε φυτικές ίνες οπότε δεν προκαλούν φούσκωμα κι άλλες γαστρεντερικές διαταραχές. Επιπλέον έχουν οικεία γεύση και τρώγονται ευχάριστα σχεδόν απο όλους τους αθλητές. 

Μετά την άσκηση ο αθλητής χρειάζεται υγρά (και πιθανόν και ηλεκτρολύτες) για να επαναφέρει την ενυδάτωση σε καλά επίπεδα, υδατάνθρακες για να επαναφορτίσει τους μύες και υψηλής ποιότητας πρωτεϊνη για την ομαλή αποκατάσταση των μυών. Όλα αυτά τα συστατικά περιέχονται στα γαλακτοκομικά στις ιδανικές αναλογίες. Ειδικότερα το γάλα (και μάλιστα το γάλα με κακάο) θεωρείται ως το ιδανικότερο ποτό για μετά την άσκηση-καλύτερο ακόμα κι απο τα αθλητικά ποτά που κυκλοφορούν στο εμπόριο. 

Ποιά ποσότητα είναι η κατάλληλη

Για υγιείς ενήλικες αθλητές, χωρίς προβλήματα υγείας, συνιστώνται 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών ημερησίως. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε ένα ποτήρι γάλα (250ml), ή σε ένα κεσεδάκι γιαούρτι 2% (200γρ.) ή σε ένα μικρό κομμάτι τυρί (30γρ.). Τα παιδιά και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενδέχεται να χρειαστούν μεγαλύτερες ποσότητες. 
Αθλητές με προβλήματα υγείας θα πρέπει να συμβουλευτούν το θεράποντα ιατρό τους. 

Σε κάθε περίπτωση ο προσωπικός σας διατροφολόγος-διαιτολόγος θα σας προτείνει την απαιτούμενη ποσότητα για τον οργανισμό σας και ταυτόχρονα θα την ενσωματώσει στο καθημερινό πρόγραμμα διατροφής σας κάνοντας τους κατάλληλους συνδυασμούς τροφίμων, ώστε να επιτύχετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Αναφορές

Dairy and Sports Nutrition. Sports Dietitians Australia

Kerksick C., et al. International Society of Sports Nutrition position stand:Nutrient timing.JISSN 2008;5:17

Academy of Nutrition and Dietetics-American College of Sports Medicine. Nutrition and Athletic Performance (Position Statement) 2016

Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου 2019

Το παιδί δεν παίρνει βάρος..Τι να κάνετε

Το βασικό πρόβλημα σχετικά με το βάρος ενός παιδιού εντοπίζεται στην αυξημένη εμφάνιση της παχυσαρκίας. Όμως υπάρχει και το αντίθετο φαινόμενο, που δεν είναι και τόσο σπάνιο στις μέρες μας. Το παιδί να μην παίρνει βάρος, να μην αναπτύσσεται δηλαδή όπως θα αναμένονταν. 

Πολλές μπορεί να είναι οι αιτίες γι αυτό, όμως πότε θα πρέπει να ανησυχήσει ένας γονιός και τί θα πρέπει να κάνει προκειμένου να αναστρέψει την κατάσταση;

Γιατί το παιδί δεν παίρνει βάρος;

Δυο είναι οι βασικοί λόγοι: είτε το παιδί δεν λαμβάνει αρκετή ενέργεια (θερμίδες) είτε ξοδεύει περισσότερη ενέργεια απο αυτή που προσλαμβάνει. Υπάρχουν αρκετές αιτίες και για τους 2 αυτούς βασικούς λόγους.

Μειωμένη πρόσληψη ενέργειας: Ένα παιδί μπορεί να μην καλύπτει τις θερμιδικές του ανάγκες επειδή δεν έχει όρεξη, ή επειδή τρώει μόνο συγκεκριμένα φαγητά (τα οποία δεν το καλύπτουν), ή επειδή κάνει συχνά εμετό, ή επειδή έχει κάποια ασθένεια. Μπορεί επίσης να μη σιτίζεται σωστά απο τα άτομα που φροντίζουν το παιδί ή να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ψυχολογικής φύσης και να αποφεύγει το φαγητό. 

Αυξημένη κατανάλωση ενέργειας: Συνήθως συμβαίνει λόγω κάποιας πάθησης ή ασθένειας, οπότε και εμφανίζεται αυξημένη απώλεια θρεπτικών συστατικών ή μη σωστή απορρόφηση αυτών. Επίσης μπορεί το παιδί να είναι υπερκινητικό ή να καταναλώνει πολλές θερμίδες λόγω ενασχόλησης με κάποιο άθλημα.

Πότε να ανησυχήσετε...

Όταν η καμπύλη ανάπτυξης του παιδιού δεν ανεβαίνει αλλά παραμένει επίπεδη για αρκετούς μήνες τότε θα πρέπει να ανησυχήσετε. Υπάρχει πιθανότητα να υπολείπεται ένα παιδί μόνο στο βάρος ή και στο ύψος οπότε θα πρέπει να διερευνηθεί απο το γιατρό η ύπαρξη κάποιας ασθένειας.
Πρακτικά, όταν βλέπετε ότι το παιδί συνεχίζει και φοράει τα ίδια ρούχα για αρκετό καιρό ή όταν βλέπετε να διαγράφονται τα πλευρά του στο σώμα του (παρατηρήστε το όταν είναι γυμνό) τότε πιθανότατα το παιδί δεν αναπτύσσεται όπως θα έπρεπε-απευθυνθείτε άμεσα στον παιδίατρο σας.

Τί να κάνετε για να το αντιμετωπίσετε

  • Προσφέρετε ποικιλία τροφίμων και γευμάτων. Έτσι, και θα προσλάβει το παιδί περισσότερα θρεπτικά συστατικά και θα του κινήσετε το ενδιαφέρον για το φαγητό, ώστε να φάει περισσότερο.
  • Σερβίρετε μικρότερες μερίδες. Το στομαχάκι του παιδιού πολλές φορές δεν ανέχεται μεγάλη ποσότητα φαγητού. Μοιράστε τα γεύματα μέσα στην ημέρα ώστε να τρώει περισσότερες φορές.
  • Μην προσφέρετε υγρά μαζί με τα γεύματα γιατί τα παιδιά φουσκώνουν εύκολα και δε θα φάνε όσο φαγητό πρέπει, Ενδιάμεσα στα γεύματα δώστε του ροφήματα πλούσια σε θερμίδες, όπως π.χ. γάλα πλήρες σε λιπαρά σα smoothie μαζί με φρούτα.
  • Επιλέξτε τρόφιμα πλούσια σε θερμίδες (κρέας, λιπαρά ψάρια, λιπαρά τυριά). Συνοδέψτε το φαγητό με αρκετά υγιεινά λιπαρά, όπως π.χ. το ελαιόλαδο
  • Μην πιέζετε το παιδί να φάει γιατί τότε θα έχετε το αντίθετο αποτέλεσμα. Μπορεί πραγματικά εκείνη την ώρα να μην έχει την επιθυμητή όρεξη, προσπαθήστε αργότερα.  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2019

Έλλειψη βιταμίνης D στα παιδιά

Τελευταία γίνεται πολύ συζήτηση για αυτή τη σημαντική βιταμίνη και το ρόλο της στην πρόληψη διάφορων χρόνιων ασθενειών, όπως είναι τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης και η υπέρταση αλλά και διαφόρων μορφών καρκίνου. 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι είναι μεγάλος ο αριθμός των παιδιών και των εφήβων που παρουσιάζουν ανεπάρκεια είτε έλλειψη βιταμίνης D, οπότε αναζητούνται τρόποι για να μπορέσει να αυξηθεί η πρόσληψη. 

Γιατί είναι σημαντική; 

Η βιταμίνη D είναι απολύτως απαραίτητη για την ομαλή υγεία των οστών. Προάγει την απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου και βοηθά στην απόθεση αυτών των στοιχείων στα οστά και στα δόντια. Ενισχύει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα και συμβάλλει στην καλή ανάπτυξη των κυττάρων.

Πού βρίσκεται;

Λίγα τρόφιμα περιέχουν επαρκείς ποσότητες της βιταμίνης και συνήθως τα παιδιά δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες απο αυτά. Παραδείγματα τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη D είναι:λιπαρά ψάρια (π.χ. τόνος), κρόκος απο το αβγό, συκώτι, μαργαρίνη και κάποια τρόφιμα εμπλουτισμένα (π.χ. βρεφικό γάλα και δημητριακά πρωινού). 

Ούτως ή άλλως η ποσότητα που λαμβάνεται μέσω των τροφών είναι πολύ μικρή κι ο βασικός τρόπος πρόσληψης της βιταμίνης είναι η σύνθεσή της με την έκθεση του δέρματος για λίγα λεπτά στον ήλιο.

Ποιά παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο;

  • Παιδιά με σκουρόχρωμη επιδερμίδα. 
  • Παιδιά των οποίων το δέρμα δεν εκτίθεται αρκετή ώρα στον ήλιο
  • Μωρά που έχουν γεννηθεί πρόωρα
  • Τα παιδιά που θηλάζουν κι επιπλέον έχουν κι ένα απο τα ανωτέρω χαρακτηριστικά
  • Όσα παιδιά έχουν παθήσεις ή νοσήματα που εμποδίζουν την απορρόφηση της βιταμίνης (ασθένειες ήπατος και νεφρών, κυστική ίνωση, κοιλιοκάκη, νόσο Crohn κ.α.)
Ποιά είναι τα συμπτώματα της έλλειψης;

  • Πόνοι στα οστά και στους μύες
  • Ραχίτιδα και οστεομαλακία (μαλακά κι εύκαμπτα οστά)
  • Χαμηλό ασβέστιο στο αίμα που μπορεί να οδηγήσει σε μυικές κράμπες και σπασμούς, ιδιαίτερα σε πολύ μικρά παιδιά
  • Επιβράδυνση στην ανάπτυξη
  • Μη ομαλή ανάπτυξη (π.χ. καθυστέρηση στο περπάτημα)
Αντιμετώπιση

Η συνήθης αντιμετώπιση, ειδικά όταν τα επίπεδα της βιταμίνης είναι πολύ χαμηλά, είναι η λήψη συμπληρωμάτων. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί και διαφορετικοί τύποι της βιταμίνης-κάποια απο τα σκευάσματα είναι πολύ ισχυρά. Γι αυτό είναι αναγκαίο να λάβει το παιδί συμπλήρωμα μόνο μετά απο ιατρική εξέταση και πάντα με τη σύσταση γιατρού.

Επειδή η θεραπεία είναι μακροχρόνια, απο τη στιγμή που τα επίπεδα της βιταμίνης φτάσουν στις επιθυμητές τιμές, θα πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε να παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο. Γι αυτό χρειάζεται τακτική ιατρική παρακολούθηση.

Τα παιδιά με έλλειψη σε βιταμίνη D πρέπει να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες ασβεστίου απο τη δίαιτα. Οπότε η κατανάλωση 2 τουλάχιστον μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων  (γάλα, γιαούρτι, τυρί) είναι απαραίτητη, ανάλογα και την ηλικία του παιδιού.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Michie C. et al. Managing vitamin D deficiency in children. London Journal of Primary Care 2010;3:31-6

Yeon Lee J., et al. A Review on Vitamin D Deficiency Treatment in Pediatric Patients. J Pediatr Pharmacol Ther 2013;18(4):277-291 




Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2019

Σκελετική υγεία των αθλητών:ο ρόλος της διατροφής

Η σκελετική υγεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη συνολική υγεία ενός αθλητή. Κάθε ασκούμενος, σε οποιαδήποτε ηλικία κι αν βρίσκεται θα πρέπει να φροντίζει για την καλή υγεία των οστών του. Το "χτίσιμο" και η διατήρηση μιας υγιούς σκελετικής μάζας είναι καθοριστική για να συνεχίσει ο αθλητής να ασκείται απρόσκοπτα ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.

Η οστική πυκνότητα φτάνει στο μέγιστο όριο της κατά την ενηλικίωση και αρχίζει να μειώνεται αισθητά μετά τα 50, ειδικά για τις γυναίκες η εμμηνόπαυση είναι σημείο αναφοράς, μετά από το οποίο η υγεία των οστών επηρεάζεται σημαντικά. 

Άσκηση και σκελετική υγεία

Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα είναι εκείνη που αυξάνει και την οστική μάζα και τη μυική δύναμη ταυτόχρονα. Αντιθέτως, η καθιστική ζωή είναι καθοριστικός παράγοντας για την οστεπόρωση κι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πτώσης και καταγμάτων. 

Μελέτες έχουν δείξει ότι μια ποικιλία από διαφορετικές ασκήσεις είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για τη σκελετική υγεία. Τα καλύτερα αποτελέσματα προκύπτουν όταν συνδυάζονται ασκήσεις αερόβιες με ασκήσεις αντίστασης (βάρη). Επίσης η άσκηση έχει το ίδιο θετικό αποτέλεσμα στην υγεία των οστών είτε γίνεται συνεχόμενα είτε σε μικρότερες περιόδους (διαλειμματική άσκηση). 

Ο ρόλος της διατροφής

Δύο είναι εκείνα τα βασικά στοιχεία στη διατροφή των αθλητών που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία των οστών, η βιταμίνη D και το ασβέστιο. 

Η βιταμίνη D είναι σημαντική για έναν αθλητή όχι μόνο για τη σκελετική του υγεία αλλά και για την αθλητική του απόδοση και για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μια έλλειψη στη συγκεκριμένη βιταμίνη θέτει τον αθλητή σε αυξημένο κίνδυνο για κατάγματα, μυϊκούς τραυματισμούς και αναπνευστικές λοιμώξεις. 

Αναγκαία για την οστική ανάπτυξη, την οστική πυκνότητα αλλά και την ανακατασκευή των οστών, η βιταμίνη D κατέχει κεντρικό ρόλο στο μεταβολισμό του ασβεστίου στο σώμα. 

Πηγές βιταμίνης D είναι τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά και τα αβγά. Η διαιτητική πρόσληψη της βιταμίνης αυτής συνεισφέρει σε μικρό βαθμό στις συνολικές ανάγκες του αθλητή, καθώς η βασική πηγή βιταμίνης D παρέχεται στον οργανισμό μέσω της αλληλεπίδρασης του δέρματος με την ηλιακή ακτινοβολία. Η παραγωγή της βιταμίνης μέσω αυτής της διαδικασίας επηρεάζεται σημαντικά από την ηλικία του αθλητή, τη γεωγραφική περιοχή όπου διαμένει, την εποχή αλλά και τον τύπο του δέρματος. 

Οι ημερήσιες συνιστώμενες προσλήψεις για το ασβέστιο είναι 1300mg στην εφηβεία, 1000mg για τους ενήλικες και 1200mg για τα άτομα άνω των 50 ετών. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι η ιδανική πηγή ασβεστίου, αφού σε αυτά τα τρόφιμα το ασβέστιο έχει υψηλή βιοδιαθεσιμότητα (απορροφάται ευκολότερα και καλύτερα). Επιπλέον το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί είναι τρόφιμα μεγάλης θρεπτικής αξίας και περιλαμβάνουν κι άλλα στοιχεία απαραίτητα για την καλή υγεία των οστών, όπως είναι το μαγνήσιο. 

Το ασβέστιο θα πρέπει να προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής και να αποφεύγονται τα συμπληρώματα καθώς έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης πέτρας στα νεφρά αλλά και εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ο κίνδυνος αυτός παραμένει υπαρκτός ακόμα και με την πρόσληψη χαμηλών δόσεων συμπληρωματικού ασβεστίου (500mg/ημερησίως). Αντιθέτως, μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο δεν εμπεριέχει παρόμοιους κινδύνους. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή: Goolsby MA., Boniquit N. Bone Health in Athletes: The Role of Exercise, Nutrition and  Hormones.  Sports Health. 2016;9(2):108-117















Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2019

Πίτσα:πόσο κακό (ή καλό) κάνει;

Η πίτσα είναι ένα φαγητό λατρεμένο-δύσκολα θα βρεθεί κάποιος που να μην έχει την πίτσα ως ένα από τα αγαπημένα του φαγητά. Από την άλλη, οι περισσότεροι τη θεωρούν ένα κακό τρόφιμο και πιστεύουν ότι το το να τρως πίτσα είναι μια άκρως ανθυγιεινή συνήθεια...

Η αλήθεια είναι ότι η πίτσα (όπως και τα περισσότερα τρόφιμα) δεν είναι από μόνη της ένα κακό φαγητό. Το αν θα μας ωφελήσει ή θα μας βλάψει εξαρτάται από το πώς επιλέγουμε να την τρώμε αλλά και το πόσο συχνά την καταναλώνουμε. Είναι λοιπόν στο χέρι μας να κάνουμε την πίτσα ένα άκρως υγιεινό γεύμα.

Για να γίνει λοιπόν η πίτσα πιο ελαφριά (με λιγότερες θερμίδες) και πιο υγιεινή :

Αποφύγετε:

  1. Τα αλλαντικά. Δεν υπάρχει υγιεινό αλλαντικό, ακόμα κι αν είναι light (με λίγες θερμίδες)
  2. Τη λευκή σάλτσα. Έχει πολύ περισσότερα λιπαρά και κακής ποιότητας
  3. Την αφράτη ζύμη. Έχει σχεδόν τις διπλάσιες θερμίδες από τη λεπτή ζύμη ενώ θυμίζει περισσότερο ψωμί παρά ζύμη πίτσας. Προτιμήστε ένα σάντουϊτς αν πεινάτε πολύ!
  4. Τα μεγάλα μεγέθη. Μια κλασική πίτσα 26 εκατοστών είναι κατάλληλη για 2-3 άτομα Εάν είστε μόνος καλύτερα να επιλέξετε ατομική πίτσα, για να μην ξεφύγετε στην ποσότητα. Εννοείται ότι η πίτσα "γίγας" απευθύνεται σε μια παρέα ατόμων!
  5. Το extra τυρί. Η πίτσα που έχει επιπλέον τυρί (είτε στη ζύμη είτε από πάνω) φορτώνει το γεύμα σας με επιπλέον θερμίδες και κορεσμένα λιπαρά
  6. Την πίτσα "special". Οι πολλοί και διαφορετικοί συνδυασμοί υλικών (πολλά τυριά, αλλαντικά διάφορα όπως μπέικον-πεπερόνι-λουκάνικο κλπ, η κέτσαπ ως σάλτσα) καθιστούν την πίτσα οπωσδήποτε ένα άκρως ανθυγιεινό φαγητό
  7. Τις έτοιμες προπαρασκευασμένες πίτσες. Εκτός από τις έτοιμες κατεψυγμένες πίτσες υπάρχουν κι έτοιμες ζύμες, στις οποίες απλά προσθέτεις τα υλικά. Και στις 2 περιπτώσεις περιέχονται στα τρόφιμα αυτά πολλά συντηρητικά και χημικά πρόσθετα

Προτιμήστε:

  1. Πίτσα με λαχανικά. Η προσθήκη λαχανικών στην πίτσα ενισχύει πολύ το γευστικό αποτέλεσμα (ειδικά η πιπεριά, το κρεμμύδι και η φρέσκια ντομάτα)
  2. Κόκκινη σάλτσα. Η κλασική σάλτσα της πίτσας είναι και η καλύτερη επιλογή αφού φτιάχνεται απλά με ντομάτα, ελαιόλαδο και μυρωδικά
  3. Λεπτή-τραγανή ζύμη. Αποδίδει λιγότερες θερμίδες από την αφράτη ενώ δε βαραίνει το στομάχι, αφού η πέψη της είναι πολύ πιο γρήγορη
  4. Κανονική μερίδα. Η πίτσα είναι ένα πλήρες γεύμα κι έτσι θα πρέπει να αντιμετωπίζεται. Εάν θέλετε να φάτε την πίτσα ως σνάκ ή ελαφρύ γεύμα τότε επιλέξτε πολύ μικρότερη ποσότητα
  5. Απλά υλικά. Μια απλή πίτσα με λαχανικά και λίγο τυρί είναι αρκετή να σας χορτάσει αλλά και να σας ικανοποιήσει γευστικά. Δε χρειάζονται υπερβολές στην επιλογή των υλικών 
  6. Τις σπιτικές πίτσες. Εκτός από την σπιτική εξίσου καλή επιλογή είναι το να παραγγείλουμε από ένα εστιατόριο που παρασκευάζει πίτσα με φρέσκα υλικά, κατά προτίμηση σε παραδοσιακό φούρνο, και τηρεί τους κανόνες υγιεινής τροφίμων. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc








Πέμπτη 3 Ιανουαρίου 2019

Αλμυρά κεκάκια με τυριά και λαχανικά

Μια εναλλακτική πρόταση για ένα υγιεινό και νόστιμο σνακ. Εύκολα στο μαγείρεμα, βολικά και πρακτικά για πολλές χρήσεις: το σχολείο, το γραφείο, την εκδρομή, το πάρτι κλπ


               Υλικά* (18 κεκάκια)

                   2 κολοκυθάκια
                      1 πιπεριά 
                     1 κρεμμύδι
                       3 αβγά
              3/4 φλυτζ. ελαιόλαδο
          1 3/4 φλυτζ. αλεύρι φαρίνα
              1 φλυτζ. κίτρινα τυριά
              1 φλυτζ. γάλα φρέσκο
                    αλάτι-πιπέρι






Εκτέλεση

Ψιλοκόβετε τα λαχανικά σε κυβάκια (ή τα τρίβετε στο χοντρό μέρος του τρίφτη).
Σε αντικολλητικό τηγάνι βάζετε τα λαχανικά με λίγο νερό και τα βράζετε για λίγα λεπτά να μαλακώσουν λίγο και να εξατμιστούν τα υγρά τους. Αφήνετε στην άκρη να κρυώσουν.
Χτυπάτε στο μίξερ (ή στο χέρι με το σύρμα) τα αβγά, προσθέτετε το ελαιόλαδο, βάζετε και το γάλα συνεχίζοντας το χτύπημα. Τέλος, ρίχνετε σταδιακά το αλεύρι. 
Αφού ομογενοποιηθεί το μίγμα βάζετε τα λαχανικά και τα τυριά, ανακατεύετε καλά. Αλατοπιπερώνετε και ισομοιράζετε το μίγμα σε 18 θήκες για κεκάκια.
Ψήνετε στους 160 βαθμούς στον αέρα για 25-30 λεπτά περίπου, ή μέχρι να φουσκώσουν και να ροδίσει ελαφρά η επιφάνειά τους. 
Αφήνετε λίγη ώρα να κρυώσουν και ξεφορμάρετε. 
Τρώγονται καλύτερα σε θερμοκρασία δωματίου ή κρύα. 


*Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διαφορετικά λαχανικά, ανάλογα την εποχή.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Κυριακή 26 Αυγούστου 2018

Ποιά η σημασία των γαλακτοκομικών στα παιδιά;

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί) αποτελούν μια βασική ομάδα τροφίμων η οποία έχει να προσφέρει πολλά οφέλη τόσο στα παιδιά όσο και στους εφήβους. Όμως η κατανάλωση γαλακτοκομικών τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αισθητά και τα περισσότερα παιδιά δεν καλύτπουν πλέον τις ανάγκες τους-ειδικότερα η διατροφή των εφήβων απέχει σημαντικά απο τις συστάσεις και φυσικά αυτό ισχύει και για τα γαλακτοκομικά. 

Αποτέλεσμα αυτής της ανεπάρκειας στην πρόσληψη των αναγκαίων γαλακτοκομικών είναι να εμφανίζονται προβλήματα στην ανάπτυξη αλλά και γενικότερα η υγεία των παιδιών και των εφήβων να επηρεάζεται αρνητικά. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Τι προσφέρουν τα γαλακτοκομικά στα παιδιά και πως σχετίζονται με τις διάφορες παθήσεις ή ασθένειες;

Οφέλη των γαλακτοκομικών

Πλήθος έγκυρων και αξιόπιστων μελετών καταδεικνύουν ότι τα παιδιά που καταναλώνουν τακτικά γαλακτοκομικά (σε σχέση με εκείνα που η διατροφή τους είναι ελλιπής σε αυτά):

  1. Εμφανίζουν πιο ομαλή ανάπτυξη (βάρος, ύψος, γνωστική λειτουργία)
  2. Προσλαμβάνουν ευκολότερα την απαιτούμενη ποσότητα πρωτεϊνών, η οποία είναι υψηλής βιολογικής αξίας 
  3. Εφοδιάζονται με τα απαραίτητα λιπαρά οξέα
  4. Καλύτπουν τις ανάγκες τους σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο,κάλιο, ψευδάργυρο, ιώδιο, βιταμίνες A, D, B2, B12
  5. Διατηρούν ένα φυσιολογικό βάρος
  6. Έχουν μια φυσιολογική οστική πυκνότητα, άρα έναν υγιή και δυνατό σκελετό
  7. Παρουσιάζουν πιο υγιή μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου
  8. Έχουν γενικότερα μια πιο ποιοτική διατροφή

Σχέση γαλακτοκομικών και σωματικού βάρους

Οι σχετικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί έχουν δείξει ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών δεν επηρεάζει αρνητικά το βάρος αλλά ούτε και αυξάνει το λίπος σώματος στα παιδιά και στους εφήβους. Μάλιστα σε κάποιες έρευνες φαίνεται ότι τα παιδιά και οι έφηβοι που πίνουν τακτικά γάλα και καταναλώνουν γιαούρτι αρκετές φορές την εβδομάδα διατηρούν πιο εύκολα ένα φυσιολογικό βάρος κι έχουν μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, σε σχέση με τα παιδιά που δεν τρώνε γιαούρτι και δεν πίνουν γάλα. 

Αυτό πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι η καζεϊνη, η βασική πρωτεϊνη του γάλακτος, έχει την ιδιότητα να διασπάται και να απελευθερώνεται σταδιακά στην κυκλοφορία του αίματος, κρατώντας σταθερό το ζάχαρο για περισσότερη ώρα και διατηρώντας κατ αυτόν τον τρόπο την αίσθηση του κορεσμού για περισσότερο χρόνο. 
Επίσης, όσα παιδιά δεν πίνουν γάλα, συνήθως πίνουν πολλούς χυμούς, αναψυκτικά και άλλα ροφήματα πλούσια σε ζάχαρη. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνονται οι θερμίδες που λαμβάνουν και να οδηγούνται έτσι σταδιακά σε αυξημένο σωματικό βάρος. 

Σχέση γαλακτοκομικών και άλλων παθήσεων

Έχει βρεθεί ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών συνδέεται με ελαττωμένη αρτηριακή πίεση, αυτό αποδίδεται στην ευεργετική αναλογία πρωτεϊνών και πεπτιδίων που βρίσκονται στο γάλα. 

Επίσης όσα παιδιά τρώνε γιαούρτι, τυρί και πίνουν γάλα παρουσιάζουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς σε σχετικές μελέτες βρέθηκε ότι παρουσιάζουν χαμηλότερα τριγλυκερίδια, ολική και LDL χοληστερίνη και σπλαχνικό λίπος. 

Επιπλέον, η συχνή κατανάλωση γαλακτοκομικών σχετίζεται με καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου στο αίμα, αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. 

Συνιστώμενη ποσότητα

Τα παιδιά απο 2-8 ετών συστήνεται να καταναλώνουν 2 μερίδες γαλακτοκομικών ημερησίως. Απο την ηλικία των 2 ετών τα γαλακτοκομικά καλό είναι να είναι ημιαποβουτυρωμένα, για να αποφεύγεται η μεγάλη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών. 
Στις ηλικίες 9-18 ετών η πρόσληψη γαλακτοκομικών συστήνεται να είναι 3 εώς 4 μερίδες την ημέρα, ανάλογα και με τη φυσική δραστηριότητα του παιδιού ή την ενασχόλησή του με κάποιο άθλημα. 

Μια μερίδα γαλακτοκομικών αντιστοιχεί σε 1 φλιτζάνι γάλα (250ml), ή 1 κεσεδάκι γιαούρτι (180-200γρ.) ή 1 μικρό κομμάτι τυρί (30γρ.)   


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία :

Spence LA., et al. The Role of Dairy Products in Healthy Weight and Body Composition in Children and Adolescents. Current Nutrition & Food Science. 2011;7:40-49

Moreno LA., et al. Diary products, yogurt consumption, and cardiometabolic risk in children and adolescents. Nutrition Reviews 2015;73(S1):8-14

Dror DK., Allen LH. Dairy product intake in children and adolescents in developed countries:trends, nutritional contribution, and a review of association with health outcomes. Nutr Rev 2014;72(2):68-81

Funtikova A., et al. Impact of diet on cardiometabolic health in children and adolescents. Nutrition Journal 2015;14:118


















 

Σάββατο 18 Αυγούστου 2018

Εναλλακτική αλευρόπιτα (συνταγή)

Η αλευρόπιτα είναι μια πολύ εύκολη όσο και γευστική πίτα, χωρίς φύλλο, που φτιάχνεται γρήγορα, είναι χορταστική κι αποτελεί ένα πλήρες γεύμα. Είναι παραδοσιακή Ζαγορίτικη συνταγή, ωστόσο η συγκεκριμένη "εναλλακτική" εκδοχή της είναι σαφώς πιο υγιεινή αφού έχει αντικατασταθεί το βούτυρο με ελαιόλαδο και η φέτα με αντίστοιχο light τυρί.


                          Υλικά

     1 ποτήρι αλεύρι για όλες τις χρήσεις

          1 ποτήρι φρέσκο γάλα 1,5%

                          1 αβγό

              4 κουταλιές ελαιόλαδο

        1 ποτήρι τυρί τύπου φέτα light

                     αλάτι-πιπέρι


Εκτέλεση 

Ανάβετε το φούρνο στους 200 βαθμούς και βάζετε μέσα ένα ρηχό ταψί 30 εκ. (άδειο) να κάψει. (Με αυτό τον τρόπο δε θα σας κολλήσει η πίτα στο ταψί).
Ετοιμάζετε το μίγμα για την πίτα:σε μπολ χτυπάτε το αβγό μ ένα σύρμα, προσθέτετε το γάλα, συνεχίζοντας το χτύπημα και τέλος ρίχνετε το αλεύρι σταδιακά. Πρέπει να σχηματιστεί ένας ομοιογενής χυλός. Αλατοπιπερώνετε. 
Βγάζετε το ταψί απο το φούρνο (με προσοχή επειδή καίει πολύ...) και ρίχνετε το μισό ελαιόλαδο, κουνάτε λίγο το ταψί να πάει παντού. Αδειάζετε το μίγμα-χυλό και απο πάνω σκορπίζετε το τυρί θρυμματισμένο, έτσι ώστε να απλωθεί σε όλη την επιφάνεια. Τέλος, περιχύνετε με το υπόλοιπο ελαιόλαδο και ξαναβάζετε το ταψί στο φούρνο. 
Χαμηλώνετε τη θερμοκρασία στους 170-180 βαθμούς και ψήνετε μέχρι να ροδίσει καλά η επιφάνεια (χρειάζονται περίπου 30 λεπτά, ανάλογα και το φούρνο).
Αφήνετε λίγο να κρυώσει και κόβετε σε κομμάτια. 
Τρώγεται ζεστή ή κρύα το ίδιο ευχάριστα!


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc