Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βιταμίνες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βιταμίνες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 2 Ιανουαρίου 2022

Χρειάζεται το παιδί μου συμπλήρωμα διατροφής;

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μικρά παιδιά και οι έφηβοι λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής, σε μεγάλο βαθμό-πάνω απο το ένα τρίτο παιδιών ηλικίας άνω των 8 ετών θα πάρει κάποιο συμπλήρωμα. Συνήθως τα παιδιά αγοράζουν και καταναλώνουν συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων. 

Είναι απαραίτητα τα συμπληρώματα στα παιδιά και σε ποιές περιπτώσεις; Είναι ασφαλή και τί άλλο θα πρέπει να προσέξει ένας γονέας;

Πόσο αναγκαία είναι τα συμπληρώματα;

Οι συστάσεις διεθνών οργανισμών αναφέρουν ότι τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για την καλή υγεία των παιδιών και την υγιή τους ανάπτυξη θα πρέπει να λαμβάνονται απο τα τρόφιμα-άρα μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής. 

Ωστόσο υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου ένα παιδί δε μπορεί να προσλάβει όλα όσα χρειάζεται μόνο απο τη διατροφή οπότε και βρίσκεται σε κίνδυνο έλλειψης. Έτσι, όπως δείχνουν μελέτες, τα μικρά παιδιά δε μπορούν εύκολα να καλύψουν τις ανάγκες τους σε σίδηρο και ασβέστιο μέσα απο τα τρόφιμα. Επιπλέον, πολλά παιδιά έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν έλλειψη βιταμίνης D. 

Σε ποιές περιπτώσεις χρειάζεται το παιδί συμπλήρωμα;

Τα συμπληρώματα ενδείκνυται στις περιπτώσεις όπου έχει διαπιστωθεί έλλειψη σε κάποια βιταμίνη, μέταλλο ή ιχνοστοιχείο μέσα απο εξετάσεις. Η έλλειψη αυτή μπορεί να οφείλεται είτε σε μειωμένη πρόσληψη είτε σε μειωμένη απορρόφηση του στοιχείου αυτού. Επιπλέον, όταν το παιδί ακολουθεί μια δίαιτα που περιορίζει αρκετές ομάδες τροφίμων (πχ αυστηρή χορτοφαγία) είτε έχει διαγνωστεί με μια πάθηση ή ασθένεια τότε πιθανότατα θα χρειαστεί συμπλήρωμα διατροφής.  Τέλος, συμπληρώματα διατροφής συνήθως είναι αναγκαία όταν το παιδί δεν προσλαμβάνει ικανοποιητική ποσότητα τροφής (λόγω πχ μειωμένης όρεξης) ή όταν το παιδί λαμβάνει φάρμακα, για οποιοδήποτε λόγο. 

Προσοχή! Τα συμπληρώματα δεν είναι αθώα...

Ακόμα κι αν χρειαστεί το παιδί σας να πάρει κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να γίνει σε συνεννόηση με τον παιδίατρο και μετά απο σύστασή του. Ποτέ μην αγοράζετε συμπλήρωμα μόνο και μόνο επειδή ακούσατε κάπου ότι βοηθά. Τα συμπληρώματα όπως βοηθούν ένα παιδί όταν χρειάζεται έτσι μπορεί και να βλάψουν όταν λαμβάνονται χωρίς επίβλεψη.

Τα περισσότερα συμπληρώματα περιέχουν ποσότητες βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων που υπερβαίνουν κατά πολύ τις συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις οπότε μπορεί να δημιουργήσουν τοξικότητα προκαλώντας ήπια ή και σοβαρότερα συμπτώματα (διάρροια, ναυτία, πονοκεφάλους κα). Επιπλέον, κάποια ομοιοπαθητικά σκευάσματα αλλά και ορισμένα συμπληρώματα για αδυνάτισμα ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες σε όργανα (πχ ήπαρ) οπότε δεν πρέπει για κανένα λόγο να λαμβάνονται χωρίς ιατρική συμβουλή.

Τέλος, να θυμάστε να φυλάσσετε τα συμπληρώματα σε σημείο όπου δε μπορούν να προσεγγίσουν τα παιδιά.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία 

Martini L., Pecoraro L., et al. Appropriate and inappropriate vitamin supplementation in children. Journal of Nutrition Science 2020;9:e20,pp1-8

Smolinske S., et al. Dietary supplements in children. Pediatric Clinics of North America 2017;64(6):1243-1255

Bailey RL., et al. Do supplements improve micronutrient sufficiency in children and adolescents. J Pediatr 2012;161(5):837-842

Kang M., Kim DW., et al. The nutrition contribution of dietary supplements on total nutrient intake in children and adolescents. European Journal of Clinical Nutrition 2016;70:257-261  


Κυριακή 23 Μαΐου 2021

Βούτυρο ή μαργαρίνη, ποιό είναι καλύτερο;

Πολλά έχουν γραφτεί κι ακουστεί για τα δυο αυτά τρόφιμα, η αντιπαράθεση ξεκινά αρκετά χρόνια πίσω και φτάνει στις μέρες μας. Και τα δυο αυτά τρόφιμα έχουν θετικά κι αρνητικά οπότε δεν είναι εύκολο να απαντήσει κανείς μονολεκτικά ποιό είναι το πιο υγιεινό.

Τί είναι το βούτυρο κι η μαργαρίνη

Ανήκουν και τα δυο στην κατηγορία των λιπαρών τροφίμων. Το βούτυρο είναι ένα φυσικό προϊόν που παράγεται απο την ανάδευση του γάλακτος. Αντίθετα, η μαργαρίνη είναι ένα τεχνητό προϊόν που έχει παραχθεί με τρόπο ώστε να μιμείται το βούτυρο σε υφή και γεύση. Αυτό συνέβη αρκετά χρόνια πριν, όταν μέσα απο κάποιες μελέτες φάνηκε ότι το βούτυρο μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας οπότε και αναπτύχθηκε ένα νέο προϊόν, προς αντικατάσταση του βουτύρου.

Ένα άλλο όμοιο χαρακτηριστικό είναι το ότι και τα δυο τρόφιμα αποδίδουν τις ίδιες θερμίδες, δηλαδή 45 θερμίδες περίπου ανά κουταλάκι.

Βούτυρο (οφέλη-κίνδυνοι)

Η σύσταση του βουτύρου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό απο τη διατροφή των ζώων απο τα οποία προήλθε. Έτσι, εάν το βούτυρο έχει παραχθεί απο αγελάδες ή πρόβατα που βόσκουν ελεύθερα σε λιβάδια με γρασίδι είναι πιο υγιεινό και περιέχει περισσότερα ωφέλιμα θρεπτικά συστατικά. 

Οφέλη

Είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α και D ενώ περιέχει συζευγμένο λινελαϊκό οξύ (ένα απαραίτητο λιπαρό οξύ με πολλά οφέλη στην υγεία), ω3 λιπαρά και βουτυρικό οξύ. To βούτυρο περιέχει επίσης βιταμίνη Κ, η οποία συμβάλλει στην προστασία απο την οστεοπόρωση, τα καρδιαγγειακά και μειώνει τις πιθανότητες εμφάνιση κάποιων μορφών καρκίνου.

Κίνδυνοι 

Το βούτυρο είναι πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά, η μεγάλη κατανάλωση των οποίων έχει φανεί σε πολλές μελέτες να αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, αυτοάνοσων νοσημάτων, καρδιαγγειακών κι άλλων παθήσεων. Πρόσφατες μελέτες πάντως αμφισβητούν την επίδραση των κορεσμένων λιπαρών στην υγεία των αγγείων, οπότε χρειάζεται περαιτέρω έρευνα στον τομέα αυτό. Επίσης, το βούτυρο περιέχει σημαντικές ποσότητες χοληστερόλης.

Μαργαρίνη (οφέλη-κίνδυνοι)

Οφέλη

Είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Η μαργαρίνη συνήθως παρασκευάζεται απο μίγμα αυτών των λιπαρών οξέων, οπότε η σύσταση της επηρεάζεται σημαντικά απο την επιλογή του φυτού απο το οποίο θα προέλθει. Τα πολυακόρεστα λιπαρά μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης νοσημάτων και παθήσεων όταν αντικαθίστανται απο κορεσμένα λιπαρά οξέα.

Αρκετές μαργαρίνες του εμπορίου περιέχουν τις ευεργετικές ουσίες φυτοστερόλες και φυτοστανόλες, οι οποίες φαίνεται να μειώνουν την "κακή" χοληστερίνη (LDL).

Κίνδυνοι

Η διαδικασία παραγωγής των μαργαρινών (υδρογόνωση ώστε να προκύψει ένα μαλακό στερεό προϊόν) κρύβει τον κίνδυνο παραγωγής (ως υποπροϊοντα) των λεγόμενων trans λιπαρών οξέων, ιδιαιτέρως βλαπτικά για τον οργανισμό. Παρόλο που η βιομηχανία τροφίμων  σήμερα χρησιμοποιεί νέες μεθόδους, κάποιες μαργαρίνες ακόμα περιέχουν trans λιπαρά.

Η μαργαρίνη είναι πλούσια σε ω6 λιπαρά, τα οποία όταν λαμβάνονται σε μεγάλη ποσότητα διαταράσσουν την αναλογία ω3/ω6 λιπαρά, με αρνητικές συνέπειες στην υγεία καθώς φαίνεται ότι τα ω6 λιπαρά προάγουν τη φλεγμονή.

Τελικά ποιό είναι καλύτερο;

Και στα δυο προϊόντα υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Επιλέξτε αφού διαβάσετε καλά τα συστατικά για κάθε προϊόν που σας ενδιαφέρει.

Αυτό που εγώ χρησιμοποιώ και σας προτείνω είναι το παραδοσιακό βούτυρο, επειδή είναι  φυσικό προϊόν. Λόγω των κορεσμένων λιπαρών του συστήνεται  να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες και όχι συχνά.


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Pimpin L., et al.Is Butter Back? A Systemativ Review and Meta-Analysis of Butter Consumption and Risk of Cardiovascular Disease, Diabetes, and Total Mortality. Plos One 2016 DOI:10.1371

Gorrepati K., et al. Plant based butters . J Food Sci Technol 2015;52(7):3965-3976

Liu Q., et al. Theoretical Effects of Substituting Butter with Margarine on Risk of Cardiovascular Disease. Epidemiology 2017;28(1):145-156

Gagliardi ACM., et al. Effects of margarines and butter consumption on lipid profiles, inflammation markers and lipid transfer  to HDL particles in free-living subjects with the metabolic syndrome. Eur J Clin Nutr 2010;64(10):1141-9










Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Πατάτα:ωφέλιμη ή βλαβερή;

Η κλασική λευκή πατάτα έχει αποτελέσει ιστορικά βασική τροφή για πολλούς λαούς κι εξακολουθεί και σήμερα να είναι πηγή πολλών θρεπτικών ουσιών ενώ έχει και το πλεονέκτημα ότι είναι ένα φθηνό τρόφιμο, στο οποίο όλοι έχουν εύκολη πρόσβαση. 
Ωστόσο τα τελευταία χρόνια η αγαπημένη πολλών πατάτα έχει 'στιγματιστεί' αρνητικά καθώς θεωρείται παχυντική, ανθυγιεινή και βλαβερή καθώς πολλοί πιστεύουν ότι αφενός παχαίνει κι αφετέρου ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη. Είναι όντως έτσι;

Θρεπτική αξία πατάτας 

Η λευκή πατάτα είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες, ωστόσο αν συγκριθεί με το ρύζι και τα ζυμαρικά αποδίδει λιγότερες θερμίδες στην ίδια ποσότητα (94θερμίδες /100 γραμμάρια έναντι 130 θερμίδων που αποδίδουν 100 γραμμάρια ρυζιού ή ζυμαρικών). Αντιθέτως, η πατάτα δεν είναι καλή πηγή πρωτείνης αφού περιέχει περίπου 2% ενώ η περιεκτικότητά της σε λιπαρά είναι ακόμα χαμηλότερη (0,1% εάν δεν προστεθεί λάδι στο μαγείρεμα). Στην πατάτα περιέχονται φυτικές ίνες σε ποσοστό 2% ενώ επίσης περιέχονται σημαντικές ποσότητες μικροθρεπτικών συστατικών.

Συγκεκριμένα μια μέτρια ψητή πατάτα (200 γραμμαρίων) περιέχει σχεδόν τη μισή ποσότητα βιταμίνης C και B6 που χρειάζεται ένας υγιής ενήλικας καθημερινά, το 30% του καλίου, το 28% του φυλλικού οξέοςακι το 18% του μαγνησίου. 

Η περιεκτικότητα της πατάτας στα θρεπτικά της συστατικά μεταβάλλεται ανάλογα τη μέθοδο  και τη διάρκεια μαγειρέματος. Για παράδειγμα το βράσιμο σε πολύ νερό έχει ως συνέπεια μεγάλη απώλεια των υδατοδιαλυτών βιταμινών (όπως η C). 

Τέλος, στην πατάτα περιέχονται σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών, μεταξύ των οποίων καροτενοειδή, ανθοκυανίνες, φλαβονοειδή κ.α.  
  
Παχαίνει η πατάτα;

Το άν θα παχύνει κάποιος τρώγοντας πατάτα εξαρτάται απο την ποσότητα και φυσικά απο τη μέθοδο μαγειρέματος. Συγκεκριμένα, μια μέτρια μερίδα πατάτες (περίπου 250γρ.) αν καταναλωθούν ψητές αποδίδουν 230 θερμίδες, βραστές 215 θερμίδες ενώ τηγανιτές 800 θερμίδες!!!

Επιπλέον, σε κάποιες μελέτες έχει φανεί ότι όχι μόνο η πατάτα δεν παχαίνει αλλά βοηθάει και στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Όταν καταναλώθηκε πατάτα σε συνδυασμό με πρωτεινούχα τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι, αβγό κλπ) ο κορεσμός ήταν μεγαλύτερος σε σχέση με τον κορεσμό που υπήρξε όταν καταναλώνονταν ίδια ποσότητα άλλων αμυλούχων τροφίμων (ζυμαρικά, ρύζι, ψωμί κλπ). Οπότε η πατάτα χορταίνει πιο εύκολα και πιο γρήγορα και γι αυτό συνήθως το άτομο τρώει μικρότερη ποσότητα. Εννοείται ότι στις μελέτες αυτές η πατάτα καταναλώνονταν ψητή ή βραστή. 

Πατάτα και υγεία

Άλλος ένα μύθος είναι το γεγονός ότι η πατάτα ανεβάζει το ζάχαρο στο αίμα. Η αλήθεια είναι ότι αν καταναλωθεί ως μέρος ενός πλήρους γεύματος (δηλαδή μαζί με κάποια πηγή πρωτεϊνης και λιπαρών) το ζάχαρο δε θα επηρεαστεί αρνητικά. Όμως αν η πατάτα καταναλωθεί ως τηγανιτή ή ως τσιπς (οι 2 δημοφιλέστεροι τρόποι κατανάλωσης) τότε προφανώς το ζάχαρο θα αυξηθεί απότομα. 

Απο την άλλη, με τη μεγάλη περιεκτικότητά της σε κάλιο η πατάτα βοηθά στην ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Επίσης τα αντιοξειδωτικά που περιέχονται στην πατάτα συμβάλλουν στην καλή υγεία των αγγείων και στη μείωση των φλεγμονών στον οργανισμό. 

Η πατάτα δεν περιέχει απο τη φύση της γλουτένη, οπότε είναι ασφαλής για κατανάλωση απο άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη. 

Τί άλλο να προσέξετε...

  • Η πατάτα θα πρέπει να αποθηκεύετε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος
  • Καλό είναι να τρώγεται όσο γρηγορότερα γίνεται απο την παραγωγή της (να μην αποθηκεύεται δηλαδή για πολύ καιρό)
  • Αποφύγετε να την τρώτε τηγανιτή, ειδικά απο εστιατόρια και μαγαζιά τύπου fast food καθώς τα πολλά (κι ακατάλληλα) λιπαρά όσο και το αλάτι που προστίθεται είναι άκρως βλαπτικά για τον οργανισμό μας
  • Προτιμήστε να την τρώτε με τη φλούδα καθώς έτσι διατηρεί πολλά απο τα θρεπτικά συστατικά της 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία


Robertson TM., et al. Starchy Carbohydrates in a Heathy Diet:The Role of the Humble Potato. Nutrients 2018;10:1764

King JC. White Potatoes, Human Health, and Dietary Guidance. Adv Nutr 2013;4:393S-401S

Visvanathan R., et al. Health-beneficial properties of potato and compounds of interest. J Sci Food Agric 2016;96(15):4850-4860 



Κυριακή 21 Ιουνίου 2020

Τα αντιοξειδωτικά στη διατροφή μας:γιατί είναι τόσο απαραίτητα;

Τι είναι τα αντιοξειδωτικά;

Είναι κάποιες ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα είτε υπάρχουν φυσικά σε αυτά και (όπως δηλώνει η ονομασία τους) παρεμποδίζουν την οξείδωση. 

Γιατί είναι πολύτιμα;

Στον οργανισμό μας σχηματίζονται κάποια συστατικά (οι ελεύθερες ρίζες) ως αποτέλεσμα της αντίδρασης συγκεκριμένων ουσιών με το οξυγόνο. Όταν οι ελεύθερες ρίζες που παράγονται είναι περισσότερες απο αυτές που μπορεί να καταπολεμήσει ο οργανισμός, τότε προκαλείται το λεγόμενο οξειδωτικό στρες. Το οξειδωτικό στρες είναι υπεύθυνο, σύμφωνα με πολλές μελέτες, για τη γήρανση αλλά και για πλήθος ασθενειών, όπως είναι ο καρκίνος, ο διαβήτης, η αρθρίτιδα, διάφορα νευρολογικά αλλά κι αυτοάνοσα νοσήματα.

Οπότε η πρόσληψη αντιοξειδωτικών μέσω της διατροφής, μας προστατεύει σε μεγάλο βαθμό απο την οξείδωση και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης εκφυλιστικών νοσημάτων. 

Εκτός απο τον οργανισμό μας, οξείδωση συμβαίνει και στα τρόφιμα, γεγονός που μειώνει το χρόνο συντήρησης τους, οπότε παρατηρείται γρήγορα αλλοίωση. Έτσι, αντιοξειδωτικές ουσίες προστίθενται συχνά σε διάφορα τρόφιμα με στόχο να παρεμποδίσουν αυτή την ανεπιθύμητη αντίδραση και να παρατείνουν το χρόνο ζωής τους. 

Φυσικά ή συνθετικά αντιοξειδωτικά;

Τα αντιοξειδωτικά που υπάρχουν στα φυτά στη φυσική τους μορφή χωρίζονται σε τρείς κυρίως κατηγορίες: τις φαινολικές ενώσεις, τις βιταμίνες και τα καροτενοειδή. Οι φαινολικές ενώσεις περιλαμβάνουν τις πολυφαινόλες, τις τανίνες και τα φλαβονοειδή. Παράλληλα με την αντιοξειδωτική τους δράση οι φαινολικές ενώσεις έχουν αντιμικροβιακές όσο και αντιμυκητιακές ιδιότητες. Απο την άλλη, οι πιο γνωστές αντιοξειδωτικές βιταμίνες είναι η C και η βιταμίνη E. Τέλος, τα καροτενοειδή εκτός απο αντιοξειδωτικές ιδιότητες χρησιμοποιούνται για να δώσουν και χρώμα στα τρόφιμα.  

Υπάρχουν και συνθετικά αντιοξειδωτικά, τα οποία έχουν ουσιαστικά το ρόλο του συντηρητικού οπότε οι καταναλωτές στέκονται πολλές φορές με δισταγμό απέναντί τους. Ωστόσο όλα τα συστατικά που προστίθενται στα τρόφιμα υπόκεινται κάτω απο αυστηρούς ελέγχους για να διαπιστωθεί ότι τηρούνται οι κανόνες που έχουν τεθεί. Όταν λοιπόν χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα στις συνιστώμενες συγκεντρώσεις θεωρούνται γενικά ασφαλή για κατανάλωση και δε θέτουν σε κίνδυνο την υγεία.

Πού υπάρχουν τα περισσότερα αντιοξειδωτικά;

Πηγές φαινολικών ενώσεων: Ελαιόλαδο, άγρια χόρτα, ρόδι, μπρόκολο, σταφύλι και σταφίδες, τσάι, καφές, κόκκινο κρασί, κακάο

Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες C και E: εσπεριδοειδή, πιπεριές, πατάτες, ντομάτα, φυτικά έλαια (ελαιόλαδο, ηλιέλαιο κ.α.), ξηροί καρποί, σπόροι, όσπρια

Πλούσιες πηγές καροτενοειδών: αβγό, κόκκινα και πορτοκαλί φρούτα και λαχανικά (καρότο, κολοκύθα, γλυκοπατάτα, πιπεριές, καλαμπόκι κ.α.)


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Lourenco SC, et al. Antioxidants of Natural Plant Origins:From Sources to Food Industry Applications. Molecules 2019;24:4132

Franco R., et al. Antioxidants versus Food Antioxidant Additives and Food Preservatives. Antioxidants 2019;8:542

Aune D., et al. Dietary intake and blood concentrations of antioxidants and the risk of cardiovascular disease, total cancer, and all-cause mortality:a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective studies. Am J Clin Nutr 2018;108:1069-1091

Carlsen MH., et al. The total antioxidant content of more than 3100 food, beverages, spices, herbs and supplements used worldwide. Nutrition Journal 2010;9:3



    


Κυριακή 7 Ιουνίου 2020

5 συνήθεις μύθοι για το ψωμί

Το ψωμί βρίσκεται στη βάση της πυραμίδας της διατροφής, συστήνεται δηλαδή να καταναλώνεται σε καθημερινή βάση. Και αυτό γίνονταν επί πολλά χρόνια παραδοσιακά στη χώρα μας, το ψωμί αποτελούσε τα βασικό τρόφιμο στο καθημερινό τραπέζι. Όμως αυτό δεν ισχύει στη σύγχρονη εποχή. Οι περισσότεροι αποφεύγουν το ψωμί και όσοι το τρώνε νιώθουν ενοχές και δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να φάνε κάτι άλλο...

Ποιοί είναι οι πιο συνηθισμένοι λόγοι για τους οποίους κάποιος αποφεύγει το ψωμί; Είναι τελικά τόσο κακό τρόφιμο που θα πρέπει όλοι να το βγάλουμε απο τη διατροφή μας, ή μήπως οι απόψεις γύρω απο το θέμα είναι απλά ένας μύθος;

Μύθος Νο1. Το ψωμί παχαίνει...

Τι ισχύει: Μια φέτα ψωμί περιέχει κατά μέσο όρο 80 θερμίδες. 'Αρα όταν τρώγεται σε μέτρια ποσότητα ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής γενικότερα, το ψωμί δεν είναι δυνατό να οδηγήσει σε αύξηση βάρους. Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δεν είναι παχυντικό, εξαρτάται απο την ποσότητα που θα φάει κανείς και με τί θα το συνοδέψει. 

Μύθος Νο 2. Η γλουτένη που περιέχει το ψωμί είναι κακή για τον οργανισμό μας

Τι ισχύει: Η γλουτένη είναι μια πρωτεϊνη που, εκτός της μεγάλης θρεπτικής της αξίας, δίνει στο ψωμί ωραία υφή και σχήμα. Δεν προκαλεί καμία βλάβη στο σώμα μας όπως δείχνουν σχετικές μελέτες. Εξαίρεση αποτελούν τα άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη (δείτε περισσότερα εδώ), οπότε και θα πρέπει να αποφεύγουν δια βίου το ψωμί με γλουτένη καθώς και ο,τιδήποτε άλλο περιέχει τη συγκεκριμένη πρωτεϊνη.
Επιπλέον, όταν η γλουτένη αντικαθίσταται απο άλλα υλικά το τελικό προϊόν που προκύπτει είναι ουσιαστικά πολύ βλαπτικό αφού περιέχει πολλά χημικά πρόσθετα αλλά κι αρκετή ζάχαρη ή/και λιπαρά. 

Μύθος Νο 3. Το μαύρο ψωμί είναι πιο υγιεινό απο το λευκό

Τι ισχύει: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ψωμί ολικής άλεσης περιέχει πολύτιμα συστατικά για τον οργανισμό μας, όπως είναι οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία. Όμως, πολλές εταιρείες που παράγουν μαζικά ψωμί προσθέτουν επιπλέον υλικά (για παράδειγμα ζάχαρη, καραμέλα κλπ) έτσι ώστε να κάνουν το τελικό προϊόν πιο νόστιμο και πιο εμφανίσιμο. Οπότε τα συγκεκριμένα ψωμιά δεν έχουν τελικά μεγάλες διαφορές στη θρεπτική αξία απο το λευκό κι έντονα επεξεργασμένο ψωμί του εμπορίου. Γι αυτό καλό είναι να αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα ψωμιά και να διαβάζετε πάντοτε την ετικέτα με τα συστατικά-μπορεί να κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις!

Μύθος Νο 4. Το ψωμί ανεβάζει το ζάχαρο

Τι ισχύει: Όλα τα τρόφιμα, και ειδικά οι υδατάνθρακες αφού τα καταναλώσουμε θα αυξήσουν λίγο ή περισσότερο το ζάχαρο στο αίμα. Το ίδιο ισχύει και για το ψωμί. Όμως το ζάχαρο θα ανέβει σε επικίνδυνα επίπεδα εάν φάμε το ψωμί μόνο του. Όταν συνδυάζουμε το ψωμί με μια καλής ποιότητας πρωτεϊνη ή κάποιο τρόφιμο πλούσιο σε λίπος το ζάχαρο δε θα ανέβει απότομα αλλά πιο σταδιακά κι έτσι θα ήμαστε χορτάτοι για περισσότερη ώρα. 

Μύθος Νο 5. Το ψωμί δημιουργεί φούσκωμα

Τι ισχύει: Οι πρώτες ύλες που περιέχονται στο παραδοσιακό ψωμί (που φτιάχνεται στο σπίτι είτε σε ένα φούρνο που παράγει μικρές ποσότητες) δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα στο πεπτικό μας σύστημα, Όμως στα ψωμιά που παράγονται μαζικά απο μεγάλες βιομηχανίες χρησιμοποιούνται συχνά βελτιωτικά για το αλεύρι, στα οποία πολλοί είναι ευαίσθητοι. Επίσης το βασικό δημητριακό που περιέχει κάθε ψωμί μπορεί να μην το ανέχεται το έντερο κάποιου ενώ με κάποιο άλλο να μην έχει πρόβλημα. Για παράδειγμα το ψωμί απο σιτάρι μπορεί να ενοχλεί ενώ το ψωμί απο σίκαλη όχι. Γι αυτό να παρατηρείτε δυσφορία μετά την κατανάλωση συγκεκριμένου ψωμιού αλλάξτε τον τύπου του ψωμιού και αποφύγετε τα έτοιμα τυποποιημένα του εμπορίου.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2020

Ποιές τροφές βοηθούν στην καλή υγεία των ματιών;

Η όραση είναι απο τις πιο σημαντικές αισθήσεις μας. Για την καλή υγεία των ματιών μια υγιεινή διατροφή είναι πολύ σημαντική-ωστόσο υπάρχουν κάποια συστατικά των τροφίμων τα οποία είναι ακόμα πιο σημαντικά, καθώς καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό εάν θα έχουμε μια καλή κι υγιή όραση ακόμα και σε μεγάλη ηλικία. 

Αυτά τα συστατικά, μαζί με τα τρόφιμα που τα περιέχουν, είναι τα εξής:

  1. Βιταμίνη Α. Η έλλειψη βιταμίνης Α είναι η συχνότερη αιτία απώλειας της όρασης, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συγκεκριμένη βιταμίνη είμαι απολύτως απαραίτητη για τη διατήρηση των φωτοϋποδοχέων σε καλή κατάσταση. Οι φωτοϋποδοχείς είναι τα κύτταρα που ανιχνεύουν το φως στα μάτια μας. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Α είναι το αβγό, τα γαλακτοκομικά, τα καρότα και οι γλυκοπατάτες (περιέχουν β καροτίνη, πρόδρομο ουσία της βιταμίνης Α)
  2. ΛουτεΪνη και ζεαξανθίνη. Είναι δυο καροτενοειδή αντιοξειδωτικά, τα οποία βρίσκονται σε υψηλή συγκέντρωση στην κηλίδα του ματιού. Οπότε η επαρκής πρόσληψη τους μειώνει την πιθανότητα να συμβεί εκφύλιση της ωχράς κηλίδας με την πάροδο των χρόνων. Λουτεϊνη και ζεαξανθίνη θα βρείτε στο αβγό, στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (π.χ. σπανάκι) και στα λαχανικά κίτρινου χρώματος (καλαμπόκι, πιπεριές κ.α.)
  3. Ω 3 λιπαρά οξέα. Το δοκοσανοεξανοικό οξύ (DHA), βρίσκεται σε μεγάλη συγκέντρωση στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού, κι είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία της όρασης αλλά και την προφύλαξη απο την ξηροφθαλμία. Τροφές πλούσιες σε ω 3 λιπαρά είναι τα λιπαρά ψάρια, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι (π.χ. λιναρόσπορος)
  4. Βιταμίνη C. Τα μάτια χρειάζονται υψηλές δόσεις αντιοξειδωτικών, περισσότερο απο όλα τα άλλα όργανα στο σώμα μας. Η βιταμίνη C είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό κι όσο μεγαλύτερη ποσότητα λαμβάνουμε απο τη διατροφή τόσο περισσότερο αυξάνεται η συγκέντρωσή της στο μάτι. Μελέτες δείχνουν ότι μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης καταρράκτη. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C είναι οι πιπεριές, τα εσπεριδοειδή (λεμόνι, πορτοκάλι, γκρέιπφρουτ κ.α.), και τα πράσινα λαχανικά (π.χ. μπρόκολο)
  5. Βιταμίνη Ε. Η συγκεκριμένη βιταμίνη είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Έλλειψή της έχει ως αποτέλεσμα την εκφύλιση της όρασης και αυξάνει τις πιθανότητες για τύφλωση. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Ε είναι οι ξηροί καρποί (αμύγδαλα, φυστίκια κ.α.), οι σπόροι (ηλιόσποροι) και τα φυτικά έλαια
  6. Ψευδάργυρος. Το συγκεκριμένο στοιχείο βρίσκεται επίσης σε υψηλή συγκέντρωση στα μάτια και λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό. Εμπλέκεται επίσης στο σχηματισμό οπτικών χρωστικών ουσιών, γι αυτό κι όσοι έχουν έλλειψη ψευδαργύρου δε βλέπουν καλά τη νύχτα. Επιπλέον, η επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου προλαμβάνει την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Ψευδάργυρο βρίσκουμε άφθονο στο κρέας (ειδικά στο μοσχάρι) και σε κάποια οστρακοειδή θαλασσινά (στρείδια).  


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Demmig-Adams B., Adams RB. Eye Nutrition in Context:mechanisms, Implementation, and Future Directions. Nutrients 2013;5:2483-2501

Abdel Aal E., et al. Dietary Sources of Lutein and Zeaxanthin Carotenoids and their Role in Eye Health. Nutrients 2013;5:1169-1185

Rasmussen HM., Johnson EJ. Nutrients for the aging eye. Clin Interv in Aging 2013;8:741-748

Buscemi S., et al. The Effect of Lutein on Eye and Extra-Eye Health. Nutrients 2018;10 

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019

Παραδοσιακό πρόβειο γιαούρτι:γιατί είναι το καλύτερο;

Το παραδοσιακό γιαούρτι αποτελεί βασικό τρόφιμο της Μεσογειακής δίαιτας. Είναι ένα τρόφιμο με υψηλή διατροφική αξία, ωστόσο δεν τυγχάνει της προτίμησης που θα έπρεπε απο τους καταναλωτές. 
Επιπλέον, έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά πολλά γιαούρτια με προσθήκη φρούτων, ζάχαρης, δημητριακών κι άλλων προσθέτων τα οποία τείνουν να αντικαταστήσουν το παραδοσιακό γιαούρτι. 

Όσοι επιλέγουν να καταναλώσουν γιαούρτι παραδοσιακό, με πέτσα ή χωρίς-αλλά πάντως χωρίς προσθήκη καμίας άλλης ουσίας, συνήθως προτιμούν το αγελαδινό. Κι όμως, εκείνο που θεωρείται πιο υγιεινό και πιο θρεπτικό είναι το πρόβειο γιαούρτι, αυτό δηλαδή που προέρχεται αποκλειστικά απο πρόβειο γάλα.

Βασικά χαρακτηριστικά του γιαουρτιού

  • Το γιαούρτι περιέχει όλα τα συστατικά του γάλακτος απο το οποίο προέρχεται. Δηλαδή στη σύστασή του υπάρχει πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας, σύνθετοι υδατάνθρακες, λιπαρά, βιταμίνες, μέταλλα κι ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, μαγνήσιο κ.α.)
  • Πρόκειται για προϊόν ζύμωσης. Κατά τη διαδικασία παραγωγής του έχουν αναπτυχθεί συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί, τα λεγόμενα προβιοτικά, στα οποία αποδίδεται η μεγάλη θρεπτική αξία και τα πολλά οφέλη του στην υγεία
  • Περιέχει πολύ λιγότερη λακτόζη απο το γάλα, οπότε μπορεί να καταναλωθεί κι απο άτομα που έχουν μερική δυσανεξία σε αυτό τον υδατάνθρακα
  • Ανάλογα το γάλα απο το οποίο προέρχεται (αγελαδινό, κατσικίσιο, βουβαλίσιο, πρόβειο) τα βασικά συστατικά του παρουσιάζουν διακύμανση, ως προς τη συγκέντρωσή τους
  • Είναι πιο εύπεπτο και πιο θρεπτικό απο το γάλα
Τα πλεονεκτήματα του πρόβειου γιαουρτιού

  1. Το πρόβειο γιαούρτι έχει μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεϊνης σε σχέση με το αγελαδινό (5,7γρ έναντι 3,4γρ ανά 100 γραμμάρια γιαουρτιού)
  2. Στο πρόβειο γιαούρτι περιέχονται μεν περισσότερα λιπαρά, αλλά αυτά είναι σε μεγάλο βαθμό πολυακόρεστα, που δεν επηρεάζουν αρνητικά τα λιπίδια στο αίμα
  3. Η συγκέντρωση του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου είναι σημαντικά μεγαλύτερη στο πρόβειο γιαούρτι σε σχέση με το αγελαδινό αλλά και το κατσικίσιο
  4. Τα λιπαρά που περιέχονται στο πρόβειο γιαούρτι βρίσκονται σε τέτοια μορφή ώστε πέπτονται πιο εύκολα και πιο γρήγορα απο ότι τα λιπαρά του αγελαδινού γιαουρτιού
  5. Έχει πιο παραδοσιακή γεύση και υφή γιαουρτιού σε σχέση με τα υπόλοιπα


Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος. MSc



Αναφορές

Monteiro A., Goat and Sheep Milk as Raw Material for Yogurt. 2019 DOI:10.5772/intechopen.85084

Junio M., et al. Sheep milk:physical-chemical characteristics and microbiological quality. Arch Latinoam Nutr 2015;65(3):193-8







Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2019

Τα 5 συχνότερα διατροφικά λάθη των αθλητών


Τα στοιχεία, αλλά και η εμπειρία μας, δείχνουν ότι οι αθλητές σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν ακολουθούν μια διατροφή που θα τους βοηθήσει στο αγώνισμα τους. Έτσι, είτε υπερβάλλουν σε κάποια θέματα είτε υποτιμούν τη σημασία κάποιων άλλων. 

Δείτε τα σημαντικότερα λάθη που κάνουν συνήθως οι αθλητές και διορθώστε τα. 



1.) Καταναλώνουν πολύ πρωτεϊνη 

Η πρωτεϊνη είναι απαραίτητη στη διατροφή του αθλητή για τη διατήρηση μιας καλής μυικής μάζας ενώ συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας. Όμως όταν τρώτε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απο αυτές που πραγματικά χρειάζεστε αυτές όχι απλά δε θα σας βοηθήσουν αλλά θα είναι κι επιβλαβείς. Η περίσσεια πρωτεϊνης αποθηκεύεται ως λίπος στο σώμα ενώ προκαλείται βλάβη στα νεφρά και στο ήπαρ, κατά τη διαδικασία αποβολής των υποπροϊόντων της πρωτεϊνης.

2.) Καταναλώνουν ελάχιστους υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αποτελούν το "κλειδί" για την αθλητική απόδοση-κι όμως! οι αθλητές δεν τρώνε όσους υδατάνθρακες θα έπρεπε. Οι υδατάνθρακες ειδικά οι σύνθετοι (ζυμαρικά, ψωμί, ρύζι, όσπρια κ.α.) αποτελούν μια άμεση πηγή ενέργειας, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ γρήγορα για άσκηση μεγάλης έντασης. Αλλά και στην άσκηση αντοχής, με παρατεταμένη διάρκεια, οι αθλητές είναι εξαρτημένοι ουσιαστικά απο τους υδατάνθρακες για να διατηρήσουν την ενέργειά τους και να καθυστερήσουν την κόπωση. 

3.) Δεν ενυδατώνονται επαρκώς 

Η κατάλληλη ενυδάτωση είναι καθοριστική για τη διατήρηση μιας καλής απόδοσης αλλά και για την καλή υγεία γενικότερα. Τα απαραίτητα υγρά είναι κατά κύριο λόγο το νερό, με την προσθήκη κάποιων ηλεκτρολυτών (όταν αυτό κριθεί αναγκαίο) και αν χρειαστεί, κάποια αθλητικά ποτά. Και στις 2 περιπτώσεις η ποσότητα που χρειάζεται να καταναλώσει ένας αθλητής εξαρτάται απο πολλούς παράγοντες γι αυτό και το πιο ασφαλές είναι να μετρηθεί η απώλεια υγρών που έχει στην άσκηση για να μπορέσει να αναπληρώσει αυτά τα υγρά.

4.) Λαμβάνουν πολλά συμπληρώματα

Δεν υπάρχει ούτε ένας αθλητής που να μην παίρνει έστω μια βιταμίνη ή ηλεκτρολύτες ή πρωτεϊνη. Τα στοιχεία απο πλήθος σχετικών μελετών είναι ξεκάθαρα:τα συμπληρώματα διατροφής δεν προσφέρουν κανένα επιπλέον όφελος, ούτε στη αθλητική απόδοση αλλά ούτε και στην υγεία. Τα περισσότερα απο αυτά αποβάλλονται με τα ούρα και δε χρησιμοποιούνται απο τον οργανισμό ενώ μπορεί να προκαλέσουν, σε κάποιες περιπτώσεις, πολλές παρενέργειες. 
Μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των περισσότερων αθλητών. Αν χρειαστεί κάποιο συμπλήρωμα αυτό θα πρέπει να δοθεί μετά απο διαπιστωμένη έλλειψη (μέσα απο εξετάσεις αίματος) και με τακτική παρακολούθηση, για να μην ξεπεραστεί η συνιστώμενη δοσολογία.

5.) Δεν κάνουν καλή αποκατάσταση

Όσο σημαντική είναι η προετοιμασία του αθλητή άλλο τόσο είναι και η αποκατάσταση, καθώς το σώμα θα πρέπει να αναπληρώσει όλες τις απώλειες και να επουλωθούν τυχόν τραυματισμοί. Γι αυτό δεν αρκεί μόνο το φαγητό αλλά και τα υγρά. Συχνά οι αθλητές μετά την άσκηση  είτε πίνουν αλκοόλ είτε άλλα ποτά και τρώνε σνακ και γλυκά, πλούσια σε λιπαρά και ζάχαρη. Το καλύτερο γεύμα αποκατάστασης περιλαμβάνει υδατάνθρακες σε συνδυασμό με πρωτεϊνη αλλά και νερό, με προσθήκη άλλων ουσιών αν αυτό κριθεί απαραίτητο.Η αποκατάσταση θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μετά τον αγώνα και συνήθως διαρκεί 24-48 ώρες μετά απο αυτόν.

Οι λύσεις...

Όλα αυτά τα διατροφικά λάθη, κι άλλα που δεν αναφέρονται εδώ, μπορούν να προληφθούν και να διορθωθούν εάν ο αθλητής έχει φροντίσει να επισκεφθεί ένα διατροφολόγο-διαιτολόγο. Είναι εκείνος ο ειδικός, που με την επιστημονική του κατάρτιση, θα τον συμβουλέψει, θα καταρτίσει ένα διατροφικό πλάνο προσαρμοσμένο στις δικές του ανάγκες και τέλος, θα τον εκπαιδεύσει πάνω σε βασικά θέματα αθλητικής διατροφής. 
Όπως ακριβώς ο προπονητής είναι απαραίτητος για μια καλή προετοιμασία, ο γιατρός για να προλάβει ή να θεραπεύσει προβλήματα υγείας έτσι και ο διατροφολόγος είναι ο μόνος κατάλληλος να καθοδηγήσει τον αθλητή σε θέματα διατροφής, ώστε να επιτύχει τα μέγιστα. Μην τον παραβλέπετε!


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc









Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2019

Ποιές τροφές βοηθούν σε ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα;

Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που περιλαμβάνει διάφορα κύτταρα σε πολλά σημεία του σώματος. Δρα για να μας προστατεύει απο βακτήρια, ιούς, μύκητες, παράσιτα κι άλλους ξένους "εισβολείς" που απειλούν την υγεία μας. 

Ένας απο τους παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος είναι και η διατροφή. 


Πώς συνδέεται η διατροφή με την ανοσία;

Τα κύτταρα που μας προστατεύουν απο τις λοιμώξεις χρειάζονται την απαιτούμενη ενέργεια για να λειτουργήσουν ομαλά. Εκτός απο θερμίδες όμως, έχουν ανάγκη κι απο επαρκή ποσότητα πρωτεϊνης, λιπαρών οξέων, βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων για να καταφέρουν να εξουδετερώσουν τους εξωτερικούς βλαπτικούς παράγοντες. 

Κατά συνέπεια, όταν η διατροφή μας δεν είναι πλήρης κι ισορροπημένη, εξασθενεί η άμυνά μας κι αυξάνεται η ευαισθησία μας στις λοιμώξεις. Οι διατροφικές ελλείψεις μπορεί να είναι μεμονωμένες (π.χ. πρωτεϊνική υποθρεψία) ή να συνυπάρχουν με ελλείψεις σε βιταμίνες, και τότε το ανοσοποιητικό σύστημα γίνεται ακόμα πιο δυσλειτουργικό 

Επιπλέον, όταν αρρωσταίνουμε επηρεάζεται σημαντικά η θρεπτική μας κατάσταση, καθώς η ασθένεια μπορεί να προκαλέσει ανορεξία, δυσαπορρόφηση συστατικών, αυξημένο μεταβολισμό κι απώλεια θρεπτικών ουσιών αλλά και ανακατανομή αυτών στο σώμα. 

Ποιές τροφές "χτίζουν" γερό ανοσοποιητικό;

Στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού, λίγο περισσότερο απο κάποιες άλλες ουσίες συμβάλλουν κάποιες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, αντιοξειδωτικά και τα προβιοτικά. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά περιέχονται σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Ειδικότερα:

Βιταμίνη Α: συκώτι, κρόκος αβγού, γαλακτοκομικά, βούτυρο, καρότα, γλυκοπατάτα, κόκκινη και πορτοκαλί πιπεριά, κολοκύθα
Βιταμίνη Ε: ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, σπόροι (π.χ. ηλιόσποροι), σουσάμι
Βιταμίνη C: κόκκινες γλυκιές πιπεριές, ακτινίδιο, πορτοκάλι & λεμόνι, γκρέιπφρουτ, φράουλες, λαχανάκια Βρυξελλών, μπρόκολο, κουνουπίδι, ντομάτα
Ψευδάργυρος:κρέας (μοσχάρι, χοιρινό), αβγό, οστρακοειδή (στρείδια), όσπρια, ξηροί καρποί
Προβιοτικά: γιαούρτι, κεφίρ, ψωμί με προζύμι, ξινολάχανο, τουρσί, ελιές
Βιταμίνη D: αβγό, λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί κ.α.), βούτυρο 
Πολυφαινόλες: κρεμμύδια, τσάι, κακάο, μέλι, βότανα και μπαχαρικά

Βοηθούν τα συμπληρώματα;

Πολλοί ίσως θα σκεφτούν: "γιατί να μην πάρω ένα συμπλήρωμα βιταμίνης ή πολυβιταμίνης για να είμαι σίγουρη -ος ότι δε θα αρρωστήσω;"

Η απάντηση είναι απλή: τα θρεπτικά συστατικά δε δρούν μεμονωμένα, αλλά σε συνεργασία με τα υπόλοιπα. Το πιο σημαντικό γεγονός όμως είναι ότι ο οργανισμός αξιοποιεί σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τα συστατικά στη φυσική μορφή τους παρά όταν απομονώνονται και προστίθενται τεχνητά σε ένα χάπι ή ένα σιρόπι ή μια σκόνη. 

Εκτός των άλλων, τα συμπληρώματα περιέχουν συνήθως πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απο τις αναγκαίες για τον οργανισμό, οπότε προκαλούν ανισορροπίες σε κάποια άλλα συστατικά απο τη μια, ενώ απο την άλλη μπορεί να προκαλέσουν πολύ σοβαρές παρενέργειες (αφού κάποιες βιταμίνες αποθηκεύονται στον οργανισμό οπότε και αυξάνονται οι πιθανότητες τοξικών δράσεων).

Συμπερασματικά...

Η πιο απλή συμβουλή για να έχουμε καλή ανοσία και να μειώσουμε τις πιθανότητες ασθένειας ή λοίμωξης είναι να έχουμε μια ισορροπημένη διατροφή με επάρκεια σε ενέργεια και τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά για να αποφεύγονται οι ελλείψεις. Δεν πρέπει να υπερκαταναλώνεται κανένα θρεπτικό συστατικό ούτε φυσικά να προσλαμβάνουμε περισσότερες θερμίδες απο αυτές που χρειαζόμαστε γιατί τότε επηρεάζεται αρνητικά το ανοσοποιητικό μας σύστημα. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία

Corley D., Schuppan D. Introduction-Food, the Immune System , nad the Gastrointestinal Tract Gastroenterology 2015;148(6):1083-1086

Davison G., et al. Nutritional and Physical Activity Interventions to Improve Immunity, American Journal of Lifestyle Medicine 2016;10(3)

Calder PC. Feeding the immune system. Proceedings of the Nutrition Society 2013;72:299-309 

Kaminogawa S., Nanno M. Modulation of Immune Functions by Foods. eCAM 2004;1(3):241-250



Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2019

Χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας;Ποιό είναι καλύτερο;

Και τα δύο αυτά κρέατα θεωρούνται κόκκινο κρέας, η κατανάλωση του οποίου είναι ιδιαίτερα αυξημένη στη σύγχρονη εποχή. Η υπερκατανάλωση του κόκκινου κρέατος έχει συνδεθεί με πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας. Όμως εάν καταναλώνουμε κρέας με μέτρο όχι μόνο δε θα μας βλάψει αλλά θα μας ωφελήσει κιόλας. 

Ποιό όμως απο τα 2 είναι καλύτερο; Το κρέας απο χοιρινό ή απο μοσχάρι; Αν κι έχουν πολλές ομοιότητες παρουσιάζουν κι αξιοσημείωτες διαφορές..
Στο παρόν άρθρο θα αναλυθούν τα άπαχα μέρη του κρέατος και δε θα ληφθούν υπ όψιν πολύ λιπαρά τμήματα, ούτε κι αλλαντικά παραγόμενα απο τα 2 αυτά κρέατα (π.χ. ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα κ.α.) για να είναι συγκρίσιμα τα αποτελέσματα.

Διατροφική αξία-Θρεπτική σύσταση

Συγκρίνοντας 2 φιλέτα, μαγειρεμένα ψητά, έχουμε τις εξής διαφορές:

Πρωτεϊνη: παρόλο που και τα δυο κρέατα έχουν σχεδόν την ίδια ποσότητα πρωτεϊνης  διαφέρουν ως προς την ποιότητα αυτής, καθώς το χοιρινό περιέχει περισσότερα απαραίτητα αμινοξέα άρα η πρωτεϊνη του είναι καλύτερη 

Λιπαρά: το χοιρινό περιέχει συνολικά λιγότερα λιπαρά αλλά και λιγότερα κορεσμένα λιπαρά σε σχέση με το μοσχαρίσιο κρέας. Έτσι αποδίδει και λιγότερες θερμίδες

Χοληστερίνη-Αλάτι: κι εδώ το χοιρινό κρέας υπερέχει αφού περιέχει λιγότερη χοληστερίνη και χαμηλότερη περιεκτικότητα σε νάτριο

Βιταμίνες: το χοιρινό κρέας περιέχει σημαντικά περισσότερη βιταμίνη Β1, λίγο περισσότερη βιταμίνη Β2 και βιταμίνη Ε, σε σχέση με το μοσχαρίσιο. Επίσης, ενώ το χοιρινό περιέχει 13% των αναγκών μας σε βιταμίνη D σε μόλις 100 γραμμάρια, το μοσχαρίσιο κρέας δεν περιέχει καθόλου βιταμίνη D. Όμως το μοσχαρίσιο κρέας υπερέχει σημαντικά σε βιταμίνη Β12.

Ιχνοστοιχεία: το μοσχαρίσιο κρέας είναι σημαντικά υψηλότερο σε σίδηρο και ψευδάργυρο ενώ το χοιρινό υπερέχει ελαφρώς όσον αφορά την περιεκτικότητα σε μαγνήσιο, φώσφορο και κάλιο

Είναι το χοιρινό βρώμικο κρέας;

Πολλοί είναι εκείνοι που αποφεύγουν να καταναλώσουν χοιρινό κρέας επειδή θεωρούν ότι περιέχει πολλούς ιούς και μικρόβια. Επίσης το φοβούνται επειδή το γουρούνι είναι ένα ζώο που τρώει τα πάντα, ακόμα κι ακαθαρσίες.

Το πώς τρέφεται ένα ζώο έχει όντως κάποια επίδραση στο κρέας του αλλά όχι τόσο σημαντική. Ωστόσο όταν το κρέας επεξεργάζεται καταλλήλως και μαγειρεύεται στη σωστή θερμοκρασία όλα οι παθογόνοι μικροοργανισμοί θανατώνονται, οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία.

Περιβαλλοντικές συνέπειες

Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν αποκαλύψει ότι η παραγωγή του μοσχαρίσιο κρέας είναι εξαιρετικά επιβλαβής για το περιβάλλον. Σε μια μελέτη που συνέκρινε το περιβαλλοντικό κόστος που δαπανήθηκε για την εκτροφή κι ανάπτυξη των ζώων βρέθηκε ότι οι αγελάδες χρειάζονται 28 φορές περισσότερη έκταση γης σε σχέση με τα χοιρινά και τα πουλερικά. Επίσης για την εκτροφή των βοοειδών απαιτούνται 11 φορές περισσότερα αρδευτικά κανάλια ενώ παράγονται περισσότερα αέρια θερμοκηπίου και καταναλώνεται πολύ περισσότερο άζωτο. Συνοπτικά, τα βοοειδή καταστρέφουν το περιβάλλον 10 φορές περισσότερο απο οποιαδήποτε άλλη πηγή πρωτεϊνης, που εκτρέφεται για τον άνθρωπο. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Βιβλιογραφία

Gerber PJ., et al. Enviromental impacts of beef production:Review of challenges and perspectives for durability. Meat Science 2015;109;2-12

Godfray HCJ., et al. Meat consumption, health and the environment . Science 2018;361:6399

Rose D., et al. Position of the Society for Nutrition Education and Behavior:The Importance of Including Environmental Sustainability in Dietary Guidance. J Nutr Educ Behav 2019;51:3-15

USDA Food Composition Databases    









Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2019

Ζάχαρη καρύδας:είναι πιο υγιεινή απο την κοινή ζάχαρη;

Επειδή οι βλαβερές επιπτώσεις της κλασικής ζάχαρης γίνονται εμφανείς όλο και περισσότερο, οι καταναλωτές στρέφονται σε άλλες, εναλλακτικές πηγές γλυκαντικών. 

Ένα απο αυτά τα γλυκαντικά που έχει γίνει πολύ δημοφιλές τα τελευταία χρόνια είναι η ζάχαρη καρύδας. 

Αυτή η ζάχαρη προέρχεται απο το φυτό του φοινικόδεντρου και προωθείται ως πιο υγιεινή, θρεπτική και με χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη ζάχαρη σε σχέση με την κλασική. 

Συγκεκριμένα παράγεται αφού κοπούν τα άνθη της φοινικιάς και συλλεγεί ο χυμός σε κατάλληλα δοχεία. Έπειτα ο χυμός θερμαίνεται μέχρι να εξατμιστεί το περισσότερο νερό οπότε προκύπτει ένα προϊόν κοκκοποιημένο, χρώματος καφέ (παρόμοιο με αυτό της ακατέργαστης ζάχαρης). 

Η ζάχαρη καρύδας διατηρεί κάποια απο τα θρεπτικά συστατικά, σε αντίθεση με την κλασική λευκή επεξεργασμένη ζάχαρη που προσφέρει μόνο θερμίδες. Τα πιο σημαντικά απο τα συστατικά αυτά ο σίδηρος, το ασβέστιο, ο ψευδάργυρος, το κάλιο και λίγα αντιοξειδωτικά. 
Ωστόσο για να προσλάβει κανείς αυτά τα θρεπτικά συστατικά συστατικά θα πρέπει να καταναλώσει πολύ μεγάλες ποσότητες ζάχαρης καρύδας.

Όντως ο γλυκαιμικός της δείκτης είναι ελαφρά χαμηλότερος έναντι της κοινής ζάχαρης (54 έναντι 60) αλλά αυτό δεν έχει τελικά και τόσο μεγάλη σημασία στην καθημερινή πρακτική.

Σχετικά με τις θερμίδες η ζάχαρη καρύδας περιέχει την ίδια ποσότητα φρουκτόζης με την κλασική ζάχαρη οπότε μπορεί κι αυτή σε μεγάλη ποσότητα να αυξήσει το βάρος. 

Συμπερασματικά, αν και λιγότερο επεξεργασμένη, η ζάχαρη καρύδας δεν προσφέρει κανένα ουσιώδες όφελος στην υγεία αλλά ούτε και στην απώλεια βάρους σε σχέση με την κλασική ζάχαρη. 
Μπορείτε να την καταναλώνετε αλλά με μέτρο, όπως ακριβώς και την κλασική ζάχαρη, καθώς η μεγάλη κατανάλωση απλών ζαχάρων οδηγεί σε αρκετές παθήσεις κι ασθένειες, ενώ επιδεινώνει τις ήδη υπάρχουσες. 
Η ζάχαρη καρύδας εντάσσεται στην κατηγορία των υπολοίπων αντικατάστατων ζάχαρης-είναι λίγο πιο υγιεινή αλλά είναι χειρότερη απο το καθόλου ζάχαρη...


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc