Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2019

Έχω υποθυρεοειδισμό..τι να προσέξω στη διατροφή μου;

Οι ορμόνες του θυρεοειδή αδένα διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη, στη λειτουργία όσο και στην αποκατάσταση όλων σχεδόν των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Σχετίζονται άμεσα με το μεταβολισμό οπότε υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του θυρεοειδούς και της πρόσληψης τροφής.

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός..

Ο υποθυρεοειδισμός είναι μια κατάσταση όπου το σώμα δεν παράγει αρκετή ποσότητα των ορμονών του θυρεοειδούς. Επειδή οι ορμόνες του θυρεοειδούς επηρεάζουν τόσο τη θερμοκρασία όσο και το μεταβολισμό, όσοι πάσχουν απο υποθυρεοειδισμό συχνά έχουν έντονη την αίσθηση του κρύου, εμφανίζουν αδυναμία-κούραση-εξάντληση, τριχόπτωση. Ένα βασικό σύμπτωμα της υπολειτουργίας του θυρεοειδή είναι η αύξηση βάρους καθώς το σώμα δεν κάνει τις καύσεις που θα έπρεπε.

Διατροφή και υποθυρεοειδισμός

Κανένα τρόφιμο απο μόνο του δε μπορεί να θεραπεύσει τον υποθυρεοειδισμό. Όμως, σε συνδυασμό με τη φαρμακευτική αγωγή, κάποια θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της λειτουργίας του αδένα και να μειώσουν τα συμπτώματα. 

Τα πιο σημαντικά διατροφικά στοιχεία για την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι το ιώδιο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος.

Ιώδιο

Είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο προκειμένου να παραχθούν οι ορμόνες του θυρεοειδούς, οπότε η έλλειψή του αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης υποθυρεοειδισμού. Η έλλειψη ιωδίου είναι σχετικά συχνή σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως στις ανεπτυγμένες χώρες αυτή προλαμβάνεται με τον εμπλουτισμό του αλατιού σε ιώδιο. 
Τρόφιμα πλούσια σε ιώδιο είναι τα θαλασσινά και τα γαλακτοκομικά. 

Σελήνιο

Ο θυρεοειδής αδένας είναι το όργανο με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σελήνιο (ανά γραμμάριο ιστού). Το ιχνοστοιχείο αυτό είναι αναγκαίο για την ενεργοποίηση των θυρεοειδικών ορμονών. Επίσης, ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύει το θυρεοειδή απο τις βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν οι ελεύθερες ρίζες.
Τρόφιμα πλούσια σε σελήνιο είναι τα Βραζιλιάνικα φυστίκια, τα λιπαρά ψάρια (τόνος, σαρδέλες κ.α.), τα αβγά και ορισμένα όσπρια (π.χ. φακές, φασόλια). 

Ψευδάργυρος

Ακριβώς όπως και το σελήνιο έτσι κι ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για να ενεργοποιηθεί η ορμόνη του θυρεοειδούς. Μελέτες δείχνουν ότι ο ψευδάργυρος ρυθμίζει τα επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) η οποία με τη σειρά της ρυθμίζει την έκκριση των 2 ορμονών του θυρεοειδούς. Η έλλειψη σε αυτό το στοιχείο είναι σπάνια καθώς ο ψευδάργυρος υπάρχει σε πολλά τρόφιμα. 
Τρόφιμα πλούσια σε ψευδάργυρο είναι το οστρακοειδή, το μοσχάρι, το κοτόπουλο κ.α.

Υπάρχουν απαγορευμένες τροφές;

Κάποιες τροφές μπορεί να δυσχεράνουν την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς αφού ενδέχεται να μειώνουν την παραγωγή των ορμονών. Αυτά είναι : η σόγια και τα παράγωγα αυτής, κάποια λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο, κουνουπίδι, kale, λαχανάκια Βρυξελλών), η γλυκοπατάτα και κάποια φρούτα (ροδάκινα και φράουλες). 

Αυτό δε σημαίνει ότι αυτά τα τρόφιμα πρέπει να αποφεύγονται εντελώς, απλά να τρώγονται σε σχετικά μικρή ποσότητα και καλά μαγειρεμένα. Εξάλλου οι τροφές αυτές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το θυρεοειδή μόνο εφόσον το άτομο παρουσιάζει έλλειψη ιωδίου. 

Καλό είναι επίσης να αποφεύγονται τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως είναι τα έτοιμα τυποποιημένα σνακ και γλυκίσματα, τα αλλαντικά και τα φαγητά με μεγάλη περικετικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη κι αλάτι.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Niwattisaiwong S., et al. Iodine deficiency :Clinical implications. Cleveland Clinic Journal of Medicine 2017;84(3)

Ventura M., et al. Selenium and Thyroid Disease:From Pathophysiology to Treatment. International Journal of Endocrinology.2017 ID:1297658

Palkowska-Gozdzik E., et al. Effects of Dietary Protein on Thyroid Axis Activity. nutrients 2018;10(5)


Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2019

Το παιδί δεν τρώει το σπιτικο κολατσιό στο σχολείο...τι να κάνω;

Ετοιμάζετε καθημερινά ένα υγιεινό και θρεπτικό σνακ για να πάρει το παιδί στο σχολείο αλλά σχεδόν πάντα το τσαντάκι επιστρέφει πίσω με το φαγητό άθικτο ή μισοφαγωμένο; Κάποιες φορές δε θέλει καν να πάρει μαζί του κολατσιό; 
Σίγουρα υπάρχει κάποιος λόγος γι αυτό..Παρατηρώντας το φαγητό κάθε φορά αλλά και πόσο έχει φάει το παιδί (αν έχει φάει..) μπορούμε να υποψιαστούμε κάποιες αιτίες..Και βέβαια υπάρχει και ο τρόπος να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. 

5 πιθανές αιτίες και οι λύσεις...

  1. Δεν του αρέσει το συγκεκριμένο φαγητό. Συνήθως τα παιδιά δεν προτιμούν τα πολύ στεγνά, τα άχρωμα και τα σκληρά φαγητά. Συζητήστε μαζί τους ποιό τρόφιμο δεν τους αρέσει και βρείτε εναλλακτική. Πηγαίνετε μαζί στο μανάβικο κι αφήστε το να επιλέξει εκείνο κάποια λαχανικά. Ετοιμάστε μαζί το σνακ εξηγώντας στο παιδί τη θρεπτική αξία του κάθε υλικού.
  2. Δεν είχε χρόνο να φάει. Είναι αλήθεια πώς πολλές φορές τα διαλείμματα στο σχολείο διαρκούν 10-15 λεπτά και σε αυτό το χρόνο τα παιδιά βρίσκουν την ευκαιρία να συζητήσουν ή να παίξουν, παραλείποντας το σνακ. Σε αυτή την περίπτωση προσπαθήστε να φτιάχνετε μικρογεύματα που να τρώγονται εύκολα και γρήγορα, για παράδειγμα ένα σάντουιτς ή ένα κομμάτι χορτόπιτα. Φροντίστε να είναι μικρή η ποσότητα γιατί οι μεγάλες μερίδες και χρόνο θέλουν να φαγωθούν και επιβαρύνουν το μικρό στομάχι του παιδιού. 
  3. Δεν ανοίγει το φαγητοδοχείο! Κάποια μπολάκια με πολύπλοκα καπάκια ή φερμουάρ δεν είναι πάντα πρακτικά, ειδικά για τα χεράκια των μικρότερων παιδιών. Επιλέξτε τα κατάλληλο φαγητοδοχείο που να είναι εύκολο μεν στη μεταφορά (ελαφρύ) αλλά βολικό στο άνοιγμα και κράτημα. Το καλύτερο είναι να το επιλέξετε μαζί με το παιδί, γιατί όταν του αρέσει το μπολάκι πολύ πιθανό να φαγωθεί και το περιεχόμενο του!
  4. Δεν πεινούσε-δεν είχε όρεξη. Τα παιδιά δε χρειάζονται μεγάλες μερίδες καθώς το μέγεθος του στομάχου τους είναι σημαντικά μικρότερο απο αυτό ενός ενήλικα. Εάν σας λέει ότι δεν πεινούσε, τότε πιθανότερο να ήταν μεγάλη η μερίδα που του βάλατε για κολατσιό ή να είχε φάει αρκετά στο πρωινό του γεύμα. Όπως και να χει μειώστε την ποσότητα του κολατσιού, για να το φάει πιο εύκολα και πιο ευχάριστα το παιδί. 
  5. Ήταν παγωμένο το φαγητό. Συμβαίνει συχνά τα παιδιά να μην τρώνε ένα σνακ που γενικά τους αρέσει αλλά επειδή έχει περάσει η ώρα και είναι παγωμένο να το αγνοούν. Προμηθευτείτε ένα κατάλληλο φαγητοδοχείο  που να διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του φαγητού. Φροντίστε να ετοιμάζετε το κολατσιό λίγες ώρες πριν καταναλωθεί για να μην αλλοιωθούν τα χαρακτηριστικά του μέχρι να έρθει η ώρα να το φάει στο σχολείο.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc



Παρασκευή 11 Οκτωβρίου 2019

Προσοχή! Ανακαλείται χυμός με αλόη

Μετά απο έλεγχο που διενεργήθηκε διαπιστώθηκε η διακίνηση προϊόντος το οποίο θεωρείται μη κανονικό ως προς την ονομασία πώλησης αλλά και μη ασφαλές για κατανάλωση. 

Πρόκειται για ποτό με γεύση ανανά, που περιέχει αλόη. Το προϊόν παρασκευάζεται στη Νότια Κορέα και εισάγεται στην Ελλάδα απο την εταιρεία ΑΦΟΙ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ Α.Ε. 

Αφενός δεν επιτρέπεται να ονομάζεται "χυμός" κι αφετέρου περιέχει τη χρωστική Ε 102, η οποία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε παιδιά. Συγκεκριμένα, η χρωστική Ε 102 μπορεί να έχει επιβλαβή συνέπεια στη συμπεριφορά των παιδιών (σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας). 

Ζητήθηκε η απόσυρση του προϊόντος ενώ θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν πρέπει να καταναλωθεί απο παιδιά.

Δείτε περισσότερες πληροφορίες για το προϊόν εδώ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας δείτε εδώ


Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2019

Διατροφή για γερή μνήμη

Αρκετά διατροφικά στοιχεία έχουν ερευνηθεί ως προς την επίδρασή τους στην ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου κι ειδικότερα στην καλή λειτουργία της μνήμης. Έτσι, πλέον γνωρίζουμε ότι, εκτός απο την άσκηση, και αυτά που τρώμε μπορούν να επηρεάσουν τη μνήμη μας και να καθυστερήσει η εμφάνιση παθήσεων που σχετίζονται με απώλεια μνήμης (άνοια, νόσος Alzheimer κλπ). 

2 λόγια για τον εγκέφαλο... 

Ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο με υψηλό μεταβολικό ρυθμό και θρεπτικές απαιτήσεις. Κατά μέσο όρο ο εγκέφαλος καταναλώνει το 20% της καθημερινής ενεργειακής πρόσληψης, δηλαδή περίπου 400 θερμίδες! Ως προς τη σύστασή του, αποτελείται κατά 60% απο λιπίδια και περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις χοληστερόλης και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων.

Τροφή κι εγκεφαλική λειτουργία 

Τα συστατικά της τροφής επιδρούν στον εγκέφαλο μέσω πολλών μηχανισμών. Έτσι, διαιτητικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν πολλαπλές διεργασίες του εγκεφάλου, όπως τη μετάδοση των συνάψεων, τις οδούς που ακολουθούν οι διάφοροι νευροδιαβιβαστές, τη ρευστότητα των κυτταρικών μεμβρανών αλλά και τα μονοπάτια που μεταδίδουν τα νευρικά σήματα κι ερεθίσματα.

Διατροφή και μνήμη

Ω 3 λιπαρά οξέα

Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα είναι τα πιο καλά μελετημένα διατροφικά στοιχεία σχετικά με την εγκεφαλική λειτουργία. Τα ω 3 λιπαρά οξέα είναι φυσικά συστατικά των μεμβρανών των εγκεφαλικών κυττάρων κι άκρως απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του. Ειδικότερα, το δοκοσανοεξανοϊκό οξύ (DHA) είναι το λιπαρό οξύ που βρίσκεται σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στον εγκέφαλο-δυστυχώς ο οργανισμός δε μπορεί να το συνθέσει οπότε θα πρέπει να το λαμβάνουμε απο την τροφή. Η πιο πλούσια πηγή ω 3 λιπαρών είναι τα ψάρια, ειδικά τα λιπαρά ψάρια (τόνος, σαρδέλα, σκουμπρί, σολομός κ.α.)

Βιταμίνες 

Οι πιο σημαντικές βιταμίνες για τη διατήρηση της καλής μνήμης είναι το φυλλικό οξύ, η βιταμίνη Β6 και η Β12. Οι συγκεκριμένες βιταμίνες είναι αναγκαίες για το σχηματισμό του DNA αλλά και την πρόληψη συσσώρευσης ομοκυστεϊνης, ενός αμινοξέος που έχει συσχετισθεί με μείωση της γνωστικής λειτουργίας. Σχετικές μελέτες δείχνουν ότι μια διατροφή ελλιπής σε φυλλικό οξύ αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης άνοιας. Τρόφιμα πλούσια σε αυτές τις βιταμίνες είναι τα όσπρια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα αβγά, το κόκκινο κρέας και τα δημητριακά. 

Αντιοξειδωτικά

Ο εγκέφαλος είναι ευάλωτος στην οξείδωση και γι αυτό τα διατροφικά στοιχεία με αντιοξειδωτικές ιδιότητες είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τέτοια στοιχεία είναι τα φλαβονοειδή που βρίσκονται κυρίως στα φρούτα και στα λαχανικά. Επίσης φλαβονοειδή περιέχονται στο τσάι και στο κακάο.
Ένα άλλο σημαντικό διατροφικό στοιχείο και ισχυρό αντιοξειδωτικό είναι η βιταμίνη Ε. Χαμηλά επίπεδα της συγκεκριμένης βιταμίνης έχουν επανειλημμένως συσχετισθεί με μειωμένη μνήμη σε σχετικές μελέτες. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Ε είναι το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.

Τρόφιμα ή συμπληρώματα;

Αρκετές φορές διαφημίζονται συμπληρώματα διατροφής που ενισχύουν τη μνήμη και τα περισσότερα περιέχουν τις ανωτέρω βιταμίνες ή κάποια αντιοξειδωτικά συστατικά. Είναι αποτελεσματικά;

Οι μελέτες λένε ότι τα ανωτέρω διατροφικά συστατικά είναι ωφέλιμα όταν προσλαμβάνονται μέσα απο τρόφιμα, ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής γενικότερα. Επιπλέον, είναι πολύ πιο ασφαλές να λαμβάνονται μέσω των τροφίμων τα συστατικά επειδή τα συμπληρώματα συχνά περιέχουν μεγάλες ποσότητες αυτών που μπορεί να προκαλέσουν τοξικότητα. 

Συνεπώς μια διατροφή που να περιλαμβάνει όλα αυτά τα συστατικά που ενισχύουν τη λειτουργία της μνήμης, είναι αναγκαία. Υιοθετώντας τη Μεσογειακή δίαιτα, με προϊόντα που βρίσκουμε εύκολα και σε αφθονία στη χώρα μας (ψάρια, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, ελαιόλαδο, βότανα κ.α.) αυξάνουμε τις πιθανότητες να έχουμε μια γερή και δυνατή μνήμη ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Gomez-Pinilla F. Brain foods:the effects of nutrients on brain function. Nat Rew Neurosci 2008;9(7):568-578

Moore K., et al. Diet, nutrition and the ageing brain:current evidence and new directions. Proceedings of the Nutrition Society. 2018;77(152-163

Lachance L., Ramsey D. Food, Mood, and Brain Health:Implications for the Modern Physician. Science of Medicine 2015;112(2):111

Tucker K. Nutrient intake, nutritional status, and cognitive function with aging. Ann N.Y. Acad. Sci. 2016;1367:38-49 




Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019

Οι θαυμαστές ιδιότητες της κολοκύθας!

Το φθινόπωρο είναι, μεταξύ άλλων, και η εποχή της κολοκύθας. Είναι η εποχή αυτού του πολύ νόστιμου και ταυτόχρονα θρεπτικού λαχανικού. Συνήθως η κολοκύθα είναι στρογγυλή και πορτοκαλί, αν και το χρώμα, το σχήμα και το μέγεθος μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα την ποικιλία. 

Η κολοκύθα είναι στην ουσία φρούτο, αφού περιέχει σπόρους αλλά απο διατροφικής άποψης κατηγοριοποιείται στα λαχανικά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα αγγούρια και τα πεπόνια. 

Απο τα πιο σημαντικά μέρη της κολοκύθας είναι ο σπόροι της, πλούσιοι σε πρωτεϊνη και χαμηλή σε λιπαρά. Tο δεύτερο πιο σημαντικό μέρος είναι η σάρκα της-όταν δεν έχει ωριμάσει πολύ μαγειρεύεται ως λαχανικό ενώ όταν είναι πολύ ώριμη χρησιμοποιείτε στην παρασκευή γλυκών αλλά και ροφημάτων, ακόμα και αλκοολούχων ποτών. 

Θρεπτική σύσταση

Η κολοκύθα είναι ένα λαχανικό πολύ χαμηλό σε ενεργειακό περιεχόμενο, καθώς 1 φλυτζάνι μαγειρεμένης κολοκύθας αποδίδει μόνο 50 θερμίδες. Σε αυτή την ποσότητα περιέχονται επίσης 12 γραμμάρια υδατανθράκων, 2 γραμμάρια πρωτεϊνών και 3 γραμμάρια φυτικών ινών. Περιέχει επίσης αρκετές βιταμίνες (Κ, C, E, A) και ιχνοστοιχεία (κάλιο, χαλκό, μαγνήσιο, λίγο σίδηρο). Είναι ιδιαίτερα υψηλή σε β-καροτένιο ένα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό, το οποίο μετατρέπεται στο σώμα μας σε βιταμίνη Α. 

Ιδιότητες-οφέλη στην υγεία

Η κολοκύθα, όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, έχει αντιοξειδωτικές, αντιδιαβητικές και δυνητικά αντικαρκινικές ιδιότητες. Ειδικότερα:

  • Ενισχύει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συστατικά που περιέχονται στην κολοκύθα έχουν τη δυνατότητα να διεγείρουν το σχηματισμό των λευκών αιμοσφαιρίων, την πρώτη "γραμμή άμυνας" του οργανισμού σε κάθε "εισβολέα"
  • Διατηρούν την όρασή μας σε καλή κατάσταση. Με την υψηλή περιεκτικότητα σε β καροτένιο, λουτεϊνη και ζεαξανθίνη η κολοκύθα όταν καταναλώνεται συχνά προστατεύει απο τις εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς (ωχρά κηλίδα, καταρράκτης κ.α.)
  • Όταν η διατροφή μας περιλαμβάνει κολοκυθόσπορους μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του στομάχου, του εντέρου, του μαστού και των πνευμόνων. Τα καροτενοειδή που περιέχονται στην κολοκύθα φαίνεται να προστατεύουν απο την εμφάνιση καρκίνου του προστάτη
  • Η κατανάλωση κολοκύθας συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς. Με την περιεκτικότητα της σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C και κάλιο μπορεί να ελαττώσει την αρτηριακή πίεση και να μειώσει τα επίπεδα χοληστερίνης. 
  • Τα αντιοξειδωτικά που περιέχει οι κολοκύθα και οι φαινολικές ενώσεις είναι δυνατό να μειώσουν το οξειδωτικό στρες και να βελτιώσουν έτσι την υγεία των αγγείων, συμβάλλοντας στην καλύτερη ρύθμιση χρόνιων ασθενειών και παθήσεων (διαβήτης, νευρολογικές παθήσεις, αυτοάνοσα νοσήματα)
Πώς να την καταναλώσετε

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να εντάξετε την κολοκύθα στη διατροφή σας. Μπορείτε να την καταναλώσετε ψητή μαζί με άλλα λαχανικά, να την κάνετε πουρέ ή σούπα. Η κολοκύθα μπαίνει σε πίτες και δίνει ένα πολύ γευστικό γλυκό αποτέλεσμα. Επίσης, η κολοκύθα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε γλυκά-δοκιμάστε κέικ και μπισκότα με κολοκύθα, θα εκπλαγείτε απο τη νοστιμιά τους ενώ είναι κι ένας τρόπος να φάνε τα παιδιά λαχανικά.


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Saavedra MJ., Aires A., et al. Evaluation of the potential of squash pumpkin by-products (seeds and shell) as sources of antioxidant and bioactive compounds. J Food Sci Technol 2015;52(2):1008-1015

Yadav M., Jain S., et al. Medicinal and biological potential of pumpkin:an updated review Nutrition Research Reviews 2010;23:184-190

organicfacts.net