Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ενυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ενυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2021

Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε τελικά;


Το νερό είναι τόσο απαραίτητο για τον οργανισμό μας όσο και τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά, ίσως και περισσότερο αναγκαίο. Δυστυχώς, όπως δείχνουν τα στοιχεία οι περισσότεροι δεν πίνουν το νερό που θα έπρεπε με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται ήπια έως μέτριου βαθμού αφυδάτωση με αρκετές αρνητικές συνέπειες.


Γιατί είναι τόσο σημαντικό το νερό

Το νερό είναι το συστατικό εκείνο που βρίσκεται στον οργανισμό μας στη μεγαλύτερη συγκέντρωση, σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα. Συγκεκριμένα το ποσοστό νερού μπορεί να κυμαίνεται απο 50% έως 80% σε ένα σώμα, ανάλογα και με το ποσοστό λίπους και μυών του σώματος αυτού. 

Η επαρκής ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική καθώς το νερό είναι απολύτως απαραίτητο για πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Ειδικότερα, το  νερό:

  • Μεταφέρει το οξυγόνο και τα υπόλοιπα συστατικά σε διάφορα σημεία του σώματος. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το αίμα αποτελείται απο 90% νερό
  • Διατηρεί τις αρθρώσεις σε καλή κατάσταση. Ο χόνδρος που βρίσκεται στις αρθρώσεις και μεταξύ των σπονδύλων αποτελείται κατά 80% απο νερό, το οποίο αν δεν αναπληρώνεται οδηγεί σε πόνο
  • Συμβάλλει στην καλή υγεία του στόματος αφού είναι απαραίτητο για την επαρκή έκκριση του σάλιου και την καλύτερη μάσηση του φαγητού, διατηρεί ενυδατωμένο το βλεννογόνο και προστατεύει απο τη δημιουργία τερηδόνας
  • Διατηρεί το δέρμα ελαστικό και υγιές, συμπεριλαμβανομένου και των ματιών, καθυστερώντας τη γήρανση
  • Ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος. Όταν το σώμα δεν είναι ενυδατωμένο δε μπορεί να αποβάλλει εύκολα θερμότητα κι έτσι κινδυνεύει απο θερμοπληξία 
  • Βοηθά στην ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, αποτρέποντας τη δυσκοιλιότητα, τη δυσπεψία, τα έλκη, τις καούρες και την παλινδρόμηση
  • Είναι απαραίτητο για την απρόσκοπτη λειτουργία των πνευμόνων
  • Προστατεύει τα νεφρά απο διάφορες παθήσεις, μεταξύ των οποίων και η ουρολιθίαση (εμφάνιση πέτρας)
  • Είναι σύμμαχος στην απώλεια βάρους
  • Αυξάνει την αθλητική απόδοση και την αντοχή, ειδικά σε αθλήματα μακράς διαρκείας
Πόσο νερό χρειάζεται ένας ενήλικας;

Η ποσότητα του νερού για κάθε άνθρωπο δε μπορεί να υπολογιστεί εύκολα κι είναι αρκετά σύνθετη επειδή θα πρέπει να υπολογισθούν οι απώλειες νερού απο τον οργανισμό του.

Κατά συνέπεια μια γενική σύσταση για όλους δε μπορεί να γίνει. 

Για πρακτικούς λόγους μπορούμε να πούμε ότι απαιτείται 1ml/Kcal ενεργειακής δαπάνης. Δηλαδή εάν ένα άτομο δαπανά 2500 θερμίδες καθημερινά θα πρέπει να πίνει 2,5 λίτρα νερό. 

Νερό προσλαμβάνει κανείς κι απο άλλες πηγές, όπως είναι τα φρούτα και τα λαχανικά, άλλα υγρά (γάλα, χυμός, καφές) όμως το απλό νερό θα πρέπει να είναι η βασική πηγή ενυδάτωσης για έναν οργανισμό. 

Οι ανάγκες για νερό αυξάνονται και θα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τον τόπο διαμονής, τη διατροφή, τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, τη φυσική δραστηριότητα και φυσικά την κατάσταση υγείας του καθενός. 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Faizan U., Rouster As. Nutrition and Hydration Requirements In Children and Adults. StatPearls (Internet) 2020

Armstrong LE., Johnson EC. Water Intake, Water Balance, and the Elusive Daily Water Requirement. Nutrients 2018;10:1928 doi:10.3390/nu10121928

RDA (Recommended Dietary Allowances) 10th edition. National Academies Press http://www.nap.edu/catalog/1349.html




 

Κυριακή 10 Μαΐου 2020

Διατροφικά tips για την άσκηση σε θερμό περιβάλλον

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι αθλητές καλούνται να αγωνιστούν σε αρκετά υψηλές θερμοκρασίες. Ιδιαίτερα οι επαγγελματίες αθλητές αγωνίζονται πολύ συχνά σε τέτοιες συνθήκες, αφού συνήθως τα κορυφαία αθλητικά γεγονότα (Ολυμπιακοί Αγώνες, παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κ.α.) πραγματοποιούνται τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η άσκηση κάτω απο έντονη ζέστη αυξάνει τη ροή αίματος και το ρυθμό εφίδρωσης για να διευκολυνθεί η αποβολή θερμότητας προς το περιβάλλον. Ωστόσο αν ο αθλητής δεν προσέξει κάποιους βασικούς κανόνες πιθανότατα θα βιώσει καταπόνηση (μυϊκή και καρδιαγγειακή) ενώ αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες εμφάνισης υπερθερμίας και αφυδάτωσης. 

Οι δυο πιο σημαντικές παρεμβάσεις που χρειάζεται να κάνει ένας αθλητής που έχει προγραμματίσει να αγωνιστεί σε συνθήκες έντονης ζέστης είναι 1)να εγκλιματιστεί σε αυτές τις συνθήκες και 2)να ξεκινήσει και να τελειώσει την άσκηση σε μια καλή κατάσταση ενυδάτωσης. 

Πρακτικές συμβουλές 

  • Προπονηθείτε σε θερμό περιβάλλον, παρόμοιο με αυτό που καλείστε να αγωνιστείτε, ούτως ώστε το σώμα σας να κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές σε αυτές τις συνθήκες. Ιδανικά, η περίοδος εγκλιματισμού σε θερμό περιβάλλον θα πρέπει να διαρκέσει 2 εβδομάδες
  • Πριν την άσκηση καταναλώστε 6ml υγρών/Kg σωματικού βάρους κάθε 2-3 ώρες, προκειμένου να ξεκινήσετε σωστά ενυδατωμένοι
  • Κατά τη διάρκεια της άσκησης, εφόσον αυτή διαρκεί πάνω απο 1 ώρα καταναλώστε υγρά που να περιέχουν νάτριο, για να αναπληρώσετε τις απώλειες
  • Σε αγωνίσματα που διαρκούν αρκετές ώρες (πάνω απο 2) θα πρέπει στα υγρά εκτός απο νερό να περιλαμβάνεται και ικανοποιητική συγκέντρωση υδατανθράκων, για να έχετε συνεχόμενη παροχή ενέργειας
  • Φροντίστε για τη σωστή αναπλήρωση των υγρών μετά το τέλος τη άσκησης. Το κατάλληλο μείγμα για την αποκατάσταση πρέπει να περιλαμβάνει υδατάνθρακες, πρωτεϊνη και κάποια ποσότητα νατρίου  
  • Επιλέξτε κρύα ροφήματα, τα οποία καταναλώνονται πιο ευχάριστα υπό έντονη ζέστη
  • Προμηθευτείτε κατάλληλα μπουκαλάκια για να μεταφέρετε εύκολα τα υγρά που χρειάζεστε κατά τη διάρκεια του αγώνα
  • Φορέστε τα κατάλληλα ρούχα, που να επιτρέπουν στο σώμα να αναπνέει και δεν παρεμποδίζουν την αποβολή του ιδρώτα

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Πηγή

Racinais S., et al. Consensus Recommendations on Training and Competing in the Heat. Sports Med 2015;45:925-938 



Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2019

Τα 5 συχνότερα διατροφικά λάθη των αθλητών


Τα στοιχεία, αλλά και η εμπειρία μας, δείχνουν ότι οι αθλητές σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν ακολουθούν μια διατροφή που θα τους βοηθήσει στο αγώνισμα τους. Έτσι, είτε υπερβάλλουν σε κάποια θέματα είτε υποτιμούν τη σημασία κάποιων άλλων. 

Δείτε τα σημαντικότερα λάθη που κάνουν συνήθως οι αθλητές και διορθώστε τα. 



1.) Καταναλώνουν πολύ πρωτεϊνη 

Η πρωτεϊνη είναι απαραίτητη στη διατροφή του αθλητή για τη διατήρηση μιας καλής μυικής μάζας ενώ συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας. Όμως όταν τρώτε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απο αυτές που πραγματικά χρειάζεστε αυτές όχι απλά δε θα σας βοηθήσουν αλλά θα είναι κι επιβλαβείς. Η περίσσεια πρωτεϊνης αποθηκεύεται ως λίπος στο σώμα ενώ προκαλείται βλάβη στα νεφρά και στο ήπαρ, κατά τη διαδικασία αποβολής των υποπροϊόντων της πρωτεϊνης.

2.) Καταναλώνουν ελάχιστους υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν το "κλειδί" για την αθλητική απόδοση-κι όμως! οι αθλητές δεν τρώνε όσους υδατάνθρακες θα έπρεπε. Οι υδατάνθρακες ειδικά οι σύνθετοι (ζυμαρικά, ψωμί, ρύζι, όσπρια κ.α.) αποτελούν μια άμεση πηγή ενέργειας, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ γρήγορα για άσκηση μεγάλης έντασης. Αλλά και στην άσκηση αντοχής, με παρατεταμένη διάρκεια, οι αθλητές είναι εξαρτημένοι ουσιαστικά απο τους υδατάνθρακες για να διατηρήσουν την ενέργειά τους και να καθυστερήσουν την κόπωση. 

3.) Δεν ενυδατώνονται επαρκώς 

Η κατάλληλη ενυδάτωση είναι καθοριστική για τη διατήρηση μιας καλής απόδοσης αλλά και για την καλή υγεία γενικότερα. Τα απαραίτητα υγρά είναι κατά κύριο λόγο το νερό, με την προσθήκη κάποιων ηλεκτρολυτών (όταν αυτό κριθεί αναγκαίο) και αν χρειαστεί, κάποια αθλητικά ποτά. Και στις 2 περιπτώσεις η ποσότητα που χρειάζεται να καταναλώσει ένας αθλητής εξαρτάται απο πολλούς παράγοντες γι αυτό και το πιο ασφαλές είναι να μετρηθεί η απώλεια υγρών που έχει στην άσκηση για να μπορέσει να αναπληρώσει αυτά τα υγρά.

4.) Λαμβάνουν πολλά συμπληρώματα

Δεν υπάρχει ούτε ένας αθλητής που να μην παίρνει έστω μια βιταμίνη ή ηλεκτρολύτες ή πρωτεϊνη. Τα στοιχεία απο πλήθος σχετικών μελετών είναι ξεκάθαρα:τα συμπληρώματα διατροφής δεν προσφέρουν κανένα επιπλέον όφελος, ούτε στη αθλητική απόδοση αλλά ούτε και στην υγεία. Τα περισσότερα απο αυτά αποβάλλονται με τα ούρα και δε χρησιμοποιούνται απο τον οργανισμό ενώ μπορεί να προκαλέσουν, σε κάποιες περιπτώσεις, πολλές παρενέργειες. 
Μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των περισσότερων αθλητών. Αν χρειαστεί κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να δοθεί μετά απο διαπιστωμένη έλλειψη (μέσα απο εξετάσεις αίματος) και με τακτική παρακολούθηση, για να μην ξεπεραστεί η συνιστώμενη δοσολογία.

5.) Δεν κάνουν καλή αποκατάσταση

Όσο σημαντική είναι η προετοιμασία του αθλητή άλλο τόσο είναι και η αποκατάσταση, καθώς το σώμα θα πρέπει να αναπληρώσει όλες τις απώλειες και να επουλωθούν τυχόν τραυματισμοί. Γι αυτό δεν αρκεί μόνο το φαγητό αλλά και τα υγρά. Συχνά οι αθλητές μετά την άσκηση  είτε πίνουν αλκοόλ είτε άλλα ποτά και τρώνε σνακ και γλυκά, πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη. Το καλύτερο γεύμα αποκατάστασης περιλαμβάνει υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνη αλλά και νερό, με προσθήκη άλλων ουσιών αν αυτό κριθεί απαραίτητο.Η αποκατάσταση θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μετά τον αγώνα και συνήθως διαρκεί 24-48 ώρες μετά απο αυτόν.

Οι λύσεις...

Όλα αυτά τα διατροφικά λάθη, κι άλλα που δεν αναφέρονται εδώ, μπορούν να προληφθούν και να διορθωθούν εάν ο αθλητής έχει φροντίσει να επισκεφθεί ένα διατροφολόγο-διαιτολόγο. Είναι εκείνος ο ειδικός, που με την επιστημονική του κατάρτιση, θα τον συμβουλέψει, θα καταρτίσει ένα διατροφικό πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες και τέλος, θα τον εκπαιδεύσει πάνω σε βασικά θέματα αθλητικής διατροφής. 
Όπως ακριβώς ο προπονητής είναι απαραίτητος για μια καλή προετοιμασία, ο γιατρός για να προλάβει ή να θεραπεύσει προβλήματα υγείας έτσι και ο διατροφολόγος είναι ο μόνος κατάλληλος να καθοδηγήσει τον αθλητή σε θέματα διατροφής, ώστε να επιτύχει τα μέγιστα. Μην τον παραβλέπετε!


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc









Σάββατο 20 Ιουλίου 2019

Πόσο νερό χρειάζεται να πίνει ένα παιδί;

Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική για τα παιδιά καθώς σε σχέση με τους ενήλικες έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό αναλογικά με το βάρος τους. 

Τα παιδιά δε μπορούν να αναγνωρίσουν τα πρώιμα σημάδια της αφυδάτωσης κι αν δεν τους θυμίζουμε να πιούν νερό εκείνα απο μόνα τους δε θα το κάνουν εύκολα. Ειδικότερα όταν είναι απασχολημένα με το παιχνίδι ξεχνούν ευκολότερα, οπότε κινδυνεύουν περισσότερο απο τις επιπτώσεις της αφυδάτωσης. 

Σημάδια-συμπτώματα έλλειψης νερού

  • Δίψα, ανησυχία, λίγα ούρα (ενδείξεις ήπιας αφυδάτωσης)
  • Κούραση-αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης, πονοκέφαλοι, δυσκοιλιότητα (μέτρια αφυδάτωση)
  • Μειωμένη πνευματική απόδοση, υπνηλία-λήθαργος, κράμπες, ελάχιστα ούρα, πολύ ξηρό δέρμα (σοβαρού βαθμού αφυδάτωση)
Πόσο νερό πρέπει να πίνει ένα παιδί

Το πόσο νερό χρειάζεται ένα παιδί για να είναι επαρκώς ενυδατωμένο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι σημαντικότεροι απο τους οποίους είναι: η ηλικία, το φύλο, οι καιρικές συνθήκες και το επίπεδο δραστηριότητας (π.χ. αν αθλείται ή όχι). 

Σε γενικές γραμμές τα παιδιά ηλικίας 4-13 ετών χρειάζονται 6-8 ποτήρια υγρών την ημέρα, επιπλέον του νερού που υπάρχει στα τρόφιμα που καταναλώνουν. 

Ειδικότερα, συστήνεται τα παιδιά 4-8 ετών να πίνουν 1,1-1,3 λίτρα υγρών την ημέρα. Μεγαλύτερα παιδιά (9-13 ετών) πρέπει να πίνουν 1,3-1,5 λίτρα/ημέρα (κορίτσια) και 1,5-1,7 λίτρα/ημέρα (αγόρια). 

Παιδιά που αθλούνται έντονα ή/και εκτίθενται σε θερμό περιβάλλον πρέπει να πίνουν περισσότερο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας ώστε να αναπληρώνονται οι απώλειες. 

Πρακτικές συμβουλές

  1. Δίνετε στο παιδί νερό μαζί του στο σχολείο κ έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκαλάκι κάθε φορά που βγαίνετε εκτός σπιτιού
  2. Προσφέρετε πάντοτε νερό μαζί με τα γεύματα και τα σνακ
  3. Σερβίρετε το νερό σε χρωματιστά ποτήρια και δώστε την ευκαιρία στο παιδί να διαλέξει εκείνο το μπουκάλι που του αρέσει
  4. Προσθέστε στο νερό μια φέτα λεμόνι ή πορτοκάλι ή άλλα φρούτα για εναλλακτική γεύση-δοκιμάστε δροσερό ή πιο κρύο νερό, ανάλογα τον καιρό
  5. Δώστε το καλό παράδειγμα! 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Πηγή: British Nutrition Foundation , Healthy Kids Association




Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2018

Διατροφικές οδηγίες για αγωνίσματα δύναμης & αντοχής

Ένας μεγάλος αριθμός αγωνισμάτων (κυρίως ομαδικών) απαιτούν συνδυασμό δύναμης και αντοχής. Τέτοια αγωνίσματα είναι το basketball, το volleyball, το handball, το soccer κ.α. Σε αυτά τα αθλήματα περίοδοι με υψηλής έντασης άσκηση εναλλάσονται με περιόδους χαμηλότερης έντασης. Επίσης κάποια ατομικά αθλήματα εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, για παράδειγμα το τένις, το καλλιτεχνικό πατινάζ και το tae kwon do.

Αυτή η εναλλαγή στην ένταση της άσκησης δημιουργεί την ανάγκη για ενέργεια η οποία θα πρέπει να καλυφθεί και μέσω αερόβιας αλλά και μέσω αναερόβιας διαδικασίας. Για παράδειγμα ένας αθλητής του μπάσκετ χρειάζεται αερόβια ικανότητα (αντοχή) για να καλύψει τις αποστάσεις μέσα στο γήπεδο αλλά θα χρειαστεί και αναερόβια ικανότητα και δύναμη προκειμένου να κάνει ένα δυνατό άλμα (π.χ. για να διεκδικήσει ένα ριμπάουντ) ή για να αμυνθεί κατάλληλα. 

Διατροφικές ανάγκες  

Για να μπορέσουν οι αθλητές να διατηρήσουν ένα σταθερό επίπεδο απόδοσης είναι εξαρτημένοι απο το μυϊκό γλυκογόνο και κατά συνέπεια τη σταθερή παροχή γλυκόζης στο αίμα. Προκειμένου ένας αθλητής δύναμης κι αντοχής να ανταπεξέλθει σε αυτή την ανάγκη πρέπει να καταναλώνει μεγάλη ποσότητα υδατανθράκων πριν την άσκηση αλλά και αθλητικά ποτά που να περιέχουν υδατάνθρακες κατά τη διάρκεια της άσκησης, ειδικά όταν αγωνίζεται. 


Έχει βρεθεί σε σχετικές μελέτες ότι όσοι αθλητές καταναλώνουν ένα ποσοστό 65% των συνολικών θερμίδων απο υδατάνθρακες έχουν καλύτερη απόδοση σε σχέση μ' εκείνους που καταναλώνουν μέτρια ποσότητα υδατανθράκων (40% των θερμίδων). 

Το άλλο σημείο "κλειδί" σε τέτοιου είδους αθλήματα είναι η σωστή ενυδάτωση. Οι αθλητές δύναμης κι αντοχής βιώνουν μείωση στην απόδοσή τους όταν είναι αφυδατωμένοι. Γι αυτό χρειάζεται να λαμβάνουν υγρά πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της άσκησης. 



Πρακτικές οδηγίες*

  • Επιλέγετε στην καθημερινότητά σας ένα διαιτολόγιο πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες (ζυμαρικά, δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά)
  • Καταναλώστε μέτρια ποσότητα πρωτεϊνης και τρόφιμα με χαμηλά λιπαρά
  • Να έχετε ποικιλία στη διατροφή σας, μην τρώτε μόνο ένα συγκεκριμένο φαγητό 
  • Πριν την άσκηση : καταναλώστε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες περίπου 3 ώρες πριν την προπόνηση ή τον αγώνα. Μην ξεχνάτε να ενυδατωθείτε κατάλληλα
  • Κατά τη διάρκεια της άσκησης: Πιείτε ένα αθλητικό ποτό με περιεκτικότητα 6-7% σε υδατάνθρακες. Καλό είναι να περιέχει επίσης και λίγο αλάτι. Καταναλώστε 600-1200ml υγρών ανά ώρα (κατά διαστήματα κι όχι όλο σε μια δόση), ανάλογα τη θερμοκρασία περιβάλλοντος αλλά και το πόσο ιδρώτα αποβάλλετε 
  • Μετά την άσκηση: Πιείτε ένα αθλητικό ποτό για να αναπληρώσετε τα χαμένα υγρά αλλά και το μυϊκό γλυκογόνο. Αμέσως μετά τον αγώνα ή την προπόνηση φάτε ένα σνακ πλούσιο σε απλούς υδατάνθρακες (φρούτο, χυμό, μπάρα δημητριακών) ανά ώρα μέχρι το επόμενο προγραμματισμένο γεύμα σας
Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Πηγή : Benardot D. Advanced Sports Nutrition. Human Kinetics. 2006, pp 282-296

*Οι ανωτέρω οδηγίες είναι ενδεικτικές και δεν αφορούν το σύνολο των αθλητών που ασχολούνται με τα συγκεκριμένα αθλήματα. Κάθε αθλητής για να έχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα χρειάζεται να καταρτίσει το δικό του, ατομικό διαιτολόγιο, σε συνεργασία με το διατροφολόγο, το οποίο θα συμβαδίζει με το ύψος, το βάρος, την ηλικία, τις διατροφικές προτιμήσεις και φυσικά το άθλημά του.

Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2018

Συμβουλές διατροφής για παιδικές ιώσεις

Οι παιδικές ιώσεις κάνουν συχνά την εμφάνισή τους τους χειμερινούς μήνες και ταλαιπωρούν τα παιδάκια αλλά ταυτόχρονα ανησυχούν και τους γονείς. Υπολογίζεται ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας θα κρυολογήσουν κατά μέσο όρο 5 φορές μέσα σε ένα έτος...

Το κοινό κρυολόγημα (ή λοίμωξη της ανωτέρου αναπνευστικής οδού όπως αλλιώς λέγεται) προκαλείται συνήθως απο κάποιον ιό και  μεταδίδεται ραγδαία μέσα απο το φτέρνισμα, το βήχα και το φύσημα της μύτης. 

Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, επειδή τα αντιβιοτικά δε συστήνονται και δεν είναι αποτελεσματικά στις ιώσεις. Για να περιοριστούν και να εξαλειφθούν τα συμπτώματα που προκαλεί ένα κρυολόγημα (βήχας, ρινόρροια, πονόλαιμος, ρινική συμφόρηση, πονοκέφαλος, μυαλγίες, πυρετός) εκτός απο τους κανόνες υγιεινής σημαντικό ρόλο παίζει και η διατροφή. Υπάρχουν κάποια διατροφικά στοιχεία που βοηθούν στο να επανέλθει το παιδάκι γρηγορότερα αλλά και κάποια άλλα που θα πρέπει να αποφεύγονται.

Πρόληψη ιώσεων

Προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες να κολλήσει το παιδάκι κάποια ίωση θα πρέπει να ισχυροποιηθεί το ανοσοποιητικό του σύστημα. Διατροφικά στοιχεία τα οποία βοηθούν σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση είναι η βιταμίνη C, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος αλλά και τα αντιοξειδωτικά. 

Τροφές πλούσιες σε αυτά τα στοιχεία είναι το κρέας και το αβγό, τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί και το ψάρι, το ελαιόλαδο και οι σπόροι. Χρησιμοποιήστε στα γεύματα του παιδιού μυρωδικά και βότανα (σκόρδο, ρίγανη, θυμάρι, μαϊντανό κ.α.) αλλά και μκρή ποσότητα μπαχαρικών. Με αυτό τον τρόπο θωρακίζεται το αμυντικό σύστημα του παιδιού, και ακόμα κι αν κρυώσει τα συμπτώματα θα είναι πιο ήπια και μκρότερης διάρκειας.

Αντιμετώπιση 

Τι να κάνετε:

  1. Ενυδάτωση: Είναι το Α και το Ω της αντιμετώπισης των ιώσεων. Κρατώντας το παιδί ενυδατωμένο αποβάλλονται ευκολότερα οι ιοί αλλά και οι βλεννώδεις εκκρίσεις της μύτης και του αναπνευστικού σωλήνα. Εκτός απο το νερό, μπορείτε να δώσετε στο παιδί φρεσκοστιμμένους χυμούς, ρόφημα κακάο και γάλα (αν δεν κάνει εμετό). Τα υγρά καλό είναι να βρίσκονται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος ή να είναι χλιαρά, όχι πάντως παγωμένα ούτε και καυτά.
  2. Ελαφριά γεύματα: Τα παιδάκια δεν ανέχονται ούτε μεγάλες ποσότητες φαγητού αλλά ούτε και πλούσια σε γεύση τρόφιμα όταν είναι άρρωστα. Δώστε τους λίγο άπαχο κρέας μαζί με λαχανικά απλά μαγειρεμένα, χωρίς πολλά μπαχαρικά ούτε και λιπαρά. Η καλύτερη λύση παραμένει και σήμερα η κοτόσουπα, καθώς περιέχει όλα εκείνα τα συστατικά που συμβάλλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων-οι γιαγιάδες λοιπόν κάτι ήξεραν...Κοι οι υπόλοιπες σούπες βοηθούν επίσης, ιδιαίτερα αν συνοδεύονται με χυμό λεμόνι που ενισχύει την αντιοξειδωτική τους δράση. Αντί για 1-2 γεύματα ημερησίως δώστε στο παιδί 3-4 μικρότερα και μην το πιέζετε αν δε θέλει να φάει πολύ, ίσως στο επόμενο γεύμα έχει περισσότερη όρεξη.
  3. Μέλι: Είναι ένα ακόμα "γιατροσόφι" που μας έρχεται απο παλιά και κάνει θαύματα, σε πολλές περπτώσεις. Μια μόνο κουταλιά μέλι είναι ικανή να ανακουφίσει το παιδί απο τον ενοχλητικό βήχα, καθώς έχει αποχρεμπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Το μέλι είναι σχετικά ασφαλές και φθηνό τρόφιμο που μπορούν να καταναλώσουν άφοβα τα παιδιά Όμως προσοχή! δε δίνουμε ποτέ μέλι σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους...

Τι να μην κάνετε...


  1. Όχι γλυκά, λιπαρά και πικάντικα...Προκειμένου να μη μείνει νηστικό το παιδί μην το "φορτώνετε" με σνακ πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά, δε βοηθούν καθόλου στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ίωσης. Επιπλέον, φαγητά όπως η πίτσα, τα burger και οι τηγανιτές πατάτες είναι τα πλέον ακατάλληλα για ένα κρυωμένο παιδάκι...
  2. Όχι ξηρά φρούτα και ξηροί καρποί. Ναι μέν αυτά τα 2 τρόφιμα είναι κατάλληλα γα την πρόληψη αλλά εντελώς ακατάλληλα όταν το παιδί έχει ήδη αρρωστήσει, καθώς δύσκολα θα μασήσει αυτά τα τρόφιμα κι ακόμα δυσκολότερα θα τα καταπιεί, ειδικά αν έχει βήχα.
  3. Όχι ροφήματα βοτάνων. Τα διάφορα εναλλακτικά ροφήματα απο βότανα και φυτά (εχινάκεια, τζίντζερ, γλυκύριζα, γλυκάνισος κλπ) που προβάλλονται ως θαυματουργά δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι τόσο αποτελεσματικά στα παιδιά αλλά κυρίως δεν έχει μελετηθεί επαρκώς η ασφάλειά τους , ειδικά σε μικρά παιδιά (κάτω των 2 ετών).

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Fashner J. Treatment of the Common Cold in Children and Adults. Am Fam Physician 2012;86(2):153-159

Goldman RD. Treating cough and cold:Guidance for caregiversof children and youth. Paediatr Child Health 2011.vol 16 No 9

Allan MG. Prevention and treatment of the common cold:making sense of the evidence. CMAJ 2014186(3)





Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018

Ποιά είναι η κατάλληλη διατροφή για ένα παιδί που αθλείται;

Μια διατροφή ισορροπημένη και διατροφικά επαρκής είναι απαραίτητη για όλα τα παιδιά προκειμένου να υποστηριχθεί η ομαλή ανάπτυξη και να εξασφαλισθεί η διατήρηση της υγείας. Επιπλέον, στα παιδιά που αθλούνται είναι απαραίτητη μια κατάλληλη διατροφική φροντίδα με στόχο 1) τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, 2) τη μείωση της πιθανότητας τραυματισμών και 3) την ταχύτερη αποκατάσταση.

Είναι λοιπόν, πολύ σημαντικό να γνωρίζουν οι μικροί αθλητές, αλλά και οι γονείς τους, πότε πρέπει να τρώνε συγκεκριμένα τρόφιμα, ποιές τροφές είναι κατάλληλες για να έχουν την απαιτούμενη ενέργεια, πώς να τρέφονται κατά τη διάρκεια ενός αγώνα και τέλος, τί και πότε πρέπει να φάνε για να αναπληρώσουν τις απώλειες κατά την άσκηση.

Ας δούμε πιο αναλυτικά τι θα πρέπει να προσέξει στη διατροφή του ένα παιδί που αθλείται.

Ενέργεια (θερμίδες)

Εάν ένα παιδί-αθλητής δε λάβει την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται τότε μπορεί να προκληθεί καθυστέρηση στην ανάπτυξη (μειωμένο ύψος κ.α.), καθυστέρηση στην έναρξη της εφηβείας, δυσλειτουργία της εμμήνου ρύσεως στα κορίτσια, απώλεια μυϊκής μάζας και αυξημένη ευαισθησία σε ασθένειες και τραυματισμούς. Απο την άλλη, εάν το παιδί λαμβάνει περισσότερες θερμίδες απο αυτές που χρειάζεται, τότε μπορεί να οδηγηθεί στο υπέρβαρο και την παχυσαρκία.

Στην παιδική ηλικία οι ενεργειακές ανάγκες είναι παρόμοιες για τα δύο φύλα. Όμως στην εφηβεία οι θερμίδες που χρειάζονται τα κορίτσια διαφοροποιούνται αρκετά απο αυτές που απαιτούνται για τα αγόρια κι εξαρτώνται επίσης απο τη φυσική δραστηριότητα και το ρυθμό ανάπτυξης.

Υδατάνθρακες 

Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας κατά την άσκηση. Το μυϊκό γλυκογόνο, μια απο τις αποθήκες υδατανθράκων στο σώμα, είναι η πιο άμεσα διαθέσιμη πηγή ενέργειας και εκείνη που απελευθερώνεται πολύ γρήγορα. Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να καλύπτουν το 45-65% των συνολικών ημερησίων θερμίδων για παιδιά 4-18 ετών. Καλές πηγές υδατανθράκων είναι τα δημητριακά, τα λαχανικά, τα φρούτα και τα γαλακτοκομικά. 

Πρωτείνη 

Οι πρωτείνες είναι αναγκαίες για το "χτίσιμο" και την "επιδιόρθωση" των μυών, του δέρματος, των μαλιιών και των νυχιών. Όταν η άσκηση είναι παρατεταμένης διάρκειας οι πρωτεϊνες συνεισφέρουν στην παραγωγή ενέργειας (μαζί με τους υδατάνθρακες). Το ποσοστό των πρωτεϊνών στην καθημερινή διατροφή του παιδιού-αθλητή θα πρέπει να είναι 10-30% των συνολικών θερμίδων. Καλές πηγές πρωτεϊνών αποτελούν το άπαχο κρέας και τα πουλερικά, το ψάρι, το αβγό, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.

Λίπη

Τα λιπαρά είναι απαραίτητα για την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών, την πρόσληψη των απαραίτητων λιπαρών οξεών, την προστασία των οργάνων. Επίσης προσδίδουν το αίσθημα του κορεσμού σ'ένα γεύμα. Τα λιπαρά θα πρέπει να συνεισφέρουν το 25-35% των ημερήσιων θερμίδων στα παιδιά που ασκούνται. Τα κορεσμένα λιπαρά όμως δε θα πρέπει να ξεπερνούν το 10% των ημερήσιων θερμίδων. Καλές πηγές λιπαρών είναι τα ψάρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και το ελαιόλαδο. Τα λιπαρά απο τα τσιπς, τα μπισκότα και τα κάθε μορφής έτοιμα γλυκίσματα και σνάκ, όπως και απο τα τηγανιτά φαγητά θα πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο. 

Βιταμίνες-μέταλλα 

Παρόλο  που όλες οι βιταμίνες είναι απαραίτητες, ιδιαίτερη προσοχή για τα παιδιά που αθλούνται θε πρέπει να δωθεί στην πρόσληψη των απαιτούμενων ποσοτήτων ασβεστίου, βιταμίνης D και σιδήρου. Το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι άκρως απαραίτητα για την ομαλή σκελετική ανάπτυξη και την υγεία των οστών και των δοντιών αλλά και τη σύσπαση των μυών κατά την άσκηση. Ο σίδηρος είναι αναγκαίος για τη μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. Οι ανάγκες σε σίδηρο είναι αυξημένες στους εφήβους ενώ ταυτόχρονα συχνά παρατηρείται έλλειψη. Γι αυτό θα πρέπει να γίνεται συχνά έλεγχος για την επάρκεα σιδήρου στον οργανσιμό (μέσα απο εξετάσεις αίματος), ειδικά σε κορίτσια, σε παιδιά που ακολουθούν μια χορτοφαγική διατροφή αλλά και σε παιδιά που συμμετέχουν σε αθλήματα αντοχής. 

Υγρά-ενυδάτωση

Τα υγρά είναι καθοριστικά για την επιτυχή αθλητική δραστηριότητα καθώς ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματος κι αναπληρώνουν την απώλεια μέσω του ιδρώτα. Η ποσότητα που θα πρέπει να λαμβάνει κάθε παιδί εξαρτάται απο διάφορους παράγοντες. Σε γενικές γραμμές συστήνεται το παιδί να πίνει 400-600ml κρύου νερού 2-3 ώρες πρίν την άσκηση, 150-300ml υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης (κάθε 15-20 λεπτά) και μετά την άσκηση τόσα υγρά ώστε ν αναπληρωθούν οι απώλειες. Εάν η άσκηση διαρκεί λιγότερο απο 1 ώρα αρκεί η πρόσληψη νερού. Όταν όμως το αγώνισμα είναι μεγαλύτερης διάρκειας τότε θα χρειαστεί το παιδί να λάβει κάποιο αθλητικό ποτό που να περιλαμβάνει και υδατάνθρακες.

Αποκατάσταση

Τα γεύματα που είναι κατάλληλα για την επαναφορά των μυών και την αναπλήρωση του οργανισμού περιλαμβάνουν υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνες. Το παιδί-αθλητής θα πρέπει να ξεκινήσει την πρόσληψη αυτών των τροφίμων το πρώτο μισάωρο μετά την άσκηση και να συνεχίσει μέσα στις επόμενες 2 ώρες να λαμβάνει συγκεκριμένα τρόφιμα για να επιτύχει την επιθυμητή αποκατάσταση.

Σχεδιασμός γευμάτων 

Η ώρα που το παιδί θα λάει τα γεύματά του είναι πολύ σημαντική. Σε γενικές γραμμές θα πρέπει να έχει φάει το πολύ 3 ώρες πριν τον αγώνα (όταν πρόκειται για κύριο γεύμα) και 1-2 ώρες πριν (όταν πρόκειται για κάποιο σνάκ), για να έχει ολοκληρωθεί η πέψη όταν ξεκινήσει η άσκηση. Καλό είναι να αποφεύγονται φαγητά πλούσια σε λιπαρά και φυτικές ίνες. 
Επειδή κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά κι ανταποκρίνεται με το δικό του τρόπο σε κάθε τρόφιμο, είναι απαραίτητο το παιδί να έχει δοκιμάσει τι φαγητό ή ποτό του ταιριάζει στην προπόνηση και να μην κάνει δοκιμές με νέα τρόφιμα στη διάρκεια του αγώνα, για να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες ανεπιθύμητων παρενεργειών. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 


Πηγή : Purcell LK.. Sports nutrition for young athletes. Paediatr Child Health 2013;18(2):200-202