Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδικη Διατροφη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδικη Διατροφη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 30 Απριλίου 2023

Ραντεβού στο dailynutrition.gr ....


 

Αγαπητοί αναγνώστες,

Πριν απο 6 χρόνια αποφάσισα να δημιουργήσω αυτή τη σελίδα με στόχο την έγκυρη ενημέρωση σε θέματα διατροφής και υγείας. Όλα αυτά τα χρόνια η δουλειά αυτή αγκαλιάστηκε κι αγαπήθηκε απο το κοινό, όπως αποδεικνύεται απο το γεγονός ότι αρκετά άρθρα βρέθηκαν ψηλά στις αναζητήσεις, πολλοί απο εσάς φτιάξατε τις συνταγές που σας πρότεινα και υιοθετήσατε κάποιες απο τις συμβουλές. Θέλω να σας ευχαριστήσω πραγματικά για αυτή την αποδοχή και τα μηνύματα στήριξης που λάμβανα όλο αυτό τον καιρό. 

Η επιστήμη της διατροφής διαρκώς εξελίσσεται και το ίδιο οφείλουμε να κάνουμε κι εμείς που την υπηρετούμε. Ήρθε λοιπόν η στιγμή να περάσουμε στο επόμενο βήμα..Απο τον Απρίλη του 2023 θα βρίσκεται σε λειτουργία η νέα, επίσημη, ιστοσελίδα του Daily Nutrition. Είναι μια νέα προσπάθεια, που δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπ όψιν τις σύγχρονες ανάγκες στον τομέα της διατροφής-διαιτολογίας. 

Στη νέα ιστοσελίδα μου θα βρίσκετε απο εδώ και στο εξής ό,τι χρειάζεστε για τη διατροφή σε συνάρτηση με την υγεία, τις ανάγκες του παιδιού, την άσκηση καθώς και νόστιμες, εύκολες και θρεπτικές συνταγές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. 

Θα έχετε την ευκαιρία να με γνωρίσετε καλύτερα, μέσα απο αναλυτικό βιογραφικό. θα δείτε το εύρος των υπηρεσιών που καλύπτει ένας διαιτολόγος (πέρα απο την απώλεια βάρους), θα ενημερώνεστε για τις πρόσφατες εξελίξεις και την επικαιρότητα στην επιστήμη της διατροφής μέσα απο σχετικά άρθρα και τέλος, θα βρείτε απαντήσεις στις πιο συχνές απορίες σας.   

Μπορείτε να δείτε τη νέα σελίδα εδώ 

Το παρόν blog θα συνεχίσει να είναι διαθέσιμο προς ανάγνωση αλλά χωρίς περαιτέρω ενημέρωση..

Σας ευχαριστώ και πάλι και σας δίνω "ραντεβού" στο dailynutrition.gr


Αθανασία Κακλαμάνου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2022

Δημητριακά πρωινού για παιδιά: υγιεινά ή όχι;

Τα δημητριακά είναι ένα τρόφιμο πολύ δημοφιλές στα παιδιά κι αποτελεί τη βάση του πρωινού για όσα παιδιά τρώνε πρωινό. Στην ουσία είναι δημητριακά που είναι επεξεργασμένα με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να είναι έτοιμα για κατανάλωση-συνήθως χρειάζεται να προσθέσει κανείς μόνο γάλα κι έχει έτσι ένα πλήρες πρωινό γεύμα. 

Παραδοσιακά τα δημητριακά πρωινού ήταν ένα τρόφιμα πλούσιο σε υδατάνθρακες και φυτικές ίνες και χαμηλό σε λιπαρά. Τα περισσότερα απο αυτά είναι εμπλουτισμένα σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία (πχ σίδηρο). Τα τελευταία χρόνια όμως πολλά απο τα προϊόντα που εμφανίζονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ ενώ αναφέρουν ότι είναι υγιεινά και κατάλληλα για παιδιά, τελικά (με μια γρήγορη ανάλυση των συστατικών τους) δεν πληρούν τις προδιαγραφές ώστε να χαρακτηρίζονται ως "υγιεινά". 

Δημητριακά πρωινού και υγεία των παιδιών

Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που καταναλώνουν δημητριακά πρωινού έχουν καλύτερη ποιοτικά διατροφή σε σχέση με τα παιδιά που δεν καταναλώνουν δημητριακά στο πρωινό τους. Ειδικότερα, παιδιά κι έφηβοι που τρώνε δημητριακά πρωινού προσλαμβάνουν 60% περισσότερη βιταμίνη D, 52% περισσότερη βιταμίνη Α, 15% περισσότερο ασβέστιο, 71% περισσότερο σίδηρο και 8% περισσότερο κάλιο. Εάν προσέθεταν και γάλα στα δημητριακά τότε η πρόσληψη βιταμίνης D κι ασβεστίου ήταν ακόμα μεγαλύτερη. Σε άλλες σχετικές μελέτες φάνηκε ότι τα δημητριακά πρωινού είναι η κύρια πηγή φυτικών ινών για τα παιδιά, συνεισφέροντας σχεδόν το 50% των ινών που ένα παιδί έχει ανάγκη. Όταν δε τα δημητριακά περιέχουν βρώμη, τότε η πρόσληψη φυτικών ινών κι άλλων θρεπτικών συστατικών είναι ακόμα μεγαλύτερη.  

Φαίνεται ότι τα παιδιά που καταναλώνουν δημητριακά πρωινού έχουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας διατηρώντας ένα χαμηλότερο σωματικό βάρος σε σχέση με παιδιά που δεν καταναλώνουν πρωινό είτε δεν καταναλώνουν δημητριακά στο πρωινό τους. Οι φυτικές ίνες που περιέχουν τα δημητριακά πρωινού προστατεύουν απο την εμφάνιση διαβήτη και υπέρτασης οπότε συμβάλλουν στην καλή υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Ναί μεν, αλλά...

Τα οφέλη των δημητριακών είναι εμφανή όταν επιλέγεται ένα προϊόν πλούσια σε φυτικές ίνες, χαμηλό σε ζάχαρη και κρυμμένη ζάχαρη και χαμηλό επίσης σε λιπαρά. Δυστυχώς τα περισσότερα δημητριακά που βρίσκονται στην αγορά σήμερα (κι ειδικά αυτά που προορίζονται για παιδιά) δεν έχουν τη σύσταση εκείνη που μπορεί να είναι ωφέλιμη, καθώς είναι πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι, λιπαρά και πολύ φτωχά σε φυτικές ίνες. Ειδικά τα σοκολατένια, που είναι και η προτίμηση των περισσοτέρων παιδιών, είναι απο τα χειρότερα ποιοτικά και τα λιγότερο θρεπτικά. 

Τελικά το παιδί να τρώει δημητριακά στο πρωινό του; Ναί, αλλά θα πρέπει το προϊόν να έχει επιλεγεί με προσοχή, έτσι ώστε να είναι όσο πιο υγιεινό γίνεται. Υπάρχουν και τέτοια δημητριακά πρωινού στην αγορά, είναι λίγα, αλλά υπάρχουν. Αρκεί να κοιτάξετε τα συστατικά τους και τη διατροφική ετικέτα-εκεί θα δείτε τελικά εάν το προϊόν αυτό είναι κατάλληλο. 

Επιλέγοντας τα κατάλληλα δημητριακά

  1. Επιλέξτε δημητριακά ολικής άλεσης. Κοιτάξτε τα συστατικά ούτως ώστε τα συστατικά ολικής άλεσης να καλύπτουν τουλάχιστον το 50-60% του συνόλου των δημητριακών.
  2. Διαβάστε την ετικέτα του προϊόντος. Τα 3 πρώτα συστατικά είναι εκείνα τα οποία περιέχονται στη μεγαλύτερη ποσότητα. Εάν στα συστατικά δείτε πολλές άγνωστες λέξεις τις οποίες δε μπορείτε να αναγνωρίσετε είναι καλύτερα να μην αγοράσετε το προϊόν.
  3. Προκειμένου να επιλέξετε ένα προϊόν χαμηλό σε ζάχαρη επιλέξτε εκείνο που έχει 10 ή λιγότερα γραμμάρια απλά ζάχαρα ανά 100γρ τροφίμου. Συνήθως σε αυτά αναγράφεται η ένδειξη "χωρίς προσθήκη ζάχαρης". 
  4. Επιλέξτε δημητριακά πλούσια σε φυτικές ίνες. Η ετικέτα θα πρέπει να γράφει 3 γραμμάρια τουλάχιστον φυτικών ινών ανά μερίδα προϊόντος. Συνήθως τέτοια δημητριακά περιέχουν βρώμη και ξηρούς καρπούς, ξηρά φρούτα κλπ 
  5. Προσέξτε να είναι χαμηλά σε αλάτι. Αυτό σημαίνει ότι η περιεκτικότητα θα πρέπει να είναι λιγότερη απο 0,5-1% σε αλάτι.
  6. Ελέγξτε την περιεκτικότητα σε λιπαρά, θα πρέπει να είναι λιγότερο απο 3 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών ανά 100γρ. 

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Williams PG. The Benefits of Breakfast Cereal Consumption: A Systematic Review of the Evidence Base. Adv Nutr 2014;5:6365-6735

Smith JD., Zhu Y., et al. Asoociation between Ready-to-Eat Ceral Consumption and Nutrient Intake, Nutritional Adequacy, and Diet Quality  among Infants, Toddlers and Children in the National Health and Nutrition Examination Survey 2015-2016. Nutrients 2019;11:1989

Legarre-Gimenez N., et al. Breakfast Characteristics and Their Association with energy, Macronutrients, and Food Intake in Children and Adolescents:A Systematic Review And Meta-Analysis. Nutrients 2020;12:2460

Fulgoni V., et al. Oatmeal-Containing Breakfast is Associated with Better Diet Quality and Higher Intake of Key Food Groups and Nutrients Compared to Other Breakfasts In Children. Nutrients 2019;11:964

Hunty A., et al. Doea Regular Breakfast Cereal Consumption Help Chlildren and Adolescents Stay Slimmer?A Sytematic Review and Meta-Analysis. Obes Facts 2013;6:70-85





Κυριακή 2 Ιανουαρίου 2022

Χρειάζεται το παιδί μου συμπλήρωμα διατροφής;

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μικρά παιδιά και οι έφηβοι λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής, σε μεγάλο βαθμό-πάνω απο το ένα τρίτο παιδιών ηλικίας άνω των 8 ετών θα πάρει κάποιο συμπλήρωμα. Συνήθως τα παιδιά αγοράζουν και καταναλώνουν συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων. 

Είναι απαραίτητα τα συμπληρώματα στα παιδιά και σε ποιές περιπτώσεις; Είναι ασφαλή και τί άλλο θα πρέπει να προσέξει ένας γονέας;

Πόσο αναγκαία είναι τα συμπληρώματα;

Οι συστάσεις διεθνών οργανισμών αναφέρουν ότι τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για την καλή υγεία των παιδιών και την υγιή τους ανάπτυξη θα πρέπει να λαμβάνονται απο τα τρόφιμα-άρα μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής. 

Ωστόσο υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου ένα παιδί δε μπορεί να προσλάβει όλα όσα χρειάζεται μόνο απο τη διατροφή οπότε και βρίσκεται σε κίνδυνο έλλειψης. Έτσι, όπως δείχνουν μελέτες, τα μικρά παιδιά δε μπορούν εύκολα να καλύψουν τις ανάγκες τους σε σίδηρο και ασβέστιο μέσα απο τα τρόφιμα. Επιπλέον, πολλά παιδιά έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν έλλειψη βιταμίνης D. 

Σε ποιές περιπτώσεις χρειάζεται το παιδί συμπλήρωμα;

Τα συμπληρώματα ενδείκνυται στις περιπτώσεις όπου έχει διαπιστωθεί έλλειψη σε κάποια βιταμίνη, μέταλλο ή ιχνοστοιχείο μέσα απο εξετάσεις. Η έλλειψη αυτή μπορεί να οφείλεται είτε σε μειωμένη πρόσληψη είτε σε μειωμένη απορρόφηση του στοιχείου αυτού. Επιπλέον, όταν το παιδί ακολουθεί μια δίαιτα που περιορίζει αρκετές ομάδες τροφίμων (πχ αυστηρή χορτοφαγία) είτε έχει διαγνωστεί με μια πάθηση ή ασθένεια τότε πιθανότατα θα χρειαστεί συμπλήρωμα διατροφής.  Τέλος, συμπληρώματα διατροφής συνήθως είναι αναγκαία όταν το παιδί δεν προσλαμβάνει ικανοποιητική ποσότητα τροφής (λόγω πχ μειωμένης όρεξης) ή όταν το παιδί λαμβάνει φάρμακα, για οποιοδήποτε λόγο. 

Προσοχή! Τα συμπληρώματα δεν είναι αθώα...

Ακόμα κι αν χρειαστεί το παιδί σας να πάρει κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να γίνει σε συνεννόηση με τον παιδίατρο και μετά απο σύστασή του. Ποτέ μην αγοράζετε συμπλήρωμα μόνο και μόνο επειδή ακούσατε κάπου ότι βοηθά. Τα συμπληρώματα όπως βοηθούν ένα παιδί όταν χρειάζεται έτσι μπορεί και να βλάψουν όταν λαμβάνονται χωρίς επίβλεψη.

Τα περισσότερα συμπληρώματα περιέχουν ποσότητες βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων που υπερβαίνουν κατά πολύ τις συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις οπότε μπορεί να δημιουργήσουν τοξικότητα προκαλώντας ήπια ή και σοβαρότερα συμπτώματα (διάρροια, ναυτία, πονοκεφάλους κα). Επιπλέον, κάποια ομοιοπαθητικά σκευάσματα αλλά και ορισμένα συμπληρώματα για αδυνάτισμα ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες σε όργανα (πχ ήπαρ) οπότε δεν πρέπει για κανένα λόγο να λαμβάνονται χωρίς ιατρική συμβουλή.

Τέλος, να θυμάστε να φυλάσσετε τα συμπληρώματα σε σημείο όπου δε μπορούν να προσεγγίσουν τα παιδιά.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία 

Martini L., Pecoraro L., et al. Appropriate and inappropriate vitamin supplementation in children. Journal of Nutrition Science 2020;9:e20,pp1-8

Smolinske S., et al. Dietary supplements in children. Pediatric Clinics of North America 2017;64(6):1243-1255

Bailey RL., et al. Do supplements improve micronutrient sufficiency in children and adolescents. J Pediatr 2012;161(5):837-842

Kang M., Kim DW., et al. The nutrition contribution of dietary supplements on total nutrient intake in children and adolescents. European Journal of Clinical Nutrition 2016;70:257-261  


Κυριακή 18 Ιουλίου 2021

Το παιδί μου δεν τρώει πρωινό..τί να κάνω;

Το πρωινό γεύμα είναι ένα απο πιο σημαντικά για τα παιδιά, τόσο για την υγεία τους όσο και για τη σωστή ανάπτυξη. 

Μελέτες δείχνουν ότι η παράλειψη του πρωινού αυξάνει τις πιθανότητες το παιδί να εμφανίσει παχυσαρκία αλλά και να μην καλύψει πλήρως τις ανάγκες του σε θρεπτικά συστατικά (πρωτεϊνες, ασβέστιο, βιταμίνες κλπ).

Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι το παιδί σπάνια τρώει πρωινό, ενώ η προσπάθειά τους να το πείσουν τις περισσότερες φορές είναι μάταιη.

Γιατί το παιδί δε θέλει να φάει το πρωί;

  • Δεν πεινάει! Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή έχει φάει αργά το βράδυ αρκετό φαγητό, οπότε το πρωί έχει λογικά μειωμένη όρεξη.
  • Δεν κοιμάται καλά. Ο επαρκής ύπνος είναι απαραίτητος κι αν το παιδί έχει μείνει άυπνο τη νύχτα ούτε όρεξη θα έχει ούτε και διάθεση-το να φάει το πρωί θα είναι το τελευταίο που θα θέλει να κάνει όταν σηκωθεί απο το κρεβάτι.
  • Δεν το έχει συνηθίσει! Όταν και η υπόλοιπη οικογένεια δεν τρώει πρωινό, τότε προφανώς το παιδί δεν το θεωρεί απαραίτητο ούτε και γνωρίζει τη σημασία του.
  • Δεν προλαβαίνει. Είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλά παιδιά που ξυπνούν τελευταία στιγμή για να ετοιμαστούν και να πάνε στο σχολείο. Οπότε στη βιασύνη τους να ντυθούν και να πάρουν μαζί τους τα απαραίτητα το φαγητό δεν είναι προτεραιότητα.
  • Δεν του αρέσει το γάλα! Όταν τα παιδιά απεχθάνονται το γάλα γενικότερα τότε δεν υπάρχει περίπτωση να το πιούν το πρωί που είναι ούτως ή άλλως πιεσμένα.
Τί μπορείτε να κάνετε

  • Σχεδιάστε τα γεύματα του παιδιού με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να υπάρχει ένα ελαφρύ βραδυνό, το οποίο να μην καταναλώνεται πριν τον ύπνο αλλά νωρίτερα
  • Κρατήστε ένα σταθερό ωράριο ύπνου βάζοντας τα παιδιά να κοιμηθούν την ίδια ώρα κάθε βράδυ και μην υποκύπτετε στις πιέσεις (πχ να δούν λίγο ακόμα τηλεόραση)
  • Καθιερώστε το πρωινό γεύμα ως το πρώτο πράγμα που θα κάνετε μαζί, ως οικογένεια μέσα στην ημέρα. Τρώγοντας όλοι μαζί στο τραπέζι, το παιδί θα κατανοήσει καλύτερα την αξία του πρωινού και θα του είναι πιο εύκολο να το εντάξει στην καθημερινότητά του βλέποντας τους γονείς του (που έχει ως πρότυπο) να υιοθετούν αυτή την τόσο υγιεινή συνήθεια
  • Βάλτε το ξυπνητήρι 10-15 λεπτά νωρίτερα ώστε να δώσετε χρόνο στο παιδί να ετοιμαστεί με λιγότερη πίεση και να έχει και 5-10 λεπτά για να γευτεί ένα πλήρες πρωινό
  • Δεν υπάρχει λόγος να πιέζετε το παιδί να πιεί το γάλα του, ούτε να φάει κάτι το οποίο έχει δοκιμάσει κι έχει απορρίψει επανειλημμένα. Δοκιμάστε να φτιάξετε ένα ελκυστικό σνακ ή μικρογεύμα που να τρώγεται εύκολα, γρήγορα κι ευχάριστα (για παράδειγμα σπιτική μπάρα δημητριακών, αυγοφέτες, σπιτικό κέικ ή μπισκότα με φρούτα και κομμάτια σοκολάτας)

Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc









Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2021

Πόσες φυτικές ίνες χρειάζεται ένα παιδί;

Η παρουσία φυτικών ινών στην καθημερινή διατροφή είναι πολύ σημαντική καθώς αυτές σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο για πολλές ασθένειες. Κι ενώ γνωρίζουμε αρκετά για την ποσότητα που πρέπει να καταναλώνει ένας ενήλικας, λιγότερο γνωστές είναι οι συστάσεις για τα παιδιά. 
Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι τα παιδιά δυσκολεύονται να καταναλώσουν τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.

Τί είναι οι φυτικές ίνες 

Πρόκειται για υδατάνθρακες οι οποίοι δε διασπώνται απο το πεπτικό σύστημα οπότε φτάνουν άθικτοι σχεδόν στο παχύ έντερο. Εκεί αφού υποστούν ζύμωση απο βακτήρια του εντέρου, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη φυσιολογία του, την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και το μεταβολισμό.

Υπάρχουν δυο τύπου φυτικών ινών, οι διαλυτές και οι αδιάλυτες. Τρόφιμα πλούσια σε ίνες είναι τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.   

Γιατί είναι τόσο σημαντικές για το παιδί

Οι φυτικές ίνες αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων απορροφώντας νερό οπότε και διευκολύνουν το έντερο να κάνει τις απαραίτητες κινήσεις και να αποβάλλει τα κόπρανα ευκολότερα. Εκτός απο την ανακούφιση που προσφέρουν απο τη δυσκοιλιότητα, οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στο γρηγορότερο κι ευκολότερο κορεσμό. Όταν στο φαγητό του παιδιού περιέχονται φυτικές ίνες τότε το παιδί θα χορτάσει και δε θα αναζητήσει σνακ και γλυκίσματα αμέσως μετά το φαγητό. 

Παράλληλα ο ρόλος των φυτικών ινών στην πρόληψη διάφορων ασθενειών και παθήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Μελέτες δείχνουν ότι διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη, παχυσαρκίας, υπέρτασης, καρδιακής προσβολής κι εγκεφαλικού επεισοδίου αλλά και παθήσεων του γαστρεντερικού. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους και βελτιώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος των παιδιών.

Πόσες φυτικές ίνες συστήνονται για τα παιδιά;

Επειδή οι σχετικές μελέτες στα παιδιά είναι λιγοστές, δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη σύσταση για τις φυτικές ίνες, στην οποία να συμφωνούν όλοι και να θεωρείται ως ο "χρυσός κανόνας".

Έτσι, οι συστάσεις διαφέρουν απο οργανισμό και απο χώρα σε χώρα κι εξαρτώνται σε κάθε περίπτωση απο την ηλικία του παιδιού, το φύλο και τις ενεργειακές ανάγκες κάθε παιδιού.

Η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνει τον εύκολο κανόνα: ηλικία παιδιού +5γραμμάρια. Μια δεύτερη σύσταση προτείνει 0,5γραμμάρια/Κιλό βάρους με ανώτατο όριο τα 30 γραμμάρια ινών. Μια άλλη σύσταση του οργανισμού τροφίμων και φαρμάκων (FDA) είναι τα 12 γραμμάρια ινών/1000 θερμίδες.

Απο την άλλη, οι συστάσεις της επιστημονικής επιτροπής του Ηνωμένου Βασιλείου είναι 15 γραμμάρια την ημέρα για παιδιά 2-5 ετών, 20γραμμάρια για παιδιά 5-11 ετών, 25 γραμμάρια για εφήβους 11-16 ετών και 30 γραμμάρια για εφήβους 16-18 ετών. Οι ανωτέρω συστάσεις αποτελούν το μέσο όρο και εξατομικεύονται περαιτέρω ανάλογα το φύλο αλλά και την κατάσταση υγείας του παιδιού.

  

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Edwards CA., Xie C., Garcia AL. Dietary fiber and health in children and adolescents. Proceedings of the Nutrition Society 2015;74:292-302

Korczak R.,et al. Dietary fiber and digestive heath in children. Nutrition Reviews 2017;Vol.75(4):241-259

Kranz S., et al. What Do We Know About Dietary Fiber Intake In Children and Health? The Effects of Fiber Intake on Constipation, Obesity, and Diabetes in Children. Adv Nutr 2012;3:47-53

  






  

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2020

Διατροφή για φοιτητές

Η διατροφή στα χρόνια της φοιτητικής ζωής αποτελεί μια πρόκληση που μόνο εύκολη δε μπορεί να χαρακτηριστεί για έναν φοιτητή-αυτό το γνωρίζω απο πρώτο χέρι καθώς υπήρξα κι εγώ φοιτήτρια μακριά απο το σπίτι μου για αρκετά χρόνια. 

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα των φοιτητών που επηρεάζει άμεσα τη διατροφή τους είναι η έλλειψη χρόνου. Επιπλέον, έχουν πολύ άγχος κατά περιόδους αφού βρίσκονται μακριά συνήθως απο τις οικογένειές τους κι αναλαμβάνουν πλέον αρκετές ευθύνες. 
Κι όμως! Με κάποια σχετική οργάνωση θα καταφέρεις κι εσύ, που βρέθηκες σε μια διαφορετική πόλη ως πρωτοετής φοιτητής, να έχεις μια υγιεινή διατροφή αν το θέλεις. Και τότε θα διαπιστώσεις ότι τρώγοντας υγιεινά αφενός θα νιώθεις καλύτερα κι αφετέρου θα έχεις καλύτερη επίδοση στα μαθήματα αλλά θα βελτιώσεις και τις αθλητικές σου επιδόσεις (αν τυχαίνει κι ασκείσαι).  

Πραγματικά, δεν είναι και τόσο δύσκολο όπως ίσως νομίζεις!

  1. Ξεκίνα με ένα καλό πρωινό. Όταν λέω καλό δεν εννοώ τυρόπιτα και σοκολατούχο γάλα! Είναι πολύ απλό να φτιάξεις στο σπίτι ένα τοστ (γλυκό ή αλμυρό) και να το πάρεις μαζί σου. Επίσης ένα ποτήρι γάλα είναι πάντα απαραίτητο και θα σε κρατήσει μακριά απο πείνα και διάθεση για τσιμπολογήματα αργότερα μέσα στην ημέρα. Εάν το βρίσκεις δύσκολο να ξυπνήσεις νωρίτερα για να ετοιμάσεις πρωινό πάρε απο το δρόμο ένα κουλούρι σουσαμένιο κι ένα φρεσκοστιμμένο χυμό φρούτων ή γάλα.
  2. Μην παραλείπεις γεύματα. Μην αφήνεις το στομάχι σου άδειο περισσότερο απο 4 ώρες. Οργάνωσε το πρόγραμμά σου έτσι ώστε να τρώς 3 γεύματα (πρωινό, γεύμα και δείπνο) αλλά και 2-3 σνακ/μικρογεύματα μέσα στην ημέρα, είτε βρίσκεσαι σπίτι είτε έξω. 
  3. Οργάνωσε την κουζίνα σου. Ακριβώς όπως το υπόλοιπο σπίτι έχει τα απαραίτητα (ντουλάπα, γραφείο, τηλεόραση, ψυγείο κλπ) έτσι και η κουζίνα σου καλό είναι να περιλαμβάνει κάποια βασικά για να κάνεις τη ζωή σου ευκολότερη με το φαγητό. Έτσι, φρόντισε να έχεις ένα φουρνάκι με 2 εστίες, ένα αντικολλητικό τηγάνι, μια δυο κατσαρόλες, ένα ταψί, ένα μπλέντερ ή επεξεργαστή τροφίμων που κόβει και πολτοποιεί. Μια τοστιέρα φαίνεται να είναι επίσης απαραίτητη, όπως και σπάτουλες και κουτάλες για χρήση μέσα στα μαγειρικά σκεύη.
  4. Πήγαινε για ψώνια! Κι αφού έχεις οργανώσει την κουζίνα σου τώρα χρειάζεσαι τρόφιμα! Καθιέρωσε μια ημέρα μέσα στην εβδομάδα που θα πηγαίνεις super market ή σε μανάβη-μπακάλη και θα προμηθεύεσαι φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, αβγά και υγιεινά σνακ που μπορείς να έχεις στο ντουλάπι για ώρα ανάγκης (ξηροί καρποί, μέλι, παξιμάδια, κριτσίνια κλπ). Επίσης μια δυο κονσέρβες με ψάρι, ντοματοχυμοί, ζυμαρικά, όσπρια και δημητριακά (πχ νιφάδες βρώμης) είναι τρόφιμα που δε χαλάνε και μπορούν να αποτελέσουν μια γρήγορη λύση για απλά γεύματα.
  5. Delivery? Όχι ευχαριστώ... Η εύκολη λύση όταν δεν έχεις χρόνο. Αν κάτσεις και το καλοσκεφτείς μέχρι να φτάσει το έτοιμο φαγητό απο το fast food εσύ θα έχεις φτιάξει μια ομελέτα ή θα έχεις ετοιμάσει ένα σάντουιτς ή θα έχεις κόψει μια σαλάτα. Κι ενώ το burger, το club sandwich, η γίγας πίτσα με απ όλα θα σε γεμίσουν με πολλές θερμίδες και κακά λιπαρά απειλώντας την υγεία κι επιβαρύνοντας τον οργανισμό σου, το γρήγορο γεύμα που θα έχεις επιμεληθεί εσύ θα είναι σε πολλά επίπεδα καλύτερο. Άσε που θα κάνεις κι οικονομία!
  6. Προσοχή στον καφέ. H φοιτητική ζωή έχει γίνει συνώνυμο με τη μεγάλη κατανάλωση καφέ, ειδικά στην εξεταστική περίοδο. Ένας ή δυο καφέδες μέσα στην ημέρα δεν αποτελούν πρόβλημα, εφόσον είναι κλασικοί καφέδες κι όχι τα ροφήματα-υπερπαραγωγή με σιρόπι, σαντιγύ, σοκολάτα κλπ. Η επιπλέον ποσότητα καφεϊνης όχι μόνο δε θα σε βοηθήσει αλλά θα σου δημιουργήσει νευρικότητα, ανησυχία, αυπνία και θα σου μειώσει την όρεξη για θρεπτικό φαγητό.
  7. Μην το παρακάνεις με το αλκοόλ.  Όταν θα βγούμε λογικό είναι να πιούμε ένα ποτό, όλοι το έχουμε κάνει ως φοιτητές. Όμως μην ξεχνάς ότι το αλκοόλ έχει πολλές θερμίδες, οπότε πίνοντας συχνά και μεγάλες ποσότητες αφενός θα αυξήσεις το βάρος σου αφετέρου διατρέχεις υψηλό κίνδυνο να αφυδατωθείς ή/και να έχεις σοβαρές στομαχικές ενοχλήσεις. Γι αυτό μην πίνεις ποτέ νηστικός και ενδιάμεσα φρόντισε να εναλλάσεις το ποτό με νερό.
  8. Ενυδάτωσου! Η έλλειψη νερού μπορεί να έχει ήπιες έως και σοβαρές επιπτώσεις στον οργανισμό σου. Έχε πάντοτε μαζί σου ένα θερμός με δροσερό νερό κι έχε το νού σου να πίνεις νερό καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας κι όχι μόνο όταν βρίσκεσαι σπίτι,
  9. Όχι στις ακραίες δίαιτες. Μη μπαίνεις στον πειρασμό να ακολουθήσεις μια μαγική δίαιτα ή μια διατροφή που αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, επειδή απλά το προτείνει κάποιος διάσημος ή ο οποιοσδήποτε δεν έχει κατάρτιση, πτυχίο κι άδεια άσκησης επαγγέλματος στη διατροφή. Εάν νομίζεις ότι πρέπει να χάσεις κιλά ή έχεις απορία για κάποια δίαιτα ή ειδική διατροφή απευθύνσου σε έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο-διαιτολόγο.
  10. Άσκηση κι επαρκής ύπνος. Μπορείς άνετα να παραμείνεις δραστήριος και ως φοιτητής. Περπάτησε, κάνε ποδήλατο, ξεκίνα μια νέα αθλητική δραστηριότητα. Αλλά μην παραλείπεις να ξεκουράζεσαι και να κοιμάσαι τουλάχιστον 7 ώρες την ημέρα, έτσι ώστε η ενεργητικότητα και η διάθεσή σου να βρίσκονται πάντα ψηλά. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc




Κυριακή 12 Απριλίου 2020

Παιδική παχυσαρκία: ποιός ο ρόλος των γονιών;

Ένας απο τους σημαντικότερους παράγοντες για την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας, αλλά και για την επιτυχή αντιμετώπισή της, είναι οι γονείς του παιδιού. 

Οι γονείς με τη στάση τους και τις αντιλήψεις τους επηρεάζουν σε καθοριστικό βαθμό τις διατροφικές συνήθειες και τη φυσική δραστηριότητα. 

Εάν οι γονείς δεν αναγνωρίσουν το υπερβολικό βάρος και την παιδική παχυσαρκία ως σοβαρό κίνδυνου για την υγεία πιθανό να το αγνοήσουν καθιστώντας δύσκολη τόσο την πρόληψη όσο και τη θεραπεία.

Δυστυχώς πολλοί γονείς θεωρούν ότι η παιδική παχυσαρκία είναι ένα κληρονομικό πρόβλημα, το οποίο προκαλείται απο κάποιο γονίδιο ή άλλο γενετικό παράγοντα. Δε συνειδητοποιούν (είτε το αποκρύπτουν) ότι οι δικές τους διατροφικές συνήθειες και το περιβάλλον που δημιουργούν γύρω απο το παιδί είναι βασικοί υπεύθυνοι για την κατάσταση αυξημένου σωματικού βάρους του παιδιού.

Τα συχνότερα λάθη των γονέων


  • Αγοράζουν και προσφέρουν στο παιδί ανθυγιεινά τρόφιμα
  • Σερβίρουν μεγάλες μερίδες στο παιδί
  • Μαγειρεύουν σπάνια στο σπίτι και μόνο ό,τι αρέσει στο παιδί 
  • Πιέζουν το παιδί να φάει, ακόμα κι όταν δεν πεινάει
  • Λείπουν αρκετές ώρες απο το σπίτι
  • Δε δημιουργούν ευχάριστο περιβάλλον την ώρα του φαγητού
  • Επιλέγουν καθιστικές δραστηριότητες αγνοώντας τη σημασία της άσκησης και της αυξημένης φυσικής δραστηριότητας γενικότερα
  • Δεν τρώνε οι ίδιοι υγιεινά, ούτε γυμνάζονται, λειτουργώντας ως αρνητικά πρότυπα

Όλα αυτά αποτελούν συνέπεια των αντιλήψεων των γονέων. Όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, οι γονείς (ειδικότερα οι μητέρες) υποεκτιμούν το βάρος των παιδιών. Συγκεκριμένα, θεωρούν ότι το παιδί τους έχει φυσιολογικό βάρος ενώ στην πραγματικότητα εκείνο είναι υπέρβαρο είτε παχύσαρκο. 
Επίσης πολλές φορές βλέπουμε γονείς να πιστεύουν ότι ένα παιδί με επιπλέον βάρος είναι πιο υγιές, οπότε αγνοούν τις συμβουλές του παιδίατρου ή/και του διατροφολόγου και ακολουθούν δικές τους θεωρίες, παρακινούμενες συχνά κι απο το οικογενειακό περιβάλλον (γιαγιάδες, θείες κλπ). 

Τι μπορείτε να κάνετε

Διασφαλείστε ότι στο καθημερινό τραπέζι θα υπάρχει ποικιλία τροφίμων απ όλες τις ομάδες. Ενθαρρύνετε την επιλογή υγιεινών φαγητών και σνάκ. 
Μην πιέζετε το παιδί να φάει, δώστε του χρόνο κι αφήστε το να επιλέξει εκείνο την ώρα που θα γευματίσει και την ποσότητα του φαγητού.
Οργανώστε περισσότερα οικογενειακά γεύματα σε χαλαρή ατμόσφαιρα προσφέροντας σε όλους το ίδιο φαγητό.
Ωθήστε τα παιδιά να ασχοληθούν με κάποιο άθλημα
Να είστε συνεπείς σε αυτά που λέτε και να κρατάτε τα όρια που βάζετε
Επισκεφθείτε ένα διατροφολόγο. Είναι ο ειδικός που θα ενημερώσει, θα αξιολογήσει και θα προτείνει λύσεις προσαρμοσμένες στην δική σας οικογένεια και τις ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Lin Tzou I, Feng-Chu N. Parental influence on childhood obesity :A review. Health 2012;4(12A):1464-1470

Halliday JA., et al. The relationship between family functioning and child and adolescent overweight and obesity:a systematic review. International Journal of Obesity 2014;38:480-493

Kumar S., et al. Review of Childhood Obesity: From Epidemiology, Etiology, and Comorbidities to Clinical Assessment and Treatment. Mayo Clin Proc 2017;92(2):251-265

childhood-obesity.gr 



Κυριακή 1 Μαρτίου 2020

Παστίτσιο με λαχανικά για παιδιά!

Τα παιδιά αποστρέφονται συνήθως τα λαχανικά είτε επιλέγουν να φάνε μόνο κάποια συγκεκριμένα  (π.χ. λάχανο, καρότο, ντομάτα) αποφεύγοντας όλα τα υπόλοιπα. 
Με αυτό το φαγητό, όπου τα λαχανικά συνδυάζονται με τα αγαπημένα για τα παιδιά ζυμαρικά, υπάρχουν πολλές πιθανότητες το παιδί σας να δοκιμάσει και να του αρέσει. 

Εάν φοβάστε ότι θα απομακρύνει τα κομματάκια λαχανικών απο το πιάτο του, μπορείτε εξαρχής να τα πολτοποιήσετε και μετά να τα μαγειρέψετε, έτσι δε θα φαίνονται και δεν θα έχετε αντιδράσεις! 


Υλικά (8 μερίδες)

1 πακέτο (500γρ.) κοραλάκι ή άλλο μικρό ζυμαρικό (π.χ. κοφτό μακαρονάκι)
4 πράσα, μόνο το λευκό μέρος
2 πιπεριές Φλωρίνης
7-8 μετρίου μεγέθους μανιτάρια
Ελαιόλαδο 
Αλάτι-πιπέρι
Μπεσαμέλ:
1 μεγάλο κουτί γάλα εβαπορέ με χαμηλά λιπαρά
1 κουτί νερό (μετρημένο στο κουτί του γάλακτος)
4 κουταλιές σούπας κορν φλάουρ
1 κουταλιά σούπας βούτυρο
αλάτι-πιπέρι
1 πρέζα μοσχοκάρυδο


Εκτέλεση

Ετοιμάζετε πρώτα τη μπεσαμέλ: σε μικρή κατσαρόλα βάζετε όλα μαζί τα υλικά και ανάβετε τη φωτιά σε μέτρια θερμοκρασία. Ανακατεύετε τακτικά με ένα σύρμα ή ξύλινη κουτάλα μέχρι η κρέμα να αρχίσει να πήζει-δε θέλουμε να είναι πολύ σφιχτή, όταν έχει πήξει ελαφρά σβήνετε τη φωτιά. Σκεπάζετε την κατσαρόλα κι αφήνετε στην άκρη.

Βράζετε τα ζυμαρικά σε αλατισμένο νερό 2 λεπτά λιγότερο απο όσο αναγράφει η συσκευασία τους. Σουρώνετε και περιχύνετε με λίγο ελαιόλαδο. Βάζετε σε ένα μπολ.
Ταυτόχρονα ετοιμάζετε και τα λαχανικά: Ψιλοκόβετε όλα τα λαχανικά και τα σοτάρετε για λίγα λεπτά σε αντικολλητικό τηγάνι με λίγο ελαιόλαδο μέχρι να μαλακώσουν ελαφρώς. Αλατοπιπερώνετε. Αποσύρετε απο τη φωτιά και τα ρίχνετε στο μπολ με τα ζυμαρικά. Προσθέτετε τη μισή ποσότητα απο τη μπεσαμέλ. Ανακατεύετε απαλά, να ενωθούν τα υλικά.  

Παίρνετε ένα ταψί ή ένα πυρίμαχο σκεύος και αλείφετε με λίγο ελαιόλαδο. Ρίχνετε το μίγμα των ζυμαρικών και στρώνετε με κουτάλι έτσι ώστε να έχει παντού το ίδιο πάχος. Περιχύνετε απο πάνω με την υπόλοιπη κρέμα και ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 20-30 λεπτά να ροδίσει ελαφρά ή επιφάνεια. 

Αφήνετε το φαγητό να κρυώσει λίγο, κόβετε σε κομμάτια και σερβίρετε.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc








Κυριακή 19 Ιανουαρίου 2020

"Μαμά δε θέλω να φάω..δε μου αρέσει το φαγητό"

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα παιδιά αρνούνται να φάνε ένα συγκεκριμένο φαγητό. Και τότε ξεκινά ένας αγώνας απο τους γονείς που δε θέλουν σε καμία περίπτωση να αφήσουν νηστικό το παιδί. Όταν το παιδί επαναλαμβάνει συχνά αυτή τη φράση τότε δημιουργούνται αρκετά προβλήματα. 

Το σημαντικό είναι να καταλάβετε εάν δε θέλει πραγματικά ή δεν του αρέσει το συγκεκριμένο φαγητό ή αν συμβαίνει κάτι άλλο (π.χ. είναι κουρασμένο, δεν έχει όρεξη, έχει πιθανόν κάποια πάθηση-ασθένεια). Εάν απορρίπτει συνεχώς όλα τα φαγητά τότε κάτι άλλο συμβαίνει και δεν έχει (πιθανότατα) σχέση με το φαγητό.

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν λύσεις, αρκεί να έχετε υπομονή!

Τι να μην κάνετε 

  • ΜΗ φτιάξετε δεύτερο φαγητό. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος απο αυτό. Εάν μαγειρεύετε μόνο αυτά που αρέσουν στο παιδί, τότε δε θα λάβει όλα όσα χρειάζεται αφού η διατροφή του θα είναι πολύ περιορισμένη. Ταυτόχρονα του δίνετε το μήνυμα ότι το απεχθές φαγητό δεν είναι τελικά και τόσο καλό-θρεπτικό
  • Μην το πιέσετε. Εάν επιμείνετε να φάει το συγκεκριμένο φαγητό τότε θα δημιουργήσετε άσχημες εικόνες-αναμνήσεις και πιθανό το παιδί να μη θέλει να καθήσει καν στο τραπέζι την επόμενη φορά, όποιο κι αν είναι το φαγητό
  • Μην το τιμωρήσετε. Το φαγητό δε θα πρέπει να είναι τιμωρία γιατί έτσι χάνει τον πραγματικό του ρόλο, που είναι να προσφέρει θρεπτικά συστατικά για την ομαλή ανάπτυξη 
Τι μπορείτε να κάνετε

  • Την επόμενη φορά προσφέρετε το ίδιο φαγητό σε διαφορετική μορφή (πχ. αν δεν έφαγε τα ρεβύθια μαγειρέψτε ρεβιθοκεφτέδες). Μπορείτε επίσης να προσφέρετε κάποιο εναλλακτικό φαγητό απο την ίδια ομάδα (π.χ. αντί μπάμιες → φασολάκια)
  • Αποσύρετε το φαγητό κι αφήστε το παιδί να ηρεμήσει. Μπορεί σε λίγη ώρα ή στο επόμενο γεύμα να έχει περισσότερη όρεξη και διάθεση για φαγητό
  • Εξηγήστε του (κάποια άλλη στιγμή) με ήρεμο τρόπο γιατί είναι απαραίτητο να τρώει απ όλα τα φαγητά κι όχι μόνο αυτά που του αρέσουν


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου 2019

Το παιδί δεν παίρνει βάρος..Τι να κάνετε

Το βασικό πρόβλημα σχετικά με το βάρος ενός παιδιού εντοπίζεται στην αυξημένη εμφάνιση της παχυσαρκίας. Όμως υπάρχει και το αντίθετο φαινόμενο, που δεν είναι και τόσο σπάνιο στις μέρες μας. Το παιδί να μην παίρνει βάρος, να μην αναπτύσσεται δηλαδή όπως θα αναμένονταν. 

Πολλές μπορεί να είναι οι αιτίες γι αυτό, όμως πότε θα πρέπει να ανησυχήσει ένας γονιός και τί θα πρέπει να κάνει προκειμένου να αναστρέψει την κατάσταση;

Γιατί το παιδί δεν παίρνει βάρος;

Δυο είναι οι βασικοί λόγοι: είτε το παιδί δεν λαμβάνει αρκετή ενέργεια (θερμίδες) είτε ξοδεύει περισσότερη ενέργεια απο αυτή που προσλαμβάνει. Υπάρχουν αρκετές αιτίες και για τους 2 αυτούς βασικούς λόγους.

Μειωμένη πρόσληψη ενέργειας: Ένα παιδί μπορεί να μην καλύπτει τις θερμιδικές του ανάγκες επειδή δεν έχει όρεξη, ή επειδή τρώει μόνο συγκεκριμένα φαγητά (τα οποία δεν το καλύπτουν), ή επειδή κάνει συχνά εμετό, ή επειδή έχει κάποια ασθένεια. Μπορεί επίσης να μη σιτίζεται σωστά απο τα άτομα που φροντίζουν το παιδί ή να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ψυχολογικής φύσης και να αποφεύγει το φαγητό. 

Αυξημένη κατανάλωση ενέργειας: Συνήθως συμβαίνει λόγω κάποιας πάθησης ή ασθένειας, οπότε και εμφανίζεται αυξημένη απώλεια θρεπτικών συστατικών ή μη σωστή απορρόφηση αυτών. Επίσης μπορεί το παιδί να είναι υπερκινητικό ή να καταναλώνει πολλές θερμίδες λόγω ενασχόλησης με κάποιο άθλημα.

Πότε να ανησυχήσετε...

Όταν η καμπύλη ανάπτυξης του παιδιού δεν ανεβαίνει αλλά παραμένει επίπεδη για αρκετούς μήνες τότε θα πρέπει να ανησυχήσετε. Υπάρχει πιθανότητα να υπολείπεται ένα παιδί μόνο στο βάρος ή και στο ύψος οπότε θα πρέπει να διερευνηθεί απο το γιατρό η ύπαρξη κάποιας ασθένειας.
Πρακτικά, όταν βλέπετε ότι το παιδί συνεχίζει και φοράει τα ίδια ρούχα για αρκετό καιρό ή όταν βλέπετε να διαγράφονται τα πλευρά του στο σώμα του (παρατηρήστε το όταν είναι γυμνό) τότε πιθανότατα το παιδί δεν αναπτύσσεται όπως θα έπρεπε-απευθυνθείτε άμεσα στον παιδίατρο σας.

Τί να κάνετε για να το αντιμετωπίσετε

  • Προσφέρετε ποικιλία τροφίμων και γευμάτων. Έτσι, και θα προσλάβει το παιδί περισσότερα θρεπτικά συστατικά και θα του κινήσετε το ενδιαφέρον για το φαγητό, ώστε να φάει περισσότερο.
  • Σερβίρετε μικρότερες μερίδες. Το στομαχάκι του παιδιού πολλές φορές δεν ανέχεται μεγάλη ποσότητα φαγητού. Μοιράστε τα γεύματα μέσα στην ημέρα ώστε να τρώει περισσότερες φορές.
  • Μην προσφέρετε υγρά μαζί με τα γεύματα γιατί τα παιδιά φουσκώνουν εύκολα και δε θα φάνε όσο φαγητό πρέπει, Ενδιάμεσα στα γεύματα δώστε του ροφήματα πλούσια σε θερμίδες, όπως π.χ. γάλα πλήρες σε λιπαρά σα smoothie μαζί με φρούτα.
  • Επιλέξτε τρόφιμα πλούσια σε θερμίδες (κρέας, λιπαρά ψάρια, λιπαρά τυριά). Συνοδέψτε το φαγητό με αρκετά υγιεινά λιπαρά, όπως π.χ. το ελαιόλαδο
  • Μην πιέζετε το παιδί να φάει γιατί τότε θα έχετε το αντίθετο αποτέλεσμα. Μπορεί πραγματικά εκείνη την ώρα να μην έχει την επιθυμητή όρεξη, προσπαθήστε αργότερα.  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 2019

Πόσο αλάτι πρέπει να τρώνε τα παιδιά;

Τα περισσότερα παιδιά σήμερα, όπως δείχνουν τα στοιχεία, καταναλώνουν περισσότερο αλάτι απο αυτό που πρέπει. Αυτό είναι δυνατόν να οδηγήσει (εκτός απο την εμφάνιση αρτηριακής πίεσης σε μικρή ηλικία) και σε άλλα προβλήματα υγείας, όπως για παράδειγμα πρόωρη αθηροσκλήρωση (εναπόθεσης πλάκας στα αγγεία) και βλάβες στη λειτουργία των νεφρών. 

Με δεδομένο ότι τα παιδιά προτιμούν τις αλμυρές τροφές σε μεγαλύτερο βαθμό απο ότι οι ενήλικες καλό είναι να δείξουμε μεγαλύτερη προσοχή στη χρήση του αλατιού και να λάβουμε, αν χρειαστεί, μέτρα για τη μείωση του στην καθημερινή διατροφή του παιδιού.

Πού βρίσκεται το περισσότερο αλάτι... 

Τη μεγαλύτερη ποσότητα πρόσθετου αλατιού τα παιδιά, όπως και οι ενήλικες, την προσλαμβάνουν απο τις έτοιμες τροφές του εμπορίου (70% έναντι 30% απο τα αλάτι που χρησιμοποιείται στο σπίτι).

Τα τρόφιμα-φαγητά με μεγάλη περιεκτικότητα σε αλάτι είναι:
  • το συσκευασμένο ψωμί και τα δημητριακά πρωινού
  • διάφορα σνακ (μπισκότα, κράκερ, κριτσίνια αλμυρά κι εννοείται τα διάφορα τσίπς)
  • οι αλατισμένοι ξηροί καρποί
  • οι έτοιμες sauce και τα διάφορα salad dressings (π.χ. μαγιονέζα, κέτσαπ κ.α.)
  • τα αλλαντικά
  • τα έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα
Σημάδια υπερβολικής πρόσληψης αλατιού

Υπάρχουν κάποια συνήθη σημάδια που μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε αν το παιδί σας καταναλώνει περισσότερο αλάτι απο αυτό που πρέπει 
  1. Υπερβολική δίψα, που δε δικαιολογείται απο τις καιρικές συνθήκες ή άλλες καταστάσεις (για παράδειγμα έντονη άσκηση)
  2. Έντονη προτίμηση στα αλμυρά τρόφιμα και απέχθεια-αποστροφή για εκείνα με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι
  3. Υψηλή πίεση αίματος
  4. Σκουρόχρωμα ούρα με έντονη οσμή
  5. Αύξηση βάρους χωρίς το παιδί να τρώει πολλά γλυκά ή λιπαρά
Πόσο αλάτι επιτρέπεται;

Οι μέγιστες συνιστώμενες ποσότητες αλατιού, ανάλογα την ηλικία του παιδιού είναι:
  • έως 12 μηνών: λιγότερο απο 1 γραμμάριο αλατιού την ημέρα 
  • 1-3 ετών: 2 γραμμάρια/ημέρα
  • 4-6 ετών: 3 γραμμάρια/ημέρα
  • 7-10 ετών: 5 γραμμάρια/ημέρα
  • 11 ετών κι άνω: 6 γραμμάρια αλατιού την ημέρα
5 γραμμάρια αλατιού αντιστοιχούν σε 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

Πώς θα μειώσετε το αλάτι

  1. Ετοιμάστε σπιτικά φαγητά, χρησιμοποιώντας φρέσκες πρώτες ύλες (κρέας, ψάρι, πουλερικά, όσπρια και λαχανικά)
  2. Επιλέξτε τρόφιμα με μικρότερη περιεκτικότητα σε αλάτι, διαβάζοντας τη διατροφική ετικέτα (προτιμήστε λιγότερο απο 120mg νατρίου ανά 100 γραμμάρια τροφίμου)
  3. Περιορίστε στο ελάχιστο την κατανάλωση έτοιμων σνακ και γλυκισμάτων αλλά και πρόχειρων γευμάτων
  4. Μην προσθέτετε επιπλέον αλάτι στο έτοιμο φαγητό-απομακρύνετε την αλατιέρα απο το τραπέζι 
  5. Αποφύγετε τις έτοιμες σάλτσες και νοστιμίστε τα φαγητά με λεμόνι, ξύδι και βότανα

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Liem DG. Infants and Childens Salt Taste Perception and Liking:A Review, Nutrients 2017;9:1011

Quader ZS. Sodium Intake Among Persons Aged >2 Years-United States, 2013-2014. Morbidity and Mortality Weekly Report 2017;66:12

www.nhs.uk

healthy-kids.com.au







Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2019

Η ψυχολογία του παχύσαρκου παιδιού

Με δεδομένη την αυξημένη επίπτωση της παιδικής παχυσαρκίας σε παγκόσμιο επίπεδο και τις αρνητικές επιπτώσεις στο σώμα των παιδιών ειδικό ενδιαφέρον έχουν και οι ψυχολογικές συνέπειες. Τα στοιχεία μελετών επιβεβαιώνουν τη στενή σχέση μεταξύ παιδικής παχυσαρκίας και ψυχιατρικών διαταραχών. 

Είναι άμεση ανάγκη να αντιμετωπιστούν άμεσα αυτά τα προβλήματα καθώς ενώ οι συνέπειες στο σώμα μπορεί να αντιμετωπιστούν επιτυχώς, εντούτοις οι επιπτώσεις οι ψυχολογικές συνοδεύουν το παιδί για πολλά χρόνια και το ακολουθούν και στην ενήλικη ζωή. 

Πώς νιώθει λοιπόν ένα παχύσαρκο παιδί; Τί συναισθήματα βιώνει;

Κατάθλιψη

Το παιδί που έχει επιπλέον κιλά στο σώμα του παρουσιάζει έντονα συμπτώματα κατάθλιψης με κακή διάθεση και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αντιστρόφως, χαρακτηριστικά της κατάθλιψης όπως η αυξημένη όρεξη και η υπερφαγία ταυτόχρονα με την αδράνεια (συνέπεια ελλιπούς δραστηριότητας) αυξάνουν τις πιθανότητες αύξησης βάρους κι εμφάνισης παχυσαρκίας στο παιδί και στον έφηβο. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται πιο έντονα όσο αυξάνεται ο βαθμός της παχυσαρκίας του παιδιού.

Ανησυχία και χαμηλή αυτοπεποίθηση

Τα παχύσαρκα παιδιά έχουν έντονη δυσαρέσκεια για την εικόνα σώματος κι αυτή η δυσαρέσκεια αυξάνεται όσο μεγαλώνει το παιδί ενώ είναι συχνότερη στα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια. Ως αποτέλεσμα της αρνητικής εικόνας που έχει για το σώμα του, το παιδί έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση, δεν παίρνει πρωτοβουλίες και νιώθει ότι δεν αξίζει να προσπαθήσει για κάτι. Γενικότερα αισθάνεται μειονεκτικά έναντι των συνομηλίκων του με φυσιολογικό βάρος. Έτσι, δεν εκτίθεται συχνά και νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια όταν είναι μόνο του-γι αυτό και πολλά παιδάκια με επιπλέον κιλά απομονώνονται  παίρνοντας αποστάσεις από τους υπόλοιπους, είτε βρίσκονται στο σχολείο είτε σε διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις. 

Κοινωνικό στίγμα

Ακόμα και σήμερα, με την τόση ενημέρωση, το παιδί με επιπλέον κιλά θεωρείται ότι έχει προβλήματα νοητικά, ότι είναι τεμπέλικο και δε γυμνάζεται, ότι τρώει υπερβολικά και ανθυγιεινά κ.α., οπότε γίνεται αντικείμενο έντονης κριτικής. Τα πειράγματα και η επιθετική συμπεριφορά (ο λεγόμενος σχολικός εκφοβισμός-bullying) συναντώνται σε καθημερινή βάση. Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά ηλικίας 6-13 ετών είναι 4 εώς και 8 φορές πιο πιθανό να βιώνουν σχολικό εκφοβισμό, σε σχέση με παιδιά φυσιολογικού βάρους. 
Φυσικά, τα αρνητικά σχόλια για το βάρος του παιδιού απο το οικογενειακό και το συγγενικό περιβάλλον επιδεινώνουν το πρόβλημα. Αποτέλεσμα είναι το παιδί να παρουσιάζει χαμηλή επίδοση στα μαθήματα, να μη συμμετέχει ενεργά σε κοινωνικές εκδηλώσεις, να παρουσιάζει απροθυμία για παιχνίδι-αθλητικές δραστηριότητες και να εντείνονται τελικά τα συμπτώματα κατάθλιψης. 

Διατροφικές διαταραχές

Η αυξημένη δυσαρέσκεια για το σώμα οδηγεί πολλές φορές το παιδί να καταφεύγει σε ακραίες διατροφικές συμπεριφορές. Σύμφωνα με σχετικές έρευνες παχύσαρκα κορίτσια  σε ποσοστό 25% έχει βρεθεί να χρησιμοποιούν συμπεριφορές ελέγχου του βάρους σχετικές με ανορεξία, βουλιμία κ.α διατροφικές διαταραχές (πρόκληση εμετού, χρήση χαπιών, πλήρης νηστεία, έντονη άσκηση κ.α.). Η πιθανότητα εμφάνισης διατροφικών διαταραχών είναι μεγαλύτερη στα κορίτσια κι αυξάνεται δραματικά στην περίοδο της εφηβείας. 



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Msc


Βιβλιογραφία

Rankin J., Matthews L., et al. Psychological consequences of childhood obesity:psychiatric comorbidity and prevention. Adolescent Health, Medicine and Therapeutics 2016;7:125-146

Kalarchian M., Marcus M. Psychiatric comorbidity of childhood obesity. International Review of Phychiatry 2012;24(3):241-246

Sagar R., Gupta T. Psychological Aspects of Obesity in Children and Adolescents. Indian J Pediatr 2018;85(7):554-559








Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2019

Το παιδί δεν τρώει το σπιτικο κολατσιό στο σχολείο...τι να κάνω;

Ετοιμάζετε καθημερινά ένα υγιεινό και θρεπτικό σνακ για να πάρει το παιδί στο σχολείο αλλά σχεδόν πάντα το τσαντάκι επιστρέφει πίσω με το φαγητό άθικτο ή μισοφαγωμένο; Κάποιες φορές δε θέλει καν να πάρει μαζί του κολατσιό; 
Σίγουρα υπάρχει κάποιος λόγος γι αυτό..Παρατηρώντας το φαγητό κάθε φορά αλλά και πόσο έχει φάει το παιδί (αν έχει φάει..) μπορούμε να υποψιαστούμε κάποιες αιτίες..Και βέβαια υπάρχει και ο τρόπος να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. 

5 πιθανές αιτίες και οι λύσεις...

  1. Δεν του αρέσει το συγκεκριμένο φαγητό. Συνήθως τα παιδιά δεν προτιμούν τα πολύ στεγνά, τα άχρωμα και τα σκληρά φαγητά. Συζητήστε μαζί τους ποιό τρόφιμο δεν τους αρέσει και βρείτε εναλλακτική. Πηγαίνετε μαζί στο μανάβικο κι αφήστε το να επιλέξει εκείνο κάποια λαχανικά. Ετοιμάστε μαζί το σνακ εξηγώντας στο παιδί τη θρεπτική αξία του κάθε υλικού.
  2. Δεν είχε χρόνο να φάει. Είναι αλήθεια πώς πολλές φορές τα διαλείμματα στο σχολείο διαρκούν 10-15 λεπτά και σε αυτό το χρόνο τα παιδιά βρίσκουν την ευκαιρία να συζητήσουν ή να παίξουν, παραλείποντας το σνακ. Σε αυτή την περίπτωση προσπαθήστε να φτιάχνετε μικρογεύματα που να τρώγονται εύκολα και γρήγορα, για παράδειγμα ένα σάντουιτς ή ένα κομμάτι χορτόπιτα. Φροντίστε να είναι μικρή η ποσότητα γιατί οι μεγάλες μερίδες και χρόνο θέλουν να φαγωθούν και επιβαρύνουν το μικρό στομάχι του παιδιού. 
  3. Δεν ανοίγει το φαγητοδοχείο! Κάποια μπολάκια με πολύπλοκα καπάκια ή φερμουάρ δεν είναι πάντα πρακτικά, ειδικά για τα χεράκια των μικρότερων παιδιών. Επιλέξτε τα κατάλληλο φαγητοδοχείο που να είναι εύκολο μεν στη μεταφορά (ελαφρύ) αλλά βολικό στο άνοιγμα και κράτημα. Το καλύτερο είναι να το επιλέξετε μαζί με το παιδί, γιατί όταν του αρέσει το μπολάκι πολύ πιθανό να φαγωθεί και το περιεχόμενο του!
  4. Δεν πεινούσε-δεν είχε όρεξη. Τα παιδιά δε χρειάζονται μεγάλες μερίδες καθώς το μέγεθος του στομάχου τους είναι σημαντικά μικρότερο απο αυτό ενός ενήλικα. Εάν σας λέει ότι δεν πεινούσε, τότε πιθανότερο να ήταν μεγάλη η μερίδα που του βάλατε για κολατσιό ή να είχε φάει αρκετά στο πρωινό του γεύμα. Όπως και να χει μειώστε την ποσότητα του κολατσιού, για να το φάει πιο εύκολα και πιο ευχάριστα το παιδί. 
  5. Ήταν παγωμένο το φαγητό. Συμβαίνει συχνά τα παιδιά να μην τρώνε ένα σνακ που γενικά τους αρέσει αλλά επειδή έχει περάσει η ώρα και είναι παγωμένο να το αγνοούν. Προμηθευτείτε ένα κατάλληλο φαγητοδοχείο  που να διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του φαγητού. Φροντίστε να ετοιμάζετε το κολατσιό λίγες ώρες πριν καταναλωθεί για να μην αλλοιωθούν τα χαρακτηριστικά του μέχρι να έρθει η ώρα να το φάει στο σχολείο.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2019

Έλλειψη βιταμίνης D στα παιδιά

Τελευταία γίνεται πολύ συζήτηση για αυτή τη σημαντική βιταμίνη και το ρόλο της στην πρόληψη διάφορων χρόνιων ασθενειών, όπως είναι τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης και η υπέρταση αλλά και διαφόρων μορφών καρκίνου. 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι είναι μεγάλος ο αριθμός των παιδιών και των εφήβων που παρουσιάζουν ανεπάρκεια είτε έλλειψη βιταμίνης D, οπότε αναζητούνται τρόποι για να μπορέσει να αυξηθεί η πρόσληψη. 

Γιατί είναι σημαντική; 

Η βιταμίνη D είναι απολύτως απαραίτητη για την ομαλή υγεία των οστών. Προάγει την απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου και βοηθά στην απόθεση αυτών των στοιχείων στα οστά και στα δόντια. Ενισχύει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα και συμβάλλει στην καλή ανάπτυξη των κυττάρων.

Πού βρίσκεται;

Λίγα τρόφιμα περιέχουν επαρκείς ποσότητες της βιταμίνης και συνήθως τα παιδιά δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες απο αυτά. Παραδείγματα τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη D είναι:λιπαρά ψάρια (π.χ. τόνος), κρόκος απο το αβγό, συκώτι, μαργαρίνη και κάποια τρόφιμα εμπλουτισμένα (π.χ. βρεφικό γάλα και δημητριακά πρωινού). 

Ούτως ή άλλως η ποσότητα που λαμβάνεται μέσω των τροφών είναι πολύ μικρή κι ο βασικός τρόπος πρόσληψης της βιταμίνης είναι η σύνθεσή της με την έκθεση του δέρματος για λίγα λεπτά στον ήλιο.

Ποιά παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο;

  • Παιδιά με σκουρόχρωμη επιδερμίδα. 
  • Παιδιά των οποίων το δέρμα δεν εκτίθεται αρκετή ώρα στον ήλιο
  • Μωρά που έχουν γεννηθεί πρόωρα
  • Τα παιδιά που θηλάζουν κι επιπλέον έχουν κι ένα απο τα ανωτέρω χαρακτηριστικά
  • Όσα παιδιά έχουν παθήσεις ή νοσήματα που εμποδίζουν την απορρόφηση της βιταμίνης (ασθένειες ήπατος και νεφρών, κυστική ίνωση, κοιλιοκάκη, νόσο Crohn κ.α.)
Ποιά είναι τα συμπτώματα της έλλειψης;

  • Πόνοι στα οστά και στους μύες
  • Ραχίτιδα και οστεομαλακία (μαλακά κι εύκαμπτα οστά)
  • Χαμηλό ασβέστιο στο αίμα που μπορεί να οδηγήσει σε μυικές κράμπες και σπασμούς, ιδιαίτερα σε πολύ μικρά παιδιά
  • Επιβράδυνση στην ανάπτυξη
  • Μη ομαλή ανάπτυξη (π.χ. καθυστέρηση στο περπάτημα)
Αντιμετώπιση

Η συνήθης αντιμετώπιση, ειδικά όταν τα επίπεδα της βιταμίνης είναι πολύ χαμηλά, είναι η λήψη συμπληρωμάτων. Στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί και διαφορετικοί τύποι της βιταμίνης-κάποια απο τα σκευάσματα είναι πολύ ισχυρά. Γι αυτό είναι αναγκαίο να λάβει το παιδί συμπλήρωμα μόνο μετά απο ιατρική εξέταση και πάντα με τη σύσταση γιατρού.

Επειδή η θεραπεία είναι μακροχρόνια, απο τη στιγμή που τα επίπεδα της βιταμίνης φτάσουν στις επιθυμητές τιμές, θα πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε να παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο. Γι αυτό χρειάζεται τακτική ιατρική παρακολούθηση.

Τα παιδιά με έλλειψη σε βιταμίνη D πρέπει να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες ασβεστίου απο τη δίαιτα. Οπότε η κατανάλωση 2 τουλάχιστον μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων  (γάλα, γιαούρτι, τυρί) είναι απαραίτητη, ανάλογα και την ηλικία του παιδιού.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Michie C. et al. Managing vitamin D deficiency in children. London Journal of Primary Care 2010;3:31-6

Yeon Lee J., et al. A Review on Vitamin D Deficiency Treatment in Pediatric Patients. J Pediatr Pharmacol Ther 2013;18(4):277-291