Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φλεγμονή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φλεγμονή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 26 Ιουνίου 2019

Η δίαιτα στην ελκώδη κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια από τις λεγόμενες "φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου". Η άλλη νόσος που σχετίζεται με τη φλεγμονή στο έντερο είναι η νόσος Crohn, που έχει αρκετά κοινά με την ελκώδη κολίτιδα. Η βασική τους διαφορά είναι ότι η ελκώδης κολίτιδα προσβάλλει μόνο το παχύ έντερο ενώ στη νόσο του Crohn υπάρχουν βλάβες και στο λεπτό έντερο, στο στομάχι, ακόμα και στο στόμα. 

Παρόλο που δεν υπάρχουν σαφείς διατροφικές συστάσεις για την ελκώδη κολίτιδα που να καλύπτουν όλους τους ασθενείς, οι πάσχοντες συχνά αναζητούν κι εφαρμόζουν κάποιες ειδικές δίαιτες που έχουν βρει στο διαδίκτυο κυρίως. 
Η βασική αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας γίνεται με φαρμακευτική αγωγή και η διατροφή μπορεί να παίξει ένα συμπληρωματικό ρόλο. Βασικός στόχος της δίαιτας, όπως και των φαρμάκων, είναι να συμβάλλει στην ύφεση της νόσου και να προλάβει τις περιόδους έξαρσης αλλά και την εξέλιξη της νόσου γενικότερα. 

Διαταραχές θρέψης στους ασθενείς

Μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα εμφανίζουν υποθρεψία σε μεγάλο βαθμό. Τα συνηθέστερα χαρακτηριστικά είναι η απώλεια βάρους, η μειωμένη μυϊκή μάζα, η οστεοπενία και οι ελλείψεις σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. 

Βασικές αιτίες για την υποθρεψία είναι οι αυξημένες απώλειες θρεπτικών συστατικών (λόγω  της φλεγμονής στο έντερο, της διάρροιας και της ύπαρξης ενεργών συρριγίων), η μειωμένη πρόσληψη τροφής (λόγω ναυτίας, ελαττωμένης όρεξης και συχνών εμετών) και οι παρενέργεις των φαρμάκων (δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών). 

Συνήθεις διατροφικές πρακτικές των ασθενών 

Οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα συχνά τροποποιούν τη διατροφή τους όταν η νόσος βρίσκεται σε ύφεση, αποφεύγοντας συνήθως τα λιπαρά και πικάντικα φαγητά, τα φρούτα και τα λαχανικά, το γάλα και το αλκοόλ προκειμένου να αποφύγουν μια έξαρση της νόσου. Παρόλο που αυτοί οι περιορισμοί μπορεί να είναι ωφέλιμοι σε κάποιες περιπτώσεις εν τούτοις μπορεί να αποδειχθούν και επιζήμιες σε κάποιες άλλες. 

Επιπλέον, οι πάσχοντες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για δημοφιλείς δίαιτες και τις εφαρμόζουν χωρίς να ζητήσουν τη συμβουλή του γιατρού ή κάποιου ειδικού της διατροφής. Τέτοιες δίαιτες είναι για παράδειγμα η δίαιτα "ειδικών υδατανθράκων", η δίαιτα χωρίς λακτόζη, η "αντιφλεγμονώδης δίαιτα", η Παλαιολιθική δίαιτα κι άλλες παρόμοιες περιοριστικές δίαιτες. 
Στις δίαιτες αυτές αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα ή ολόκληρες ομάδες τροφίμων με τη λογική ότι εντείνουν τα συμπτώματα και προάγουν τη φλεγμονή οπότε εάν αφαιρεθούν απο την καθημερινή διατροφή η νόσος θα παραμείνει σε ύφεση. 
Όμως όταν αποκλείονται συγκεκριμένα τρόφιμα απο τη διατροφή τότε προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά με πολύ αρνητικές συνέπειες. Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να μη χρειάζεται να αποκλειστούν απο τη διατροφή οι "ύποπτες" τροφές. Για παράδειγμα εάν ο ασθενής παρατηρήσει ότι τον ενοχλεί το γάλα δεν είναι απαραίτητο να το διακόψει αλλά μπορεί να δοκιμάσει γάλα χωρίς λακτόζη.

Διατροφικές συμβουλές

Κατά τη διάρκεια έξαρσης της νόσου κάποια τρόφιμα μπορεί να ερεθίσουν το έντερο και να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Καλό είναι στην περίπτωση αυτή να αποφύγετε τα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες (δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, ξηροί καρποί κ.α.), τα πολύ λιπαρά τρόφιμα, τα γαλακτοκομικά που περιέχουν λακτόζη και το αλκοόλ. Επίσης περιορίστε σημαντικά την κατανάλωση γλυκών και γενικότερα ζάχαρης αλλά και την ευρεία χρήση μπαχαρικών στο φαγητό. Επιπλέον:

  • τρώτε μικρά και συχνά γεύματα
  • καταναλώνετε αρκετά υγρά καθόλη τη διάρκεια της ημέρας 
  • χρησιμοποιήστε απλές τεχνικές μαγειρέματος (ψήσιμο, βράσιμο, ψήσιμο στον ατμό)
  • κρατήστε ένα ημερολόγιο ώστε να θυμάστε ποιό τρόφιμο ενδεχομένως σας προξένησε έντονα συμπτώματα
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει ένα γενικό πλάνο διατροφής που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς. Γι αυτό η καλύτερη πρακτική είναι να ζητήσετε τη βοήθεια ενός διατροφολόγου, ο οποίος σε συνεργασία με το θεράποντα ιατρό θα σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο διαιτολόγιο, που θα καλύπτει τις δικές σας προσωπικές ανάγκες.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Durchschein F. Diet therapy for inflammatory bowel diseases:The established and the new. World J Gastroenterol.2016;22(7):2179-2194

Wedrychowicz A. Advances in nutritional therapy in inflammatory bowel diseases:Review World J Gastroenterol.2016;22(3):1045-1066

Limdi JK. Dietary practices and inflammatory bowel disease. Indian Journal of Gastroenterology 2018;37(4):284-292

Curro D. Probiotics, fibre and herbal medicinal products for functional and inflammatory bowel disorders. British Journal of Pharmacology 2017;174:1426-1449











Κυριακή 9 Δεκεμβρίου 2018

Ρόδι:οι πολύτιμες ιδιότητές του

Το ρόδι είναι γνωστό από την αρχαιότητα ως σύμβολο ζωής, γονιμότητας και καλοτυχίας. Τύχαινε ιδιαίτερης εκτίμησης σε πολλές θρησκείες (Βουδισμός, Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός κ.α.) ενώ στην Αρχαία Αίγυπτο το ρόδι όχι μόνο αποτελούσε τροφή για τους Φαραώ αλλά το ζωγράφιζαν στους τοίχους και στους τάφους επειδή συμβόλιζε τη ζωή μετά θάνατο.

Εκτός από την κατανάλωσή του ως φρούτο χρησιμοποιούνταν ήδη από τα αρχαία χρόνια ως φάρμακο, λόγω των πολλών και ποικίλων θεραπευτικών ιδιοτήτων του. Στη σύγχρονη εποχή η επιστημονική έρευνα έχει επιβεβαιώσει πολλά από τα οφέλη του ροδιού στην υγεία, που οφείλονται κυρίως στην αντιοξειδωτική του δράση. Έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών επειδή εικάζεται ότι έχει αντιμικροβιακές και αντικαρκινικές ιδιότητες.

Διατροφική αξία ροδιού

Το ρόδι είναι πλούσιο σε νερό (78%) ενώ περιέχει ελάχιστες πρωτεϊνες και ολικά λιπίδια (1,67% και 1,17% αντίστοιχα). Περιέχει επίσης αξιοσημείωτη ποσότητα φυτικών ινών (περίπου 4%). Το ρόδι έχει ασβέστιο (10mg/100gr), μαγνήσιο (12mg/100g), φώσφορο (36mg/100g) και αρκετό κάλιο (236mg/100g). Επίσης στη σύστασή του περιλαμβάνεται βιταμίνη C και χολίνη (μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη του συμπλέγματος Β). Η θερμιδική του αξία δεν είναι καθόλου αμελητέα αφού 1 φλιτζάνι του τσαγιού ρόδι αποδίδει περίπου 145 θερμίδες!

Αυτό όμως που κάνει το ρόδι τόσο πολύτιμο είναι η περιεκτικότητά του σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Συγκεκριμένα, τα βασικά συστατικά του είναι οι τανίνες και οι πολυφαινόλες. Επίσης, ανθοκυανίνες και φλαβονοειδή περιέχονται τόσο στη φλούδα, όσο και στη σάρκα αλλά και στο χυμό του ροδιού. Μάλιστα ο χυμός από ρόδι είναι 2-3 φορές πλουσιότερος σε αντιοξειδωτικά σε σχέση με το κόκκινο κρασί και το πράσινο τσάι! 

Ρόδι και παθήσεις

Καρδιαγγειακά

Σχετικά λίγες μελέτες έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους, όμως οι περισσότερες δείχνουν ότι το ρόδι έχει προστατευτική δράση έναντι της αθηρωμάτωσης και της φλεγμονής. Επιπλέον, άτομα που πίνουν ή τρώνε ρόδι καθημερινά έχουν ελαττωμένη αρτηριακή πίεση αλλά και χαμηλή LDL χοληστερίνη. Ένα εντυπωσιακό εύρημα είναι το ότι η κατανάλωση χυμού ροδιού μείωσε το πάχος του τοιχώματος των καρωτίδων κατά 30% μετά από 1 χρόνο σε μια σχετική μελέτη.

Καρκίνος

Το ρόδι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά με τη φαρμακευτική αγωγή στη θεραπεία του καρκίνου, καθώς όπως δείχνουν κάποιες μελέτες μπορεί να αναστείλει τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων. Η ευεργετική δράση του ροδιού έναντι του καρκίνου είναι εμφανής για διάφορους τύπου καρκίνου (προστάτη, μαστού, πνεύμονα, παχέος εντέρου, δέρματος και στόματος) και οφείλεται στη συνεργιστική δράση όλων των αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχονται στο ρόδι.

Αρθρίτιδα

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα συστατικά του ροδιού είναι δυνατόν να μπλοκάρουν τη δραστηριότητα ενζύμων, τα οποία είναι γνωστό ότι προκαλούν βλάβη στις αρθρώσεις σε άτομα με αρθρίτιδα. Περισσότερη έρευνα ωστόσο χρειάζεται για να επιβεβαιωθούν τα θετικά αποτελέσματα σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα και οστεοαρθρίτιδα. 

Μικροβιακές λοιμώξεις

Οι ουσίες που περιέχονται στο ρόδι μπορούν να καταπολεμήσουν διάφορους παθογόνους μικροοργανισμούς. Οι αντιβακτηριακές και αντιμυκητισιακές ιδιότητες του ροδιού μπορούν να προστατεύσουν επίσης από λοιμώξεις της στοματικής κοιλότητας και των δοντιών (ουλίτιδα, περιοδοντίτιδα, στοματίτιδα). Αυτή η δράση του ροδιού είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μια εποχή που η χρήση των αντιβιοτικών είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη και οι επιστήμονες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις.

Νευρολογικές παθήσεις

Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα συστατικά του ροδιού μπορούν να βελτιώσουν τη μνήμη. Παράλληλα μελέτες πραγματοποιούνται με σκοπό να δείξουν αν το ρόδι είναι προστατευτικό έναντι εκφυλιστικών παθήσεων όπως η νόσος Alzheimer.

  Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Bassiri-Jahromi S. Punica granatum (Pomegranate) acivity in health promotion and cancer prevention. Oncology Reviews,2018;vol12:345

Zarfeshany A, et al. Potent health effects of pomegranate. Adv Biomed Res 2014;3:100

Danesi F, et al. Could Pomegrnate Juice Help in the Control of Infammatory Diseases? Nutrient 2017;9:958

Wang D, et al. Vasculoprotective Effects of Pomegranate (Punika granatum L.). 2018;9:544

Sahebkar A., et al. Effects of pomegranate juice on blood pressure:A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmacol Res 2017;115:149-161







 

Πέμπτη 30 Αυγούστου 2018

Κάπνισμα και διατροφή

Το κάπνισμα είναι μια επιλογή που επηρεάζει σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό την υγεία αλλά και την ποιότητα ζωής τόσο αυτών που καπνίζουν όσο κι εκείνων που βρίσκονται κοντά στους καπνιστές. Παρόλο που οι ίδιοι οι καπνιστές δεν το συνειδητοποιούν ή το παραβλέπουν (ίσως επειδή οι συνέπειες δεν είναι άμεσες) το κάπνισμα είναι η αιτία για πολλές ασθένειες και επιδεινώνει τις υπόλοιπες, για τις οποίες δεν ευθύνεται άμεσα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι αυτό το γεγονός, καθώς όλες ανεξαιρέτως οι επιστημονικές μελέτες το επιβεβαιώνουν εδω και πολλά πολλά χρόνια.

Κι ενώ είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο, όσο και κοινή λογική, ότι το τσιγάρο είναι ο κύριος υπεύθυνος για την εμφάνιση πολλών καρκίνων, καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά και αυτοάνοσων ασθενειών δεν είναι τόσο γνωστός ο ρόλος του στη διατροφική κατάσταση του ατόμου. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ του τσιγάρου και της διατροφής. Κι όμως ! Το κάπνισμα επηρεάζει αρνητικά και αυτό τον τομέα. 

Σχέση καπνίσματος-διατροφής  

Όλες οι σχετικές μελέτες αποδεικνύουν ότι το κάπνισμα:

  1. Μειώνει την ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται σωστά τις γεύσεις. Η μειωμένη παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο, που προκαλεί το κάπνισμα, αλλάζει τη γεύση και την οσμή των τροφίμων και μειώνει έτσι την ευχαρίστηση που νιώθει κανείς όταν γευματίζει
  2. Ελαττώνει την απορρόφηση αρκετών βιταμινών και μετάλλων
  3. Μειώνει σημαντικά τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και β-καροτένιο στον οργανισμό των καπνιστών αφού καταστρέφει μεγάλο μέρος αυτών λόγω του οδειδωτικού στρες που παράγει. Αποτέλεσμα είναι οι ανάγκες σε αυτές τις βιταμίνες να είναι αυξημένες στους καπνιστές
  4. Είναι υπεύθυνο για τη μειωμένη διαθεσιμότητα του σεληνίου (ισχυρού αντιοδειδωτικού) καθώς μέρος του καταστρέφεται απο το κάδμιο, βασικό συστατικό του τσιγάρου. 
  5. Μειώνει τα επίπεδα ψευδαργύρου, καθώς έχει βρεθεί ότι ανταγωνίζεται με το κάδμιο. Όσο περισσότερο κάδμιο δηλαδή βρίσκεται στον οργανισμό, μέσω του τσιγάρου, τόσο λιγοστεύει ο ψευδάργυρος
  6. Λόγω των συστατικών που περιέχονται στο τσιγάρο, μειώνει τα επίπεδα βιταμινών του συμπλέγματος Β, υπεύθυνες κυρίως για την παραγωγή ενέργειας 
Επίδραση καπνίσματος στην υγεία (έμμεση σχέση με διατροφή)

  • Το κάπνισμα μειώνει την καλή χοληστερίνη, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την ολική αλλά και την κακή χοληστερίνη
  • Οι καπνιστές έχουν αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα
  • Το τσιγάρο αυξάνει τον κίνδυνο ινσουλινοαντίστασης, πρόδρομη κατάσταση του διαβήτη
  • Οι καπνιστές έχουν πολύ αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν παχυσαρκία κεντρικού τύπου (αυξημένο λίπος στην περιοχή της κοιλιάς)
  • Το κάπνισμα αυξάνει σε σημαντικό βαθμό την πίεση του αίματος
Έχει παρατηρηθεί ότι οι καπνιστές έχουν χαμηλότερη ποιότητα διατροφής, λόγω κυρίως και των υπολοίπων ανθυγιεινών συνηθειών που ακολουθούν. Όλα αυτά μαζί αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για την εμφάνιση νοσημάτων του καρδιαγγειακού συστήματος, που αυτή τη στιγμή αποτελούν τις πρώτες αιτίες πρόωρου θανάτου παγκοσμίως.  
Το δυσάρεστο είναι ότι οι αρνητικές συνέπειες του τσιγάρου στα λιπίδια, στην πίεση αλλά και στη διατροφική κατάσταση παραμένουν οι ίδιες ακόμα και αν οι καπνιστές υϊοθετήσουν μια πιο υγιεινή διατροφή...Η μόνη λύση για να βελτιωθεί η υγεία των καπνιστών και να αντιστραφούν οι βλαβερές επιπτώσεις είναι η οριστική διακοπή του καπνίσματος.

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Northrop-Clewes CA.,Thurnham DI. Monitoring micronutrients in cigarette smokers. Clin Chim Acta 2007;377(1-2):14-38

Alberg A. The influence of cigarette smoking on circulatinh concentrations of antioxidant micronutrients. Toxicology 2002;180(2):121-37

Preston AM. Cigarette smoking-nutritional implications. Prog Food Nutr Sci 1991;15(4):183-217

Yu E., Rimm E., et al. Diet, Lifestyle, Biomarkers, Genetic Factors, and Risk of Cardiovasculari Disease in the Nurses' Health Studies. Am J Public Health 2016;106:1616-1623

Huang JH., Li RH., et al. Lifestyle Factors and Metabolic Syndrome among Workers:The Role of Interactions between Smoking and Alcohol to Nutrition and Exercise. Int J Environ Res Public Health 2015;12:15967-15978

Slagter SN., et al. Associations between smoking, components of metabolic syndrome and lipoprotein particle size. BMC Medicine 2013;11:195 


Δευτέρα 6 Αυγούστου 2018

Υπάρχει κατάλληλη διατροφή για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα;

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια, συστηματική φλεγμονώδης αυτοάνοση νόσος που πλήττει περίπου το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το νόσημα προσβάλλει σχεδόν όλες τις αρθρώσεις του σώματος προκαλώντας πόνο, δυσκαμψία, οίδημα και διόγκωση. Αποτέλεσμα είναι να καταστρέφεται προοδευτικά ο χόνδρος των οστών, των συνδέσμων και των τενόντων. Ως εκ τούτου επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, ανάλογα και τη βαρύτητα με την οποία εμφανίζεται στο κάθε άτομο, και οδηγεί σε κάποιες περιπτώσεις σε μόνιμες αναπηρίες. 

Η ασθένεια επηρεάζεται απο τη διατροφή ;

Οι ασθενείς που πάσχουν απο ρευματοειδή αρθρίτιδα συχνά αναζητούν εναλλακτικές θεραπείες και ρωτούν τους γιατρούς για το αν η διατροφή παίζει κάποιο ρόλο στην εξέλιξη της νόσου. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν σαφείς και συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες που να οδηγούν σε ένα σίγουρο αποτέλεσμα και να επηρεάζουν καθοριστικά το νόσημα. Αυτό οφείλεται στην απουσία μεγάλων και καλά σχεδιασμένων μελετών, με τα ποιοτικά εκείνα χαρακτηριστικά που θα απορρίψουν ή θα επιβεβαιώσουν την επίδραση κάποιων θρεπτικών συστατικών στην αρθρίτιδα.

Παρόλα ταύτα υπάρχουν κάποιες ενδείξεις κι ευρήματα, που όμως χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, απο τους ειδικούς επιστήμονες. 

Διατροφικοί παράγοντες που φαίνεται να βοηθούν

  1. Χορτοφαγικές δίαιτες (λόγω αποφυγής πιθανών αλλεργιογόνων στα ζωικά τρόφιμα)
  2. Μεσογειακή δίαιτα (λόγω τροφών πλούσιων σε ω3 λιπαρά, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες)
  3. Δίαιτα χωρίς γλουτένη (περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα)
  4. Μακροχρόνια λήψη πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μακράς αλύσου (ω3 λιπαρά οξέα) και αυξημένη πρόσληψη ψαριών
  5. Λήψη προβιοτικών (λόγω βελτίωσης της εντερικής μικροχλωρίδας)
Διατροφικοί παράγοντες που φαίνεται ότι επιβαρύνουν

  1. Τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένα και trans λιπαρά (κόκκινο κρέας και αλλαντικά, τηγανιτά, πλήρη γαλακτοκομικά, έτοιμα προπαρασκευασμένα τρόφιμα)
  2. Τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη και αλάτι
  3. Αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ 
  4. Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών 
  5. Υψηλή πρόσληψη ω 6 λιπαρών οξέων (σπορέλαια όπως αραβοσιτέλαιο, ηλιέλαιο κλπ)
Συμπερασματικά....

Στον τομέα της διατροφής αναμένονται μελλοντικές έρευνες καλύτερα σχεδιασμένες και πιο στοχευμένες για να εξακριβωθεί ο ακριβής ρόλος συστατικών της δίαιτας στην εμφάνιση και στην εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. 
Προς το παρόν, οι πάσχοντες θα πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να βελτιώσουν τις διατροφικές τους συνήθειες, υϊοθετώντας ένα πρότυπο στα πλαίσια της Μεσογειακής διατροφής, που θα τους ωφελήσει ούτως ή άλλως και στη γενικότερη υγεία τους.

 Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία : 
Badsha H. Role of Diet Influencing Rheumatoid Arthritis Disease Activity. The Open Rheumatology Journal 2018;12:19-28

Khanna S., et al. Managing Rheumatoid Arhtritis with Dietary Interventions. Frontiers in Nutrition 2017;4:52

Navarini L., et al. Polyunsaturated fatty acids:any role in rheumatoid arthritis? Lipids in health and Disease 2017;16:197
 

Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2018

Πώς συνδέεται η διατροφή με τη νόσο Crohn ;

Τι είναι η νόσος Crohn ;

Η νόσος Crohn είναι μια φλεγμονώδης νόσος του εντέρου η οποία προκαλεί αλλοιώσεις στο βλεννογόνο και έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές επιπλοκές. Δεν είναι απολύτως γνωστά τα αίτια που προκαλούν την εμφάνιση της νόσου-πιθανολογείται ότι είναι το αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης περιβαλλοντικών, ανοσολογικών και βακτηριακών παραγόντων.
Τα συμπτώματα αφορούν κυρίως στο πεπτικό σύστημα και τα σημαντικότερα είναι : πόνος στην κοιλιά, διάρροια, εμετός, απώλεια βάρους ενώ μπορεί ο ασθενής να αισθάνεται αδυναμία και κόπωση.
Ο ασθενής βιώνει τη νόσο με περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Πώς επηρεάζει η νόσος τη θρεπτική κατάσταση του ασθενή ;  


Οι ασθενείς με νόσο Crohn εμφανίζουν υποθρεψία σε ποσοστό που κυμαίνεται απο 20 εώς και 85%. Αυτή οφείλεται κυρίως σε μειωμένη πρόσληψη τροφής λόγω ανορεξίας, σε δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών (αφού υπάρχει φλεγμονή στο έντερο), στον υπερκαταβολισμό που αυξάνει πολύ την απαιτούμενη ενέργεια και στις παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής. 

Μια κύρια επίπτωση της ασθένειας στη θρεπτική κατάσταση αφορά στην έλλειψη που παρατηρείται σε μικροθρεπτικά στοιχεία, όπως μέταλλα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία με σημαντικότερη και πιο συνήθης την έλλειψη σιδήρου (αναιμία). Επίσης στο 20% περίπου των ασθενών παρατηρείται έλλεψη βιταμίνης Β12 αλλά και φυλικού οξέος.

Με δεδομένη τη δυσαπορρόφηση βιταμινών, κυρίως λιποδιαλυτών όπως η βιταμίνη D, οι ασθενείς εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης.

Διατροφική υποστήριξη ασθενών με νόσο Crohn

Η φαρμακευτική αγωγή παραμένει μέχρι και σήμερα ως η βασική θεραπευτική μέθοδος αντιμετώπισης για τους ασθενείς με νόσο Crohn. Και αυτό επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλες μελέτες, επαρκώς σχεδιασμένες και με μεγάλο αριθμό ατόμων ώστε να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα άλλων παρεμβάσεων. Ωστόσο η διατροφή διαδραματίζει ένα σημαντικό βοηθητικό ρόλο και στοχεύει κυρίως στην επιτυχή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. 

Σε ασθενείς που βρίσκονται σε ύφεση και δεν έχουν σοβαρά συμπτώματα η δίαιτα δεν περιλαμβάνει σημαντικούς περιορισμούς. Παρόλα αυτά θα πρέπει οι ασθενείς να λαμβάνουν τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας ώστε να καλύπτουν όλες τις απαιτήσεις του οργανισμού για να αποφευχθεί η υποθρεψία. 

Όταν έχει ήδη εμφανιστεί υποθρεψία κι έχουν διαπιστωθεί ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά η δίαιτα θα πρέπει να ενισχυθεί απο συμπληρώματα διατροφής, τα οποία είναι συνήθως καλά ανεκτά απο τους περισσότερους ασθενείς. 

Η εντερική σίτιση (τροφή μέσω ρινογαστρικού καθετήρα) μπορεί να είναι μια εναλλακτική επιλογή για όσους ασθενείς αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες λαμβάνοντας τροφή μόνο απο το στόμα. Η εντερική σίτιση μπορεί να υποστηρίξει τον ασθενή και κατά τη διάρκεια νοσηλείας του (λόγω επιπλοκών ή/και κάποιου χειρουργείου), και συμβάλλει στην ταχύτερη επαναφορά του σε κατάσταση ύφεσης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για να διατηρηθεί η ύφεση της νόσου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ενώ σε επιλεγμένους ασθενείς συμβάλλει στην επούλωση του εντερικού βλεννογόνου, όπως δείχουν σχετικές μελέτες. 

Η παρεντερική σίτιση απο την άλλη (σίτιση μέσω φλεβικού καθετήρα, με την τροφή να εισέρχεται απ ευθείας στην κυκλοφορία του αίματος) είναι μια επιλογή που συστήνεται ως τελική λύση σε κάποιους ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν λειτουργικό γαστρεντερικό σωλήνα. Η παρεντερική διατροφή στοχεύει σε αυτή την περίπτωση στο να "ξεκουράσει" το έντερο, να διορθώσει τις διατροφικές ελλείψεις και να απομακρύνει απο το πεπτικό σύστημα τρόφιμα που ενδεχομένως διεγείρουν κι ερεθίζουν τον εντερικό βλεννογόνο.  

Σε κάθε περίπτωση η θεραπευτική αντιμετώπιση όπως και η διατροφική υποστήριξη οφείλουν να είναι εξατομικευμένες καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά απο ασθενή σε ασθενή. 




Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία
 
Smith P.A.. Nutritional therapy for active Crohn's disease. World J Gastroenterology 2008;14(27):4420-4423

Donnellan C.F., Yann L. H., Lal S. Nutritional management of Crohn's disease. Ther Adv Gastroenterol 2013;6(3):231-242

Durchschein F., Petritsch W., Hammer H.F. Diet therapy for inflammatory bowel diseases:The established and the new. World J Gastroenterology 2016;22(7):2179-2194