Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πεπτικό. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πεπτικό. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2020

Η διατροφή στη σπαστική κολίτιδα

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, όπως αποκαλείται πιο επιστημονικά η σπαστική κολίτιδα, είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του γαστρεντερικού συστήματος. Υπολογίζεται ότι η επίπτωση του κυμαίνεται απο 11 έως και 20% του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η σπαστική κολίτιδα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του πάσχοντα.


Η σπαστική κολίτιδα συνδέεται άμεσα με τη διατροφή καθώς οι πάσχοντες αναφέρουν συχνά επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά απο κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων.   

Συμπτώματα

Για να θεωρηθεί ότι κάποιος πάσχει απο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου θα πρέπει να έχει πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα, έντονη δυσφορία και πρήξιμο στο στομάχι ή/και στο έντερο για τουλάχιστον 4 ημέρες κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 μηνών.

Το σύνδρομο μπορεί να ταξινομηθεί σε 4 υποκατηγορίες: 1) πόνος στην κοιλιά συνοδευόμενος απο διάρροια, 2) πόνος και φούσκωμα που συνοδεύεται απο δυσκοιλιότητα, 3) συμπτώματα απο το πεπτικό που εναλλάσσονται με διάρροια και δυσκοιλιότητα και 4) συμπτώματα που δεν επιφέρουν αλλαγές στην υφή των κοπράνων και τη συχνότητα κένωσης.     

Διατροφική αντιμετώπιση

Πρώτο στάδιο

Σε πρώτη φάση συστήνεται στο άτομο να ακολουθήσει βασικούς κανόνες μιας υγιεινής διατροφής. Συγκεκριμένα, να τρώει μικρά και συχνά γεύματα, να μην παραλείπει κανένα γεύμα μέσα στην ημέρα, να μασάει καλά την τροφή τρώγοντας αργά και να ενυδατώνεται επαρκώς. Επιπλέον, να περιορίσει τον καφέ, το αλκοόλ, τα πικάντικα και τα πολύ λιπαρά φαγητά. Η σωματική άσκηση αλλά και η καλή ψυχολογική κατάσταση διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τις διατροφικές συστάσεις σε αυτό το στάδιο.

Δεύτερο στάδιο

Σε δεύτερη φάση προτείνουμε στον πάσχοντα μια δίαιτα που έχει σχεδιαστεί κι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια ειδικά για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου αλλά κι γι άλλες παθήσεις-ασθένειες με παρόμοια συμπτώματα απο το γαστρεντερικό. Στη δίαιτα αυτή αποκλείονται κάποιοι συγκεκριμένοι υδατάνθρακες, που έχει βρεθεί ότι δεν απορροφώνται επαρκώς στο έντερο οπότε και προκαλούν φούσκωμα, αέρια, πόνο και τα υπόλοιπα δυσάρεστα συμπτώματα.  Οι υδατάνθρακες αυτοί είναι μεταξύ άλλων οι φρουκτάνες, η φρουκτόζη και η λακτόζη, πολυόλες και γαλακτο ολιγοζαχαρίτες (γαλακτάνια). 

Πρακτικά το άτομο δεν πρέπει να καταναλώνει τρόφιμα που περιέχουν αυτούς τους υδατάνθρακες για 6 έως 8 εβδομάδες, οπότε και παρακολουθείται η βελτίωση ή όχι των συμπτωμάτων. Έπειτα απο αυτό το διάστημα οι ύποπτες τροφές εισάγονται ξανά σταδιακά στη διατροφή ανάλογα με την ανοχή του πάσχοντα. Σε κάθε περίπτωση το άτομο παρακολουθείται απο το διατροφολόγο-διαιτολόγο, έτσι ώστε να εκπαιδευθεί στη συγκεκριμένη διατροφή και να λάβει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο. 

Δίαιτες αποκλεισμού

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο πάσχοντας αφαιρεί απο μόνος του ολόκληρες ομάδες τροφίμων απο τη διατροφή του, επειδή θεωρεί ότι έτσι θα ωφεληθεί. Έτσι, αποκλείονται όσες τροφές περιέχουν γλουτένη, λακτόζη, φυτικές ίνες, λιπαρά κάθε είδους. Ο αποκλεισμός όλων αυτών των ομάδων τροφίμων χωρίς την επίβλεψη του ειδικού μπορεί να οδηγήσει μαθηματικά σε δραματικές αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό (αύξηση βάρους, ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, κακή ψυχολογική διάθεση, αναιμία, οστεοπενία, νευρολογικές διαταραχές, διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες κ.α.). Τελικά, όπως δείχνουν οι μελέτες ακόμα και να αποκλειστούν οι τροφές αυτές δεν παρατηρείται σημαντική μείωση των συμπτωμάτων.  

Συμπερασματικά

Η σπαστική κολίτιδα είναι μια εντελώς προσωπική υπόθεση για τον καθένα που τη βιώνει καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο άτομο σε άτομο. Οπότε και η διατροφική διαχείριση θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη, στοχεύοντας στην κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών του κάθε ατόμου. Ο διατροφολόγος-διαιτολόγος είναι εκείνος ο ειδικός που θα σας καθοδηγήσει με ασφάλεια ώστε να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά το πρόβλημα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία 

Cozma Petrut A., et al. Diet in irritable bowel syndrome:What to recommend, not what to forbid to patients! World J Gastroenterol 2017;23(21):3771-3783

Werlang ME. et al. Irritable Bowel Syndrome and Dietary Interventions. Gastroenterology and Hepatology 2019;15(1)

Algera J., et al. The Dietary Management of Patients with Irritable Bowel Syndrome:A Narrative Review of the Existing and Emerging EvidenceNutrients 2019;11:2162

Portincasa P., et al. Irritable bowel syndrome and diet Gastroenterology Report 2017;5(1):11-19 








Τετάρτη 26 Ιουνίου 2019

Η δίαιτα στην ελκώδη κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια από τις λεγόμενες "φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου". Η άλλη νόσος που σχετίζεται με τη φλεγμονή στο έντερο είναι η νόσος Crohn, που έχει αρκετά κοινά με την ελκώδη κολίτιδα. Η βασική τους διαφορά είναι ότι η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει μόνο το παχύ έντερο ενώ στη νόσο του Crohn υπάρχουν βλάβες και στο λεπτό έντερο, στο στομάχι, ακόμα και στο στόμα. 

Παρόλο που δεν υπάρχουν σαφείς διατροφικές συστάσεις για την ελκώδη κολίτιδα που να καλύπτουν όλους τους ασθενείς, οι πάσχοντες συχνά αναζητούν κι εφαρμόζουν κάποιες ειδικές δίαιτες που έχουν βρει στο διαδίκτυο κυρίως. 
Η βασική αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας γίνεται με φαρμακευτική αγωγή και η διατροφή μπορεί να παίξει ένα συμπληρωματικό ρόλο. Βασικός στόχος της δίαιτας, όπως και των φαρμάκων, είναι να συμβάλλει στην ύφεση της νόσου και να προλάβει τις περιόδους έξαρσης αλλά και την εξέλιξη της νόσου γενικότερα. 

Διαταραχές θρέψης στους ασθενείς

Μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα εμφανίζουν υποθρεψία σε μεγάλο βαθμό. Τα συνηθέστερα χαρακτηριστικά είναι η απώλεια βάρους, η μειωμένη μυϊκή μάζα, η οστεοπενία και οι ελλείψεις σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. 

Βασικές αιτίες για την υποθρεψία είναι οι αυξημένες απώλειες θρεπτικών συστατικών (λόγω  της φλεγμονής στο έντερο, της διάρροιας και της ύπαρξης ενεργών συρριγίων), η μειωμένη πρόσληψη τροφής (λόγω ναυτίας, ελαττωμένης όρεξης και συχνών εμετών) και οι παρενέργεις των φαρμάκων (δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών). 

Συνήθεις διατροφικές πρακτικές των ασθενών 

Οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα συχνά τροποποιούν τη διατροφή τους όταν η νόσος βρίσκεται σε ύφεση, αποφεύγοντας συνήθως τα λιπαρά και πικάντικα φαγητά, τα φρούτα και τα λαχανικά, το γάλα και το αλκοόλ προκειμένου να αποφύγουν μια έξαρση της νόσου. Παρόλο που αυτοί οι περιορισμοί μπορεί να είναι ωφέλιμοι σε κάποιες περιπτώσεις εν τούτοις μπορεί να αποδειχθούν και επιζήμιες σε κάποιες άλλες. 

Επιπλέον, οι πάσχοντες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δημοφιλείς δίαιτες και τις εφαρμόζουν χωρίς να ζητήσουν τη συμβουλή του γιατρού ή κάποιου ειδικού της διατροφής. Τέτοιες δίαιτες είναι για παράδειγμα η δίαιτα "ειδικών υδατανθράκων", η δίαιτα χωρίς λακτόζη, η "αντιφλεγμονώδης δίαιτα", η Παλαιολιθική δίαιτα κι άλλες παρόμοιες περιοριστικές δίαιτες. 
Στις δίαιτες αυτές αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα ή ολόκληρες ομάδες τροφίμων με τη λογική ότι εντείνουν τα συμπτώματα και προάγουν τη φλεγμονή οπότε εάν αφαιρεθούν απο την καθημερινή διατροφή η νόσος θα παραμείνει σε ύφεση. 
Όμως όταν αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα απο τη διατροφή τότε προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά με πολύ αρνητικές συνέπειες. Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να μη χρειάζεται να αποκλειστούν απο τη διατροφή οι "ύποπτες" τροφές. Για παράδειγμα εάν ο ασθενής παρατηρήσει ότι τον ενοχλεί το γάλα δεν είναι απαραίτητο να το διακόψει αλλά μπορεί να δοκιμάσει γάλα χωρίς λακτόζη.

Διατροφικές συμβουλές

Κατά τη διάρκεια έξαρσης της νόσου κάποια τρόφιμα μπορεί να ερεθίσουν το έντερο και να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Καλό είναι στην περίπτωση αυτή να αποφύγετε τα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες (δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, ξηροί καρποί κ.α.), τα πολύ λιπαρά τρόφιμα, τα γαλακτοκομικά που περιέχουν λακτόζη και το αλκοόλ. Επίσης περιορίστε σημαντικά την κατανάλωση γλυκών και γενικότερα ζάχαρης αλλά και την ευρεία χρήση μπαχαρικών στο φαγητό. Επιπλέον:

  • τρώτε μικρά και συχνά γεύματα
  • καταναλώνετε αρκετά υγρά καθόλη τη διάρκεια της ημέρας 
  • χρησιμοποιήστε απλές τεχνικές μαγειρέματος (ψήσιμο, βράσιμο, ψήσιμο στον ατμό)
  • κρατήστε ένα ημερολόγιο ώστε να θυμάστε ποιό τρόφιμο ενδεχομένως σας προξένησε έντονα συμπτώματα
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει ένα γενικό πλάνο διατροφής που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς. Γι αυτό η καλύτερη πρακτική είναι να ζητήσετε τη βοήθεια ενός διατροφολόγου, ο οποίος σε συνεργασία με το θεράποντα ιατρό θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο, που θα καλύπτει τις δικές σας προσωπικές ανάγκες.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Durchschein F. Diet therapy for inflammatory bowel diseases:The established and the new. World J Gastroenterol.2016;22(7):2179-2194

Wedrychowicz A. Advances in nutritional therapy in inflammatory bowel diseases:Review World J Gastroenterol.2016;22(3):1045-1066

Limdi JK. Dietary practices and inflammatory bowel disease. Indian Journal of Gastroenterology 2018;37(4):284-292

Curro D. Probiotics, fibre and herbal medicinal products for functional and inflammatory bowel disorders. British Journal of Pharmacology 2017;174:1426-1449











Δευτέρα 24 Δεκεμβρίου 2018

Έχω δυσπεψία...τι πρέπει να προσέξω στη διατροφή μου;

Η δυσπεψία είναι μια διαταραχή ιδιαίτερα διαδεδομένη που χαρακτηρίζεται απο επίμονο ή/και επαναλαμβανόμενο πόνο ή δυσφορία στην περιοχή της κοιλιάς. Υπολογίζεται ότι 15-20% των ατόμων σε παγκόσμιο επίπεδο θα αισθανθεί δυσπεψία κάποια στιγμή στη ζωή του. 

Είναι στην ουσία ένα σύμπτωμα, αποτέλεσμα κάποιας άλλης πάθησης και όχι μια ασθένεια απο μόνη της. Ο πάσχων νιώθει συχνά "κάψιμο" στο στομάχι ή στο στήθος, πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα-πρήξιμο, αέρια, ναυτία, τάση για εμετό. Τα συμπτώματα αυτά συνήθως αυξάνονται σε καταστάσεις στρες. 

Πρόληψη-τρόποι ανακούφισης

Ο καλύτερος τρόπος για να προληφθεί η δυσπεψία είναι η αποφυγή των τροφίμων που δημιουργούν ή εντείνουν το πρόβλημα. Ακολουθώντας τις παρακάτω οδηγίες μπορεί να αισθανθείτε ότι ανακουφίζεστε απο τα ενοχλητικά συμπτώματα. 

  • Να τρώτε μικρά σε ποσότητα γεύματα, για να μην κουράζετε το στομάχι σας
  • Να τρώτε αργά, μασώντας καλά την τροφή-έτσι διευκολύνετε σημαντικά την πέψη
  • Αποφύγετε τρόφιμα που περιέχουν οξέα (εσπεριδοειδή, ντομάτα κ.α.) 
  • Φροντίστε ώστε να μειώσετε τα λιπαρά στη διατροφή σας
  • Αποφύγετε τα έντονα καρυκεύματα
  • Μειώστε στο ελάχιστο το αλκοόλ και τα ροφήματα με καφεϊνη 
  • Διακόψτε την κατανάλωση αναψυκτικών με ανθρακικό
Ο ρόλος του διατροφολόγου... 

Επειδή η φαρμακευτική αγωγή δεν ενδείκνυται για τη δυσπεψία, καθώς τις περισσότερες φορές δεν οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα, η κατάλληλη διατροφή παραμένει ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης. 

Άρα ο ρόλος του διαιτολόγου είναι κρίσιμος και καθοριστικός σε αυτή την κατάσταση. Ο ειδικός επιστήμονας της διατροφής θα λάβει ένα λεπτομερές ιστορικό, ιατρικό και διατροφικό που πιθανόν να αποκαλύψει τα αίτια της δυσπεψίας. 
Στη συνέχεια, για να βοηθήσει τον πάσχοντα θα τον προμηθεύσει με ένα ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων, στο οποίο ο πάσχων καλείται να συμπληρώνει αναλυτικά τις τροφές και τα ποτά που καταναλώνει αλλά και τα συμπτώματα που ακολουθούν την κατανάλωση φαγητού, για κάποιο διάστημα.
Έπειτα, ο διατροφολόγος θα αξιολογήσει το ημερολόγιο και θα προτείνει τις απαιτούμενες αλλαγές. Σε συνεργασία με τον ασθενή είναι εφικτή μια σημαντική αλλαγή στην πάθηση, με αισθητή μείωση των συμπτωμάτων και βελτίωση της ποιότητας ζωής του πάσχοντα.  


 Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές

Pen J. Diet in the Etiology and Management of Functional Dyspepsia. http://dx.doi.org/10.5772/57138

Tan VP. The low-FODMAP diet in the management of functional dyspepsia in East and Southeast Asia. Journal of Gastroenterology and Hepatology. 2017;32(Suppl.1):46-52 


Δευτέρα 3 Σεπτεμβρίου 2018

Η κατάλληλη διατροφή για το έλκος

Το πεπτικό έλκος είναι μια χρόνια νόσος, αρκετά πολύπλοκη, που χαρακτηρίζεται απο αλλοίωση του βλεννογόνου του ανωτέρου πεπτικού συστήματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση πληγών στο στομάχι, σε τμήμα του εντέρου (δωδεκαδάκτυλος) αλλά ακόμα και στον οισοφάγο. Είναι μια σχετικά συχνή ασθένεια κι επηρεάζει αρκετά άτομα κάθε χρόνο. Στη σημερινή εποχή θεραπεύεται πιο εύκολα απ ότι παλαιότερα, όμως αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο με μη αναστρέψιμες επιπλοκές.

Διατροφική φροντίδα στο έλκος

Μια ισορροπημένη διατροφή είναι καθοριστικής σημασίας στη θεραπεία του έλκους αφού μπορεί να προλάβει, να ανακουφίσει ή/και να θεραπεύσει τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη νόσο. 

Οι στόχοι της διαιτητικής αντιμετώπισης είναι οι εξής:
  1. Να αποτραπεί η υπερέκκριση των γαστρικών υγρών, έτσι ώστε να μειωθεί η πληγή και ο πόνος που προκαλεί αυτή στο βλεννογόνο του στομάχου και του εντέρου
  2. Να συμβάλλει στην επούλωση της πληγής, απο το αρχικό "τραύμα" μέχρι και την πλήρη "επιδιόρθωση" των κατεστραμμένων κυττάρων
  3. Να ανιχνεύσει τυχόν διατροφικές ελλείψεις ώστε να ξεκινήσει η θεραπεία αποκατάστασης
Γενικές οδηγίες  

Για να επιτευχθεί ταχύτερη επούλωση είναι απαραίτητη:
  • Η αυξημένη πρόσληψη πρωτεϊνης τόσο στην οξεία φάση (1,2gr/Kg βάρους) όσο και στη φάση αποκατάστασης (1,5gr/Kg βάρους)
  • Η αποφυγή απλών υδατανθράκων και κορεσμένων λιπαρών
  • Η επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου και σεληνίου, προκειμένου να μειωθούν οι επιπλοκές και να λειτουργεί ομαλά το ανοσοποιητικό
  • Μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, η οποία μειώνει το φούσκωμα, τη δυσφορία και τον πόνο στο γαστρεντερικό σωλήνα 
Τροφές που επιδεινώνουν τα συμπτώματα 

  • Αλκοόλ
  • Αεριούχα αναψυκτικά-τσάι
  • Καφές (ακόμα κι εκείνος που δεν περιέχει καφεϊνη)
  • Τηγανιτά φαγητά
  • Το λεμόνι και τα έντονα καρυκεύματα (πιπέρι, τσίλι κ.α.)
  • Σοκολάτα
  • Μουστάρδα
Εναλλακτικές θεραπευτικές ουσίες

Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τα προβιοτικά βοηθούν στη θεραπεία κατά του πεπτικού έλκους, μειώνοντας το συνολικό μικροβιακό φορτίο στο έντερο, βελτιώνοντας τα συμπτώματα δυσπεψίας και ελαττώνοντας τις παρενέργειες των φαρμάκων.

Επίσης, οι πολυφαινόλες που βρίσκονται φυσικά στα τρόφιμα (όπως είναι τα φρούτα και τα λαχανικά) έχουν πολλές ωφέλιμες ιδιότητες που μπορεί να συμβάλλουν θετικά στην αντιμετώπιση του έλκους. Στους μηχανισμούς δράσης τους αναφέρονται ιδιότητες αντισπασμωδικές, αντιδιαρροϊκές, αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδες και άλλες.

Απο την άλλη, τα διάφορα σκευάσματα απο φυτά, βότανα και άλλες φυσικές ουσίες δεν έχει φανεί ότι έχουν κάποιο όφελος. Έχουν γίνει πολύ λίγες σχετικές μελέτες και οι περισσότερες δεν αφορούν σε ανθρώπους, οπότε δε μπορούμε να ήμαστε σίγουροι για την αποτελεσματικότητά τους και ακόμη περισσότερο για την ασφάλειά τους. 


Αθανασία Κακλαμάνου 
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Vomero ND., Colpo E. Nutritional care in peptic ulcer. Arq Bras Cir Dig 2014;27(4):298-302

Ryan-Harshman, Aldoori W. How diet and lifestyle affect duodenal ulcers. Can Fam Phys 2004;vol50

Farzaei MH., et al. Role of dietary polyphenols in the management of peptic ulcer. World J Gastroenterol 2015;21(21):6499-6517







 

Τετάρτη 2 Μαΐου 2018

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση & διατροφή

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι απο τις συχνότερες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος-υπολογίζεται ότι στις ανεπτυγμένες χώρες το ποσοστό ατόμων με συμπτώματα παλινδρόμησης αγγίζει εώς και το 30%. Στην πάθηση αυτή τα όξινα γαστρικά υγρά προχωρούν απο το στομάχι προς τον οισοφάγο, προκαλώντας βλάβες στο βλεννογόνο. 

Οι 2 βασικοί προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση της πάθησης είναι η παχυσαρκία και το κάπνισμα. Τα βασικότερα συμπτώματα είναι το χαρακτηριστικό "κάψιμο" στο στήθος και η πίεση στο θώρακα ενώ μπορεί να συνυπάρχει δυσφαγία, δυσκολία στην κατάποση, χρόνιος βήχας, ναυτία. 

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής, μειώνει την παραγωγικότητα στην εργασία και εάν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον οισοφάγο (απο οισοφαγίτιδα μέχρι και καρκίνο). 

Σε πρώτη φάση, για την ανακούφιση απο τα συμπτώματα προτείνονται κάποιες αλλαγές στη διατροφή του πάσχοντος αλλά και κάποιες άλλες συνήθειες στην καθημερινότητα που έχει παρατηρηθεί ότι επιδεινώνουν τα συμπτώματα. 

Όσον αφορά στη διατροφή θα πρέπει να αποφεύγονται :

  • Τα μεγάλα σε ποσότητα γεύματα και οι μεγάλες μπουκιές κατά τη μάσηση
  • Τα λιπαρά γεύματα, τα τηγανιτά φαγητά και οι "βαριές" πικάντικες σάλτσες (με λιπαρά ή/και τσιγαρισμένα τρόφιμα)
  • Τα όξινα φρούτα και οι χυμοί, ιδίως με άδειο στομάχι
  • Τα μπαχαρικά και τα έντονα καρυκεύματα στο φαγητό
  • Τα άγουρα φρούτα και τα ξηρά φρούτα επίσης
  • Η κατανάλωση υγρών μαζί με το φαγητό-ιδιαίτερα το βράδυ να αποφεύγεται η κατανάλωση υγρών τροφίμων (π.χ. γάλα, σούπες κ.α.)
  • Η σοκολάτα και τα σιροπιαστά γλυκά
  • Τα αεριούχα ποτά (αναψυκτικά κυρίως), το αλκοόλ, ο καφές και το ρόφημα μέντας
Επιπλέον είναι εξίσου σημαντικό να τηρούνται οι συμβουλές που ακολουθούν :

  • Αποφεύγεται να ξαπλώσετε, να σκύψετε και να σηκώσετε βάρος για 2-3 ώρς μετά το φαγητό
  • Όταν ξαπλώνετε τοποθετείστε ένα μαξιλάρι ή ανυψώστε το πάνω μέρος του κρεβατιού έτσι ώστε να μην βρίσκεστε σε εντελώς οριζόντια θέση 
  • Απαλλαγείτε απο το υπερβολικό βάρος. Το περιττό λίπος, ειδικά γύρω απο την κοιλιά, αυξάνει την πίεση στο στομάχι και χειροτερεύει πολύ τα συμπτώματα
  • Αποφύγετε τα στενά ρόυχα και τις σφιχτές ζώνες
  • Διακόψτε άμεσα το κάπνισμα
Η γαστροισοφαγική παλινδρόμηση είναι μια πολύ ενοχλητική κατάσταση της οπόιας η διάρκεια, η συχνότητα και η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει πολύ απο άτομο σε άτομο. Το ίδιο ισχύει και για τους τρόπους ανακούφισης. Γι αυτό καλό είναι, πέρα απο τις γενικές οδηγίες, καθένας να παρατηρεί ποιά τρόφιμα είναι εκείνα που τον δυσκολεύουν περισσότερο και να τα αποφεύγει.

Η πλειονότητα των ατόμων που έχει συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ανακουφίζεται ακολουθώντας τις παραπάνω οδηγίες. Εάν δε συμβεί αυτό, τότε το επόμενο βήμα είναι να χορηγηθεί κάποιο φάρμακο, ακόμα και τότε όμως θα πρέπει να συνεχίσει ο πάσχων να συνεχίσει να ακολουθεί τις συμβουλές που προτείνονται.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία 

Festi D., Scaioli E., et al. Body weight, lifestyle, dietary habits and gastroesophagal disease. World J Gastroenterol 2009;15(14):1690-1701

Kubo A., Block G., et al. Dietary guideline adherence for gastroesophagal reflux disease.BMC Gastroenterology 2014;14:144

Ness-Jensen E., et al. Lifestyle intervention in gastroesophagal refluc disease.Clin Gastroenterol Hepatol 2016;14(2):175-182  








 

Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2018

Πώς συνδέεται η διατροφή με τη νόσο Crohn ;

Τι είναι η νόσος Crohn ;

Η νόσος Crohn είναι μια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία προκαλεί αλλοιώσεις στο βλεννογόνο και έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές επιπλοκές. Δεν είναι απολύτως γνωστά τα αίτια που προκαλούν την εμφάνιση της νόσου-πιθανολογείται ότι είναι το αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης περιβαλλοντικών, ανοσολογικών και βακτηριακών παραγόντων.
Τα συμπτώματα αφορούν κυρίως στο πεπτικό σύστημα και τα σημαντικότερα είναι : πόνος στην κοιλιά, διάρροια, εμετός, απώλεια βάρους ενώ μπορεί ο ασθενής να αισθάνεται αδυναμία και κόπωση.
Ο ασθενής βιώνει τη νόσο με περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Πώς επηρεάζει η νόσος τη θρεπτική κατάσταση του ασθενή ;  


Οι ασθενείς με νόσο Crohn εμφανίζουν υποθρεψία σε ποσοστό που κυμαίνεται απο 20 εώς και 85%. Αυτή οφείλεται κυρίως σε μειωμένη πρόσληψη τροφής λόγω ανορεξίας, σε δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών (αφού υπάρχει φλεγμονή στο έντερο), στον υπερκαταβολισμό που αυξάνει πολύ την απαιτούμενη ενέργεια και στις παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής. 

Μια κύρια επίπτωση της ασθένειας στη θρεπτική κατάσταση αφορά στην έλλειψη που παρατηρείται σε μικροθρεπτικά στοιχεία, όπως μέταλλα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία με σημαντικότερη και πιο συνήθης την έλλειψη σιδήρου (αναιμία). Επίσης στο 20% περίπου των ασθενών παρατηρείται έλλεψη βιταμίνης Β12 αλλά και φυλικού οξέος.

Με δεδομένη τη δυσαπορρόφηση βιταμινών, κυρίως λιποδιαλυτών όπως η βιταμίνη D, οι ασθενείς εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης.

Διατροφική υποστήριξη ασθενών με νόσο Crohn

Η φαρμακευτική αγωγή παραμένει μέχρι και σήμερα ως η βασική θεραπευτική μέθοδος αντιμετώπισης για τους ασθενείς με νόσο Crohn. Και αυτό επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλες μελέτες, επαρκώς σχεδιασμένες και με μεγάλο αριθμό ατόμων ώστε να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα άλλων παρεμβάσεων. Ωστόσο η διατροφή διαδραματίζει ένα σημαντικό βοηθητικό ρόλο και στοχεύει κυρίως στην επιτυχή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. 

Σε ασθενείς που βρίσκονται σε ύφεση και δεν έχουν σοβαρά συμπτώματα η δίαιτα δεν περιλαμβάνει σημαντικούς περιορισμούς. Παρόλα αυτά θα πρέπει οι ασθενείς να λαμβάνουν τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας ώστε να καλύπτουν όλες τις απαιτήσεις του οργανισμού για να αποφευχθεί η υποθρεψία. 

Όταν έχει ήδη εμφανιστεί υποθρεψία κι έχουν διαπιστωθεί ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά η δίαιτα θα πρέπει να ενισχυθεί απο συμπληρώματα διατροφής, τα οποία είναι συνήθως καλά ανεκτά απο τους περισσότερους ασθενείς. 

Η εντερική σίτιση (τροφή μέσω ρινογαστρικού καθετήρα) μπορεί να είναι μια εναλλακτική επιλογή για όσους ασθενείς αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες λαμβάνοντας τροφή μόνο απο το στόμα. Η εντερική σίτιση μπορεί να υποστηρίξει τον ασθενή και κατά τη διάρκεια νοσηλείας του (λόγω επιπλοκών ή/και κάποιου χειρουργείου), και συμβάλλει στην ταχύτερη επαναφορά του σε κατάσταση ύφεσης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για να διατηρηθεί η ύφεση της νόσου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ενώ σε επιλεγμένους ασθενείς συμβάλλει στην επούλωση του εντερικού βλεννογόνου, όπως δείχουν σχετικές μελέτες. 

Η παρεντερική σίτιση απο την άλλη (σίτιση μέσω φλεβικού καθετήρα, με την τροφή να εισέρχεται απ ευθείας στην κυκλοφορία του αίματος) είναι μια επιλογή που συστήνεται ως τελική λύση σε κάποιους ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν λειτουργικό γαστρεντερικό σωλήνα. Η παρεντερική διατροφή στοχεύει σε αυτή την περίπτωση στο να "ξεκουράσει" το έντερο, να διορθώσει τις διατροφικές ελλείψεις και να απομακρύνει απο το πεπτικό σύστημα τρόφιμα που ενδεχομένως διεγείρουν κι ερεθίζουν τον εντερικό βλεννογόνο.  

Σε κάθε περίπτωση η θεραπευτική αντιμετώπιση όπως και η διατροφική υποστήριξη οφείλουν να είναι εξατομικευμένες καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο ασθενή σε ασθενή. 




Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία
 
Smith P.A.. Nutritional therapy for active Crohn's disease. World J Gastroenterology 2008;14(27):4420-4423

Donnellan C.F., Yann L. H., Lal S. Nutritional management of Crohn's disease. Ther Adv Gastroenterol 2013;6(3):231-242

Durchschein F., Petritsch W., Hammer H.F. Diet therapy for inflammatory bowel diseases:The established and the new. World J Gastroenterology 2016;22(7):2179-2194



















Τρίτη 5 Δεκεμβρίου 2017

Η διατροφή στη διάρροια

Η διάρροια είναι μια διαταραχή του εντέρου όπου παρατηρείται αυξημένη ή συνεχής αποβολή κοπράνων σε ρευστή μορφή.
Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια και η αιτιολογία ποικίλλει. Έτσι, μπορεί το έντερο να έχει επηρεαστεί απο την κατανάλωση κάποιου ακατάλληλου τροφίμου, είτε να υπάρχει στον οργανισμό κάποια ιογενής ή μικροβιακή λοίμωξη. Η λήψη φαρμάκων μπορεί επίσης να οδηγήσει σε διάρροια ενώ αυτή την ενοχλητική κατάσταση βιώνουν συχνά ασθενείς με νοσήματα του πεπτικού (νόσος Crohn, ελκώδη κολίτιδα κ.α.), ανοσοκατεσταλμένοι (ασθενείς με HIV-AIDS, μεταμοσχευμένα άτομα κ.α.), ασθενείς υπο ακτινιθεραπεία ή χημειοθεραπεία. Επίσης  διάρροια μπορεί να εμφανίσουν και άτομα που κάνουν κατάχρηση καθαρτικών ή αλκοόλ.

Η διατροφική στήριξη του ατόμου με διάρροια ποικίλλει κι εξαρτάται απο το είδος και την ένταση της διάρροιας. 
Όταν η διάρροια είναι πολύ έντονη και το άτομο δε μπορεί να ανεχτεί καμία τροφή τότε πιθανότατα θα χρειαστεί παρεντερική διατροφή (σίτιση μέσω φλεβικού καθετήρα) για κάποιο χρονικό διάστημα. 
Έπειτα, κι εφόσον βελτιωθούν τα συμπτώματα, το άτομο μπορεί σταδιακά να περάσει σε δίαιτα με χαμηλά λιπαρά, λακτόζη και φυτικές ίνες. 
Στη συνέχεια, ανάλογα και τα τρόφιμα που γίνονται ανεκτά απο το κάθε άτομο, θα πρέπει να εισάγονται σταδιακά στερεά τρόφιμα. 

Μεγάλη προσοχή πρέπει να δωθεί στην κατανάλωση υγρών επειδή η διάρροια προκαλεί αφυδάτωση. 

Οξεία φάση-συμβουλές 

  1. Δοκιμάστε να πιείτε τσάι ανά τακτά χρονικά διαστήματα και συνοδέψτε το με φρυγανιές ή λευκό ψωμί
  2. Το γεύμα σας μπορεί να είναι ρύζι βρασμένο καλά (λαπάς) ή φιδές, με την προσθήκη χυμού λεμονιού και αλατιού
  3. Μπορείτε να καταναλώσετε μικρή ποσότητα μπανάνας ή βραστού μήλου ενδιάμεσα
  4. Προσπαθήστε να καταναλώνετε τακτικά νερό για να αποφύγετε την αφυδάωση
Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια

  • Προτιμήστε ζυμαρικά, ρύζι, λευκό ψωμί και αρτοσκευάσματα απο λευκό αλεύρι (φρυγανιές, παξιμάδια, κράκερ)-αποφύγετε δημητριακά και ψωμί ακατέργαστα, πλούσια σε φυτικές ίνες (ολικής άλεσης, σίκαλης, πολύσπορα)
  • Καταναλώνετε άπαχο κρέας (κοτόπουλο, κουνέλι, γαλοπούλα) και ψάρι, ασπράδια αβγών-αποφύγετε κρέας με πολλά λιπαρά και σκληρή υφή, κρόκους αβγών, όσπρια και άλλα τρόφιμα που προκαλούν αέρια
  • Μπορείτε να πίνετε χυμούς φρούτων και λαχανικών σουρωμένους χωρίς υπόλλειμμα, σούπες λαχανικών και ψητά/βραστά φρούτα ή κομπόστα-αποφύγετε τα ωμά λαχανικά και τα φρούτα (εκτός μπανάνας)
  • Μαγειρέψτε τα κατάλληλα τρόφιμα ψητά ή βραστά και αποφύγετε την προσθήκη λιπαρών και έντονων καρυκευμάτων, μπορείτε ωστόσο να προσθέσετε λίγο λεμόνι και φυσικά αρωματικά σε μικρή ποσότητα
  • Καταναλώνετε αρκετό νερό και ροφήματα βοτάνων (χαμομήλι, τσάι, φασκόμηλο), μπορείτε να προσθέσετε λίγο μέλι-αποφύγετε το αλκοόλ, τον καφέ και τα ανθρακούχα ροφήματα

Εάν δεν παρατηρήσετε σημαντική βελτιώση στα συμπτώματα μετά απο 2-3 ημέρες και η διάρροια επιμένει, επισκεφτείτε το γιατρό σας για να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία και να ακολουθηθεί η κατάλληλη θεραπεία.  

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc









Πέμπτη 2 Νοεμβρίου 2017

Τι είναι η κοιλιοκάκη; Υπάρχει θεραπεία;

Η κοιλιοκάκη είναι μια χρόνια πάθηση του πεπτικού συστήματος. Συγκεκριμένα αποτελεί μια εντεροπάθεια του λεπτού εντέρου η οποία προκαλείται όταν άτομα με γενετική προδιάθεση καταναλώσουν γλουτένη, μια πρωτεϊνη που λαμβάνεται μέσω της διατροφής. Όταν ένα άτομο με κοιλιοκάκη καταναλώσει ένα τρόφιμο που περιέχει γλουτένη προκαλείται μια φλεγμονώδης αντίδραση στο λεπτό έντερο, με αποτέλεσμα αυτό να τραυματίζεται και σταδιακά να ατροφεί, οπότε και παρουσιάζεται δυσαπορρόφηση των θρεπτικών συστατικών της τροφής. Η πάθηση υπολογίζεται ότι επηρεάζει το 1% του γενικού πληθυσμού, ενώ η εκτίμηση της "Εταιρείας Νόσου για την Κοιλιοκάκη" (αφού δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία) είναι ότι στην Ελλάδα έχουν διαγνωστεί τουλάχιστον 1500 άτομα όλων των ηλικιών με κοιλιοκάκη.

Τι είναι η γλουτένη; 

H γλουτένη είναι στην ουσία μια πρωτεϊνη που βρίσκεται κυριώς στο σιτάρι, στο κριθάρι και στη σίκαλη. Γλουτένη επίσης περιέχουν και άλλα δημητριακά που συνδέονται στενά με τα προαναφερθέντα. Αντίθετως η βρώμη δεν περιέχει γλουτένη. 

Συμπτώματα πασχόντων

Το βασικό σύμπτωμα στα άτομα με κοιλιοκάκη είναι η διάρροια. Λόγω της δυσαπορρόφησης των συστατικών της δίαιτας εμφανίζεται υποθρεψία και απώλεια βάρους, ενώ μπορεί το άτομο να αισθάνεται κούραση, αδυναμία, πόνο ή/και πρήξιμο στην κοιλιά και να έχει τάση για εμετό. Όσο η διάγνωση καθυστερεί είναι πιθανό να εμφανιστεί έλλειψη σιδήρου, οστεοπενία και ελλειπής σωματική ανάπτυξη στα παιδιά. Επίσης έχουν παρατηρηθεί νευρολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα, προβλήματα στο δέρμα και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων όπως ο διαβήτης και νοσήματα του θυρεοειδούς.
Δεν είναι σπάνιες οι ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά σε άτομα με την πάθηση-τα βασικότερα απο αυτά είναι ο σίδηρος, το ασβέστιο, το φυλλικό οξύ, και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες D & Κ. 

Αντιμετώπιση 

Στα άτομα που έχουν διαγνωστεί με την πάθηση συστήνεται η δια βίου αποφυγή των τροφίμων που περιέχουν γλουτένη (δίαιτα ελεύθερη γλουτένης). Η εφαρμογή της συγκεκριμένης δίαιτας προκαλεί σημαντική βελτίωση στα συμπτώματα και μερική ή πλήρη αποκατάσταση του εντερικού βλεννογόνου. Ωστόσο παρόλη την αποφυγή τροφίμων με γλουτένη δεν παρατηρείται πάντοτε αναστροφή των διατροφικών ελλείψεων. 
Είναι προφανές ότι μια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης δεν είναι καθόλου απλή κι εύκολα εφαρμόσιμη, λόγω της ευρείας διάδοσης του σιταριού, του κριθαριού και της σίκαλης σε πλήθος προϊόντων, φυσικών κι επεξεργασμένων. Γι αυτό η επίσκεψη στο διατροφολόγο μετά τη διάγνωση της νόσου κρίνεται αναγκαία προκειμένου ο πάσχων να λάβει τις απαραίτητες οδηγίες για να τροποποιήσει κατάλληλα τη δίαιτά του. Επίσης είναι σημαντικό να αναγνωριστούν άμεσα τυχόν διατροφικές ελλείψεις και να αντιμετωπιστούν άμεσα. Τέλος, ο ειδικός της διαττροφής θα κατευθύνει το άτομο με κοιλιοκάκη ώστε να επιτύχει καλύτερη συμμόρφωση της δίαιτας σε όποιο περιβάλλον κι αν βρίσκεται, για να μη διαταραχθεί μεταξύ άλλων και η κοινωνική του ζωή (π.χ. οδηγίες για την επιλογή τροφίμων, για τους κατάλληλους συνδυασμούς, για το φαγητό εκτός σπιτιού κ.α.). 
Σε αρκετές περιπτώσεις βοηθά μια επίσκεψη σε έναν ειδικό της ψυχικής υγείας καθώς συνήθως επηρεάζεται, τουλάχιστον στην αρχή, η ψυχολογία του ατόμου που ανακαλύπει ότι πάσχει απο κοιλιοκάκη.

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Αναφορές :

Abenavoli L., Delibasic M., Peta V., et al. Nutritional profile of adult patients with celiac disease. Eur Rev Med Pharmacol Sci 2015;19:4285-4292

Theethira TG., Dennis M. Celiac disease and the gluten-free diaet : consequences and recommendations for improvement. Dig Dis 2015;33(2):175-82

www.coeliac.gr  












Τρίτη 12 Σεπτεμβρίου 2017

Δυσκοιλιότητα : όσα θέλετε να γνωρίζετε

Η δυσκοιλιότητα είναι ένα συνηθiσμένο πρόβλημα του πεπτικού συστήματος και γενικότερα μια πολύ ενοχλητική κατάσταση. Υπολογίζεται ότι επηρεάζει ένα ποσοστό περίπου 20% των ατόμων σε παγκόσμιο επίπεδο ενώ εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες και στους ηλικιωμένους. 

Συμπτώματα : 
 
Οι περισσότεροι άνθρωποι που εμφανίζουν το πρόβλημα θεωρούν ως δυσκοιλιότητα τις μη συχνές κενώσεις, συνήθως λιγότερες απο 3 μέσα σε μια εβδομάδα. Ωστόσο δυσκοιλιότητα θεωρείται ότι έχει κάποιος που εμφανίζει ένα ή περισσότερα απο τα εξής συμπτώματα : σκληρά κόπρανα, αίσθημα ατελούς κένωσης, κοιλιακή δυσφορία, φούσκωμα, αίσθηση πίεσης ή μπλοκαρίσματος κατά την αφόδευση. Υπάρχουν άτομα που εμφανίζουν περιστασιακά δυσκοιλιότητα (π.χ. όταν ταξιδεύουν ή γενικά αλλάζουν περιβάλλον) αλλά υπάρχουν κι εκείνοι που εμφανίζουν επίμονα συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα (χρόνια δυσκοιλιότητα).

Η δυσκοιλιότητα δε σχετίζεται άμεσα με απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, επηρεάζει όμως σημαντικά την ποιότητα ζωής του πάσχοντος. Επίσης, ειδικά στη χρόνια δυσκοιλιότητα, είναι πολύ πιθανό να εμφανιστούν δυνητικά σοβαρές επιπλοκές (αιμορροίδες, αιμορραγία και φλεγμονή στο έντερο). 

Τρόποι αντιμετώπισης : 
 
Προκειμένου να αντιμετωπίσετε τη δυσκοιλιότητα είναι πολύ σημαντικό η δίαιτά σας να είναι πλήρης, να περιλαμβάνει δηλαδή τρόφιμα απο όλες τις ομάδες των τροφίμων. Εξίσου σημαντικό είναι να τηρείτε σταθερές ώρες για τα γεύματά σας, έτσι λειτουργεί καλύτερα το έντερο. Αν παρόλο που ακολουθείτε κατάλληλη δίαιτα δε δείτε σημαντικό αποτέλεσμα μπορείτε να δοκιμάσετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής. 
 
Οι περισσότερες μελέτες για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας έχουν χρησιμοποιήσει φυτικές ίνες στη δίαιτα των ασθενών. Οι φυτικές ίνες διασπώνται ελάχιστα στο λεπτό έντερο οπότε φτάνουν σχεδόν αμετάβλητες στο παχύ έντερο. Εκεί αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων και μειώνουν το χρόνο διέλευσής τους απο το έντερο οπότε το άτομο έχει συχνότερες και πιο ολοκληρωμένες κενώσεις. Επίσης οι ουσίες αυτές αντιδρούν με βακτήρια που βρίσκονται στο έντερο και υπόκεινται σε μερική ζύμωση οπότε παράγονται κάποιες άλλες ουσίες και νερό, άρα συμβάλλουν ακόμα περισσότερο στην κινητικότητα του εντέρου. Στις μελέτες οι φυτικές ίνες δίνονταν στους ασθενείς είτε μέσα απο τη διατροφή τους είτε με τη μορφή συμπληρώματος (ψύλλιο ή μεθυλοκυτταρίνη). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αύξηση της δίαιτας σε φυτικές ίνες σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα βοήθησε τους περισσότερους ασθενείς, αλλά όχι όλους. Οι ασθενείς με χρόνια δυσκοιλιότητα δεν έχουν όλοι όφελος απο τη χρήση φυτικών ινών επειδή τα αίτια της χρόνιας δυσκοιλιότητας είναι πολλαπλά κι απαιτούν επιπλέον διερεύνηση. Φυτικές ίνες περιέχουν τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα προϊόντα ολικής άλεσης. Τα άτομα που πάσχουν απο δυσκοιλιότητα θα πρέπει να αυξήσουν σταδιακά τις φυτικές ίνες στη διατροφή τους κι οπωσδήποτε να αυξήσουν παράλληλα και την κατανάλωση νερού. Εάν αυξηθεί απότομα η χρήση φυτικών ινών υπάρχει ο κίνδυνος να εμφανιστούν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως για παράδειγμα φούσκωμα, διάταση, κράμπες. 

Εκτός απο τις φυτικές ίνες έχουν χρησιμοποιηθεί βότανα κι εκχυλίσματα βοτάνων για την ανακούφιση απο τη δυσκοιλιότητα. Διεγερτικά καθαρτικά φυτικής προέλευσης όπως η σέννα, η κασκάρα, η αλόη και το ραβέντι χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια γι αυτό το σκοπό. Τα φυτά αυτά περιέχουν κάποιες ουσίες οι οποίες (όπως και οι φυτικές ίνες) όταν καταναλωθούν φθάνουν άθικτες στο παχύ έντερο όπου αντιδρούν με τα υπάρχοντα βακτήρια και παράγουν ουσίες που αυξάνουν το περισταλτισμό του εντέρου. Πάντως παρά την ευρεία χρήση αυτών των βοτάνων δεν έχουν πραγματοποιηθεί κλινικές μελέτες για την αποτελεσματικότά τους σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα, οπότε δε μπορούν να δοθούν γενικές οδηγίες που να αφορούν όλους τους πάσχοντες.

Για την ανακούφιση της δυσκοιλιότητας έχουν χρησιμοποιηθεί επίσης προβιοτικά και πρεβιοτικά.Τα προβιοτικά είναι μη παθογόνοι μικροοργανισμοί που βοηθούν στη διατήρηση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου ενώ τα πρεβιοτικά είναι κάποιες ουσίες αδιάλυτες στο λεπτό έντερο που αποτελούν στην ουσία την "τροφή" των προβιοτικών αφού ενισχύουν τη δράση τους. Όσον αφορά την επίδρασή τους στη δυσκοιλιότητα σε μελέτες έχει φανεί ότι κάποια απο αυτά βελτιώνουν την κατάσταση αυξάνοντας κυρίως τη συχνότητα των κενώσεων. Ωστόσο επειδή οι αντίστοιχες έρευνες είναι λίγες και παρουσιάζουν αρκετούς περιορισμούς στη μεθοδολογία δε μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα-οπότε η αποτελεσματικότητα των προβιοτικών αλλά και των πρεβιοτικών σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα παραμένει αβέβαιη. 

Ασφάλεια συμπληρωμάτων διατροφής :
  
Iδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη χορήγηση προβιοτικών σε ασθενείς που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, αντικαρκινικά φάρμακα, σε όσους έχουν προβλήματα με τις καρδιακές βαλβίδες. σε πρόωρα βρέφη αλλά και σε ασθενείς με αλλοιωμένο γαστρεντερικό σωλήνα. 
Απο την άλλη τα βότανα και τα εκχυλίσματα αυτών θεωρούνται γενικά ασφαλή επειδή είναι φυσικής προέλευσης και ως κ τούτου η χρήση τους είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη. Στην πραγματικότητα όμως αυτή η υπόθεση δεν ισχύει. Πολλές φαρμακολογικά δραστικές ουσίες περιέχονται στα φυτά και μπορούν να έχουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις όπως τα κλασικά φάρμακα. 

Εκτός απο την κατάλληλη δίαιτα να θυμάστε ότι στην πρόληψη αλλά και στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας βοηθάει πολύ η άσκηση και η κίνηση γενικότερα. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να μην αναβάλλεται η επίσκεψη στην τουαλέτα όταν υπάρχει το αντίστοιχο αντανακλαστικό. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία :

  • Curro D., Ianiro G., Pecere S., et al. Probiotics, fiber and herbal medicinal products for functional and inflammatory bowel disorders. British Journal of Pharmacology 2017;174:1426-1449
  • Rao S., Yu S., Fedewa A. Systematic review: dietary fiber and FODMAP-restricted diet in the management of constipation and irritable bowel syndrome. Aliment Pharmacol Ther 2015;41:1256-1270
  • American Gastroenterological Association Medical Position Statement on Constipation. Gastroenterology 2013;144:211-217
  • Suares N.C., Ford A.C. Systematic review: the effects of fiber in the managemant of chronic idiopathic constipation. Aliment Pharmacol Ther 2011;33:895-901