Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υγρά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα υγρά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2020

Διατροφή για φοιτητές

Η διατροφή στα χρόνια της φοιτητικής ζωής αποτελεί μια πρόκληση που μόνο εύκολη δε μπορεί να χαρακτηριστεί για έναν φοιτητή-αυτό το γνωρίζω απο πρώτο χέρι καθώς υπήρξα κι εγώ φοιτήτρια μακριά απο το σπίτι μου για αρκετά χρόνια. 

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα των φοιτητών που επηρεάζει άμεσα τη διατροφή τους είναι η έλλειψη χρόνου. Επιπλέον, έχουν πολύ άγχος κατά περιόδους αφού βρίσκονται μακριά συνήθως απο τις οικογένειές τους κι αναλαμβάνουν πλέον αρκετές ευθύνες. 
Κι όμως! Με κάποια σχετική οργάνωση θα καταφέρεις κι εσύ, που βρέθηκες σε μια διαφορετική πόλη ως πρωτοετής φοιτητής, να έχεις μια υγιεινή διατροφή αν το θέλεις. Και τότε θα διαπιστώσεις ότι τρώγοντας υγιεινά αφενός θα νιώθεις καλύτερα κι αφετέρου θα έχεις καλύτερη επίδοση στα μαθήματα αλλά θα βελτιώσεις και τις αθλητικές σου επιδόσεις (αν τυχαίνει κι ασκείσαι).  

Πραγματικά, δεν είναι και τόσο δύσκολο όπως ίσως νομίζεις!

  1. Ξεκίνα με ένα καλό πρωινό. Όταν λέω καλό δεν εννοώ τυρόπιτα και σοκολατούχο γάλα! Είναι πολύ απλό να φτιάξεις στο σπίτι ένα τοστ (γλυκό ή αλμυρό) και να το πάρεις μαζί σου. Επίσης ένα ποτήρι γάλα είναι πάντα απαραίτητο και θα σε κρατήσει μακριά απο πείνα και διάθεση για τσιμπολογήματα αργότερα μέσα στην ημέρα. Εάν το βρίσκεις δύσκολο να ξυπνήσεις νωρίτερα για να ετοιμάσεις πρωινό πάρε απο το δρόμο ένα κουλούρι σουσαμένιο κι ένα φρεσκοστιμμένο χυμό φρούτων ή γάλα.
  2. Μην παραλείπεις γεύματα. Μην αφήνεις το στομάχι σου άδειο περισσότερο απο 4 ώρες. Οργάνωσε το πρόγραμμά σου έτσι ώστε να τρώς 3 γεύματα (πρωινό, γεύμα και δείπνο) αλλά και 2-3 σνακ/μικρογεύματα μέσα στην ημέρα, είτε βρίσκεσαι σπίτι είτε έξω. 
  3. Οργάνωσε την κουζίνα σου. Ακριβώς όπως το υπόλοιπο σπίτι έχει τα απαραίτητα (ντουλάπα, γραφείο, τηλεόραση, ψυγείο κλπ) έτσι και η κουζίνα σου καλό είναι να περιλαμβάνει κάποια βασικά για να κάνεις τη ζωή σου ευκολότερη με το φαγητό. Έτσι, φρόντισε να έχεις ένα φουρνάκι με 2 εστίες, ένα αντικολλητικό τηγάνι, μια δυο κατσαρόλες, ένα ταψί, ένα μπλέντερ ή επεξεργαστή τροφίμων που κόβει και πολτοποιεί. Μια τοστιέρα φαίνεται να είναι επίσης απαραίτητη, όπως και σπάτουλες και κουτάλες για χρήση μέσα στα μαγειρικά σκεύη.
  4. Πήγαινε για ψώνια! Κι αφού έχεις οργανώσει την κουζίνα σου τώρα χρειάζεσαι τρόφιμα! Καθιέρωσε μια ημέρα μέσα στην εβδομάδα που θα πηγαίνεις super market ή σε μανάβη-μπακάλη και θα προμηθεύεσαι φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, αβγά και υγιεινά σνακ που μπορείς να έχεις στο ντουλάπι για ώρα ανάγκης (ξηροί καρποί, μέλι, παξιμάδια, κριτσίνια κλπ). Επίσης μια δυο κονσέρβες με ψάρι, ντοματοχυμοί, ζυμαρικά, όσπρια και δημητριακά (πχ νιφάδες βρώμης) είναι τρόφιμα που δε χαλάνε και μπορούν να αποτελέσουν μια γρήγορη λύση για απλά γεύματα.
  5. Delivery? Όχι ευχαριστώ... Η εύκολη λύση όταν δεν έχεις χρόνο. Αν κάτσεις και το καλοσκεφτείς μέχρι να φτάσει το έτοιμο φαγητό απο το fast food εσύ θα έχεις φτιάξει μια ομελέτα ή θα έχεις ετοιμάσει ένα σάντουιτς ή θα έχεις κόψει μια σαλάτα. Κι ενώ το burger, το club sandwich, η γίγας πίτσα με απ όλα θα σε γεμίσουν με πολλές θερμίδες και κακά λιπαρά απειλώντας την υγεία κι επιβαρύνοντας τον οργανισμό σου, το γρήγορο γεύμα που θα έχεις επιμεληθεί εσύ θα είναι σε πολλά επίπεδα καλύτερο. Άσε που θα κάνεις κι οικονομία!
  6. Προσοχή στον καφέ. H φοιτητική ζωή έχει γίνει συνώνυμο με τη μεγάλη κατανάλωση καφέ, ειδικά στην εξεταστική περίοδο. Ένας ή δυο καφέδες μέσα στην ημέρα δεν αποτελούν πρόβλημα, εφόσον είναι κλασικοί καφέδες κι όχι τα ροφήματα-υπερπαραγωγή με σιρόπι, σαντιγύ, σοκολάτα κλπ. Η επιπλέον ποσότητα καφεϊνης όχι μόνο δε θα σε βοηθήσει αλλά θα σου δημιουργήσει νευρικότητα, ανησυχία, αυπνία και θα σου μειώσει την όρεξη για θρεπτικό φαγητό.
  7. Μην το παρακάνεις με το αλκοόλ.  Όταν θα βγούμε λογικό είναι να πιούμε ένα ποτό, όλοι το έχουμε κάνει ως φοιτητές. Όμως μην ξεχνάς ότι το αλκοόλ έχει πολλές θερμίδες, οπότε πίνοντας συχνά και μεγάλες ποσότητες αφενός θα αυξήσεις το βάρος σου αφετέρου διατρέχεις υψηλό κίνδυνο να αφυδατωθείς ή/και να έχεις σοβαρές στομαχικές ενοχλήσεις. Γι αυτό μην πίνεις ποτέ νηστικός και ενδιάμεσα φρόντισε να εναλλάσεις το ποτό με νερό.
  8. Ενυδάτωσου! Η έλλειψη νερού μπορεί να έχει ήπιες έως και σοβαρές επιπτώσεις στον οργανισμό σου. Έχε πάντοτε μαζί σου ένα θερμός με δροσερό νερό κι έχε το νού σου να πίνεις νερό καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας κι όχι μόνο όταν βρίσκεσαι σπίτι,
  9. Όχι στις ακραίες δίαιτες. Μη μπαίνεις στον πειρασμό να ακολουθήσεις μια μαγική δίαιτα ή μια διατροφή που αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, επειδή απλά το προτείνει κάποιος διάσημος ή ο οποιοσδήποτε δεν έχει κατάρτιση, πτυχίο κι άδεια άσκησης επαγγέλματος στη διατροφή. Εάν νομίζεις ότι πρέπει να χάσεις κιλά ή έχεις απορία για κάποια δίαιτα ή ειδική διατροφή απευθύνσου σε έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο-διαιτολόγο.
  10. Άσκηση κι επαρκής ύπνος. Μπορείς άνετα να παραμείνεις δραστήριος και ως φοιτητής. Περπάτησε, κάνε ποδήλατο, ξεκίνα μια νέα αθλητική δραστηριότητα. Αλλά μην παραλείπεις να ξεκουράζεσαι και να κοιμάσαι τουλάχιστον 7 ώρες την ημέρα, έτσι ώστε η ενεργητικότητα και η διάθεσή σου να βρίσκονται πάντα ψηλά. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc




Κυριακή 10 Μαΐου 2020

Διατροφικά tips για την άσκηση σε θερμό περιβάλλον

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι αθλητές καλούνται να αγωνιστούν σε αρκετά υψηλές θερμοκρασίες. Ιδιαίτερα οι επαγγελματίες αθλητές αγωνίζονται πολύ συχνά σε τέτοιες συνθήκες, αφού συνήθως τα κορυφαία αθλητικά γεγονότα (Ολυμπιακοί Αγώνες, παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου κ.α.) πραγματοποιούνται τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η άσκηση κάτω απο έντονη ζέστη αυξάνει τη ροή αίματος και το ρυθμό εφίδρωσης για να διευκολυνθεί η αποβολή θερμότητας προς το περιβάλλον. Ωστόσο αν ο αθλητής δεν προσέξει κάποιους βασικούς κανόνες πιθανότατα θα βιώσει καταπόνηση (μυϊκή και καρδιαγγειακή) ενώ αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες εμφάνισης υπερθερμίας και αφυδάτωσης. 

Οι δυο πιο σημαντικές παρεμβάσεις που χρειάζεται να κάνει ένας αθλητής που έχει προγραμματίσει να αγωνιστεί σε συνθήκες έντονης ζέστης είναι 1)να εγκλιματιστεί σε αυτές τις συνθήκες και 2)να ξεκινήσει και να τελειώσει την άσκηση σε μια καλή κατάσταση ενυδάτωσης. 

Πρακτικές συμβουλές 

  • Προπονηθείτε σε θερμό περιβάλλον, παρόμοιο με αυτό που καλείστε να αγωνιστείτε, ούτως ώστε το σώμα σας να κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές σε αυτές τις συνθήκες. Ιδανικά, η περίοδος εγκλιματισμού σε θερμό περιβάλλον θα πρέπει να διαρκέσει 2 εβδομάδες
  • Πριν την άσκηση καταναλώστε 6ml υγρών/Kg σωματικού βάρους κάθε 2-3 ώρες, προκειμένου να ξεκινήσετε σωστά ενυδατωμένοι
  • Κατά τη διάρκεια της άσκησης, εφόσον αυτή διαρκεί πάνω απο 1 ώρα καταναλώστε υγρά που να περιέχουν νάτριο, για να αναπληρώσετε τις απώλειες
  • Σε αγωνίσματα που διαρκούν αρκετές ώρες (πάνω απο 2) θα πρέπει στα υγρά εκτός απο νερό να περιλαμβάνεται και ικανοποιητική συγκέντρωση υδατανθράκων, για να έχετε συνεχόμενη παροχή ενέργειας
  • Φροντίστε για τη σωστή αναπλήρωση των υγρών μετά το τέλος τη άσκησης. Το κατάλληλο μείγμα για την αποκατάσταση πρέπει να περιλαμβάνει υδατάνθρακες, πρωτεϊνη και κάποια ποσότητα νατρίου  
  • Επιλέξτε κρύα ροφήματα, τα οποία καταναλώνονται πιο ευχάριστα υπό έντονη ζέστη
  • Προμηθευτείτε κατάλληλα μπουκαλάκια για να μεταφέρετε εύκολα τα υγρά που χρειάζεστε κατά τη διάρκεια του αγώνα
  • Φορέστε τα κατάλληλα ρούχα, που να επιτρέπουν στο σώμα να αναπνέει και δεν παρεμποδίζουν την αποβολή του ιδρώτα

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Πηγή

Racinais S., et al. Consensus Recommendations on Training and Competing in the Heat. Sports Med 2015;45:925-938 



Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2019

Τα 5 συχνότερα διατροφικά λάθη των αθλητών


Τα στοιχεία, αλλά και η εμπειρία μας, δείχνουν ότι οι αθλητές σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν ακολουθούν μια διατροφή που θα τους βοηθήσει στο αγώνισμα τους. Έτσι, είτε υπερβάλλουν σε κάποια θέματα είτε υποτιμούν τη σημασία κάποιων άλλων. 

Δείτε τα σημαντικότερα λάθη που κάνουν συνήθως οι αθλητές και διορθώστε τα. 



1.) Καταναλώνουν πολύ πρωτεϊνη 

Η πρωτεϊνη είναι απαραίτητη στη διατροφή του αθλητή για τη διατήρηση μιας καλής μυικής μάζας ενώ συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας. Όμως όταν τρώτε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απο αυτές που πραγματικά χρειάζεστε αυτές όχι απλά δε θα σας βοηθήσουν αλλά θα είναι κι επιβλαβείς. Η περίσσεια πρωτεϊνης αποθηκεύεται ως λίπος στο σώμα ενώ προκαλείται βλάβη στα νεφρά και στο ήπαρ, κατά τη διαδικασία αποβολής των υποπροϊόντων της πρωτεϊνης.

2.) Καταναλώνουν ελάχιστους υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν το "κλειδί" για την αθλητική απόδοση-κι όμως! οι αθλητές δεν τρώνε όσους υδατάνθρακες θα έπρεπε. Οι υδατάνθρακες ειδικά οι σύνθετοι (ζυμαρικά, ψωμί, ρύζι, όσπρια κ.α.) αποτελούν μια άμεση πηγή ενέργειας, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ γρήγορα για άσκηση μεγάλης έντασης. Αλλά και στην άσκηση αντοχής, με παρατεταμένη διάρκεια, οι αθλητές είναι εξαρτημένοι ουσιαστικά απο τους υδατάνθρακες για να διατηρήσουν την ενέργειά τους και να καθυστερήσουν την κόπωση. 

3.) Δεν ενυδατώνονται επαρκώς 

Η κατάλληλη ενυδάτωση είναι καθοριστική για τη διατήρηση μιας καλής απόδοσης αλλά και για την καλή υγεία γενικότερα. Τα απαραίτητα υγρά είναι κατά κύριο λόγο το νερό, με την προσθήκη κάποιων ηλεκτρολυτών (όταν αυτό κριθεί αναγκαίο) και αν χρειαστεί, κάποια αθλητικά ποτά. Και στις 2 περιπτώσεις η ποσότητα που χρειάζεται να καταναλώσει ένας αθλητής εξαρτάται απο πολλούς παράγοντες γι αυτό και το πιο ασφαλές είναι να μετρηθεί η απώλεια υγρών που έχει στην άσκηση για να μπορέσει να αναπληρώσει αυτά τα υγρά.

4.) Λαμβάνουν πολλά συμπληρώματα

Δεν υπάρχει ούτε ένας αθλητής που να μην παίρνει έστω μια βιταμίνη ή ηλεκτρολύτες ή πρωτεϊνη. Τα στοιχεία απο πλήθος σχετικών μελετών είναι ξεκάθαρα:τα συμπληρώματα διατροφής δεν προσφέρουν κανένα επιπλέον όφελος, ούτε στη αθλητική απόδοση αλλά ούτε και στην υγεία. Τα περισσότερα απο αυτά αποβάλλονται με τα ούρα και δε χρησιμοποιούνται απο τον οργανισμό ενώ μπορεί να προκαλέσουν, σε κάποιες περιπτώσεις, πολλές παρενέργειες. 
Μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των περισσότερων αθλητών. Αν χρειαστεί κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να δοθεί μετά απο διαπιστωμένη έλλειψη (μέσα απο εξετάσεις αίματος) και με τακτική παρακολούθηση, για να μην ξεπεραστεί η συνιστώμενη δοσολογία.

5.) Δεν κάνουν καλή αποκατάσταση

Όσο σημαντική είναι η προετοιμασία του αθλητή άλλο τόσο είναι και η αποκατάσταση, καθώς το σώμα θα πρέπει να αναπληρώσει όλες τις απώλειες και να επουλωθούν τυχόν τραυματισμοί. Γι αυτό δεν αρκεί μόνο το φαγητό αλλά και τα υγρά. Συχνά οι αθλητές μετά την άσκηση  είτε πίνουν αλκοόλ είτε άλλα ποτά και τρώνε σνακ και γλυκά, πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη. Το καλύτερο γεύμα αποκατάστασης περιλαμβάνει υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνη αλλά και νερό, με προσθήκη άλλων ουσιών αν αυτό κριθεί απαραίτητο.Η αποκατάσταση θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μετά τον αγώνα και συνήθως διαρκεί 24-48 ώρες μετά απο αυτόν.

Οι λύσεις...

Όλα αυτά τα διατροφικά λάθη, κι άλλα που δεν αναφέρονται εδώ, μπορούν να προληφθούν και να διορθωθούν εάν ο αθλητής έχει φροντίσει να επισκεφθεί ένα διατροφολόγο-διαιτολόγο. Είναι εκείνος ο ειδικός, που με την επιστημονική του κατάρτιση, θα τον συμβουλέψει, θα καταρτίσει ένα διατροφικό πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες και τέλος, θα τον εκπαιδεύσει πάνω σε βασικά θέματα αθλητικής διατροφής. 
Όπως ακριβώς ο προπονητής είναι απαραίτητος για μια καλή προετοιμασία, ο γιατρός για να προλάβει ή να θεραπεύσει προβλήματα υγείας έτσι και ο διατροφολόγος είναι ο μόνος κατάλληλος να καθοδηγήσει τον αθλητή σε θέματα διατροφής, ώστε να επιτύχει τα μέγιστα. Μην τον παραβλέπετε!


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc









Σάββατο 20 Ιουλίου 2019

Πόσο νερό χρειάζεται να πίνει ένα παιδί;

Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντική για τα παιδιά καθώς σε σχέση με τους ενήλικες έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό αναλογικά με το βάρος τους. 

Τα παιδιά δε μπορούν να αναγνωρίσουν τα πρώιμα σημάδια της αφυδάτωσης κι αν δεν τους θυμίζουμε να πιούν νερό εκείνα απο μόνα τους δε θα το κάνουν εύκολα. Ειδικότερα όταν είναι απασχολημένα με το παιχνίδι ξεχνούν ευκολότερα, οπότε κινδυνεύουν περισσότερο απο τις επιπτώσεις της αφυδάτωσης. 

Σημάδια-συμπτώματα έλλειψης νερού

  • Δίψα, ανησυχία, λίγα ούρα (ενδείξεις ήπιας αφυδάτωσης)
  • Κούραση-αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης, πονοκέφαλοι, δυσκοιλιότητα (μέτρια αφυδάτωση)
  • Μειωμένη πνευματική απόδοση, υπνηλία-λήθαργος, κράμπες, ελάχιστα ούρα, πολύ ξηρό δέρμα (σοβαρού βαθμού αφυδάτωση)
Πόσο νερό πρέπει να πίνει ένα παιδί

Το πόσο νερό χρειάζεται ένα παιδί για να είναι επαρκώς ενυδατωμένο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι σημαντικότεροι απο τους οποίους είναι: η ηλικία, το φύλο, οι καιρικές συνθήκες και το επίπεδο δραστηριότητας (π.χ. αν αθλείται ή όχι). 

Σε γενικές γραμμές τα παιδιά ηλικίας 4-13 ετών χρειάζονται 6-8 ποτήρια υγρών την ημέρα, επιπλέον του νερού που υπάρχει στα τρόφιμα που καταναλώνουν. 

Ειδικότερα, συστήνεται τα παιδιά 4-8 ετών να πίνουν 1,1-1,3 λίτρα υγρών την ημέρα. Μεγαλύτερα παιδιά (9-13 ετών) πρέπει να πίνουν 1,3-1,5 λίτρα/ημέρα (κορίτσια) και 1,5-1,7 λίτρα/ημέρα (αγόρια). 

Παιδιά που αθλούνται έντονα ή/και εκτίθενται σε θερμό περιβάλλον πρέπει να πίνουν περισσότερο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας ώστε να αναπληρώνονται οι απώλειες. 

Πρακτικές συμβουλές

  1. Δίνετε στο παιδί νερό μαζί του στο σχολείο κ έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκαλάκι κάθε φορά που βγαίνετε εκτός σπιτιού
  2. Προσφέρετε πάντοτε νερό μαζί με τα γεύματα και τα σνακ
  3. Σερβίρετε το νερό σε χρωματιστά ποτήρια και δώστε την ευκαιρία στο παιδί να διαλέξει εκείνο το μπουκάλι που του αρέσει
  4. Προσθέστε στο νερό μια φέτα λεμόνι ή πορτοκάλι ή άλλα φρούτα για εναλλακτική γεύση-δοκιμάστε δροσερό ή πιο κρύο νερό, ανάλογα τον καιρό
  5. Δώστε το καλό παράδειγμα! 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc


Πηγή: British Nutrition Foundation , Healthy Kids Association




Κυριακή 24 Μαρτίου 2019

Αθλητικά ποτά:πότε είναι απαραίτητα και γιατί;

Η επαρκής ενυδάτωση είναι ένας καθοριστικός παράγοντας που επηρεάζει 'άμεσα την αθλητική απόδοση. Για να μεγιστοποιηθεί αυτή είναι απαραίτητη η διαρκής τροφοδότηση του αθλητή με τα απαιτούμενα "καύσιμα". Εκτός από το φαγητό, σε κάποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη και η κατανάλωση υγρών εκτός του νερού. Γι αυτό το σκοπό έχουν δημιουργηθεί τα λεγόμενα "αθλητικά ποτά". Πλέον υπάρχουν διαθέσιμα στην αγορά πολλά διαφορετικά ποτά, με διαφορετική σύσταση που φιλοδοξούν να καλύψουν τις ανάγκες όλων των αθλητών.

Τι είναι-τι περιέχουν τα αθλητικά ποτά

Τα αθλητικά ποτά είναι στην ουσία ένα μίγμα νερού και θρεπτικών συστατικών, τα οποία είναι γνωστό ότι ωφελούν στην άσκηση. Έτσι, τα προϊόντα αυτά περιλαμβάνουν υδατάνθρακες, πρωτεϊνες (αυτούσιες ή ως αμινοξέα), βιταμίνες, ηλεκτρολύτες και κάποια ιχνοστοιχεία. Σε κάποιες περιπτώσεις τα ποτά αυτά περιέχουν και κάποια βότανα ή/και καφεϊνη. 

Υπάρχουν 3 κατηγορίες αθλητικών ποτών: τα υποτονικά, τα ισοτονικά και τα υπερτονικά, ανάλογα την περιεκτικότητα τους σε υδατάνθρακες. Τα ισοτονικά ποτά περιέχουν 8% υδατάνθρακες (8 γραμμάρια υδατανθράκων ανά 100ml ροφήματος), τα υποτονικά λιγότερους και τα υπέρτονα περισσότερους υδατάνθρακες. 

Σε τι χρησιμεύουν;

Τα αθλητικά ποτά, όπως το λέει και το όνομά τους, προορίζονται για επαγγελματίες αθλητές είτε ερασιτέχνες που ασκούνται συστηματικά σε υψηλές εντάσεις και για μεγάλο χρονικό διάστημα, δηλαδή η άσκηση τους διαρκεί περισσότερο από 1 ώρα. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις τις ανάγκες του οργανισμού μπορεί εύκολα να τις καλύψει το απλό νερό. 

Τα αθλητικά ποτά χρησιμοποιούνται για :
  • την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών, όταν αυτό δε μπορεί να γίνει μόνο με την τροφή
  • την επαρκή ενυδάτωση των αθλητών
  • τη βελτιστοποίηση της αθλητικής απόδοσης 
  • την αναπλήρωση του γλυκογόνου των μυών,που εξαντλείται με την παρατεταμένη άσκηση
  • την αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών που αποβάλλονται μέσω της εφίδρωσης
  • την αποκατάσταση των μυών και την προώθηση της πρωτεϊνοσύνθεσης μετά την άσκηση

Πώς πρέπει να χρησιμοποιούνται;

  1. Προκειμένου να έχετε τα επιθυμητά αποτελέσματα, θα πρέπει να καταναλώνετε μια ποσότητα αθλητικού ποτού πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της άσκησης.
  2. Η ιδανικότερη επιλογή είναι τα ισοτονικά ποτά, γιατί παρέχουν την κατάλληλη ποσότητα υδατανθράκων χωρίς να επιβαρύνουν το στομάχι. Υπέρτονα υγρά καθυστερούν τη γαστρική κένωση και προκαλούν φούσκωμα και δυσφορία.
  3. Εάν η άσκηση υπερβαίνει τις 2-3 ώρες, τότε οπωσδήποτε θα πρέπει να περιλαμβάνονται και ηλεκτρολύτες στο ποτό.
  4. Το ποτό καλό είναι να βρίσκεται στην κατάλληλη θερμοκρασία (καλύτερα να καταναλώνεται δροσερό προς κρύο).
  5. Το είδος του ποτού και η ποσότητα είναι κάτι το οποίο εξαρτάται από το άθλημα, τις συνθήκες που πραγματοποιείται η προπόνηση είτε ο αγώνας και φυσικά, τις προτιμήσεις του αθλητή.

Προσοχή... 


Η επιλογή ενός αθλητικού ποτού δεν είναι εύκολη. Εάν το ποτό δεν είναι το κατάλληλο για εσάς τότε όχι απλά δε θα σας βοηθήσει αλλά ενδεχομένως να σας προκαλέσει και σοβαρά προβλήματα (όπως π.χ. υπονατριαιμία). Γι αυτό η ασφαλέστερη λύση είναι να συμβουλευτείτε ένα διατροφολόγο που θα αξιολογήσει τις ανάγκες σας, θα αναλύσει τη σύσταση των διαφόρων ποτών που κυκλοφορούν και θα προτείνει το κατάλληλο για εσάς, στα πλαίσια πάντα ενός ατομικού προγράμματος διατροφής κι ενυδάτωσης.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc





Τρίτη 19 Μαρτίου 2019

Τι να κάνετε όταν το παιδί έχει δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα είναι ένα απο τα δέκα συχνότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά. Αποτελεί το βασικό λόγο επίσκεψης στον παιδίατρο για το 25% των μικρών παιδιών και των γονέων τους. 

Σε γενικές γραμμές η δυσκοιλιότητα χαρακτηρίζεται από όχι τακτικές επισκέψεις στην τουαλέτα, από μεγάλα σε μέγεθος κόπρανα κι από πόνο ή δυσκολία στην αφόδευση. Μπορεί να υπάρχουν όμως κι άλλα εμφανή χαρακτηριστικά στα παιδιά όπως είναι ο πόνος και το πρήξιμο στην κοιλιά, η ανορεξία, εμετός ή πυρετός. 

Η θεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει τακτική ιατρική παρακολούθηση, διατροφικές οδηγίες, αλλαγή στον τρόπο ζωής κι εκπαίδευση για τον τρόπο χρήσης της τουαλέτας. 

Επίσης, η διαχείριση της δυσκοιλιότητας διαφέρει μεταξύ των βρεφών και των παιδιών μεγαλύτερης ηλικίας. 

Συμβουλές για τη διατροφική αντιμετώπιση

Στα βρέφη απο 3-12 μηνών συστήνεται να προσφέρονται χυμοί φρούτων διαλυμένοι σε νερό. Τα φρούτα που βοηθούν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας είναι το αχλάδι, το σταφύλι, το δαμάσκηνο και το μήλο με τη φλούδα. 
Το μέλι και τα φυτικά σιρόπια θα πρέπει να αποφεύγονται. 
Κάποια βρέφη μπορεί να ωφεληθούν κι από την αλλαγή του γάλακτος (αποφυγή του αγελαδινού). 

Στα μεγαλύτερα παιδιά συστήνεται η αύξηση των φυτικών ινών μέσω μαγειρεμένων και καθαρισμένων φρούτων, λαχανικών και δημητριακών. Επίσης η αυξημένη λήψη υγρών βοηθά πολύ. Εκτός από το νερό και οι χυμοί φρούτων πλούσιων σε φυτικές ίνες είναι πολύ χρήσιμοι.

Η αντιμετώπιση στα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας διαφέρει σημαντικά επειδή χρειάζεται περισσότερος χρόνος και συνδυασμός σκευασμάτων και στοιχείων της δίαιτας, ανάλογα τη σοβαρότητα της κατάστασης και της ανταπόκρισης του παιδιού. 

Πρόληψη υποτροπών

Από τη στιγμή που θα αντιμετωπιστεί επιτυχώς η δυσκοιλιότητα στο παιδί θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ούτως ώστε να μην εμφανιστεί ξανά σε σύντομο διάστημα. 

Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες με ταυτόχρονη επαρκή πρόσληψη υγρών είναι πολύ σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου. Η ποσότητα των φυτικών ινών που συστήνεται να λαμβάνουν τα παιδιά είναι 0,5 γραμμάρια ανά κιλό βάρους σε καθημερινή βάση. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες είναι τα φρούτα, τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια και τα δημητριακά ολικής άλεσης. 

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατορφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Xinias I., Mavroudi A., Constipation in Childhood. An update on evaluation and management. Hippokratia 2015;19(1):11-19

Bae SH. Diets for Constipation. Pediatr Gastroenterol Hepatol Nutr 2014;4:203-208




Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2019

Ηλεκτρολύτες στην άσκηση:γιατί είναι τόσο σημαντικοί;

Τι είναι οι ηλεκτρολύτες;

Ηλεκτρολύτη ονομάζουμε μια ουσία η οποία όταν βρίσκεται μέσα σε ένα διάλυμα μπορεί να δημιουργήσει ηλεκτρικό ρεύμα. Τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα είναι ηλεκτρολύτες και συνήθως διασπώνται σε ιόντα, τα οποία φέρουν είτε θετικό είτε αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο. Οι σπουδαιότεροι ηλεκτρολύτες στα σωματικά υγρά είναι το νάτριο (Να), το κάλιο (Κ), το χλώριο (Cl), το μαγνήσιο (Mg) και το ασβέστιο (Ca). 

Γιατί είναι τόσο σημαντικοί;

Η ισορροπία των υγρών και των ηλεκτρολυτών στην άσκηση είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για την αθλητική απόδοση όσο και για την υγεία του αθλητή. Εάν διαταραχθεί αυτή η ισορροπία ο αθλητής δε θα μπορέσει να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σώματος του στα επιθυμητά επίπεδα, θα επιβαρυνθεί η καρδιακή του λειτουργία και θα κινδυνεύσει είτε απο υπερθερμία είτε απο αφυδάτωση. Και στις δυό περιπτώσεις θα μειωθεί πολύ η αερόβια ικανότητα και η αντοχή του ενώ ενδεχομένως να κινδυνεύσει άμεσα και η υγεία του, παρουσιάζοντας σοβαρές επιπλοκές. 

Η ισορροπία των ηλεκτρολυτών στο σώμα είναι ιδιαίτερα σημαντική σε αγωνίσματα αντοχής, όταν ο αθλητής ασκείται για μεγάλο χρονικό διάστημα κάτω απο δύσκολες συνθήκες (αυξημένη θερμοκρασία και υγρασία, άπνοια, ηλιακή ακτινοβολία κ.α.) κι όταν αποβάλλει μεγάλες ποσότητες ιδρώτα κατά τη διάρκεια της άσκησης. 

Γι αυτό είναι πολύ σημαντική η αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών (κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση), που αποβάλλονται κυρίως μέσω του ιδρώτα.

Πώς δρούν οι ηλεκτρολύτες;

Το νάτριο και το κάλιο συμβάλλουν στην πρόσληψη και τη συγκράτηση υγρών στο σώμα, ενώ το κάλιο είναι σημαντικό για την καλή λειτουργία του νευρικού και του μυϊκού συστήματος. 

Το νάτριο, το χλώριο, το κάλιο και το μαγνήσιο επιτελούν ζωτικές λειτουργίες όπως είναι η μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων για τη σύσπαση των μυών, συμπεριλαμβανομένης και της καρδιάς.Τα ιόντα ασβεστίου συμμετέχουν στη σύσπαση όλων των μυικών ομάδων και είναι απαραίτητα για τη μετάδοση της νευρικής ώσης. 

Πώς θα προσλάβετε την απαιτούμενη ποσότητα

Μια ισορροπημένη διατροφή, που περιλαμβάνει επαρκείς ποσότητες φρούτων, λαχανικών, γαλακτοκομικών και ποικιλία τροφίμων απο όλες τις ομάδες στα κύρια γεύματα σας μπορεί να καλύψει τις ανάγκες σας σε ηλεκτρολύτες. 

Εάν ωστόσο, διαπιστωθεί μέσα απο εξετάσεις αίματος, ότι έχετε έλλειψη μπορείτε να ενισχύσετε τη διατροφή σας με ηλεκτρολύτες σε μορφή συμπληρώματος. Συνήθως κυκλοφορούν στην αγορά σε αναβράζοντα δισκία, ενώ ηλεκτρολύτες περιέχονται και στα αθλητικά ποτά. Τέλος κάποια ποσότητα ηλεκτρολυτών περιέχεται και στα γνωστά gelακια που χρησιμοποιούν οι αθλητές αντοχής (μαραθώνιος, τρίαθλο κλπ). 

Για να είστε σίγουροι ότι προσλαμβάνετε τη σωστή για εσάς ποσότητα ηλεκτρολυτών (ούτε μικρότερη ούτε μεγαλύτερη) θα πρέπει να καταρτίσετε ένα ατομικό πλάνο ενυδάτωσης. Σε αυτό θα σας βοηθήσει ένας διατροφολόγος, ο οποίος θα λάβει υπ όψιν του όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την ενυδάτωση (άθλημα, συνθήκες προπόνησης, ρυθμός ιδρώτα, ύψος-βάρος-ηλικία και πρόγραμμα προπόνησης κ.α.).


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Shirreffs SM, et al. Fluid and electrolyte needs for training, competition, and recovery. J Sports Sci 2011;29(Suppl 1):S39--46

Baker LB. Sweating Rate and Sweat Sodium Concentration in Athletes:A Review of Methodology and Intra/Interindividual Variability. Sport Med 2017;47(Suppl 1):111-128

Thomas dT, et al. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine:Nutrition and Athletic Performance. J Acad Nutr Diet 2016;116(3):501-528




Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2018

Διατροφικές οδηγίες για αγωνίσματα δύναμης & αντοχής

Ένας μεγάλος αριθμός αγωνισμάτων (κυρίως ομαδικών) απαιτούν συνδυασμό δύναμης και αντοχής. Τέτοια αγωνίσματα είναι το basketball, το volleyball, το handball, το soccer κ.α. Σε αυτά τα αθλήματα περίοδοι με υψηλής έντασης άσκηση εναλλάσονται με περιόδους χαμηλότερης έντασης. Επίσης κάποια ατομικά αθλήματα εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, για παράδειγμα το τένις, το καλλιτεχνικό πατινάζ και το tae kwon do.

Αυτή η εναλλαγή στην ένταση της άσκησης δημιουργεί την ανάγκη για ενέργεια η οποία θα πρέπει να καλυφθεί και μέσω αερόβιας αλλά και μέσω αναερόβιας διαδικασίας. Για παράδειγμα ένας αθλητής του μπάσκετ χρειάζεται αερόβια ικανότητα (αντοχή) για να καλύψει τις αποστάσεις μέσα στο γήπεδο αλλά θα χρειαστεί και αναερόβια ικανότητα και δύναμη προκειμένου να κάνει ένα δυνατό άλμα (π.χ. για να διεκδικήσει ένα ριμπάουντ) ή για να αμυνθεί κατάλληλα. 

Διατροφικές ανάγκες  

Για να μπορέσουν οι αθλητές να διατηρήσουν ένα σταθερό επίπεδο απόδοσης είναι εξαρτημένοι απο το μυϊκό γλυκογόνο και κατά συνέπεια τη σταθερή παροχή γλυκόζης στο αίμα. Προκειμένου ένας αθλητής δύναμης κι αντοχής να ανταπεξέλθει σε αυτή την ανάγκη πρέπει να καταναλώνει μεγάλη ποσότητα υδατανθράκων πριν την άσκηση αλλά και αθλητικά ποτά που να περιέχουν υδατάνθρακες κατά τη διάρκεια της άσκησης, ειδικά όταν αγωνίζεται. 


Έχει βρεθεί σε σχετικές μελέτες ότι όσοι αθλητές καταναλώνουν ένα ποσοστό 65% των συνολικών θερμίδων απο υδατάνθρακες έχουν καλύτερη απόδοση σε σχέση μ' εκείνους που καταναλώνουν μέτρια ποσότητα υδατανθράκων (40% των θερμίδων). 

Το άλλο σημείο "κλειδί" σε τέτοιου είδους αθλήματα είναι η σωστή ενυδάτωση. Οι αθλητές δύναμης κι αντοχής βιώνουν μείωση στην απόδοσή τους όταν είναι αφυδατωμένοι. Γι αυτό χρειάζεται να λαμβάνουν υγρά πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της άσκησης. 



Πρακτικές οδηγίες*

  • Επιλέγετε στην καθημερινότητά σας ένα διαιτολόγιο πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες (ζυμαρικά, δημητριακά, όσπρια, γαλακτοκομικά)
  • Καταναλώστε μέτρια ποσότητα πρωτεϊνης και τρόφιμα με χαμηλά λιπαρά
  • Να έχετε ποικιλία στη διατροφή σας, μην τρώτε μόνο ένα συγκεκριμένο φαγητό 
  • Πριν την άσκηση : καταναλώστε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες περίπου 3 ώρες πριν την προπόνηση ή τον αγώνα. Μην ξεχνάτε να ενυδατωθείτε κατάλληλα
  • Κατά τη διάρκεια της άσκησης: Πιείτε ένα αθλητικό ποτό με περιεκτικότητα 6-7% σε υδατάνθρακες. Καλό είναι να περιέχει επίσης και λίγο αλάτι. Καταναλώστε 600-1200ml υγρών ανά ώρα (κατά διαστήματα κι όχι όλο σε μια δόση), ανάλογα τη θερμοκρασία περιβάλλοντος αλλά και το πόσο ιδρώτα αποβάλλετε 
  • Μετά την άσκηση: Πιείτε ένα αθλητικό ποτό για να αναπληρώσετε τα χαμένα υγρά αλλά και το μυϊκό γλυκογόνο. Αμέσως μετά τον αγώνα ή την προπόνηση φάτε ένα σνακ πλούσιο σε απλούς υδατάνθρακες (φρούτο, χυμό, μπάρα δημητριακών) ανά ώρα μέχρι το επόμενο προγραμματισμένο γεύμα σας
Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Πηγή : Benardot D. Advanced Sports Nutrition. Human Kinetics. 2006, pp 282-296

*Οι ανωτέρω οδηγίες είναι ενδεικτικές και δεν αφορούν το σύνολο των αθλητών που ασχολούνται με τα συγκεκριμένα αθλήματα. Κάθε αθλητής για να έχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα χρειάζεται να καταρτίσει το δικό του, ατομικό διαιτολόγιο, σε συνεργασία με το διατροφολόγο, το οποίο θα συμβαδίζει με το ύψος, το βάρος, την ηλικία, τις διατροφικές προτιμήσεις και φυσικά το άθλημά του.

Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2018

Συμβουλές διατροφής για παιδικές ιώσεις

Οι παιδικές ιώσεις κάνουν συχνά την εμφάνισή τους τους χειμερινούς μήνες και ταλαιπωρούν τα παιδάκια αλλά ταυτόχρονα ανησυχούν και τους γονείς. Υπολογίζεται ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας θα κρυολογήσουν κατά μέσο όρο 5 φορές μέσα σε ένα έτος...

Το κοινό κρυολόγημα (ή λοίμωξη της ανωτέρου αναπνευστικής οδού όπως αλλιώς λέγεται) προκαλείται συνήθως απο κάποιον ιό και  μεταδίδεται ραγδαία μέσα απο το φτέρνισμα, το βήχα και το φύσημα της μύτης. 

Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, επειδή τα αντιβιοτικά δε συστήνονται και δεν είναι αποτελεσματικά στις ιώσεις. Για να περιοριστούν και να εξαλειφθούν τα συμπτώματα που προκαλεί ένα κρυολόγημα (βήχας, ρινόρροια, πονόλαιμος, ρινική συμφόρηση, πονοκέφαλος, μυαλγίες, πυρετός) εκτός απο τους κανόνες υγιεινής σημαντικό ρόλο παίζει και η διατροφή. Υπάρχουν κάποια διατροφικά στοιχεία που βοηθούν στο να επανέλθει το παιδάκι γρηγορότερα αλλά και κάποια άλλα που θα πρέπει να αποφεύγονται.

Πρόληψη ιώσεων

Προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες να κολλήσει το παιδάκι κάποια ίωση θα πρέπει να ισχυροποιηθεί το ανοσοποιητικό του σύστημα. Διατροφικά στοιχεία τα οποία βοηθούν σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση είναι η βιταμίνη C, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος αλλά και τα αντιοξειδωτικά. 

Τροφές πλούσιες σε αυτά τα στοιχεία είναι το κρέας και το αβγό, τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί και το ψάρι, το ελαιόλαδο και οι σπόροι. Χρησιμοποιήστε στα γεύματα του παιδιού μυρωδικά και βότανα (σκόρδο, ρίγανη, θυμάρι, μαϊντανό κ.α.) αλλά και μκρή ποσότητα μπαχαρικών. Με αυτό τον τρόπο θωρακίζεται το αμυντικό σύστημα του παιδιού, και ακόμα κι αν κρυώσει τα συμπτώματα θα είναι πιο ήπια και μκρότερης διάρκειας.

Αντιμετώπιση 

Τι να κάνετε:

  1. Ενυδάτωση: Είναι το Α και το Ω της αντιμετώπισης των ιώσεων. Κρατώντας το παιδί ενυδατωμένο αποβάλλονται ευκολότερα οι ιοί αλλά και οι βλεννώδεις εκκρίσεις της μύτης και του αναπνευστικού σωλήνα. Εκτός απο το νερό, μπορείτε να δώσετε στο παιδί φρεσκοστιμμένους χυμούς, ρόφημα κακάο και γάλα (αν δεν κάνει εμετό). Τα υγρά καλό είναι να βρίσκονται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος ή να είναι χλιαρά, όχι πάντως παγωμένα ούτε και καυτά.
  2. Ελαφριά γεύματα: Τα παιδάκια δεν ανέχονται ούτε μεγάλες ποσότητες φαγητού αλλά ούτε και πλούσια σε γεύση τρόφιμα όταν είναι άρρωστα. Δώστε τους λίγο άπαχο κρέας μαζί με λαχανικά απλά μαγειρεμένα, χωρίς πολλά μπαχαρικά ούτε και λιπαρά. Η καλύτερη λύση παραμένει και σήμερα η κοτόσουπα, καθώς περιέχει όλα εκείνα τα συστατικά που συμβάλλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων-οι γιαγιάδες λοιπόν κάτι ήξεραν...Κοι οι υπόλοιπες σούπες βοηθούν επίσης, ιδιαίτερα αν συνοδεύονται με χυμό λεμόνι που ενισχύει την αντιοξειδωτική τους δράση. Αντί για 1-2 γεύματα ημερησίως δώστε στο παιδί 3-4 μικρότερα και μην το πιέζετε αν δε θέλει να φάει πολύ, ίσως στο επόμενο γεύμα έχει περισσότερη όρεξη.
  3. Μέλι: Είναι ένα ακόμα "γιατροσόφι" που μας έρχεται απο παλιά και κάνει θαύματα, σε πολλές περπτώσεις. Μια μόνο κουταλιά μέλι είναι ικανή να ανακουφίσει το παιδί απο τον ενοχλητικό βήχα, καθώς έχει αποχρεμπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Το μέλι είναι σχετικά ασφαλές και φθηνό τρόφιμο που μπορούν να καταναλώσουν άφοβα τα παιδιά Όμως προσοχή! δε δίνουμε ποτέ μέλι σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους...

Τι να μην κάνετε...


  1. Όχι γλυκά, λιπαρά και πικάντικα...Προκειμένου να μη μείνει νηστικό το παιδί μην το "φορτώνετε" με σνακ πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά, δε βοηθούν καθόλου στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ίωσης. Επιπλέον, φαγητά όπως η πίτσα, τα burger και οι τηγανιτές πατάτες είναι τα πλέον ακατάλληλα για ένα κρυωμένο παιδάκι...
  2. Όχι ξηρά φρούτα και ξηροί καρποί. Ναι μέν αυτά τα 2 τρόφιμα είναι κατάλληλα γα την πρόληψη αλλά εντελώς ακατάλληλα όταν το παιδί έχει ήδη αρρωστήσει, καθώς δύσκολα θα μασήσει αυτά τα τρόφιμα κι ακόμα δυσκολότερα θα τα καταπιεί, ειδικά αν έχει βήχα.
  3. Όχι ροφήματα βοτάνων. Τα διάφορα εναλλακτικά ροφήματα απο βότανα και φυτά (εχινάκεια, τζίντζερ, γλυκύριζα, γλυκάνισος κλπ) που προβάλλονται ως θαυματουργά δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι τόσο αποτελεσματικά στα παιδιά αλλά κυρίως δεν έχει μελετηθεί επαρκώς η ασφάλειά τους , ειδικά σε μικρά παιδιά (κάτω των 2 ετών).

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Fashner J. Treatment of the Common Cold in Children and Adults. Am Fam Physician 2012;86(2):153-159

Goldman RD. Treating cough and cold:Guidance for caregiversof children and youth. Paediatr Child Health 2011.vol 16 No 9

Allan MG. Prevention and treatment of the common cold:making sense of the evidence. CMAJ 2014186(3)





Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018

Ποιά είναι η κατάλληλη διατροφή για ένα παιδί που αθλείται;

Μια διατροφή ισορροπημένη και διατροφικά επαρκής είναι απαραίτητη για όλα τα παιδιά προκειμένου να υποστηριχθεί η ομαλή ανάπτυξη και να εξασφαλισθεί η διατήρηση της υγείας. Επιπλέον, στα παιδιά που αθλούνται είναι απαραίτητη μια κατάλληλη διατροφική φροντίδα με στόχο 1) τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, 2) τη μείωση της πιθανότητας τραυματισμών και 3) την ταχύτερη αποκατάσταση.

Είναι λοιπόν, πολύ σημαντικό να γνωρίζουν οι μικροί αθλητές, αλλά και οι γονείς τους, πότε πρέπει να τρώνε συγκεκριμένα τρόφιμα, ποιές τροφές είναι κατάλληλες για να έχουν την απαιτούμενη ενέργεια, πώς να τρέφονται κατά τη διάρκεια ενός αγώνα και τέλος, τί και πότε πρέπει να φάνε για να αναπληρώσουν τις απώλειες κατά την άσκηση.

Ας δούμε πιο αναλυτικά τι θα πρέπει να προσέξει στη διατροφή του ένα παιδί που αθλείται.

Ενέργεια (θερμίδες)

Εάν ένα παιδί-αθλητής δε λάβει την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται τότε μπορεί να προκληθεί καθυστέρηση στην ανάπτυξη (μειωμένο ύψος κ.α.), καθυστέρηση στην έναρξη της εφηβείας, δυσλειτουργία της εμμήνου ρύσεως στα κορίτσια, απώλεια μυϊκής μάζας και αυξημένη ευαισθησία σε ασθένειες και τραυματισμούς. Απο την άλλη, εάν το παιδί λαμβάνει περισσότερες θερμίδες απο αυτές που χρειάζεται, τότε μπορεί να οδηγηθεί στο υπέρβαρο και την παχυσαρκία.

Στην παιδική ηλικία οι ενεργειακές ανάγκες είναι παρόμοιες για τα δύο φύλα. Όμως στην εφηβεία οι θερμίδες που χρειάζονται τα κορίτσια διαφοροποιούνται αρκετά απο αυτές που απαιτούνται για τα αγόρια κι εξαρτώνται επίσης απο τη φυσική δραστηριότητα και το ρυθμό ανάπτυξης.

Υδατάνθρακες 

Οι υδατάνθρακες είναι η βασική πηγή ενέργειας κατά την άσκηση. Το μυϊκό γλυκογόνο, μια απο τις αποθήκες υδατανθράκων στο σώμα, είναι η πιο άμεσα διαθέσιμη πηγή ενέργειας και εκείνη που απελευθερώνεται πολύ γρήγορα. Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να καλύπτουν το 45-65% των συνολικών ημερησίων θερμίδων για παιδιά 4-18 ετών. Καλές πηγές υδατανθράκων είναι τα δημητριακά, τα λαχανικά, τα φρούτα και τα γαλακτοκομικά. 

Πρωτείνη 

Οι πρωτείνες είναι αναγκαίες για το "χτίσιμο" και την "επιδιόρθωση" των μυών, του δέρματος, των μαλιιών και των νυχιών. Όταν η άσκηση είναι παρατεταμένης διάρκειας οι πρωτεϊνες συνεισφέρουν στην παραγωγή ενέργειας (μαζί με τους υδατάνθρακες). Το ποσοστό των πρωτεϊνών στην καθημερινή διατροφή του παιδιού-αθλητή θα πρέπει να είναι 10-30% των συνολικών θερμίδων. Καλές πηγές πρωτεϊνών αποτελούν το άπαχο κρέας και τα πουλερικά, το ψάρι, το αβγό, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.

Λίπη

Τα λιπαρά είναι απαραίτητα για την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών, την πρόσληψη των απαραίτητων λιπαρών οξεών, την προστασία των οργάνων. Επίσης προσδίδουν το αίσθημα του κορεσμού σ'ένα γεύμα. Τα λιπαρά θα πρέπει να συνεισφέρουν το 25-35% των ημερήσιων θερμίδων στα παιδιά που ασκούνται. Τα κορεσμένα λιπαρά όμως δε θα πρέπει να ξεπερνούν το 10% των ημερήσιων θερμίδων. Καλές πηγές λιπαρών είναι τα ψάρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και το ελαιόλαδο. Τα λιπαρά απο τα τσιπς, τα μπισκότα και τα κάθε μορφής έτοιμα γλυκίσματα και σνάκ, όπως και απο τα τηγανιτά φαγητά θα πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο. 

Βιταμίνες-μέταλλα 

Παρόλο  που όλες οι βιταμίνες είναι απαραίτητες, ιδιαίτερη προσοχή για τα παιδιά που αθλούνται θε πρέπει να δωθεί στην πρόσληψη των απαιτούμενων ποσοτήτων ασβεστίου, βιταμίνης D και σιδήρου. Το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι άκρως απαραίτητα για την ομαλή σκελετική ανάπτυξη και την υγεία των οστών και των δοντιών αλλά και τη σύσπαση των μυών κατά την άσκηση. Ο σίδηρος είναι αναγκαίος για τη μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. Οι ανάγκες σε σίδηρο είναι αυξημένες στους εφήβους ενώ ταυτόχρονα συχνά παρατηρείται έλλειψη. Γι αυτό θα πρέπει να γίνεται συχνά έλεγχος για την επάρκεα σιδήρου στον οργανσιμό (μέσα απο εξετάσεις αίματος), ειδικά σε κορίτσια, σε παιδιά που ακολουθούν μια χορτοφαγική διατροφή αλλά και σε παιδιά που συμμετέχουν σε αθλήματα αντοχής. 

Υγρά-ενυδάτωση

Τα υγρά είναι καθοριστικά για την επιτυχή αθλητική δραστηριότητα καθώς ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματος κι αναπληρώνουν την απώλεια μέσω του ιδρώτα. Η ποσότητα που θα πρέπει να λαμβάνει κάθε παιδί εξαρτάται απο διάφορους παράγοντες. Σε γενικές γραμμές συστήνεται το παιδί να πίνει 400-600ml κρύου νερού 2-3 ώρες πρίν την άσκηση, 150-300ml υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης (κάθε 15-20 λεπτά) και μετά την άσκηση τόσα υγρά ώστε ν αναπληρωθούν οι απώλειες. Εάν η άσκηση διαρκεί λιγότερο απο 1 ώρα αρκεί η πρόσληψη νερού. Όταν όμως το αγώνισμα είναι μεγαλύτερης διάρκειας τότε θα χρειαστεί το παιδί να λάβει κάποιο αθλητικό ποτό που να περιλαμβάνει και υδατάνθρακες.

Αποκατάσταση

Τα γεύματα που είναι κατάλληλα για την επαναφορά των μυών και την αναπλήρωση του οργανισμού περιλαμβάνουν υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνες. Το παιδί-αθλητής θα πρέπει να ξεκινήσει την πρόσληψη αυτών των τροφίμων το πρώτο μισάωρο μετά την άσκηση και να συνεχίσει μέσα στις επόμενες 2 ώρες να λαμβάνει συγκεκριμένα τρόφιμα για να επιτύχει την επιθυμητή αποκατάσταση.

Σχεδιασμός γευμάτων 

Η ώρα που το παιδί θα λάει τα γεύματά του είναι πολύ σημαντική. Σε γενικές γραμμές θα πρέπει να έχει φάει το πολύ 3 ώρες πριν τον αγώνα (όταν πρόκειται για κύριο γεύμα) και 1-2 ώρες πριν (όταν πρόκειται για κάποιο σνάκ), για να έχει ολοκληρωθεί η πέψη όταν ξεκινήσει η άσκηση. Καλό είναι να αποφεύγονται φαγητά πλούσια σε λιπαρά και φυτικές ίνες. 
Επειδή κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά κι ανταποκρίνεται με το δικό του τρόπο σε κάθε τρόφιμο, είναι απαραίτητο το παιδί να έχει δοκιμάσει τι φαγητό ή ποτό του ταιριάζει στην προπόνηση και να μην κάνει δοκιμές με νέα τρόφιμα στη διάρκεια του αγώνα, για να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες ανεπιθύμητων παρενεργειών. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 


Πηγή : Purcell LK.. Sports nutrition for young athletes. Paediatr Child Health 2013;18(2):200-202