Τρίτη 11 Σεπτεμβρίου 2018

Πικάντικο πιλάφι με λαχανικά & κοτόπουλο

Ο συνδυασμός του κοτόπουλου με τα λαχανικά και τα μπαχαρικά δίνουν μια ιδιαίτερη γεύση και νοστιμιά σε αυτό το πιάτο. Ένα φαγητό που μαγειρεύεται εύκολα, χρησιμοποιώντας ένα μόνο σκεύος, ενώ είναι κατάλληλο τόσο για μεσημεριανό όσο και για δείπνο. 
Ιδανικό για όσους ακολουθούν υγιεινή διατροφή αλλά και για εσάς που βρίσκεστε σε πρόγραμμα απώλειας βάρους!


                         Υλικά (4 μερίδες)  

                    600γρ. φιλέτο κοτόπουλο 
                             2 κρεμμύδια
                  2 φλυτζ. λαχανικά διάφορα*
                  1 1/2 φλυτζ. ρύζι για πιλάφι
                          1 κουταλάκι κάρυ
                       1 κουταλάκι πάπρικα
                      4 κουταλιές ελαιόλαδο
                            αλάτι-πιπέρι


Εκτέλεση :

Ζεσταίνετε ένα βαθύ αντικολλητικό τηγάνι και αχνίζετε το κοτόπουλο (κομμένο σε μπουκιές) με ελάχιστο νερό για λίγα λεπτά. 
Προσθέτετε το ελαιόλαδο και σωτάρετε για 1-2 λεπτά σε δυνατή φωτιά. Προσθέτετε τα κρεμμύδια ψιλοκομμένα και τα λαχανικά, ανακατεύετε. Τέλος, ρίχνετε και το ρύζι, ανακατεύετε 1-2 φορές να λαδωθεί. Προσθέτετε βραστό νερό, τόσο ώστε να καλύπτονται τα υλικά. Καρυκεύετε. 
Χαμηλώνετε τη φωτιά (στο μέτριο προς χαμηλό) κι αφήνετε να σιγοβράσει 20 λεπτά περίπου, μέχρι να μαγειρευτεί το ρύζι. Ελέγχετε το φαγητό όσο βράζει μήπως χρειαστεί να προσθέσετε λίγο νερό ακόμη. 
Αφήνετε να κρυώσει λίγο και σερβίρετε. 
Τρώγεται ευχάριστα και όταν κρυώσει, σε θερμοκρασία δωματίου. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

* Λαχανικά μπορείτε να βάλετε όποια σας αρέσουν, εγώ συνηθως το φτιάχνω με πιπεριά κόκκινη, φασολάκια στρογγυλά, καρότα, καλαμπόκι και αρακά



Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου 2018

Καφεϊνη και άσκηση

Η καφεΐνη είναι μια απο τις ουσίες με αποδεδειγμένη εργογόνο δράση κι έχει μελετηθεί εκτενώς τις τελευταίες δεκαετίες. Μάλιστα λόγω αυτής της ιδιότητας βρίσκονταν για αρκετά χρόνια στη λίστα με τις απαγορευμένες ουσίες της WADA (παγκόσμιος οργανισμός για την καταπολέμηση του ντόπινγκ) αφού ποσότητες >12mg καφείνης στα ούρα θεωρούνταν ως "ντοπάρισμα". Πώς όμως δρα η καφεΐνη κι αυξάνει την αθλητική απόδοση; Έχει την ίδια δράση σε όλα τα αγωνίσματα; Και ποιά είναι η ποσότητα που πρέπει να καταναλώσει ένας αθλητής για να δει αποτελέσματα; 

Δράσεις της καφεΐνης

Σύμφωνα με σχετικές μελέτες η καφεΐνη ενισχύει την αθλητική απόδοση μέσω 5 μηχανισμών:

  1. Αυξάνει τη λιπόλυση (μέσω ενός ενζύμου)-οδηγεί δηλαδή σε αυξημένη οξείδωση λιπαρών οξέων, διατηρώντας έτσι σταθερά τα αποθέματα γλυκογόνου
  2. Μειώνει την αγγειοδιαστολή κι έτσι ελαττώνεται η αιματική ροή στον εγκέφαλο και στον καρδιακό μυ
  3. Ενισχύει την αποκατάσταση των αποθηκών γλυκογόνου μετά την άσκηση. Η κατανάλωση καφεΐνης μετά την άσκηση (ταυτόχρονα με υδατάνθρακες) αυξάνει το ρυθμό επανασύνθεσης γλυκογόνου σε καλά προπονημένους αθλητές.
  4. Συμβάλλει στην απελευθέρωση του ασβεστίου που βρίσκεται μέσα στα κύτταρα, κι έτσι μπορεί να αυξήσει τη μυϊκή δύναμη
  5. Μειώνει την κόπωση ενώ παράλληλα αυξάνει τη συγκέντρωση και την εγρήγορση
Οπότε βλέπουμε ότι η καφεΐνη δρα τόσο στο κεντρικό νευρικό σύστημα όσο και στους μύες.

Ποιοί αθλητές οφελούνται

Τα θετικά αποτελέσματα της καφεΐνης στην άσκηση έχουν παρατηρηθεί τόσο σε αερόβια όσο και σε αναερόβια αγωνίσματα. 

Οι αναφορές σχετικά με την ενίσχυση της αθλητικής απόδοσης μετά την κατανάλωση καφεϊνης σε αερόβια αθλήματα που διαρκούν πάνω απο 2 ώρες είναι τόσες πολλές και πλήρως τεκμηριωμένες ώστε δεν υπάρχει πια αμφιβολία γι αυτή τη δράση της ουσίας, τουλάχιστον μέχρι σήμερα...

Ωστόσο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η καφεΐνη εκτός απο τους αθλητές αντοχής βοηθά και τους αθλητές που ασχολούνται με αγωνίσματα δύναμης. Επίσης έχει φανεί ότι η κατανάλωση καφεΐνης βελτιώνει την απόδοση σε αγωνίσματα που απαιτούν άλματα (όπως είναι το μπάσκετ και το βόλει). Για να επιβεβαιωθούν όμως πλήρως τα θετικά αυτά αποτελέσματα χρειάζονται περαιτέρω μελέτες σε αυτά τα αθλήματα.

Ποιά είναι η συνιστώμενη ποσότητα

Η καφεΐνη έχει θετικά αποτελέσματα ακόμα και σε χαμηλότερες δόσεις απο αυτές που προτείνονταν παλαιότερα. Μια μέτρια ποσότητα της τάξης των 3-5mg/Kg σωματικού βάρους, δηλαδή 200mg καφεΐνης κατά μέσο όρο είναι αρκετή για να παρατηρήσει ένας αθλητής βελτίωση στην αθλητική του απόδοση. Ωστόσο οι προπονημένοι αθλητές ανταποκρίνονται καλύτερα στην κατανάλωση καφεΐνης.

Η ποσότητα της καφεΐνης που περιέχεται σε ένα φλιτζάνι καφέ ποικίλλει ανάλογα το είδος του καφέ. Για παράδειγμα ένας στιγμιαίος καφές περιέχει περίπου 80-100mg καφεΐνης, o καφές φίλτρου περίπου 100-120mg, ένας εσπρέσο περίπου 60mg ενώ ένας ελληνικός περίπου 40mg.  Το τσάι περιέχει λιγότερη καφεΐνη (περίπου 50mg ανά φλιτζάνι) ενώ σημαντικές ποσότητες περιέχονται και σε αθλητικά ποτά αλλά και στα γνωστά gel που χρησιμοποιούν οι αθλητές αντοχής.

Προσοχή: Μεγάλες ποσότητες καφεΐνης (πάνω απο 4-5 φλιτζάνια καφέ την ημέρα) μπορεί να οδηγήσουν σε εκνευρισμό, τρέμουλο και ταχυκαρδία. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία:

Grgic J., Trexler E.T., et al. Effects of caffeine intake on muscle strength and power:a systematic review and meta-analysis. Journal of the International Society of Sports Nutrition.2018;15:11

Pesta DH., Angadi SS., et al. The effects of caffeine, nicotine, ethanol and tetrahydrocannabinol on exercise performance. Nutrition and Metabolism 2013;10:71

Spriet LL. Exercise and Sports Performance with Low Doses of Caffeine.Sports Med.2014;44(Suppl 2):S175-S184



 
 

Δευτέρα 3 Σεπτεμβρίου 2018

Η κατάλληλη διατροφή για το έλκος

Το πεπτικό έλκος είναι μια χρόνια νόσος, αρκετά πολύπλοκη, που χαρακτηρίζεται απο αλλοίωση του βλεννογόνου του ανωτέρου πεπτικού συστήματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση πληγών στο στομάχι, σε τμήμα του εντέρου (δωδεκαδάκτυλος) αλλά ακόμα και στον οισοφάγο. Είναι μια σχετικά συχνή ασθένεια κι επηρεάζει αρκετά άτομα κάθε χρόνο. Στη σημερινή εποχή θεραπεύεται πιο εύκολα απ ότι παλαιότερα, όμως αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο με μη αναστρέψιμες επιπλοκές.

Διατροφική φροντίδα στο έλκος

Μια ισορροπημένη διατροφή είναι καθοριστικής σημασίας στη θεραπεία του έλκους αφού μπορεί να προλάβει, να ανακουφίσει ή/και να θεραπεύσει τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη νόσο. 

Οι στόχοι της διαιτητικής αντιμετώπισης είναι οι εξής:
  1. Να αποτραπεί η υπερέκκριση των γαστρικών υγρών, έτσι ώστε να μειωθεί η πληγή και ο πόνος που προκαλεί αυτή στο βλεννογόνο του στομάχου και του εντέρου
  2. Να συμβάλλει στην επούλωση της πληγής, απο το αρχικό "τραύμα" μέχρι και την πλήρη "επιδιόρθωση" των κατεστραμμένων κυττάρων
  3. Να ανιχνεύσει τυχόν διατροφικές ελλείψεις ώστε να ξεκινήσει η θεραπεία αποκατάστασης
Γενικές οδηγίες  

Για να επιτευχθεί ταχύτερη επούλωση είναι απαραίτητη:
  • Η αυξημένη πρόσληψη πρωτεϊνης τόσο στην οξεία φάση (1,2gr/Kg βάρους) όσο και στη φάση αποκατάστασης (1,5gr/Kg βάρους)
  • Η αποφυγή απλών υδατανθράκων και κορεσμένων λιπαρών
  • Η επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου και σεληνίου, προκειμένου να μειωθούν οι επιπλοκές και να λειτουργεί ομαλά το ανοσοποιητικό
  • Μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, η οποία μειώνει το φούσκωμα, τη δυσφορία και τον πόνο στο γαστρεντερικό σωλήνα 
Τροφές που επιδεινώνουν τα συμπτώματα 

  • Αλκοόλ
  • Αεριούχα αναψυκτικά-τσάι
  • Καφές (ακόμα κι εκείνος που δεν περιέχει καφεϊνη)
  • Τηγανιτά φαγητά
  • Το λεμόνι και τα έντονα καρυκεύματα (πιπέρι, τσίλι κ.α.)
  • Σοκολάτα
  • Μουστάρδα
Εναλλακτικές θεραπευτικές ουσίες

Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τα προβιοτικά βοηθούν στη θεραπεία κατά του πεπτικού έλκους, μειώνοντας το συνολικό μικροβιακό φορτίο στο έντερο, βελτιώνοντας τα συμπτώματα δυσπεψίας και ελαττώνοντας τις παρενέργειες των φαρμάκων.

Επίσης, οι πολυφαινόλες που βρίσκονται φυσικά στα τρόφιμα (όπως είναι τα φρούτα και τα λαχανικά) έχουν πολλές ωφέλιμες ιδιότητες που μπορεί να συμβάλλουν θετικά στην αντιμετώπιση του έλκους. Στους μηχανισμούς δράσης τους αναφέρονται ιδιότητες αντισπασμωδικές, αντιδιαρροϊκές, αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδες και άλλες.

Απο την άλλη, τα διάφορα σκευάσματα απο φυτά, βότανα και άλλες φυσικές ουσίες δεν έχει φανεί ότι έχουν κάποιο όφελος. Έχουν γίνει πολύ λίγες σχετικές μελέτες και οι περισσότερες δεν αφορούν σε ανθρώπους, οπότε δε μπορούμε να ήμαστε σίγουροι για την αποτελεσματικότητά τους και ακόμη περισσότερο για την ασφάλειά τους. 


Αθανασία Κακλαμάνου 
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία

Vomero ND., Colpo E. Nutritional care in peptic ulcer. Arq Bras Cir Dig 2014;27(4):298-302

Ryan-Harshman, Aldoori W. How diet and lifestyle affect duodenal ulcers. Can Fam Phys 2004;vol50

Farzaei MH., et al. Role of dietary polyphenols in the management of peptic ulcer. World J Gastroenterol 2015;21(21):6499-6517







 

Πέμπτη 30 Αυγούστου 2018

Πόσο αλκοόλ πρέπει να πίνουμε για να ήμαστε υγιείς; (Νέα έρευνα)

Οι μέχρι τώρα μελέτες αλλά και οι συστάσεις διεθνών οργανισμών αναφέρουν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ είναι ευεργετική για την υγεία. Όμως μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, πριν 1 εβδομάδα συγκεκριμένα, σ ένα απο τα μεγαλύτερα και πιο έγκυρα ιατρικά περιοδικά έρχεται ν ανατρέψει αυτή την πληροφορία. 

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε απο το 1990 εώς το 2016 χρησιμοποιώντας δεδομένα απο 694 έρευνες σχετικές με την κατανάλωση αλκοόλ κι άλλες 592 που σχετίζονταν με τις επιπτώσεις του αλκοόλ στην υγεία. 

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το αλκοόλ είναι η αιτία για την εμφάνιση πολλών και σοβαρών ασθενειών, μεταξύ των οποίων η υπέρταση, η φυματίωση, η κίρρωση του ήπατος και ο καρκίνος. Στη συγκεκριμένη μελέτη βρέθηκε ότι το αλκοόλ ευθύνονταν  για το θάνατο ατόμων νεαρής ηλικίας (15-49 ετών) σε ποσοστό 10%, σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Επίσης οι ερευνητές βρήκαν ότι η υγεία των ανδρών επηρεάζεται 3 φορές περισσότερο απο αυτή των γυναικών όταν καταναλώνουν αλκοόλ. 

Το πιο ενδιαφέρον όμως εύρημα της μελέτης ήταν η ποσότητα του αλκοόλ που θα μπορούσε να εξαλείψει τον κίνδυνο για την υγεία μας. Σύμφωνα με τους ερευνητές η ποσότητα αυτή είναι η μηδενική. Δηλαδή για να είναι κάποιος ασφαλής και σίγουρος ότι δε θα επηρεαστεί η υγεία του δε θα πρέπει να καταναλώνει καθόλου αλκοόλ! Απο τη στιγμή που κάποιος πίνει αλκοόλ κινδυνεύει η υγεία του, ακόμα κι αν πίνει σχετικά μικρή ποσότητα. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται αναλόγως με την ποσότητα που καταναλώνεται.

Αυτό φυσικά έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες οδηγίες και θέτει νέα δεδομένα στην επιστημονική κοινότητα. Οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν ότι ίσως θα έπρεπε να αναθεωρηθούν οι διεθνείς συστάσεις... 

Το μόνο σίγουρο είναι ότι νέες μελέτες αναμένονται στο μέλλον κι έχει ενδιαφέρον να δούμε αν θα επιβεβαιώσουν ή όχι τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης.


Πηγή : Gakidou E (GBD 2016 Alcohol Collaborators. Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990-2016:a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet 2018 (doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31310-2)



 

Κάπνισμα και διατροφή

Το κάπνισμα είναι μια επιλογή που επηρεάζει σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό την υγεία αλλά και την ποιότητα ζωής τόσο αυτών που καπνίζουν όσο κι εκείνων που βρίσκονται κοντά στους καπνιστές. Παρόλο που οι ίδιοι οι καπνιστές δεν το συνειδητοποιούν ή το παραβλέπουν (ίσως επειδή οι συνέπειες δεν είναι άμεσες) το κάπνισμα είναι η αιτία για πολλές ασθένειες και επιδεινώνει τις υπόλοιπες, για τις οποίες δεν ευθύνεται άμεσα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι αυτό το γεγονός, καθώς όλες ανεξαιρέτως οι επιστημονικές μελέτες το επιβεβαιώνουν εδω και πολλά πολλά χρόνια.

Κι ενώ είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο, όσο και κοινή λογική, ότι το τσιγάρο είναι ο κύριος υπεύθυνος για την εμφάνιση πολλών καρκίνων, καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά και αυτοάνοσων ασθενειών δεν είναι τόσο γνωστός ο ρόλος του στη διατροφική κατάσταση του ατόμου. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ του τσιγάρου και της διατροφής. Κι όμως ! Το κάπνισμα επηρεάζει αρνητικά και αυτό τον τομέα. 

Σχέση καπνίσματος-διατροφής  

Όλες οι σχετικές μελέτες αποδεικνύουν ότι το κάπνισμα:

  1. Μειώνει την ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται σωστά τις γεύσεις. Η μειωμένη παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο, που προκαλεί το κάπνισμα, αλλάζει τη γεύση και την οσμή των τροφίμων και μειώνει έτσι την ευχαρίστηση που νιώθει κανείς όταν γευματίζει
  2. Ελαττώνει την απορρόφηση αρκετών βιταμινών και μετάλλων
  3. Μειώνει σημαντικά τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και β-καροτένιο στον οργανισμό των καπνιστών αφού καταστρέφει μεγάλο μέρος αυτών λόγω του οδειδωτικού στρες που παράγει. Αποτέλεσμα είναι οι ανάγκες σε αυτές τις βιταμίνες να είναι αυξημένες στους καπνιστές
  4. Είναι υπεύθυνο για τη μειωμένη διαθεσιμότητα του σεληνίου (ισχυρού αντιοδειδωτικού) καθώς μέρος του καταστρέφεται απο το κάδμιο, βασικό συστατικό του τσιγάρου. 
  5. Μειώνει τα επίπεδα ψευδαργύρου, καθώς έχει βρεθεί ότι ανταγωνίζεται με το κάδμιο. Όσο περισσότερο κάδμιο δηλαδή βρίσκεται στον οργανισμό, μέσω του τσιγάρου, τόσο λιγοστεύει ο ψευδάργυρος
  6. Λόγω των συστατικών που περιέχονται στο τσιγάρο, μειώνει τα επίπεδα βιταμινών του συμπλέγματος Β, υπεύθυνες κυρίως για την παραγωγή ενέργειας 
Επίδραση καπνίσματος στην υγεία (έμμεση σχέση με διατροφή)

  • Το κάπνισμα μειώνει την καλή χοληστερίνη, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την ολική αλλά και την κακή χοληστερίνη
  • Οι καπνιστές έχουν αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα
  • Το τσιγάρο αυξάνει τον κίνδυνο ινσουλινοαντίστασης, πρόδρομη κατάσταση του διαβήτη
  • Οι καπνιστές έχουν πολύ αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν παχυσαρκία κεντρικού τύπου (αυξημένο λίπος στην περιοχή της κοιλιάς)
  • Το κάπνισμα αυξάνει σε σημαντικό βαθμό την πίεση του αίματος
Έχει παρατηρηθεί ότι οι καπνιστές έχουν χαμηλότερη ποιότητα διατροφής, λόγω κυρίως και των υπολοίπων ανθυγιεινών συνηθειών που ακολουθούν. Όλα αυτά μαζί αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για την εμφάνιση νοσημάτων του καρδιαγγειακού συστήματος, που αυτή τη στιγμή αποτελούν τις πρώτες αιτίες πρόωρου θανάτου παγκοσμίως.  
Το δυσάρεστο είναι ότι οι αρνητικές συνέπειες του τσιγάρου στα λιπίδια, στην πίεση αλλά και στη διατροφική κατάσταση παραμένουν οι ίδιες ακόμα και αν οι καπνιστές υϊοθετήσουν μια πιο υγιεινή διατροφή...Η μόνη λύση για να βελτιωθεί η υγεία των καπνιστών και να αντιστραφούν οι βλαβερές επιπτώσεις είναι η οριστική διακοπή του καπνίσματος.

Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

Northrop-Clewes CA.,Thurnham DI. Monitoring micronutrients in cigarette smokers. Clin Chim Acta 2007;377(1-2):14-38

Alberg A. The influence of cigarette smoking on circulatinh concentrations of antioxidant micronutrients. Toxicology 2002;180(2):121-37

Preston AM. Cigarette smoking-nutritional implications. Prog Food Nutr Sci 1991;15(4):183-217

Yu E., Rimm E., et al. Diet, Lifestyle, Biomarkers, Genetic Factors, and Risk of Cardiovasculari Disease in the Nurses' Health Studies. Am J Public Health 2016;106:1616-1623

Huang JH., Li RH., et al. Lifestyle Factors and Metabolic Syndrome among Workers:The Role of Interactions between Smoking and Alcohol to Nutrition and Exercise. Int J Environ Res Public Health 2015;12:15967-15978

Slagter SN., et al. Associations between smoking, components of metabolic syndrome and lipoprotein particle size. BMC Medicine 2013;11:195