Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα οστεοπόρωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα οστεοπόρωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2021

Ορθορεξία: όταν η υγιεινή διατροφή γίνεται εμμονή...

Η ορθορεξία ανήκει στις διατροφικές διαταραχές, όπως και η ψυχογενής ανορεξία, η βουλιμία και η συναισθηματική υπερφαγία. Σχετικά πρόσφατα αναγνωρίστηκε ως διαταραχή, μόλις το 1997, ενώ τα διαγνωστικά κριτήρια προσδιορίστηκαν λίγα χρόνια αργότερα, το 2004. 

Το όνομά της προέρχεται απο τη σύνθεση των ελληνικών λέξεων "ορθός" και  "όρεξη" και περιγράφει ουσιαστικά τα άτομα που έχουν μια έντονη προσήλωση σε μια υγιεινή διατροφή, η οποία τους προκαλεί προβλήματα υγείας.

Χαρακτηριστικά της διαταραχής

Η ορθορεξία δε θα πρέπει να συγχέεται με την υγιεινή διατροφή, ως επιλογή για την προαγωγή και πρόληψη προβλημάτων υγείας. Υπάρχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, απο τα οποία ένας ειδικός μπορεί να υποψιαστεί και να διακρίνει εάν κάποιος εμφανίζει ορθορεξία. 

Ειδικότερα, το άτομο που πάσχει απο ορθορεξία:

  • ξοδεύει πολύ χρόνο για τη διατροφή του
  • προγραμματίζει πολλές ημέρες πριν τα γεύματα του 
  • κατηγοριοποιεί τα τρόφιμα σε "υγιεινά-κατάλληλα" (συνήθως είναι τρόφιμα και φαγητά χωρίς ζάχαρη & λιπαρά, βιολογικά τρόφιμα κλπ) και  "ανθυγιεινά-επικίνδυνα" (βιομηχανοποιημένα τρόφιμα κυρίως)
  • καταναλώνει μόνο σπιτικό φαγητό και σχεδόν ποτέ δεν τρώει σε εστιατόριο, επειδή αμφισβητεί έντονα την ποιότητα των γευμάτων
  • δεν απολαμβάνει το φαγητό καθώς αγωνιά υπέρμετρα για το αν αυτό είναι υγιεινό
  • αν κι όταν τύχει να ξεφύγει απο τη συνήθη διατροφή του νιώθει μεγάλες ενοχές και τύψεις
Επιπλέον, τα άτομα που εμφανίζουν τη διαταραχή κρίνουν αυστηρά όσους δε συμμορφώνονται με τη δική τους αντίληψη για το φαγητό, πιστεύουν ότι συγκεκριμένα τρόφιμα μπορούν να θεραπεύσουν νοσήματα ενώ η αυτοεκτίμησή τους επηρεάζεται σχεδόν αποκλειστικά απο το αν τρέφονται υγιεινά ή όχι.  

Συνέπειες της ορθορεξίας

Το άτομο που πάσχει απο ορθορεξία κινδυνεύει να εμφανίσει διατροφικές ελλείψεις και υποσιτισμό-όσο περισσότερα τρόφιμα αποκλείει απο τη διατροφή του (επειδή τα θεωρεί ανθυγιεινά) τόσο ο κίνδυνος αυτός μεγαλώνει. 

Επίσης η ορθορεξία μπορεί να προκαλέσει ενδοκρινολογικές διαταραχές (οστεοπόρωση, διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες, ηλεκτρολυτικές ανισορροπίες κα). Τέλος, η διαταραχή μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την εμφάνιση ψυχογενούς ανορεξίας. 

Προφανώς η ορθορεξία έχει ήπιες έως και σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις, ενώ δυνητικά μπορεί να ευθύνεται για την κοινωνική απομόνωση αλλά και για συμπτώματα κατάθλιψης. 

Διαχείριση της ορθορεξίας

Η ορθορεξία είναι προτιμότερο να προλαμβάνεται παρά να θεραπεύεται. Θα πρέπει ο ειδικός της ψυχικής υγείας και ο διατροφολόγος να εξηγούν στο άτομο που βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση της διαταραχής ότι η υγεία δεν εξαρτάται αποκλειστικά απο μια αυστηρά επιλεγμένη υγιεινή διατροφή. Επίσης, ότι δεν είναι απαραίτητο να καταναλώνει κανείς αποκλειστικά και μόνο συγκεκριμένα τρόφιμα για να είναι υγιής. Σκοπός είναι π πάσχων να πειστεί ούτως ώστε η διατροφή του να περιλαμβάνει ποικιλία τροφίμων κα φαγητών. 

Επιπλέον, η έγκυρη ενημέρωση σχετικά με την εφαρμογή ακατάλληλων προγραμμάτων διατροφής, την κατανάλωση επικίνδυνων για την υγεία σκευασμάτων που προωθούνται απο εμπόρους που δεν έχουν καμία επιστημονική κατάρτιση θα πρέπει να αποτελέσει μέριμνα και της πολιτείας. 

Όταν η διαταραχή έχει εμφανιστεί τότε θα χρειαστεί ψυχοθεραπευτική παρέμβαση σε συνεργασία με τη διατροφική εκπαίδευση ώστε το άτομο να αποκτήσει υγιή σχέση με το φαγητό. 


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Kalra S., et al. Orthorexia nervosa. Recent Advances in Endocrinology 2020;70 (7)

Scarff JR. Orthorexia Nervosa:An Obsession With Health Eating. Fed Pract 2017;34(6):36-39

Strahler J., et al. Orthorexia nervosa: A behavioral complex or o psychological condition? Journal of Behavioral Addictions 2018;7(4):1143-1156  


 


Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2019

Σκελετική υγεία των αθλητών:ο ρόλος της διατροφής

Η σκελετική υγεία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη συνολική υγεία ενός αθλητή. Κάθε ασκούμενος, σε οποιαδήποτε ηλικία κι αν βρίσκεται θα πρέπει να φροντίζει για την καλή υγεία των οστών του. Το "χτίσιμο" και η διατήρηση μιας υγιούς σκελετικής μάζας είναι καθοριστική για να συνεχίσει ο αθλητής να ασκείται απρόσκοπτα ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.

Η οστική πυκνότητα φτάνει στο μέγιστο όριο της κατά την ενηλικίωση και αρχίζει να μειώνεται αισθητά μετά τα 50, ειδικά για τις γυναίκες η εμμηνόπαυση είναι σημείο αναφοράς, μετά από το οποίο η υγεία των οστών επηρεάζεται σημαντικά. 

Άσκηση και σκελετική υγεία

Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα είναι εκείνη που αυξάνει και την οστική μάζα και τη μυική δύναμη ταυτόχρονα. Αντιθέτως, η καθιστική ζωή είναι καθοριστικός παράγοντας για την οστεπόρωση κι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πτώσης και καταγμάτων. 

Μελέτες έχουν δείξει ότι μια ποικιλία από διαφορετικές ασκήσεις είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για τη σκελετική υγεία. Τα καλύτερα αποτελέσματα προκύπτουν όταν συνδυάζονται ασκήσεις αερόβιες με ασκήσεις αντίστασης (βάρη). Επίσης η άσκηση έχει το ίδιο θετικό αποτέλεσμα στην υγεία των οστών είτε γίνεται συνεχόμενα είτε σε μικρότερες περιόδους (διαλειμματική άσκηση). 

Ο ρόλος της διατροφής

Δύο είναι εκείνα τα βασικά στοιχεία στη διατροφή των αθλητών που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία των οστών, η βιταμίνη D και το ασβέστιο. 

Η βιταμίνη D είναι σημαντική για έναν αθλητή όχι μόνο για τη σκελετική του υγεία αλλά και για την αθλητική του απόδοση και για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μια έλλειψη στη συγκεκριμένη βιταμίνη θέτει τον αθλητή σε αυξημένο κίνδυνο για κατάγματα, μυϊκούς τραυματισμούς και αναπνευστικές λοιμώξεις. 

Αναγκαία για την οστική ανάπτυξη, την οστική πυκνότητα αλλά και την ανακατασκευή των οστών, η βιταμίνη D κατέχει κεντρικό ρόλο στο μεταβολισμό του ασβεστίου στο σώμα. 

Πηγές βιταμίνης D είναι τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά και τα αβγά. Η διαιτητική πρόσληψη της βιταμίνης αυτής συνεισφέρει σε μικρό βαθμό στις συνολικές ανάγκες του αθλητή, καθώς η βασική πηγή βιταμίνης D παρέχεται στον οργανισμό μέσω της αλληλεπίδρασης του δέρματος με την ηλιακή ακτινοβολία. Η παραγωγή της βιταμίνης μέσω αυτής της διαδικασίας επηρεάζεται σημαντικά από την ηλικία του αθλητή, τη γεωγραφική περιοχή όπου διαμένει, την εποχή αλλά και τον τύπο του δέρματος. 

Οι ημερήσιες συνιστώμενες προσλήψεις για το ασβέστιο είναι 1300mg στην εφηβεία, 1000mg για τους ενήλικες και 1200mg για τα άτομα άνω των 50 ετών. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι η ιδανική πηγή ασβεστίου, αφού σε αυτά τα τρόφιμα το ασβέστιο έχει υψηλή βιοδιαθεσιμότητα (απορροφάται ευκολότερα και καλύτερα). Επιπλέον το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί είναι τρόφιμα μεγάλης θρεπτικής αξίας και περιλαμβάνουν κι άλλα στοιχεία απαραίτητα για την καλή υγεία των οστών, όπως είναι το μαγνήσιο. 

Το ασβέστιο θα πρέπει να προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής και να αποφεύγονται τα συμπληρώματα καθώς έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης πέτρας στα νεφρά αλλά και εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ο κίνδυνος αυτός παραμένει υπαρκτός ακόμα και με την πρόσληψη χαμηλών δόσεων συμπληρωματικού ασβεστίου (500mg/ημερησίως). Αντιθέτως, μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο δεν εμπεριέχει παρόμοιους κινδύνους. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Πηγή: Goolsby MA., Boniquit N. Bone Health in Athletes: The Role of Exercise, Nutrition and  Hormones.  Sports Health. 2016;9(2):108-117















Τρίτη 30 Οκτωβρίου 2018

Ποιός ο ρόλος του ασβεστίου στην αθλητική διατροφή;

Το ασβέστιο είναι ένα απο τα στοιχεία "κλειδιά" στην αθλητική διατροφή, αφού εκτός απο τον προφανή ρόλο του στη διατήρηση της καλής υγείας επηρεάζει άμεσα και την αθλητική απόδοση. 
Επειδή το ασβέστιο συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού η έλλειψή του δημιουργεί αντίστοιχα και πολλές δυσλειτουργίες. Γι αυτό είναι πολύ σημαντικό οι αθλητές να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες του μετάλλου αυτού και να ελέγχουν τακτικά τα επίπεδά του στο αίμα. 

Γιατί είναι αναγκαίο το ασβέστιο στην άσκηση ;

  • Συμβάλλει στη ανάπτυξη και τη διατήρηση ενός υγιούς σκελετού, αφού το μεγαλύτερο ποσοστό του ασβεστίου στο σώμα βρίσκεται στα οστά 
  • Τα ιόντα ασβεστίου συμμετέχουν σε όλους τους τύπους μυϊκής σύσπασης (καρδιά, μύες, αιμοφόρα αγγεία κ.α.)
  • Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη σύνθεση αλλά και την αποδόμηση του γλυκογόνου (τόσο στους μύες όσο και στο ήπαρ)
  • Βοηθά στη μετάδοση της νευρικής ώσης, συμβάλλοντας στην ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος
  • Βοηθά στην πήξη του αίματος
  • Είναι απαραίτητο για την έκκριση των ορμονών

Έλλειψη ασβεστίου

Εάν δε λαμβάνεται επαρκής ποσότητα ασβεστίου μέσα απο μια ισορροπημένη διατροφή ο οργανισμός κινητοποιεί ασβέστιο απο τα οστά, μέσω των ορμονών, προκειμένου να υπάρχει διαθέσιμο ασβέστιο για τις υπόλοιπες λειτουργίες. Στην περίπτωση που η ανεπάρκεια ασβεστίου συνεχιστεί η απομάκρυνση επιπλέον ποσότητας ασβεστίου απο τα οστά θα αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοπενίας-οστεοπόρωσης, αφού θα μειωθεί δραστικά η οστική πυκνότητα. 

Σε έναν αθλητή τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα θα δημιουργούσαν αρκετά προβλήματα, καθώς η διαταραχή στη μυϊκή σύσπαση θα οδηγούσε σε κράμπες αλλά και σε κόπωση.

Η έντονη άσκηση είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αυξημένη απώλεια ασβεστίου μέσω του ιδρώτα, οπότε ένα μέρος θα πρέπει οπωσδήποτε να αναπληρωθεί.

Πρακτικές συμβουλές για επαρκή πρόσληψη ασβεστίου

  1. Καταναλώστε καθημερινά γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς είναι τα τρόφιμα με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ασβέστιο
  2. Μην τρώτε στο ίδιο γεύμα τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο με τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο
  3. Αποφύγετε τις στερητικές δίαιτες, καθώς αυξάνουν τις πιθανότητες να παρουσιάσετε έλλειψη ασβεστίου
  4. Μην αμελείτε την επαρκή πρόσληψη της βιταμίνης D, είτε μέσω των τροφών είτε μέσω της έκθεσης στον ήλιο. Η βιταμίνη D είναι απολύτως απαραίτητη για την απορρόφηση ασβεστίου απο τον οργανισμό
  5. Μην καταφεύγετε στα συμπληρώματα ασβεστίου για να καλύψετε τις ανάγκες σας. Το ασβέστιο που χρειάζεστε είναι προτιμότερο να το λαμβάνεται απο τη διατροφή αφού είναι πιο εύκολα απορροφήσιμο και αφομοιώσιμο. Επιπλέον, τα συμπληρώματα ασβεστίου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης πέτρας στα νεφρά και καρδιαγγειακών νοσημάτων, ακόμα κι όταν λαμβάνονται σε χαμηλές δόσεις

 Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Δαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Position of the Academy of Nutrition and Dietetics, Dieticians of Canada, and the American College of Sports Medicine : Nutrition and Athletic Performance. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics 2016;116501-528

Goolsby MA., Boniquit N. Bone Health in Athletes: The Role of Exercise, Nutrition and Hormones. Sports Health 2017;9(2):108-117

Benardot D. Advanced Sports Nutrition. Human Kinetics. 2006, pp 55
















Πέμπτη 10 Μαΐου 2018

Έρευνα:1 στους 2 Έλληνες έχει οστεοπενία ή οστεοπόρωση

Στην Ελλάδα δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν την άποψη ότι το γάλα δε χρειάζεται να το καταναλώνουμε απο μια ηλικία και μετά και (ακόμα χειρότερα) ότι αυτό προκαλεί διάφορες ασθένειες... Μέρος της ανακρίβειας αυτής καλλιεργείται μέσα απο το διαδίκτυο πολύ έντονα απο άτομα που, τις περισσότερες φορές, καμία σχέση δεν έχουν με την επιστήμη της διατροφής (ή με την επιστήμη γενικότερα...).

Σε συνδυασμό και με την απουσία άσκησης στους περισσότερους Έλληνες (ποσοστό 68%) αλλά και με την οικονομική κρίση έχουμε καταλήξει στο ιδιαίτερα ανησυχητικό αποτέλεσμα ένας στους δύο Έλληνες να εμφανίζει οστεοπενία ή οστεοπόρωση.

Πρόσφατη μελέτη που διενήργησε ο Σύλλογος Σκελετικής Υγείας "Πεταλούδα" σε 11.268 ενήλικες στην Ελλάδα για μια περίοδο 6 χρόνων αποκάλυψε το μέγεθος του προβλήματος.

Δείτε αναλυτικότερα τα πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα της έρευνας πατώντας εδώ










 

Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017

Τα 3 σημεία-κλειδιά στη διαχείριση της οστεοπόρωσης

Η οστεοπόρωση είναι μια "σιωπηλή νόσος" αφού δε δίνει συμπτώματα στα πρώιμα στάδια και η πλειονότητα των πασχόντων ανακαλύπτει την ύπαρξή της όταν υποστεί κάποιο κάταγμα. Δεν είναι μια κατάσταση απειλητική για τη ζωή αλλά επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενή. 

Πλέον, μείωση στην πυκνότητα των οστών δεν εμφανίζουν μόνο οι ηλικιωμένοι αλλά και άτομα μικρότερης ηλικίας (λόγω κυρίως της ύπαρξης μιας χρόνιας πάθησης ή λήψης κάποιων φαρμάκων). 

Έτσι σε αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση οστεοπόρωσης βρίσκονται άτομα κάθε ηλικίας που έχουν διαγνωστεί με : αιματολογικά νοσήματα (μεσογειακή αναιμία, λευχαιμία..), αυτοάνοσα νοσήματα (ρευματοειδή αρθρίτιδα, ερυθηματώδη λύκο..), νοσήματα πεπτικού (νόσο Crohn, κοιλιοκάκη), νευρολογικά νοσήματα (νόσος Parkinson, επιληψία), νεφρική νόσο, HIV λοίμωξη και άλλες ασθένειες. 
Επιπλέον ευάλωτοι είναι όσοι λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την υγεία των οστών (κορτιζόνη, αντικαρκινικές ουσίες, θυρεοειδικές ορμόνες σε μεγάλες δόσεις, αντιόξινα σκευάσματα κ.α.). 
Τέλος όσα άτομα πάσχουν απο διατροφικές διαταραχές ή έχουν μεγάλη απώλεια κιλών σε μικρό χρονικό διάστημα θα πρέπει να ελέγχονται για οστεοπόρωση.
Τα καλά νέα είναι ότι η οστεοπόρωση μπορεί να προληφθεί, να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί όταν πλέον έχει εμφανιστεί. 

Τα βασικά σημεία προσοχής είναι :

  1. Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο σε όλες τις ηλικίες και προφυλάσσει σε μεγάλο βαθμό τα οστά. Είναι προτιμότερο το ασβέστιο να προσλαμβάνεται μέσω της τροφής και κυρίως καταναλώνοντας γαλακτοκομικά προϊόντα καθώς αυτά περιέχουν και άλλα ωφέλιμα στοιχεία για τα οστά (όπως π.χ. το μαγνήσιο).
  2. Λήψη της συνιστώμενης ποσότητας βιταμίνης D. Χωρίς αυτή τη βιταμίνη δε γίνεται καλή απορρόφηση του ασβεστίου απο τον οργανισμό. Η βιταμίνη D προσλαμβάνεται σε ποσοστό 20% περίπου απο τις τροφές ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό της συντίθενται στον οργανισμό μέσω της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία. 
  3. Η τακτική άσκηση. Μεταξύ των πολλών ωφελειών της άσκησης στην υγεία, οι ασκήσεις ενδυνάμωσης μπορούν να βελτιώσουν την ευκινησία, την ισορροπία, τη δύναμη και τη στάση του σώματος ούτως ώστε να μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος πτώσης και κατάγματος. Πολύ σημαντική είναι επίσης η επίδραση της άσκησης στην αύξηση της οστικής πυκνότητας. 

Πέρα των ανωτέρω οι ασθενείς που έχουν εμφανίσει οστεοπόρωση θα πρέπει οπωσδήποτε να διακόψουν το κάπνισμα και να καταναλώνουν μικρή ποσότητα αλκοόλ, παράγοντες που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό αρνητικά την οστική πυκνότητα.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία :

Kanis J.A., McCloskey E.V., Johansson H., et al. European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women, Position Paper. Osteoporos Int 2013;24:23-57

Cosman F., Beur S.J., et al. Clinician's guide to prevention and treatment of osteoporosis, Position Paper. Osteoporos Int 2014;25:2359-2381

Makras P., Vaiopoulos G., Lyritis G.P. 2011 Guidelines for the diagnosis and treatment of osteoporosis in Greece. J. Musculoskelet Neuronal Interact 2012;12:(1):38-42