Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σνακ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα σνακ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 18 Ιουλίου 2021

Το παιδί μου δεν τρώει πρωινό..τί να κάνω;

Το πρωινό γεύμα είναι ένα απο πιο σημαντικά για τα παιδιά, τόσο για την υγεία τους όσο και για τη σωστή ανάπτυξη. 

Μελέτες δείχνουν ότι η παράλειψη του πρωινού αυξάνει τις πιθανότητες το παιδί να εμφανίσει παχυσαρκία αλλά και να μην καλύψει πλήρως τις ανάγκες του σε θρεπτικά συστατικά (πρωτεϊνες, ασβέστιο, βιταμίνες κλπ).

Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι το παιδί σπάνια τρώει πρωινό, ενώ η προσπάθειά τους να το πείσουν τις περισσότερες φορές είναι μάταιη.

Γιατί το παιδί δε θέλει να φάει το πρωί;

  • Δεν πεινάει! Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή έχει φάει αργά το βράδυ αρκετό φαγητό, οπότε το πρωί έχει λογικά μειωμένη όρεξη.
  • Δεν κοιμάται καλά. Ο επαρκής ύπνος είναι απαραίτητος κι αν το παιδί έχει μείνει άυπνο τη νύχτα ούτε όρεξη θα έχει ούτε και διάθεση-το να φάει το πρωί θα είναι το τελευταίο που θα θέλει να κάνει όταν σηκωθεί απο το κρεβάτι.
  • Δεν το έχει συνηθίσει! Όταν και η υπόλοιπη οικογένεια δεν τρώει πρωινό, τότε προφανώς το παιδί δεν το θεωρεί απαραίτητο ούτε και γνωρίζει τη σημασία του.
  • Δεν προλαβαίνει. Είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλά παιδιά που ξυπνούν τελευταία στιγμή για να ετοιμαστούν και να πάνε στο σχολείο. Οπότε στη βιασύνη τους να ντυθούν και να πάρουν μαζί τους τα απαραίτητα το φαγητό δεν είναι προτεραιότητα.
  • Δεν του αρέσει το γάλα! Όταν τα παιδιά απεχθάνονται το γάλα γενικότερα τότε δεν υπάρχει περίπτωση να το πιούν το πρωί που είναι ούτως ή άλλως πιεσμένα.
Τί μπορείτε να κάνετε

  • Σχεδιάστε τα γεύματα του παιδιού με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να υπάρχει ένα ελαφρύ βραδυνό, το οποίο να μην καταναλώνεται πριν τον ύπνο αλλά νωρίτερα
  • Κρατήστε ένα σταθερό ωράριο ύπνου βάζοντας τα παιδιά να κοιμηθούν την ίδια ώρα κάθε βράδυ και μην υποκύπτετε στις πιέσεις (πχ να δούν λίγο ακόμα τηλεόραση)
  • Καθιερώστε το πρωινό γεύμα ως το πρώτο πράγμα που θα κάνετε μαζί, ως οικογένεια μέσα στην ημέρα. Τρώγοντας όλοι μαζί στο τραπέζι, το παιδί θα κατανοήσει καλύτερα την αξία του πρωινού και θα του είναι πιο εύκολο να το εντάξει στην καθημερινότητά του βλέποντας τους γονείς του (που έχει ως πρότυπο) να υιοθετούν αυτή την τόσο υγιεινή συνήθεια
  • Βάλτε το ξυπνητήρι 10-15 λεπτά νωρίτερα ώστε να δώσετε χρόνο στο παιδί να ετοιμαστεί με λιγότερη πίεση και να έχει και 5-10 λεπτά για να γευτεί ένα πλήρες πρωινό
  • Δεν υπάρχει λόγος να πιέζετε το παιδί να πιεί το γάλα του, ούτε να φάει κάτι το οποίο έχει δοκιμάσει κι έχει απορρίψει επανειλημμένα. Δοκιμάστε να φτιάξετε ένα ελκυστικό σνακ ή μικρογεύμα που να τρώγεται εύκολα, γρήγορα κι ευχάριστα (για παράδειγμα σπιτική μπάρα δημητριακών, αυγοφέτες, σπιτικό κέικ ή μπισκότα με φρούτα και κομμάτια σοκολάτας)

Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc









Κυριακή 3 Ιανουαρίου 2021

Τα Ελληνικά τυριά (διατροφική αξία-χαρακτηριστικά-τυριά Π.Ο.Π.)

Η Ελλάδα έχει μεγάλη παράδοση στην τυροκομία καθώς ιστορικά έχουμε αναφορές στο τυρί στα συγγράμματα του Αριστοτέλη και του Αριστοφάνη, ενώ και ο Όμηρος αναφέρεται στην Οδύσσεια στο τυρί. Η χώρα μας με την πλούσια κτηνοτροφία παράγει περίπου 70 είδη τυριών-σε κάθε γωνιά της χώρας μας παράγεται κι ένα διαφορετικό τυρί. 

Η διατροφή των Ελλήνων είναι στενά συνδεδεμένη με το τυρί. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Έλληνες κατέχουμε την πρώτη θέση στην κατά κεφαλήν κατανάλωση τυριού στην Ευρώπη. Το τυρί είναι τόσο σημαντικό προϊόν για τη χώρα μας έτσι ώστε έχουν υποβληθεί αρκετές αιτήσεις ώστε να καταχωρηθούν πολλά απο τα Ελληνικά τυριά ως προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.). Μέχρι στιγμής τα Ελληνικά τυριά Π.Ο.Π. είναι 23, ενώ αναμένονται εγκρίσεις και για άλλα 5 τυριά. Αυτό σημαίνει ότι στην Ευρώπη η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση σε τυριά Π.Ο.Π. 

Τί είναι το τυρί και πώς χωρίζονται τα είδη τυριού

Σύμφωνα με τον Ελληνικό Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, ως "τυρί" χαρακτηρίζεται το προϊόν που προκύπτει απο την πήξη του γάλακτος με τη δράση πυτιάς ή ενζύμων, την απομάκρυνση του τυρογάλακτος και την ωρίμανσή του.

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι διαχωρισμού των τυριών. Έτσι, για παράδειγμα τα τυριά διακρίνονται ανάλογα το χρώμα τους σε λευκά και κίτρινα, ανάλογα την υφή τους σε σκληρά, ημίσκληρα-μαλακά-αλοιφώδη ανάλογα τον τρόπο συντήρησης σε τυριά άλμης, λαδοτύρια κλπ.

Τα ελληνικά τυριά Π.Ο.Π.

Για να λάβει ένα τυρί την ονομασία Π.Ο.Π. θε πρέπει να παράγεται με τον παραδοσιακό τρόπο (χωρίς τη χρήση χημικών ουσιών). Το γάλα για την τυροκόμηση θε πρέπει να προέρχεται απο ζώα που ζουν, εκτρέφονται κι αναπαράγονται εντός μιας καθορισμένης γεωγραφικής περιοχής. Το τυρί επίσης θα πρέπει να παράγεται και να ωριμάζει εντός της ίδιας αυτής περιοχής. 

Τα 3 μεγάλα Ελληνικά τυριά, στη βάση των οποίων στηρίχθηκε η παραγωγή όλων των υπολοίπων είναι η φέτα, το κεφαλοτύρι και η μυζήθρα. 

Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά τη θρεπτική αξία και τα χαρακτηριστικά των 23 τυριών Π.Ο.Π.

Ανεβατό

Ένα μαλακό, αλοιφώδες τυρί που παράγεται στα Γρεβενά με συγκεκριμένες προδιαγραφές και σε όλη σχεδόν τη Δυτ. Μακεδονία με παραλλαγές. Έχει ξινή γεύση και σχετικά λίγα λιπαρά (18%). Λέγεται και τουλουμίσιο ή δερματίσιο επειδή ωριμάζει μέσα σε ασκιά. Καταναλώνεται ευχάριστα όταν συνοδεύει λαδερά φαγητά είτε αλειμμένο πάνω σε ντάκο ή ψωμί.

Γαλοτύρι

Είναι κι αυτό αλοιφώδες τυρί που παράγεται απο πλήρες πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα, στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία. Έχει 13% λιπαρά και 3-3,5% αλάτι. Συνοδεύει λαδερά και σαλάτες.

Γραβιέρα (Νάξου, Κρήτης, Αγράφων)

Απο τα γνωστότερα και νοστιμότερα τυριά της Ελλάδας, η Π.Ο.Π. γραβιέρα παράγεται σε τρείς διαφορετικές περιοχές. Η γραβιέρα της Νάξου είναι ένα συμπαγές σκληρό τυρί με σχετικά γλυκιά γεύση και διαφέρει απο τις άλλες δυο γραβιέρες στο γάλα, καθώς παράγεται απο αγελάδες που ζουν στο νησί των Κυκλάδων. Έχει λιπαρά 32% κι αλάτι 1,2-3%.

Η γραβιέρα των Αγράφων είναι επίσης ένα σκληρό τυρί με λεπτή γεύση, χωρίς οξύτητα. Η σύστασή της σε λιπαρά κι αλάτι είναι παρόμοια με αυτή της Νάξου.

Όσο για τη γραβιέρα της Κρήτης, πρόκειται για ένα τυρί διεθνούς εμβέλειας, σήμα κατατεθέν του νησιού. Είναι ευχάριστο κι ελαφρύ στη γεύση και παράγεται απο πρόβειο γάλα ή πρόβειο σε συνδυασμό με κατσικίσιο. Περιέχει 32-33% λιπαρά και 1,5% αλάτι.

Καλαθάκι Λήμνου

Πρόκειται για λευκό τυρί άλμης που παράγεται στο νησί της Λήμνου απο αιγοπρόβειο γάλα. Ονομάζεται έτσι επειδή στραγγίζει και στεγνώνει μέσα σε μικρά καλάθια. Η γεύση του θυμίζει φέτα, είναι όμως πιο πικάντικο. Έχει 20% λιπαρά και τρώγεται ωμό ή μέσα σε πίτες. 

Κασέρι

Άλλο ένα δημοφιλές τυρί, μετά τη γραβιέρα. Το κασέρι παράγεται απο πρόβειο ή γίδινο γάλα στη Μακεδονία, στη Θεσσαλία, στη Λέσβο και στην Ξάνθη. Είναι ημίσκληρο τυρί, έχει ευχάριστη, "γεμάτη", λιπαρή γεύση, 27% λιπαρά και 3% αλάτι. Τρώγεται ωμό αλλά και ψημένο σε πίτες, πίτσες, στο τοστ καθώς λιώνει εύκολα αλλά παραμένει ελαστικό στην υφή του.

Κατίκι Δομοκού

Το κατίκι είναι τα τελευταία χρόνια απο τα πιο αναγνωρίσιμα τυριά με αλοιφώδη υφή. Έγινε πολύ δημοφιλές και για το λόγο ότι είναι σχετικά χαμηλό σε λιπαρά (12-13%). Παράγεται απο κατσικίσιο γάλα κι έχει ανάλαφρη, δροσερή, υπόξινη γεύση. Το αλάτι κυμαίνεται γύρω στο 1,5% ενώ καταναλώνεται συνοδεία λαδερών, μέσα σε σάντουιτς ή σε πίτες.

Κεφαλογραβιέρα

Ένα σκληρό, κίτρινο τυρί με βουτυράτη, πικάντικη γεύση που παράγεται στη Δυτ. Μακεδονία, στην Ήπειρο, στην Ευρυτανία και στην Αιτωλοακαρνανία απο πρόβειο κυρίως γάλα. Η υφή της κεφαλογραβιέρας αλλάζει με το χρόνο καθώς όσο παλαιώνει γίνεται και πιο σκληρή. Τρώγεται ωμή, τριμμένη πάνω απο ζυμαρικά, ψητή και τηγανιτή (κάνει ωραία κρούστα). Η περιεκτικότητά της σε λιπαρά κι αλάτι είναι 33% και 3-4% αντίστοιχα. 

Κοπανιστή

Ένα πολύ ιδιαίτερο τυρί, που το βρίσκουμε στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων. Η κοπανιστή είναι αλοιφώδες τυρί (σαν το ανεβατό και το κατίκι), αλμυρό, με πολύ έντονη και πικάντικη γεύση. Συχνά αναμιγνύεται με κάποιο άλλο τυρί με πιο ήπια γεύση. Παράγεται απο αγελαδινό, πρόβειο και κατσικίσιο γάλα (ή μίγμα αυτών). Έχει 25% λιπαρά και 3-4% αλάτι. 

Λαδοτύρι Μυτιλήνης

Ένα κίτρινο τυρί με πολύ σκληρή υφή που παράγεται στη Λέσβο απο πρόβειο κυρίως γάλα. Παραδοσιακά η συντήρηση και η ωρίμανση του τυριού γίνονταν σε ελαιόλαδο, όμως επειδή η διαδικασία αυτή κοστίζει πολύ, σήμερα επιτρέπεται η κάλυψη της επιφάνειας του τυριού με παραφίνη. Το λαδοτύρι περιέχει 32% λιπαρά και 2% αλάτι, ενώ έχει πιπεράτη και δυνατή γεύση. Τρώγεται πάνω απο ζυμαρικά τριμμένο ενώ μπαίνει σε πίτες, πίτσες και σάντουιτς. 

Μανούρι


To μανούρι έχει εντελώς διαφορετική γεύση σε σχέση με τα περισσότερα προαναφερθέντα τυριά. Παράγεται απο πρόβειο κυρίως γάλα κι έχει γλυκιά, ήπια, βουτυράτη γεύση. Είναι μαλακό στη υφή κι έχει χαρακτηριστικό κυλινδρικό σχήμα. Με αρκετά λιπαρά (36%) και χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (0,8%) μπορεί να καταναλωθεί σκέτο (επιτραπέζιο τυρί), πάνω απο ψωμί ή παξιμάδι είτενα μπεί σε σάντουιτς. Επιδέχεται την προσθήκη μπαχαρικών.

Μετσοβόνε

Ένα πολύ ιδιαίτερο κίτρινο τυρί με αλμυρή πικάντικη γεύση. Ανήκει στην κατηγορία των ημίσκληρων τυριών, είναι καπνιστό και παράγεται απο αγελαδινό γάλα ζώων που εκτρέφονται στην περιοχή του Μετσόβου. Το Μετσοβόνε δημιουργήθηκε όταν με χρηματοδότηση του ντόπιου ευεργέτη Αβέρωφ, τυροκόμοι της περιοχής εκπαιδεύτηκαν στην Ιταλία ώστε να παράγουν αυτό το μοναδικό τυρί, με το χαρακτηριστικό κυλινδρικό σχήμα, στα πρότυπα του Ιταλικού τυριού Προβολόνε. Το Μετσοβόνε έχει 26% λιπαρά και 2,5% αλάτι.

Μπάτζος

Απο τα αρχαιότερα τυριά, αυτό το τυρί άλμης που παράγεται απο κτηνοτρόφους της Πίνδου, οι οποίοι το χειμώνα μετατοπίζονταν σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Δυτ. Μακεδονίας. Παράγεται απο πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα κι έχει έντονα αλμυρή γεύση, η οποία γεύση αλλάζει όταν ο Μπάτζος τηγανιστεί ή ψηθεί. Με 20% λιπαρά και πολύ αλάτι (5-6%) τρώγεται πιο ευχάριστα όταν μαγειρευτεί, κατά προτίμηση ψητό.

Ξινομυζήθρα Κρήτης

Απο τα γνωστότερα και πιο χαρακτηριστικά τυριά της Κρήτης. Μαλακό στην υφή, με κόκκους, παράγεται απο μίγμα πρόβειου, αγελαδινού και γίδινου γάλακτος. Έχει υπόξινη γεύση, 25% λιπαρά και 1,5% αλάτι. Απαραίτητο συστατικό της σφακιανής πίτας και των καλτσουνιών, τρώγεται επίσης πάνω σε ντάκο, αντί φέτας στη χωριάτικη και τριμμένη πάνω απο ζυμαρικά.

Πηχτόγαλο Χανίων

Παρόμοιο με το κατίκι και την ξινομυζήθρα, το Πηχτόγαλο έχει κρεμώδη υφή και παράγεται απο πρόβειο ή και γίδινο πλήρες γάλα. Έχει 16% λιπαρά και 1,5% αλάτι ενώ η γεύση του προσομοιάζει με αυτή του γιαουρτιού. Απαραίτητο συστατικό της περίφημης Χανιώτικης μπουγάτσας, της κρεατότουρτας κι άλλων κρητικών εδεσμάτων, τρώγεται επίσης πάνω σπο ψωμί ή ντάκο, σε σαλάτες και συνοδεία λαδερών.

Σαν Μιχάλη

Πρόκειται για ένα εκλεκτό τυρί, σκληρό στην υφή με γεύση παρόμοια της παρμεζάνας που παράγεται απο αγελαδινό γάλα αποκλειστικά στο νησί της Σύρου. Έχει 23% λιπαρά και 2,5% αλάτι, ενώ τρώγεται ωμό συνοδεία φρούτων, πάνω απο ζυμαρικά και τηγανιτό (σαγανάκι).

Φέτα

Η φέτα αποτελεί τη "ναυαρχίδα" της Ελληνικής κτηνοτροφίας, ένα απο τα πλέον αναγνωρίσιμα προϊόντα της χώρας μας στο εξωτερικό (καθώς συνεισφέρει το 10% των Ελληνικών εξαγωγών τρόφιμων) κι είναι ταυτισμένη με την καθημερινή σχεδόν διατροφική επιλογή των περισσοτέρων Ελλήνων. Έχει μεγάλη οξύτητα, αλμυρή γεύση και τρώγεται σε χαμηλή θερμοκρασία. Με λιπαρά 25-26% κι αλάτι 2-2,5% η φέτα οφείλει το όνομά της στον τρόπο τεμαχισμού της (φέτα=κομμάτι). Φέτα Π.Ο.Π. παράγεται στη Μακεδονία, στη Θράκη, στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο, στη Στερεά. στη Λέσβο και στην Πελοπόννησο. 

Σφέλα

Η σφέλα προσομοιάζει με τη φέτα. Έχει σκληρή υφή και παράγεται απο πρόβειο και γίδινο γάλα. Λέγεται και τυρί "της φωτιάς" λόγω του τρόπου παρασκευής του, ενώ γευατικά είναι πικάντικη κι έντονη. Τα λιπαρά της κυμαίνονται στο 27% και το αλάτι περίπου στο 3,5%. Παράγεται κυρίως στη Μεσσηνία και στη Λακωνία ενώ καταναλώνεται συνοδεία ψητών ή λαδερών, μπαίνει σε πίτες και ομελέτες αλλά και σε σάντουιτς.

Φορμαέλλα Αράχωβας 

Η φορμαέλλα είναι ένα σκληρό κίτρινο τυρί κυλινδρικού σχήματος (παρόμοιου με το Μετσοβόνε) με μαστιχωτή υφή κι αλμυρή, πικάντικη γεύση. Παράγεται απο πλήρες κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, έχει 33% λίπος και 2-2,5% αλάτι. Τρώγεται αποκλειστικά ψητό ή τηγανιτό, ενώ παράγεται μόνο στην πόλη Αράχωβα στον Παρνασσό. 

Ξύγαλο Σητείας 

Είναι κι αυτό ένα ακόμη αλειφώδες τυρί με δροσερή γεύση, υπόξινη κι ελαφρά αλμυρή. Μοιάζει στην υφή με το πηχτόγαλο Χανίων και την ξινομυζήθρα. Προέρχεται κυρίως απο κατσικίσιο γάλα, είναι χαμηλό σε λιπαρά (10-12%) και περιέχει 1,5% αλάτι. Τρώγεται κυρίως πάνω απο ντάκο και συνοδεία λαδερών ενώ πολλοί το επιλέγουν για υγιεινή διατροφή.

Κρασοτύρι Κώ (Τυρί Πόσιας)

Το κρασοτύρι είναι ένα μαλακό τυρί απο γίδινο ή πρόβειο γάλα μ έντονο άρωμα κι ελαφρά όξινη γεύση. Ωριμάζει μέσα σε υπολείμματα κρασιού κι έχει εξωτερικά το χρώμα του οίνου, ενώ στο εσωτερικό του είναι λευκού χρώματος. Τρώγεται συνήθως μόνο του! Στην Κώ το τρώνε με φρούτα ή σαλάτα. Η περιεκτικότητά του σε λιπαρά είναι 30% και σε αλάτι 2,5%.

Αρσενικό Νάξου

Το πιο πρόσφατα ενταγμένο στην κατηγορία Π.Ο.Π. το σκληρό κίτρινο αυτό τυρί παράγεται απο αιγοπρόβειο γάλα. Έχει πλούσιο ευχάριστο άρωμα με αλμυρόγλυκη πικάντικη γεύση. Πήρε το όνομά του απο τον έντονο, δυνατό του χαρακτήρα καθώς κι απο το γεγονός ότι παράγεται απο πλήρες γάλα. Με 33% λιπαρά και 3% αλάτι τρώγεται τριμμένο πάνω απο ζυμαρικά, τηγανιτό ή ψητό ως σαγανάκι και προστίθεται σε πίτσες, τοστ και σάντουιτς. 

Διατροφική αξία 

Το τυρί είναι ένα ιδιαιτέρως θρεπτικό τρόφιμο, με μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεϊνη (20% κατά μέσο όρο) υψηλής βιολογικής αξίας. Όλα τα Ελληνικά τυριά περιέχουν σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, με τα σκληρά και τα κίτρινα να έχουν μεγαλύτερη ποσότητα σε σχέση με τα λευκά κι αλειφώδη. Επιπλέον, το τυρί περιέχει σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Α και D. 

Λόγω της υψηλής του θρεπτικής αξίας, το τυρί βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας της Μεσογειακής Δίαιτας και μπορεί να καταναλωθεί σε καθημερινή βάση, δίνοντας προσοχή στην ποσότητα. Επειδή περιέχει συνήθως αρκετά λιπαρά συστήνεται να καταναλώνεται σε συνδυασμό με τρόφιμα χαμηλών λιπαρών (πχ λαχανικά).

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγές

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Ηλίας Μαμαλάκης, "Ελληνικό Τυρί-Γεύσεις και Συνταγές". Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2000








 


















Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2020

Διατροφή για φοιτητές

Η διατροφή στα χρόνια της φοιτητικής ζωής αποτελεί μια πρόκληση που μόνο εύκολη δε μπορεί να χαρακτηριστεί για έναν φοιτητή-αυτό το γνωρίζω απο πρώτο χέρι καθώς υπήρξα κι εγώ φοιτήτρια μακριά απο το σπίτι μου για αρκετά χρόνια. 

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα των φοιτητών που επηρεάζει άμεσα τη διατροφή τους είναι η έλλειψη χρόνου. Επιπλέον, έχουν πολύ άγχος κατά περιόδους αφού βρίσκονται μακριά συνήθως απο τις οικογένειές τους κι αναλαμβάνουν πλέον αρκετές ευθύνες. 
Κι όμως! Με κάποια σχετική οργάνωση θα καταφέρεις κι εσύ, που βρέθηκες σε μια διαφορετική πόλη ως πρωτοετής φοιτητής, να έχεις μια υγιεινή διατροφή αν το θέλεις. Και τότε θα διαπιστώσεις ότι τρώγοντας υγιεινά αφενός θα νιώθεις καλύτερα κι αφετέρου θα έχεις καλύτερη επίδοση στα μαθήματα αλλά θα βελτιώσεις και τις αθλητικές σου επιδόσεις (αν τυχαίνει κι ασκείσαι).  

Πραγματικά, δεν είναι και τόσο δύσκολο όπως ίσως νομίζεις!

  1. Ξεκίνα με ένα καλό πρωινό. Όταν λέω καλό δεν εννοώ τυρόπιτα και σοκολατούχο γάλα! Είναι πολύ απλό να φτιάξεις στο σπίτι ένα τοστ (γλυκό ή αλμυρό) και να το πάρεις μαζί σου. Επίσης ένα ποτήρι γάλα είναι πάντα απαραίτητο και θα σε κρατήσει μακριά απο πείνα και διάθεση για τσιμπολογήματα αργότερα μέσα στην ημέρα. Εάν το βρίσκεις δύσκολο να ξυπνήσεις νωρίτερα για να ετοιμάσεις πρωινό πάρε απο το δρόμο ένα κουλούρι σουσαμένιο κι ένα φρεσκοστιμμένο χυμό φρούτων ή γάλα.
  2. Μην παραλείπεις γεύματα. Μην αφήνεις το στομάχι σου άδειο περισσότερο απο 4 ώρες. Οργάνωσε το πρόγραμμά σου έτσι ώστε να τρώς 3 γεύματα (πρωινό, γεύμα και δείπνο) αλλά και 2-3 σνακ/μικρογεύματα μέσα στην ημέρα, είτε βρίσκεσαι σπίτι είτε έξω. 
  3. Οργάνωσε την κουζίνα σου. Ακριβώς όπως το υπόλοιπο σπίτι έχει τα απαραίτητα (ντουλάπα, γραφείο, τηλεόραση, ψυγείο κλπ) έτσι και η κουζίνα σου καλό είναι να περιλαμβάνει κάποια βασικά για να κάνεις τη ζωή σου ευκολότερη με το φαγητό. Έτσι, φρόντισε να έχεις ένα φουρνάκι με 2 εστίες, ένα αντικολλητικό τηγάνι, μια δυο κατσαρόλες, ένα ταψί, ένα μπλέντερ ή επεξεργαστή τροφίμων που κόβει και πολτοποιεί. Μια τοστιέρα φαίνεται να είναι επίσης απαραίτητη, όπως και σπάτουλες και κουτάλες για χρήση μέσα στα μαγειρικά σκεύη.
  4. Πήγαινε για ψώνια! Κι αφού έχεις οργανώσει την κουζίνα σου τώρα χρειάζεσαι τρόφιμα! Καθιέρωσε μια ημέρα μέσα στην εβδομάδα που θα πηγαίνεις super market ή σε μανάβη-μπακάλη και θα προμηθεύεσαι φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, αβγά και υγιεινά σνακ που μπορείς να έχεις στο ντουλάπι για ώρα ανάγκης (ξηροί καρποί, μέλι, παξιμάδια, κριτσίνια κλπ). Επίσης μια δυο κονσέρβες με ψάρι, ντοματοχυμοί, ζυμαρικά, όσπρια και δημητριακά (πχ νιφάδες βρώμης) είναι τρόφιμα που δε χαλάνε και μπορούν να αποτελέσουν μια γρήγορη λύση για απλά γεύματα.
  5. Delivery? Όχι ευχαριστώ... Η εύκολη λύση όταν δεν έχεις χρόνο. Αν κάτσεις και το καλοσκεφτείς μέχρι να φτάσει το έτοιμο φαγητό απο το fast food εσύ θα έχεις φτιάξει μια ομελέτα ή θα έχεις ετοιμάσει ένα σάντουιτς ή θα έχεις κόψει μια σαλάτα. Κι ενώ το burger, το club sandwich, η γίγας πίτσα με απ όλα θα σε γεμίσουν με πολλές θερμίδες και κακά λιπαρά απειλώντας την υγεία κι επιβαρύνοντας τον οργανισμό σου, το γρήγορο γεύμα που θα έχεις επιμεληθεί εσύ θα είναι σε πολλά επίπεδα καλύτερο. Άσε που θα κάνεις κι οικονομία!
  6. Προσοχή στον καφέ. H φοιτητική ζωή έχει γίνει συνώνυμο με τη μεγάλη κατανάλωση καφέ, ειδικά στην εξεταστική περίοδο. Ένας ή δυο καφέδες μέσα στην ημέρα δεν αποτελούν πρόβλημα, εφόσον είναι κλασικοί καφέδες κι όχι τα ροφήματα-υπερπαραγωγή με σιρόπι, σαντιγύ, σοκολάτα κλπ. Η επιπλέον ποσότητα καφεϊνης όχι μόνο δε θα σε βοηθήσει αλλά θα σου δημιουργήσει νευρικότητα, ανησυχία, αυπνία και θα σου μειώσει την όρεξη για θρεπτικό φαγητό.
  7. Μην το παρακάνεις με το αλκοόλ.  Όταν θα βγούμε λογικό είναι να πιούμε ένα ποτό, όλοι το έχουμε κάνει ως φοιτητές. Όμως μην ξεχνάς ότι το αλκοόλ έχει πολλές θερμίδες, οπότε πίνοντας συχνά και μεγάλες ποσότητες αφενός θα αυξήσεις το βάρος σου αφετέρου διατρέχεις υψηλό κίνδυνο να αφυδατωθείς ή/και να έχεις σοβαρές στομαχικές ενοχλήσεις. Γι αυτό μην πίνεις ποτέ νηστικός και ενδιάμεσα φρόντισε να εναλλάσεις το ποτό με νερό.
  8. Ενυδάτωσου! Η έλλειψη νερού μπορεί να έχει ήπιες έως και σοβαρές επιπτώσεις στον οργανισμό σου. Έχε πάντοτε μαζί σου ένα θερμός με δροσερό νερό κι έχε το νού σου να πίνεις νερό καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας κι όχι μόνο όταν βρίσκεσαι σπίτι,
  9. Όχι στις ακραίες δίαιτες. Μη μπαίνεις στον πειρασμό να ακολουθήσεις μια μαγική δίαιτα ή μια διατροφή που αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, επειδή απλά το προτείνει κάποιος διάσημος ή ο οποιοσδήποτε δεν έχει κατάρτιση, πτυχίο κι άδεια άσκησης επαγγέλματος στη διατροφή. Εάν νομίζεις ότι πρέπει να χάσεις κιλά ή έχεις απορία για κάποια δίαιτα ή ειδική διατροφή απευθύνσου σε έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο-διαιτολόγο.
  10. Άσκηση κι επαρκής ύπνος. Μπορείς άνετα να παραμείνεις δραστήριος και ως φοιτητής. Περπάτησε, κάνε ποδήλατο, ξεκίνα μια νέα αθλητική δραστηριότητα. Αλλά μην παραλείπεις να ξεκουράζεσαι και να κοιμάσαι τουλάχιστον 7 ώρες την ημέρα, έτσι ώστε η ενεργητικότητα και η διάθεσή σου να βρίσκονται πάντα ψηλά. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc




Δευτέρα 11 Νοεμβρίου 2019

Πόσο αλάτι πρέπει να τρώνε τα παιδιά;

Τα περισσότερα παιδιά σήμερα, όπως δείχνουν τα στοιχεία, καταναλώνουν περισσότερο αλάτι απο αυτό που πρέπει. Αυτό είναι δυνατόν να οδηγήσει (εκτός απο την εμφάνιση αρτηριακής πίεσης σε μικρή ηλικία) και σε άλλα προβλήματα υγείας, όπως για παράδειγμα πρόωρη αθηροσκλήρωση (εναπόθεσης πλάκας στα αγγεία) και βλάβες στη λειτουργία των νεφρών. 

Με δεδομένο ότι τα παιδιά προτιμούν τις αλμυρές τροφές σε μεγαλύτερο βαθμό απο ότι οι ενήλικες καλό είναι να δείξουμε μεγαλύτερη προσοχή στη χρήση του αλατιού και να λάβουμε, αν χρειαστεί, μέτρα για τη μείωση του στην καθημερινή διατροφή του παιδιού.

Πού βρίσκεται το περισσότερο αλάτι... 

Τη μεγαλύτερη ποσότητα πρόσθετου αλατιού τα παιδιά, όπως και οι ενήλικες, την προσλαμβάνουν απο τις έτοιμες τροφές του εμπορίου (70% έναντι 30% απο τα αλάτι που χρησιμοποιείται στο σπίτι).

Τα τρόφιμα-φαγητά με μεγάλη περιεκτικότητα σε αλάτι είναι:
  • το συσκευασμένο ψωμί και τα δημητριακά πρωινού
  • διάφορα σνακ (μπισκότα, κράκερ, κριτσίνια αλμυρά κι εννοείται τα διάφορα τσίπς)
  • οι αλατισμένοι ξηροί καρποί
  • οι έτοιμες sauce και τα διάφορα salad dressings (π.χ. μαγιονέζα, κέτσαπ κ.α.)
  • τα αλλαντικά
  • τα έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα
Σημάδια υπερβολικής πρόσληψης αλατιού

Υπάρχουν κάποια συνήθη σημάδια που μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε αν το παιδί σας καταναλώνει περισσότερο αλάτι απο αυτό που πρέπει 
  1. Υπερβολική δίψα, που δε δικαιολογείται απο τις καιρικές συνθήκες ή άλλες καταστάσεις (για παράδειγμα έντονη άσκηση)
  2. Έντονη προτίμηση στα αλμυρά τρόφιμα και απέχθεια-αποστροφή για εκείνα με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι
  3. Υψηλή πίεση αίματος
  4. Σκουρόχρωμα ούρα με έντονη οσμή
  5. Αύξηση βάρους χωρίς το παιδί να τρώει πολλά γλυκά ή λιπαρά
Πόσο αλάτι επιτρέπεται;

Οι μέγιστες συνιστώμενες ποσότητες αλατιού, ανάλογα την ηλικία του παιδιού είναι:
  • έως 12 μηνών: λιγότερο απο 1 γραμμάριο αλατιού την ημέρα 
  • 1-3 ετών: 2 γραμμάρια/ημέρα
  • 4-6 ετών: 3 γραμμάρια/ημέρα
  • 7-10 ετών: 5 γραμμάρια/ημέρα
  • 11 ετών κι άνω: 6 γραμμάρια αλατιού την ημέρα
5 γραμμάρια αλατιού αντιστοιχούν σε 1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

Πώς θα μειώσετε το αλάτι

  1. Ετοιμάστε σπιτικά φαγητά, χρησιμοποιώντας φρέσκες πρώτες ύλες (κρέας, ψάρι, πουλερικά, όσπρια και λαχανικά)
  2. Επιλέξτε τρόφιμα με μικρότερη περιεκτικότητα σε αλάτι, διαβάζοντας τη διατροφική ετικέτα (προτιμήστε λιγότερο απο 120mg νατρίου ανά 100 γραμμάρια τροφίμου)
  3. Περιορίστε στο ελάχιστο την κατανάλωση έτοιμων σνακ και γλυκισμάτων αλλά και πρόχειρων γευμάτων
  4. Μην προσθέτετε επιπλέον αλάτι στο έτοιμο φαγητό-απομακρύνετε την αλατιέρα απο το τραπέζι 
  5. Αποφύγετε τις έτοιμες σάλτσες και νοστιμίστε τα φαγητά με λεμόνι, ξύδι και βότανα

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Liem DG. Infants and Childens Salt Taste Perception and Liking:A Review, Nutrients 2017;9:1011

Quader ZS. Sodium Intake Among Persons Aged >2 Years-United States, 2013-2014. Morbidity and Mortality Weekly Report 2017;66:12

www.nhs.uk

healthy-kids.com.au







Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019

Έχω υποθυρεοειδισμό..τι να προσέξω στη διατροφή μου;

Οι ορμόνες του θυρεοειδή αδένα διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη, στη λειτουργία όσο και στην αποκατάσταση όλων σχεδόν των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Σχετίζονται άμεσα με το μεταβολισμό οπότε υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του θυρεοειδούς και της πρόσληψης τροφής.

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός..

Ο υποθυρεοειδισμός είναι μια κατάσταση όπου το σώμα δεν παράγει αρκετή ποσότητα των ορμονών του θυρεοειδούς. Επειδή οι ορμόνες του θυρεοειδούς επηρεάζουν τόσο τη θερμοκρασία όσο και το μεταβολισμό, όσοι πάσχουν απο υποθυρεοειδισμό συχνά έχουν έντονη την αίσθηση του κρύου, εμφανίζουν αδυναμία-κούραση-εξάντληση, τριχόπτωση. Ένα βασικό σύμπτωμα της υπολειτουργίας του θυρεοειδή είναι η αύξηση βάρους καθώς το σώμα δεν κάνει τις καύσεις που θα έπρεπε.

Διατροφή και υποθυρεοειδισμός

Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δε μπορεί να θεραπεύσει τον υποθυρεοειδισμό. Όμως, σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή, κάποια θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της λειτουργίας του αδένα και να μειώσουν τα συμπτώματα. 

Τα πιο σημαντικά διατροφικά στοιχεία για την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι το ιώδιο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος.

Ιώδιο

Είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο προκειμένου να παραχθούν οι ορμόνες του θυρεοειδούς, οπότε η έλλειψή του αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης υποθυρεοειδισμού. Η έλλειψη ιωδίου είναι σχετικά συχνή σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως στις ανεπτυγμένες χώρες αυτή προλαμβάνεται με τον εμπλουτισμό του αλατιού σε ιώδιο. 
Τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο είναι τα θαλασσινά και τα γαλακτοκομικά. 

Σελήνιο

Ο θυρεοειδής αδένας είναι το όργανο με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σελήνιο (ανά γραμμάριο ιστού). Το ιχνοστοιχείο αυτό είναι αναγκαίο για την ενεργοποίηση των θυρεοειδικών ορμονών. Επίσης, ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύει το θυρεοειδή απο τις βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν οι ελεύθερες ρίζες.
Τρόφιμα πλούσια σε σελήνιο είναι τα Βραζιλιάνικα φυστίκια, τα λιπαρά ψάρια (τόνος, σαρδέλες κ.α.), τα αβγά και ορισμένα όσπρια (π.χ. φακές, φασόλια). 

Ψευδάργυρος

Ακριβώς όπως και το σελήνιο έτσι κι ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για να ενεργοποιηθεί η ορμόνη του θυρεοειδούς. Μελέτες δείχνουν ότι ο ψευδάργυρος ρυθμίζει τα επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) η οποία με τη σειρά της ρυθμίζει την έκκριση των 2 ορμονών του θυρεοειδούς. Η έλλειψη σε αυτό το στοιχείο είναι σπάνια καθώς ο ψευδάργυρος υπάρχει σε πολλά τρόφιμα. 
Τρόφιμα πλούσια σε ψευδάργυρο είναι το οστρακοειδή, το μοσχάρι, το κοτόπουλο κ.α.

Υπάρχουν απαγορευμένες τροφές;

Κάποιες τροφές μπορεί να δυσχεράνουν την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς αφού ενδέχεται να μειώνουν την παραγωγή των ορμονών. Αυτά είναι : η σόγια και τα παράγωγα αυτής, κάποια λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο, κουνουπίδι, kale, λαχανάκια Βρυξελλών), η γλυκοπατάτα και κάποια φρούτα (ροδάκινα και φράουλες). 

Αυτό δε σημαίνει ότι αυτά τα τρόφιμα πρέπει να αποφεύγονται εντελώς, απλά να τρώγονται σε σχετικά μικρή ποσότητα και καλά μαγειρεμένα. Εξάλλου οι τροφές αυτές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το θυρεοειδή μόνο εφόσον το άτομο παρουσιάζει έλλειψη ιωδίου. 

Καλό είναι επίσης να αποφεύγονται τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως είναι τα έτοιμα τυποποιημένα σνακ και γλυκίσματα, τα αλλαντικά και τα φαγητά με μεγάλη περικετικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη κι αλάτι.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Niwattisaiwong S., et al. Iodine deficiency :Clinical implications. Cleveland Clinic Journal of Medicine 2017;84(3)

Ventura M., et al. Selenium and Thyroid Disease:From Pathophysiology to Treatment. International Journal of Endocrinology.2017 ID:1297658

Palkowska-Gozdzik E., et al. Effects of Dietary Protein on Thyroid Axis Activity. nutrients 2018;10(5)


Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2019

Το παιδί δεν τρώει το σπιτικο κολατσιό στο σχολείο...τι να κάνω;

Ετοιμάζετε καθημερινά ένα υγιεινό και θρεπτικό σνακ για να πάρει το παιδί στο σχολείο αλλά σχεδόν πάντα το τσαντάκι επιστρέφει πίσω με το φαγητό άθικτο ή μισοφαγωμένο; Κάποιες φορές δε θέλει καν να πάρει μαζί του κολατσιό; 
Σίγουρα υπάρχει κάποιος λόγος γι αυτό..Παρατηρώντας το φαγητό κάθε φορά αλλά και πόσο έχει φάει το παιδί (αν έχει φάει..) μπορούμε να υποψιαστούμε κάποιες αιτίες..Και βέβαια υπάρχει και ο τρόπος να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. 

5 πιθανές αιτίες και οι λύσεις...

  1. Δεν του αρέσει το συγκεκριμένο φαγητό. Συνήθως τα παιδιά δεν προτιμούν τα πολύ στεγνά, τα άχρωμα και τα σκληρά φαγητά. Συζητήστε μαζί τους ποιό τρόφιμο δεν τους αρέσει και βρείτε εναλλακτική. Πηγαίνετε μαζί στο μανάβικο κι αφήστε το να επιλέξει εκείνο κάποια λαχανικά. Ετοιμάστε μαζί το σνακ εξηγώντας στο παιδί τη θρεπτική αξία του κάθε υλικού.
  2. Δεν είχε χρόνο να φάει. Είναι αλήθεια πώς πολλές φορές τα διαλείμματα στο σχολείο διαρκούν 10-15 λεπτά και σε αυτό το χρόνο τα παιδιά βρίσκουν την ευκαιρία να συζητήσουν ή να παίξουν, παραλείποντας το σνακ. Σε αυτή την περίπτωση προσπαθήστε να φτιάχνετε μικρογεύματα που να τρώγονται εύκολα και γρήγορα, για παράδειγμα ένα σάντουιτς ή ένα κομμάτι χορτόπιτα. Φροντίστε να είναι μικρή η ποσότητα γιατί οι μεγάλες μερίδες και χρόνο θέλουν να φαγωθούν και επιβαρύνουν το μικρό στομάχι του παιδιού. 
  3. Δεν ανοίγει το φαγητοδοχείο! Κάποια μπολάκια με πολύπλοκα καπάκια ή φερμουάρ δεν είναι πάντα πρακτικά, ειδικά για τα χεράκια των μικρότερων παιδιών. Επιλέξτε τα κατάλληλο φαγητοδοχείο που να είναι εύκολο μεν στη μεταφορά (ελαφρύ) αλλά βολικό στο άνοιγμα και κράτημα. Το καλύτερο είναι να το επιλέξετε μαζί με το παιδί, γιατί όταν του αρέσει το μπολάκι πολύ πιθανό να φαγωθεί και το περιεχόμενο του!
  4. Δεν πεινούσε-δεν είχε όρεξη. Τα παιδιά δε χρειάζονται μεγάλες μερίδες καθώς το μέγεθος του στομάχου τους είναι σημαντικά μικρότερο απο αυτό ενός ενήλικα. Εάν σας λέει ότι δεν πεινούσε, τότε πιθανότερο να ήταν μεγάλη η μερίδα που του βάλατε για κολατσιό ή να είχε φάει αρκετά στο πρωινό του γεύμα. Όπως και να χει μειώστε την ποσότητα του κολατσιού, για να το φάει πιο εύκολα και πιο ευχάριστα το παιδί. 
  5. Ήταν παγωμένο το φαγητό. Συμβαίνει συχνά τα παιδιά να μην τρώνε ένα σνακ που γενικά τους αρέσει αλλά επειδή έχει περάσει η ώρα και είναι παγωμένο να το αγνοούν. Προμηθευτείτε ένα κατάλληλο φαγητοδοχείο  που να διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του φαγητού. Φροντίστε να ετοιμάζετε το κολατσιό λίγες ώρες πριν καταναλωθεί για να μην αλλοιωθούν τα χαρακτηριστικά του μέχρι να έρθει η ώρα να το φάει στο σχολείο.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Σάββατο 31 Αυγούστου 2019

Τi κερδίζουμε τρώγοντας χουρμάδες;

Τι είναι οι χουρμάδες;

Είναι ένα φρούτο με γλυκιά γεύση που καταναλώνεται κυρίως αποξηραμένο. Το δέντρο απο το οποίο προέρχεται καλλιεργείται απο την αρχαιότητα ενώ χρησιμοποιείται ως τροφή για πάνω 6000 χρόνια. Είναι η κύρια καλλιέργεια στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Τα τελευταία χρόνια οι χουρμάδες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς και ολοένα και περισσότερα άτομα τα εντάσσουν στη διατροφή τους. 

Τι περιέχουν; 

Οι χουρμάδες, ως φρούτα, είναι πλούσια σε υδατάνθρακες οπότε και μια καλή πηγή ενέργειας. Περιέχουν σημαντική ποσότητα φυτικών ινών, αρκετές βιταμίνες και μέταλλα. Συγκεκριμένα, οι χουρμάδες είναι πηγή ασβεστίου, σιδήρου, φωσφόρου, νατρίου, καλίου, μαγνησίου και ψευδαργύρου. Απο βιταμίνες περιέχουν θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, φυλλικό οξύ και τις λιποδιαλυτές Α και Κ. 

Τα σημαντικότερα όμως συστατικά των χουρμάδων, στα οποία αποδίδονται αρκετές "θεραπευτικές" ιδιότητες είναι τα αντιοξειδωτικά (φαινολικές ενώσεις και φλαβονοειδή).  Μάλιστα η συγκέντρωση των πολυφαινολών στους χουρμάδες είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα ξηρά φρούτα.

Πώς ωφελούμαστε;

Προσφέρουν άμεσα ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πιστοί στο Ισλάμ για όσο διαρκεί το Ραμαζάνι, διακόπτουν την πολύωρη νηστεία ξεκινώντας να τρώνε χουρμάδες και μετά ακολουθούν τα υπόλοιπα γεύματα. Οπότε,ως άμεση πηγή ενέργειας, είναι μια πολύ καλή λύση για ένα ενδιάμεσο σνακ σε όσους αθλούνται ή γενικά έχουν έντονη δραστηριότητα. 

Οι χουρμάδες ανακουφίζουν απο τη δυσκοιλιότητα και γενικά βελτιώνουν την υγεία του πεπτικού συστήματος, ενισχύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της αναιμίας και προστατεύουν απο την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Ακόμα, συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, ενδυναμώνουν τα οστά, βοηθούν στην καλύτερη όραση (ειδικά τη νύχτα), είναι σύμμαχος μας στην απώλεια βάρους. Τέλος, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι καταναλώνοντας τακτικά χουρμάδες μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, διαβήτη και διάφορων αλλεργικών παθήσεων.

Τι να προσέξετε...

Υπάρχουν πολλοί τύποι χουρμάδων στην αγορά. Οι καλύτεροι είναι εκείνοι που έχουν υποστεί τη λιγότερο δυνατή επεξεργασία, δεν έχουν δηλαδή άλλα πρόσθετα. Δώστε προσοχή να μην έχουν εμποτιστεί σε σιρόπι γλυκόζης ή άλλα γλυκαντικά.

Επειδή η επιφάνειά τους είναι κολλώδης, προσελκύουν πολλές ακαθαρσίες. Οπότε σκόπιμο είναι να αγοράζετε τους συσκευασμένους χουρμάδες και να αποφεύγετε όσους πωλούνται χύμα. Καλό είναι επίσης να πλένονται πριν φαγωθούν, για να απομακρύνονται τυχόν ξένα σώματα που έχουν κολλήσει πάνω τους.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Rahmani AH, et al. Therapeutic effects of dates fruits (Phoenix dactyfilera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumor activity. Int J Clin Exp Med 2014;7(3):483-491

Eid N., Enani S., et al. The impact of date palm fruits and their component polyphenols , on gut microbial ecology, bacterial metabolites and colon cancer cell proliferation. Journan of Nutritional Science 2014;3:e46(1-9)

ndb.nal.usda.gov








Τρίτη 13 Αυγούστου 2019

Πόσο υγιεινά τρώτε; Δείτε τα συνηθέστερα διατροφικά λάθη...

Η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητη προκειμένου να διατηρήσουμε την καλή υγεία μας, να προλάβουμε σοβαρές ασθένειες, να έχουμε ενέργεια κι ευεξία και καλή ψυχολογία. Όμως στην προσπάθειά του κανείς να αποκτήσει υγιεινές διατροφικές συνήθειες είτε φτάνει σε υπερβολές είτε κάνει συγκεκριμένες επιλογές που μόνο υγιεινές δεν είναι τελικά. Ας δούμε τα συνηθέστερα λάθη που κάνει κάποιος ενώ πιστεύει ότι τρώει υγιεινά!



Τρώτε αρκετή πρωτεϊνη

Επικρατεί συχνά η αντίληψη ότι μπορούμε να τρώμε άφοβα πρωτεϊνούχα τρόφιμα, επειδή μας κάνουν καλό και δεν παχαίνουν. Καλό είναι να γνωρίζουμε ότι 1 γραμμάριο πρωτεϊνης αποδίδει 4 θερμίδες, όσες δηλαδή κι ένα γραμμάριο υδατάνθρακα, οπότε οι θερμίδες δεν είναι καθόλου αμελητέες. Απο την άλλη η υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών "κουράζει" τα νεφρά και προκαλεί αφυδάτωση στον οργανισμό.

Μειώνετε δραστικά τα λιπαρά

Τα λιπαρά των τροφίμων έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν μεγάλη αύξηση βάρους και πολλά προβλήματα στην υγεία. Όμως το αν θα παχύνετε ή όχι απο τα λιπαρά έχει να κάνει με την ποσότητα που θα καταναλώσετε. Τα λιπαρά είναι απαραίτητα στον οργανισμό μας γιατί επιτελούν πολλές και σημαντικές λειτουργίες (κυρίως στον εγκέφαλο)-γι αυτό και θα πρέπει να αποτελούν το 30-40% των θερμίδων που καταναλώνουμε καθημερινά. Τα προβλήματα με τα λιπαρά ξεκινούν όταν επιλέγουμε λιπαρά κακής ποιότητας (κορεσμένα και τρανς).

Καταναλώνετε ελάχιστους υδατάνθρακες

Αποφεύγετε τα ζυμαρικά και το ψωμί για να μην παχύνετε; Αυτός είναι ένας ακόμα διατροφικός μύθος. Στην κατάλληλη ποσότητα και αναλογία οι υδατάνθρακες είναι απολύτως απαραίτητοι στο καθημερινό μας διαιτολόγιο γιατί προσφέρουν ενέργεια και αντοχή. Ωστόσο η καλύτερη επιλογή είναι οι σύνθετοι υδατάνθρακες (δημητριακά ολικής άλεσης, λαχανικά, όσπρια κ.α.) και καλό είναι να περιορίζονται στο ελάχιστο οι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη και τεχνητά γλυκαντικά). 

Τρώτε μεγάλη ποσότητα φρούτων

Η συνιστώμενη ποσότητα φρούτων για έναν υγιή ενήλικα είναι 3 φρούτα/ημέρα. Η επιπλέον ποσότητα παρεμποδίζει την κατανάλωση άλλων θρεπτικών τροφίμων και προκαλεί φούσκωμα και (κάποιες φορές) υπερδραστηριότητα του εντέρου. 

Υπερβάλετε με τη σαλάτα

Τα λαχανικά γενικότερα είναι μια άκρως υγιεινή επιλογή και θα πρέπει να βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι μας. Όμως μια σαλάτα ή ένα λαδερό φαγητό (φασολάκια, μπάμιες κλπ) πρέπει να συμπληρώνει το γεύμα μας κι όχι να το υποκαθιστά. Τρώγοντας σκέτη σαλάτα ή ψητά/βραστά λαχανικά το γεύμα δεν έχει ισορροπία καθώς δεν προσλαμβάνονται αρκετή πρωτεϊνη, σίδηρος, ασβέστιο κι άλλα πολύτιμα για τον οργανισμό στοιχεία. 

Επιλέγετε "υγιεινά" σνακ

Στο εμπόριο κυκλοφορούν πάρα πολλά προϊόντα που φέρουν την ένδειξη "υγιεινό" αλλά κάθε άλλο παρά οφέλη προσφέρουν στην υγεία μας. Ο λόγος είναι ότι όλα αυτά τα τρόφιμα (μπισκότα, δημητριακά πρωινού, μπάρες πρωτείνης, έτοιμα προπαρασκευασμένα σνακ και μικρογεύματα) είναι πολύ επεξεργασμένα και περιέχουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, ζάχαρης, συντηρητικών, χρωστικών, τεχνητών αρωμάτων κι άλλων πολλών συστατικών επικίνδυνων για το σώμα.

Πίνετε αρκετά ροφήματα

Τα έτοιμα ροφήματα βοτάνων (π.χ. παγωμένο τσάι), οι τυποποιημένοι χυμοί φρούτων, τα ενεργειακά ποτά και τα φυτικά "γάλατα" (σόγιας, αμυγδάλου, καρύδας) είναι προϊόντα μεγάλης επεξεργασίας κι απέχουν αρκετά απο φυσικά προϊόντα, όπως υποστηρίζουν οι εταιρείες παραγωγής. Τα περισσότερα περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης κι αρκετές θερμίδες με αποτέλεσμα όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες να κινδυνεύετε να αυξήσετε το βάρος σας. 
Τα υποκατάστατα γευμάτων κάθε είδους δεν αποτελούν εξαίρεση, αφού όλα είναι προϊόντα χημικών διεργασιών και μόνο φυσικά δε μπορεί να θεωρηθούν. Κάποια απο αυτά μάλιστα είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνα (έχει βρεθεί ότι προκαλούν βλάβες σε διάφορα όργανα).

Μετράτε συνεχώς τις θερμίδες

Οι θερμίδες ενός τροφίμου θα σας δώσουν μόνο την πληροφορία του πόσο παχυντικό είναι αυτό το τρόφιμο, όχι του πόσο υγιεινό είναι. Για να διαπιστώσετε αν είναι υγιεινό ή όχι ελέγξτε τα συστατικά του. Αν περιέχει πολύ ζάχαρη ή κακά λιπαρά και άγνωστες λέξεις (που παραπέμπουν πιθανότατα σε συντηρητικά) τότε είναι μια άκρως ανθυγιεινή επιλογή οπότε προσπεράστε το!

Αποφεύγετε τη γλουτένη

Εάν δεν πάσχετε απο κοιλιοκάκη τότε δεν έχετε κανένα λόγο να βγάλετε τη γλουτένη απο τη διατροφή σας. Κι αυτό επειδή κινδυνεύετε να παρουσιάσετε ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά, αφού η γλουτένη είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στα τρόφιμα. Απο την άλλη τα τρόφιμα ελεύθερα γλουτένης περιέχουν πολλά πρόσθετα, που μόνο ως υγιεινά δε μπορούν να θεωρηθούν.

Χρησιμοποιείτε πολλά φυτικά λίπη

Τα φυτικά έλαια (ηλιέλαιο, αραβοσιτέλαιο, μαργαρίνες φυτικές κ.α.) είναι πλούσια σε ω6 λιπαρά οξέα, η μεγάλη κατανάλωση των οποίων οδηγεί σε μειωμένη αξιοποίηση των ωφέλιμων ω3 λιπαρών και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης φλεγμονής. Το λάδι καρύδας επίσης που προωθείται κατά κόρον τα τελευταία χρόνια στη μαγειρική είναι πολύ πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, τα πλέον ανθυγιεινά λίπη. Η μόνη ασφαλής επιλογή αποτελεί το ελαιόλαδο, κυρίως το βιολογικό και οπωσδήποτε το τυποποιημένο.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Δευτέρα 8 Απριλίου 2019

Γιατί πρέπει να τρώμε φουντούκια;

Τα φουντούκια είναι ένας από τους πιο αγαπημένους και δημοφιλείς ξηρούς καρπούς, τους οποίους καλό είναι να βάλουμε στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, για πολλούς λόγους.

Ήδη γνωστά από την αρχαιότητα για τις ωφέλιμες ιδιότητές τους, αφού ο Διοσκουρίδης (σημαντικός γιατρός στην αρχαιότητα) τα χρησιμοποιούσε ως φάρμακο εναντίον των κρυολογημάτων αλλά και για να προάγει την υγεία των μαλλιών, και του δέρματος! Σε άλλα κείμενα της εποχής δίνονταν στα φουντούκια μαγικές ιδιότητες αφού αναφέρονταν ως συστατικό που χρησιμοποιούσαν οι μάγισσες στα ξόρκια τους!!!

Στη σημερινή εποχή και μετά από αρκετές αναλύσεις κι επιστημονικές μελέτες έχει φανεί ότι τα φουντούκια έχουν να προσφέρουν πολλά θετικά στην υγεία μας. Γιατί πρέπει λοιπόν να τρώμε φουντούκια, αν είναι δυνατόν και καθημερινά;

  1. Είναι πολύ πλούσια στα πολύτιμα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και ειδικά σε ολεϊκό οξύ (βασικό συστατικό του ελαιόλαδου)
  2. Είναι καλή πηγή φυτικής πρωτεϊνης, με ευεργετική αναλογία αμινοξέων
  3. Περιέχουν πολλά αντιοξειδωτικά, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες (βιταμίνη Ε κυρίως) 
  4. Έχει φανεί σε σχετικές μελέτες ότι μειώνουν την κακή χοληστερίνη (LDL) χωρίς να επηρεάζεται η καλή χοληστερίνη HDL)
  5. Μπορούν να μειώσουν τους δείκτες φλεγμονής στον οργανισμό μας
  6. Βελτιώνουν τη λειτουργία του ενδοθηλίου (εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων)
  7. Συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας εξισορροπώντας την ομαλή λειτουργία του εντέρου
  8. Βοηθούν στην καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου στο αίμα, άρα είναι κατάλληλη όσο και απαραίτητη τροφή για άτομα που πάσχουν από διαβήτη
  9. Συμβάλλουν στη διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους 
  10. Προσφέρουν γρήγορο κορεσμό (χορταίνουν γρήγορα) και μας κρατούν χορτάτους για αρκετή ώρα, αποτρέποντας το τσιμπολόγημα ανθυγιεινών σνακ και γλυκισμάτων

Τα φουντούκια είναι ωφέλιμα όταν τα καταναλώνουμε ωμά ή ψημένα, χωρίς αλάτι. Μπορούμε να τα φάμε μόνα τους ή σε συνδυασμό με ξηρά φρούτα ή/και γαλακτοκομικά (π.χ. γιαούρτι). Επίσης μπορούν εύκολα να προστεθούν σε κέϊκ, μπάρες δημητριακών, σαλάτες και smoothies. Από την άλλη, θα πρέπει να αποφεύγονται έτοιμα τυποποιημένα προϊόντα επάλειψης (πραλίνα φουντουκιού) αφού στην πλειονότητά τους περιέχουν πολλά συντηρητικά και μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία:


Perna S., et al. Effects of Hazelnut Consumption on Blood Lipids and Body Weight:A Systematic Review and Bayesian Meta-Analysis. Nutrients 2016;8:747

Machado de Souza., et al. Nuts and Human Health Outcomes:A Systematic Review. Nutrients 2017;9:1311

Damavandi RD., et al. Effects of hazelnut consumption on fasting blood sugar and lipoproteins in patients with type 2 diabetes. J Res Med Sci 2013;18(4):314-321 

Casas-Agustench P., et al. Meditteranean nuts:origins, ancient medicinal benefits and symbolism. Public Health Nutrition. 2011;12(A):2296-301


Σάββατο 30 Μαρτίου 2019

Σχολικά κυλικεία:ποιά τρόφιμα επιτρέπεται να πωλούνται;

Η υιοθέτηση υγιών διατροφικών συνηθειών είναι ευθύνη τόσο της οικογένειας όσο και της πολιτείας. 

Επειδή τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους στο σχολείο το φαγητό που προσφέρεται στα κυλικεία θα πρέπει να είναι τόσο ασφαλές όσο και θρεπτικό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατροφική διαπαιδαγώγηση των παιδιών-μαθητών.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία οι τροφές που επιτρέπονται να διατίθενται από τα σχολικά κυλικεία, ως σνακ και μικρογεύματα είναι πολύ συγκεκριμένα.

Δείτε τον κατάλογο με αυτά τα τρόφιμα εδώ 






Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2019

Πώς να μειώσω τη ζάχαρη στο παιδί;


Είναι η ζάχαρη επικίνδυνη και γιατί;

Η κατανάλωση ζάχαρης στην παιδική ηλικία αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα σόβαρό πρόβλημα υγείας καθώς οι υπερβολικές ποσότητες συνδέονται με αρκετά προβλήματα. Όπως φαίνεται απο σχετικές μελέτες τα παιδάκια που τρώνε πολύ ζάχαρη έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης τερηδόνας, προσλαμβάνουν πολύ περισσότερες θερμίδες απο όσες χρειάζονται και αυτό οδηγεί στη συσσώρευση λίπους και στην απότομη αύξηση βάρους ενώ παρουσιάζουν και αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρδιαγγεικών προβλημάτων (δυσλιπιδαιμία, υπέρταση, διαβήτη). Αυτό συμβαίνει επειδή η ζάχαρη αντικαθιστά τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας στη δίαιτα των παιδιών (φρούτα, γάλα, λαχανικά κ.α.) κι έτσι επηρεάζεται αρνητικά τόσο η ανάπτυξη όσο και η υγεία τους.

Πού βρίσκεται η ζάχαρη;

Σε γενικές γραμμές η ζάχαρη (ή τα απλά ζάχαρα όπως αλλιώς ονομάζονται) μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες:1) σε αυτά που υπάρχουν φυσικά στα τρόφιμα και 2) σ εκείνα που προστίθενται στα τρόφιμα (απο τις βιομηχανίες κυρίως) κι αποσκοπούν στη βελτίωση της γεύσης, στη καλύτερη συντήρηση και σε άλλες λειτουργικές ιδιότητες των τροφίμων. 

Στην πρώτη κατηγορία υπάγονται τα ζάχαρα των φρούτων, των λαχανικών, των γαλακτοκομικών ενώ στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν ουσίες που περιέχονται στα περισσότερα τυποποιημένα σνακ και γλυκίσματα του εμπορίου. Παραδείγματα προστιθέμενων ζαχάρων αποτελούν η ζαχαρόζη, η καστανή και η μαύρη ζάχαρη (όπως και η ακατέργαστη), η φρουκτόζη, διάφορα σιρόπια (π.χ. σιρόπι καλαμποκιού), η αγαύη, η δεξτρόζη, το σιρόπι σφενδάμου, η μελάσα, ο συμπυκνωμένος χυμός φρούτων και κάποια πρόσθετα που είναι γνωστά με την ονομασία "ιμβερτοποιημένα ζάχαρα". 

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό δυστυχώς η ζάχαρη βρίσκεται σχεδόν παντού, έχει "κυριεύσει" τα περισσότερα τρόφιμα που βρίσκουμε στο εμπόριο κι έχει εισβάλλει στην καθημερινή μας διατροφή χωρίς πολλές φορές να συνειδητοποιούμε πόση ζάχαρη τελικά καταλήγει στο πιάτο μας κι ειδικά στο πιάτο των παιδιών μας.

Πόση ζάχαρη τρώνε σήμερα τα παιδιά; 

Η σημερινή διατροφή των παιδιών, όπως καταγράφεται μέσα απο επιστημονικά στοιχεία, απέχει σημαντικά απο τις συστάσεις, και φυσικά η ζάχαρη δεν αποτελεί εξαίρεση. Τα παιδιά, σε όλο τον κόσμο αλλά και στην Ελλάδα τρώνε καθημερινά πολύ περισσότερη ζάχαρη απο αυτή που συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η οποία είναι το πολύ 10% των ημερησίων θερμίδων. Σχεδόν το 50% των παιδιών υπερκαλύπτουν αυτή την ποσότητα. Η ποσότητα της ζάχαρης στη διατροφή των παιδιών προέρχεται κυρίως απο δημητριακά πρωινού, έτοιμα γλυκίσματα (κρουασάν, μπισκότα, καραμέλες) και ζαχαρούχα ροφήματα (σοκολατούχο γάλα, αναψυκτικά, τσάι και διάφορα smoothie).

Πως θα μειώσετε τη ζάχαρη στα παιδιά

Η σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για πρόσληψη έως 10% των ημερησίων θερμίδων απο απλά ζάχαρα αφορά όλους τους τύπους (απλά και προστιθέμενα ζάχαρα). Ο ίδιος οργανισμός αναφέρει ότι επιπλέον μείωση στα ζάχαρα (<5%) θα είχε επιπλέον όφελος στην υγεία των παιδιών. Καλό είναι λοιπόν στα παιδιά κάτω των 2 ετών να μη δίνονται καθόλου απλά ζάχαρα. Πώς μπορείτε να το πετύχετε αυτό στην πράξη;

  1. Αποφύγετε να δίνετε στα παιδιά έτοιμους χυμούς. Αλλά ακόμα και φρεσκοστυμμένοι στο σπίτι να είναι μην προσφέρετε πάνω απο 1/2 ποτήρι χυμό την ημέρα.
  2. Μην αγοράζετε έτοιμα τυποποιημένα γλυκά και σνακ. Ετοιμάστε στο σπίτι μαζί με τα παιδιά υγιεινά γλυκά, χρησιμοποιώντας φυσικά υλικά (όπως είναι τα ξηρά φρούτα και το μέλι). 
  3. Να δίνετε στο παιδί γάλα και γαλακτοκομικά στη φυσική τους μορφή-αποφύγετε το σοκολατούχο γάλα και τα επιδόρπια γιαουρτιού.
  4. Μη τους δίνετε ροφήματα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη-το νερό είναι το ιδανικό ποτό για να ξεδιψάσει κανείς.
  5. Διαβάζετε πάντα τις διατροφικές ετικέτες και τη σύσταση-σύνθεση των τροφίμων. Αποφύγετε όσα είναι πλούσια σε απλά ζάχαρα αλλά κι εκείνα όπου η ζάχαρη αναφέρεται στα δύο πρώτα συστατικά.
Να θυμάστε πάντα ότι δε χρειάζονται υπερβολές. Δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθεί εντελώς η ζάχαρη απο τη διατροφή του παιδιού. Ακολουθώντας όμως τις παραπάνω συμβουλές μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τις ποσότητες των απλών ζαχάρων και τότε θα έχετε κάνει ένα σημαντικό βήμα προς μια καλύτερη, ποιοτικά διατροφή-ασπίδα έναντι πολλών παθήσεων.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Farajian P., et al. Food sources of free sugars in children's diet and identification of lifestyle patterns associated with free sugar intake:the GRECO (Greek Childhood Obesity) study. Public Health Nutrition 2015;19(13):2326-2335

Vos M., et al. Added Sugars and Cardiovascular Disee Risk in Children:A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation 2017;135(19):e1017-e1034

Mis F., et al. Sugar in Infants, Children and Adolescents:A Position Paper of the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2017;65(6):681-696

Bailey R., et al. Sources of Added Sugars in Young Children, Adolescents, and Adults with Low and High Intakes of Added Sugars. Nutrients 2018;10,102;doi:10.3390