Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα διάρροια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα διάρροια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2020

Η διατροφή στη σπαστική κολίτιδα

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, όπως αποκαλείται πιο επιστημονικά η σπαστική κολίτιδα, είναι το πιο συχνό σύμπτωμα του γαστρεντερικού συστήματος. Υπολογίζεται ότι η επίπτωση του κυμαίνεται απο 11 έως και 20% του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η σπαστική κολίτιδα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του πάσχοντα.


Η σπαστική κολίτιδα συνδέεται άμεσα με τη διατροφή καθώς οι πάσχοντες αναφέρουν συχνά επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά απο κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων.   

Συμπτώματα

Για να θεωρηθεί ότι κάποιος πάσχει απο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου θα πρέπει να έχει πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα, έντονη δυσφορία και πρήξιμο στο στομάχι ή/και στο έντερο για τουλάχιστον 4 ημέρες κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 μηνών.

Το σύνδρομο μπορεί να ταξινομηθεί σε 4 υποκατηγορίες: 1) πόνος στην κοιλιά συνοδευόμενος απο διάρροια, 2) πόνος και φούσκωμα που συνοδεύεται απο δυσκοιλιότητα, 3) συμπτώματα απο το πεπτικό που εναλλάσσονται με διάρροια και δυσκοιλιότητα και 4) συμπτώματα που δεν επιφέρουν αλλαγές στην υφή των κοπράνων και τη συχνότητα κένωσης.     

Διατροφική αντιμετώπιση

Πρώτο στάδιο

Σε πρώτη φάση συστήνεται στο άτομο να ακολουθήσει βασικούς κανόνες μιας υγιεινής διατροφής. Συγκεκριμένα, να τρώει μικρά και συχνά γεύματα, να μην παραλείπει κανένα γεύμα μέσα στην ημέρα, να μασάει καλά την τροφή τρώγοντας αργά και να ενυδατώνεται επαρκώς. Επιπλέον, να περιορίσει τον καφέ, το αλκοόλ, τα πικάντικα και τα πολύ λιπαρά φαγητά. Η σωματική άσκηση αλλά και η καλή ψυχολογική κατάσταση διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τις διατροφικές συστάσεις σε αυτό το στάδιο.

Δεύτερο στάδιο

Σε δεύτερη φάση προτείνουμε στον πάσχοντα μια δίαιτα που έχει σχεδιαστεί κι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια ειδικά για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου αλλά κι γι άλλες παθήσεις-ασθένειες με παρόμοια συμπτώματα απο το γαστρεντερικό. Στη δίαιτα αυτή αποκλείονται κάποιοι συγκεκριμένοι υδατάνθρακες, που έχει βρεθεί ότι δεν απορροφώνται επαρκώς στο έντερο οπότε και προκαλούν φούσκωμα, αέρια, πόνο και τα υπόλοιπα δυσάρεστα συμπτώματα.  Οι υδατάνθρακες αυτοί είναι μεταξύ άλλων οι φρουκτάνες, η φρουκτόζη και η λακτόζη, πολυόλες και γαλακτο ολιγοζαχαρίτες (γαλακτάνια). 

Πρακτικά το άτομο δεν πρέπει να καταναλώνει τρόφιμα που περιέχουν αυτούς τους υδατάνθρακες για 6 έως 8 εβδομάδες, οπότε και παρακολουθείται η βελτίωση ή όχι των συμπτωμάτων. Έπειτα απο αυτό το διάστημα οι ύποπτες τροφές εισάγονται ξανά σταδιακά στη διατροφή ανάλογα με την ανοχή του πάσχοντα. Σε κάθε περίπτωση το άτομο παρακολουθείται απο το διατροφολόγο-διαιτολόγο, έτσι ώστε να εκπαιδευθεί στη συγκεκριμένη διατροφή και να λάβει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο. 

Δίαιτες αποκλεισμού

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο πάσχοντας αφαιρεί απο μόνος του ολόκληρες ομάδες τροφίμων απο τη διατροφή του, επειδή θεωρεί ότι έτσι θα ωφεληθεί. Έτσι, αποκλείονται όσες τροφές περιέχουν γλουτένη, λακτόζη, φυτικές ίνες, λιπαρά κάθε είδους. Ο αποκλεισμός όλων αυτών των ομάδων τροφίμων χωρίς την επίβλεψη του ειδικού μπορεί να οδηγήσει μαθηματικά σε δραματικές αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό (αύξηση βάρους, ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, κακή ψυχολογική διάθεση, αναιμία, οστεοπενία, νευρολογικές διαταραχές, διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες κ.α.). Τελικά, όπως δείχνουν οι μελέτες ακόμα και να αποκλειστούν οι τροφές αυτές δεν παρατηρείται σημαντική μείωση των συμπτωμάτων.  

Συμπερασματικά

Η σπαστική κολίτιδα είναι μια εντελώς προσωπική υπόθεση για τον καθένα που τη βιώνει καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο άτομο σε άτομο. Οπότε και η διατροφική διαχείριση θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη, στοχεύοντας στην κάλυψη των ιδιαίτερων αναγκών του κάθε ατόμου. Ο διατροφολόγος-διαιτολόγος είναι εκείνος ο ειδικός που θα σας καθοδηγήσει με ασφάλεια ώστε να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά το πρόβλημα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία 

Cozma Petrut A., et al. Diet in irritable bowel syndrome:What to recommend, not what to forbid to patients! World J Gastroenterol 2017;23(21):3771-3783

Werlang ME. et al. Irritable Bowel Syndrome and Dietary Interventions. Gastroenterology and Hepatology 2019;15(1)

Algera J., et al. The Dietary Management of Patients with Irritable Bowel Syndrome:A Narrative Review of the Existing and Emerging EvidenceNutrients 2019;11:2162

Portincasa P., et al. Irritable bowel syndrome and diet Gastroenterology Report 2017;5(1):11-19 








Τετάρτη 26 Ιουνίου 2019

Η δίαιτα στην ελκώδη κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια από τις λεγόμενες "φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου". Η άλλη νόσος που σχετίζεται με τη φλεγμονή στο έντερο είναι η νόσος Crohn, που έχει αρκετά κοινά με την ελκώδη κολίτιδα. Η βασική τους διαφορά είναι ότι η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει μόνο το παχύ έντερο ενώ στη νόσο του Crohn υπάρχουν βλάβες και στο λεπτό έντερο, στο στομάχι, ακόμα και στο στόμα. 

Παρόλο που δεν υπάρχουν σαφείς διατροφικές συστάσεις για την ελκώδη κολίτιδα που να καλύπτουν όλους τους ασθενείς, οι πάσχοντες συχνά αναζητούν κι εφαρμόζουν κάποιες ειδικές δίαιτες που έχουν βρει στο διαδίκτυο κυρίως. 
Η βασική αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας γίνεται με φαρμακευτική αγωγή και η διατροφή μπορεί να παίξει ένα συμπληρωματικό ρόλο. Βασικός στόχος της δίαιτας, όπως και των φαρμάκων, είναι να συμβάλλει στην ύφεση της νόσου και να προλάβει τις περιόδους έξαρσης αλλά και την εξέλιξη της νόσου γενικότερα. 

Διαταραχές θρέψης στους ασθενείς

Μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα εμφανίζουν υποθρεψία σε μεγάλο βαθμό. Τα συνηθέστερα χαρακτηριστικά είναι η απώλεια βάρους, η μειωμένη μυϊκή μάζα, η οστεοπενία και οι ελλείψεις σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. 

Βασικές αιτίες για την υποθρεψία είναι οι αυξημένες απώλειες θρεπτικών συστατικών (λόγω  της φλεγμονής στο έντερο, της διάρροιας και της ύπαρξης ενεργών συρριγίων), η μειωμένη πρόσληψη τροφής (λόγω ναυτίας, ελαττωμένης όρεξης και συχνών εμετών) και οι παρενέργεις των φαρμάκων (δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών). 

Συνήθεις διατροφικές πρακτικές των ασθενών 

Οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα συχνά τροποποιούν τη διατροφή τους όταν η νόσος βρίσκεται σε ύφεση, αποφεύγοντας συνήθως τα λιπαρά και πικάντικα φαγητά, τα φρούτα και τα λαχανικά, το γάλα και το αλκοόλ προκειμένου να αποφύγουν μια έξαρση της νόσου. Παρόλο που αυτοί οι περιορισμοί μπορεί να είναι ωφέλιμοι σε κάποιες περιπτώσεις εν τούτοις μπορεί να αποδειχθούν και επιζήμιες σε κάποιες άλλες. 

Επιπλέον, οι πάσχοντες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δημοφιλείς δίαιτες και τις εφαρμόζουν χωρίς να ζητήσουν τη συμβουλή του γιατρού ή κάποιου ειδικού της διατροφής. Τέτοιες δίαιτες είναι για παράδειγμα η δίαιτα "ειδικών υδατανθράκων", η δίαιτα χωρίς λακτόζη, η "αντιφλεγμονώδης δίαιτα", η Παλαιολιθική δίαιτα κι άλλες παρόμοιες περιοριστικές δίαιτες. 
Στις δίαιτες αυτές αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα ή ολόκληρες ομάδες τροφίμων με τη λογική ότι εντείνουν τα συμπτώματα και προάγουν τη φλεγμονή οπότε εάν αφαιρεθούν απο την καθημερινή διατροφή η νόσος θα παραμείνει σε ύφεση. 
Όμως όταν αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα απο τη διατροφή τότε προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά με πολύ αρνητικές συνέπειες. Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να μη χρειάζεται να αποκλειστούν απο τη διατροφή οι "ύποπτες" τροφές. Για παράδειγμα εάν ο ασθενής παρατηρήσει ότι τον ενοχλεί το γάλα δεν είναι απαραίτητο να το διακόψει αλλά μπορεί να δοκιμάσει γάλα χωρίς λακτόζη.

Διατροφικές συμβουλές

Κατά τη διάρκεια έξαρσης της νόσου κάποια τρόφιμα μπορεί να ερεθίσουν το έντερο και να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Καλό είναι στην περίπτωση αυτή να αποφύγετε τα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες (δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, ξηροί καρποί κ.α.), τα πολύ λιπαρά τρόφιμα, τα γαλακτοκομικά που περιέχουν λακτόζη και το αλκοόλ. Επίσης περιορίστε σημαντικά την κατανάλωση γλυκών και γενικότερα ζάχαρης αλλά και την ευρεία χρήση μπαχαρικών στο φαγητό. Επιπλέον:

  • τρώτε μικρά και συχνά γεύματα
  • καταναλώνετε αρκετά υγρά καθόλη τη διάρκεια της ημέρας 
  • χρησιμοποιήστε απλές τεχνικές μαγειρέματος (ψήσιμο, βράσιμο, ψήσιμο στον ατμό)
  • κρατήστε ένα ημερολόγιο ώστε να θυμάστε ποιό τρόφιμο ενδεχομένως σας προξένησε έντονα συμπτώματα
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει ένα γενικό πλάνο διατροφής που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς. Γι αυτό η καλύτερη πρακτική είναι να ζητήσετε τη βοήθεια ενός διατροφολόγου, ο οποίος σε συνεργασία με το θεράποντα ιατρό θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο, που θα καλύπτει τις δικές σας προσωπικές ανάγκες.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Durchschein F. Diet therapy for inflammatory bowel diseases:The established and the new. World J Gastroenterol.2016;22(7):2179-2194

Wedrychowicz A. Advances in nutritional therapy in inflammatory bowel diseases:Review World J Gastroenterol.2016;22(3):1045-1066

Limdi JK. Dietary practices and inflammatory bowel disease. Indian Journal of Gastroenterology 2018;37(4):284-292

Curro D. Probiotics, fibre and herbal medicinal products for functional and inflammatory bowel disorders. British Journal of Pharmacology 2017;174:1426-1449











Τρίτη 5 Δεκεμβρίου 2017

Η διατροφή στη διάρροια

Η διάρροια είναι μια διαταραχή του εντέρου όπου παρατηρείται αυξημένη ή συνεχής αποβολή κοπράνων σε ρευστή μορφή.
Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια και η αιτιολογία ποικίλλει. Έτσι, μπορεί το έντερο να έχει επηρεαστεί απο την κατανάλωση κάποιου ακατάλληλου τροφίμου, είτε να υπάρχει στον οργανισμό κάποια ιογενής ή μικροβιακή λοίμωξη. Η λήψη φαρμάκων μπορεί επίσης να οδηγήσει σε διάρροια ενώ αυτή την ενοχλητική κατάσταση βιώνουν συχνά ασθενείς με νοσήματα του πεπτικού (νόσος Crohn, ελκώδη κολίτιδα κ.α.), ανοσοκατεσταλμένοι (ασθενείς με HIV-AIDS, μεταμοσχευμένα άτομα κ.α.), ασθενείς υπο ακτινιθεραπεία ή χημειοθεραπεία. Επίσης  διάρροια μπορεί να εμφανίσουν και άτομα που κάνουν κατάχρηση καθαρτικών ή αλκοόλ.

Η διατροφική στήριξη του ατόμου με διάρροια ποικίλλει κι εξαρτάται απο το είδος και την ένταση της διάρροιας. 
Όταν η διάρροια είναι πολύ έντονη και το άτομο δε μπορεί να ανεχτεί καμία τροφή τότε πιθανότατα θα χρειαστεί παρεντερική διατροφή (σίτιση μέσω φλεβικού καθετήρα) για κάποιο χρονικό διάστημα. 
Έπειτα, κι εφόσον βελτιωθούν τα συμπτώματα, το άτομο μπορεί σταδιακά να περάσει σε δίαιτα με χαμηλά λιπαρά, λακτόζη και φυτικές ίνες. 
Στη συνέχεια, ανάλογα και τα τρόφιμα που γίνονται ανεκτά απο το κάθε άτομο, θα πρέπει να εισάγονται σταδιακά στερεά τρόφιμα. 

Μεγάλη προσοχή πρέπει να δωθεί στην κατανάλωση υγρών επειδή η διάρροια προκαλεί αφυδάτωση. 

Οξεία φάση-συμβουλές 

  1. Δοκιμάστε να πιείτε τσάι ανά τακτά χρονικά διαστήματα και συνοδέψτε το με φρυγανιές ή λευκό ψωμί
  2. Το γεύμα σας μπορεί να είναι ρύζι βρασμένο καλά (λαπάς) ή φιδές, με την προσθήκη χυμού λεμονιού και αλατιού
  3. Μπορείτε να καταναλώσετε μικρή ποσότητα μπανάνας ή βραστού μήλου ενδιάμεσα
  4. Προσπαθήστε να καταναλώνετε τακτικά νερό για να αποφύγετε την αφυδάωση
Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια

  • Προτιμήστε ζυμαρικά, ρύζι, λευκό ψωμί και αρτοσκευάσματα απο λευκό αλεύρι (φρυγανιές, παξιμάδια, κράκερ)-αποφύγετε δημητριακά και ψωμί ακατέργαστα, πλούσια σε φυτικές ίνες (ολικής άλεσης, σίκαλης, πολύσπορα)
  • Καταναλώνετε άπαχο κρέας (κοτόπουλο, κουνέλι, γαλοπούλα) και ψάρι, ασπράδια αβγών-αποφύγετε κρέας με πολλά λιπαρά και σκληρή υφή, κρόκους αβγών, όσπρια και άλλα τρόφιμα που προκαλούν αέρια
  • Μπορείτε να πίνετε χυμούς φρούτων και λαχανικών σουρωμένους χωρίς υπόλλειμμα, σούπες λαχανικών και ψητά/βραστά φρούτα ή κομπόστα-αποφύγετε τα ωμά λαχανικά και τα φρούτα (εκτός μπανάνας)
  • Μαγειρέψτε τα κατάλληλα τρόφιμα ψητά ή βραστά και αποφύγετε την προσθήκη λιπαρών και έντονων καρυκευμάτων, μπορείτε ωστόσο να προσθέσετε λίγο λεμόνι και φυσικά αρωματικά σε μικρή ποσότητα
  • Καταναλώνετε αρκετό νερό και ροφήματα βοτάνων (χαμομήλι, τσάι, φασκόμηλο), μπορείτε να προσθέσετε λίγο μέλι-αποφύγετε το αλκοόλ, τον καφέ και τα ανθρακούχα ροφήματα

Εάν δεν παρατηρήσετε σημαντική βελτιώση στα συμπτώματα μετά απο 2-3 ημέρες και η διάρροια επιμένει, επισκεφτείτε το γιατρό σας για να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία και να ακολουθηθεί η κατάλληλη θεραπεία.  

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc