Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2020

Διατροφή για φοιτητές

Η διατροφή στα χρόνια της φοιτητικής ζωής αποτελεί μια πρόκληση που μόνο εύκολη δε μπορεί να χαρακτηριστεί για έναν φοιτητή-αυτό το γνωρίζω απο πρώτο χέρι καθώς υπήρξα κι εγώ φοιτήτρια μακριά απο το σπίτι μου για αρκετά χρόνια. 

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα των φοιτητών που επηρεάζει άμεσα τη διατροφή τους είναι η έλλειψη χρόνου. Επιπλέον, έχουν πολύ άγχος κατά περιόδους αφού βρίσκονται μακριά συνήθως απο τις οικογένειές τους κι αναλαμβάνουν πλέον αρκετές ευθύνες. 
Κι όμως! Με κάποια σχετική οργάνωση θα καταφέρεις κι εσύ, που βρέθηκες σε μια διαφορετική πόλη ως πρωτοετής φοιτητής, να έχεις μια υγιεινή διατροφή αν το θέλεις. Και τότε θα διαπιστώσεις ότι τρώγοντας υγιεινά αφενός θα νιώθεις καλύτερα κι αφετέρου θα έχεις καλύτερη επίδοση στα μαθήματα αλλά θα βελτιώσεις και τις αθλητικές σου επιδόσεις (αν τυχαίνει κι ασκείσαι).  

Πραγματικά, δεν είναι και τόσο δύσκολο όπως ίσως νομίζεις!

  1. Ξεκίνα με ένα καλό πρωινό. Όταν λέω καλό δεν εννοώ τυρόπιτα και σοκολατούχο γάλα! Είναι πολύ απλό να φτιάξεις στο σπίτι ένα τοστ (γλυκό ή αλμυρό) και να το πάρεις μαζί σου. Επίσης ένα ποτήρι γάλα είναι πάντα απαραίτητο και θα σε κρατήσει μακριά απο πείνα και διάθεση για τσιμπολογήματα αργότερα μέσα στην ημέρα. Εάν το βρίσκεις δύσκολο να ξυπνήσεις νωρίτερα για να ετοιμάσεις πρωινό πάρε απο το δρόμο ένα κουλούρι σουσαμένιο κι ένα φρεσκοστιμμένο χυμό φρούτων ή γάλα.
  2. Μην παραλείπεις γεύματα. Μην αφήνεις το στομάχι σου άδειο περισσότερο απο 4 ώρες. Οργάνωσε το πρόγραμμά σου έτσι ώστε να τρώς 3 γεύματα (πρωινό, γεύμα και δείπνο) αλλά και 2-3 σνακ/μικρογεύματα μέσα στην ημέρα, είτε βρίσκεσαι σπίτι είτε έξω. 
  3. Οργάνωσε την κουζίνα σου. Ακριβώς όπως το υπόλοιπο σπίτι έχει τα απαραίτητα (ντουλάπα, γραφείο, τηλεόραση, ψυγείο κλπ) έτσι και η κουζίνα σου καλό είναι να περιλαμβάνει κάποια βασικά για να κάνεις τη ζωή σου ευκολότερη με το φαγητό. Έτσι, φρόντισε να έχεις ένα φουρνάκι με 2 εστίες, ένα αντικολλητικό τηγάνι, μια δυο κατσαρόλες, ένα ταψί, ένα μπλέντερ ή επεξεργαστή τροφίμων που κόβει και πολτοποιεί. Μια τοστιέρα φαίνεται να είναι επίσης απαραίτητη, όπως και σπάτουλες και κουτάλες για χρήση μέσα στα μαγειρικά σκεύη.
  4. Πήγαινε για ψώνια! Κι αφού έχεις οργανώσει την κουζίνα σου τώρα χρειάζεσαι τρόφιμα! Καθιέρωσε μια ημέρα μέσα στην εβδομάδα που θα πηγαίνεις super market ή σε μανάβη-μπακάλη και θα προμηθεύεσαι φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, αβγά και υγιεινά σνακ που μπορείς να έχεις στο ντουλάπι για ώρα ανάγκης (ξηροί καρποί, μέλι, παξιμάδια, κριτσίνια κλπ). Επίσης μια δυο κονσέρβες με ψάρι, ντοματοχυμοί, ζυμαρικά, όσπρια και δημητριακά (πχ νιφάδες βρώμης) είναι τρόφιμα που δε χαλάνε και μπορούν να αποτελέσουν μια γρήγορη λύση για απλά γεύματα.
  5. Delivery? Όχι ευχαριστώ... Η εύκολη λύση όταν δεν έχεις χρόνο. Αν κάτσεις και το καλοσκεφτείς μέχρι να φτάσει το έτοιμο φαγητό απο το fast food εσύ θα έχεις φτιάξει μια ομελέτα ή θα έχεις ετοιμάσει ένα σάντουιτς ή θα έχεις κόψει μια σαλάτα. Κι ενώ το burger, το club sandwich, η γίγας πίτσα με απ όλα θα σε γεμίσουν με πολλές θερμίδες και κακά λιπαρά απειλώντας την υγεία κι επιβαρύνοντας τον οργανισμό σου, το γρήγορο γεύμα που θα έχεις επιμεληθεί εσύ θα είναι σε πολλά επίπεδα καλύτερο. Άσε που θα κάνεις κι οικονομία!
  6. Προσοχή στον καφέ. H φοιτητική ζωή έχει γίνει συνώνυμο με τη μεγάλη κατανάλωση καφέ, ειδικά στην εξεταστική περίοδο. Ένας ή δυο καφέδες μέσα στην ημέρα δεν αποτελούν πρόβλημα, εφόσον είναι κλασικοί καφέδες κι όχι τα ροφήματα-υπερπαραγωγή με σιρόπι, σαντιγύ, σοκολάτα κλπ. Η επιπλέον ποσότητα καφεϊνης όχι μόνο δε θα σε βοηθήσει αλλά θα σου δημιουργήσει νευρικότητα, ανησυχία, αυπνία και θα σου μειώσει την όρεξη για θρεπτικό φαγητό.
  7. Μην το παρακάνεις με το αλκοόλ.  Όταν θα βγούμε λογικό είναι να πιούμε ένα ποτό, όλοι το έχουμε κάνει ως φοιτητές. Όμως μην ξεχνάς ότι το αλκοόλ έχει πολλές θερμίδες, οπότε πίνοντας συχνά και μεγάλες ποσότητες αφενός θα αυξήσεις το βάρος σου αφετέρου διατρέχεις υψηλό κίνδυνο να αφυδατωθείς ή/και να έχεις σοβαρές στομαχικές ενοχλήσεις. Γι αυτό μην πίνεις ποτέ νηστικός και ενδιάμεσα φρόντισε να εναλλάσεις το ποτό με νερό.
  8. Ενυδάτωσου! Η έλλειψη νερού μπορεί να έχει ήπιες έως και σοβαρές επιπτώσεις στον οργανισμό σου. Έχε πάντοτε μαζί σου ένα θερμός με δροσερό νερό κι έχε το νού σου να πίνεις νερό καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας κι όχι μόνο όταν βρίσκεσαι σπίτι,
  9. Όχι στις ακραίες δίαιτες. Μη μπαίνεις στον πειρασμό να ακολουθήσεις μια μαγική δίαιτα ή μια διατροφή που αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, επειδή απλά το προτείνει κάποιος διάσημος ή ο οποιοσδήποτε δεν έχει κατάρτιση, πτυχίο κι άδεια άσκησης επαγγέλματος στη διατροφή. Εάν νομίζεις ότι πρέπει να χάσεις κιλά ή έχεις απορία για κάποια δίαιτα ή ειδική διατροφή απευθύνσου σε έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο-διαιτολόγο.
  10. Άσκηση κι επαρκής ύπνος. Μπορείς άνετα να παραμείνεις δραστήριος και ως φοιτητής. Περπάτησε, κάνε ποδήλατο, ξεκίνα μια νέα αθλητική δραστηριότητα. Αλλά μην παραλείπεις να ξεκουράζεσαι και να κοιμάσαι τουλάχιστον 7 ώρες την ημέρα, έτσι ώστε η ενεργητικότητα και η διάθεσή σου να βρίσκονται πάντα ψηλά. 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc




Κυριακή 16 Αυγούστου 2020

Διαλειμματική νηστεία:η λύση στην παχυσαρκία ή απλά μια νέα μόδα;

Η διαλειμματική νηστεία δεν είναι κάτι καινούριο καθώς εφαρμόζεται ήδη απο την αρχαιότητα απο διάφορους λαούς καθώς και σε πολλά μέρη του κόσμου, μεταξύ άλλων και για θρησκευτικούς λόγους (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ραμαζάνι). Στις μέρες μας έχει έρθει στο προσκήνιο κι αποτελεί ένα πολύ δημοφιλή τρόπο διατροφής που υπόσχεται απώλεια βάρους, βελτίωση δεικτών υγείας ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι συμβάλλει στην μακροζωία. Τί λέει η επιστημονική κοινότητα για όλα αυτά;

Τί είναι η διαλειμματική νηστεία

Με τον όρο αυτό εννοούμε την ηθελημένη αποχή απο την κατανάλωση τροφής και ροφημάτων για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που ποικίλλει ανάλογα τον τύπο της νηστείας. Τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας το άτομο μπορεί να τρώει και να πίνει κανονικά. 

Υπάρχουν διάφοροι τύποι διαλειμματικής νηστείας, οι δημοφιλέστεροι είναι το σχήμα 16:8  και το σχήμα 5:2. Στην πρώτη περίπτωση το άτομο πρέπει να μείνει νηστικό για 16 συνεχόμενες ώρες κι επιτρέπεται να φάει τις υπόλοιπες 8 ώρες της ημέρας. Στο σχήμα 5:2 το άτομο καταναλώνει ελάχιστο φαγητό 2 ημέρες μέσα στην εβδομάδα (όχι συνεχόμενες) και τρώει κανονικά τις υπόλοιπες 5 ημέρες. 

Πλεονεκτήματα 

Στις λίγες μελέτες που έχουν γίνει φαίνεται ότι η διαλειμματική νηστεία προκαλεί απώλεια βάρους, μειώνει τα λιπίδια στο αίμα (χοληστερίνη, τριγλυκερίδια), μειώνει το ζάχαρο και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. 

Η διαλειμματική νηστεία δε φαίνεται να έχει αρνητικά αποτελέσματα στη σωματική και ψυχική υγεία, όταν ακολουθείται απο υγιείς ενήλικες (με κανονικό είτε αυξημένο σωματικό βάρος) υπό την παρακολούθηση του διαιτώμενου απο διατροφολόγο-διαιτολόγο.

Μειονεκτήματα

  1. Στη διαλειμματική νηστεία παρατηρείται ναι μεν απώλεια βάρους αλλά όχι μεγαλύτερη απο την απώλεια που επιτυγχάνεται ακολουθώντας μια κλασική δίαιτα.
  2. Σε όλους τους τύπους της νηστείας θα πρέπει οι συνολικές θερμίδες που προσλαμβάνονται να είναι συγκεκριμένες, όπως και στις κλασικές δίαιτες. Επιπλέον, το άτομο θα πρέπει να τρώει σε δομημένα γεύματα τις επιτρεπόμενες ώρες και τα γεύματα αυτά να είναι επι το πλείστον υγιεινά. Άρα στη διαλειμματική νηστεία δε μπορεί να τρώει κανείς όσο θέλει ούτε ό,τι θέλει. 
  3. Η συγκεκριμένη διατροφή είναι εντελώς ακατάλληλη για άτομα με αγχώδεις διαταραχές όσο και για εκείνους που εμφανίζουν κάποια διατροφική διαταραχή, όπως είναι η επεισοδιακή υπερφαγία (δείτε περισσότερα εδώ). 
  4. Σε κάποιες μελέτες έχει παρατηρηθεί διαταραχές στον κύκλο γυναικών με την εφαρμογή της νηστείας, οπότε οι γυναίκες με τέτοιου είδους προβλήματα δε μπορούν να ακολουθήσουν τη νηστεία χωρίς παρενέργειες.
  5. Δεν είναι γνωστά τα μακροχρόνια αποτελέσματα της διαλειμματικής νηστείας, αν δηλαδή η απώλεια βάρους διατηρείται για 6 ή και περισσότερους μήνες μετά.
  6. Δε γνωρίζουμε την επίδραση της διαλειμματικής νηστείας σε άλλες παραμέτρους, όπως είναι ο ύπνος και η άσκηση.
  7. Είναι άγνωστη η επίδραση της διαλειμματικής νηστείας σε άτομα με διάφορες ασθένειες (διαβήτης, καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνος, νόσος Alzheimer κ.α.)  
Το μεγάλο πρόβλημα...

Οι μελέτες που έχουν εξετάσει τη διαλειμματική νηστεία είναι λίγες, με μικρό αριθμό ατόμων και σύντομη χρονική διάρκεια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επαρκή όσο και ισχυρά δεδομένα έτσι ώστε να προτείνουμε με ασφάλεια σε οποιοδήποτε άτομο τη διαλειμματική νηστεία, είτε για να χάσει βάρος είτε ως μια υγιεινή διατροφή. 

Δεν είναι γνωστό ακόμη ποιά άτομα θα ωφεληθούν ακολουθώντας τη διαλειμματική νηστεία ούτε και ποιός τύπος νηστείας είναι ο πιο αποτελεσματικός. 

Αναμένουμε λοιπόν νέες μελέτες στο μέλλον-έως τότε καλό είναι να μην εφαρμόζει κανείς απο μόνος του, χωρίς να συμβουλευτεί ένα ειδικό της διατροφής, ούτε τη διαλειμματική νηστεία αλλά ούτε κι άλλες πρακτικές αδυνατίσματος με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.



Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc 



Βιβλιογραφία

Rynders CA., Thomas EA, et al. Effectiveness of Intermittent Fasting and Time-Restricted Feeding Compared to Continuous Eneergy Restriction for Weight Loss. Nutrient 2019;11:2442

Welton S. et al. Intermittent fasting and weight loss. Systematic review.Canadian Family Physician 2020;66

Patterson RE., Sears DD. Metabolic Effects of Intermittent Fasting. Annu Rev Nutr 2017;37:371-93

Stockman MC, et al. Intermittent Fasting:Is The Weight Worth the Weight? Curr Obes Rep 2018;7(2):172-185







Τετάρτη 12 Αυγούστου 2020

Προσοχή! Ανακαλούνται γνωστά αλλαντικά

Σε επίσημο έλεγχο μικροβιολογικών κριτηρίων σχετικών με την ασφάλεια των τροφίμων που διενεργείται απο τον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίμων διαπιστώθηκε η παρουσία του μικροοργανισμού Listeria monocytogenes σε αλλαντικά .

Συγκεκριμένα ο μικροοργανισμός βρέθηκε σε σαλάμι αέρος και σαλάμι αέρος τύπου Θάσου που παράγει η μονάδα παραγωγής Laki και διακινεί, μεταξύ άλλων και στα γνωστά super market "Γαλαξίας". 

Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για τα προϊόντα, τις παρτίδες που αφορά η ανάκληση και άλλες σχετικές πληροφορίες στο δελτίου τύπου του ΕΦΕΤ πατώντας  εδώ   



Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Πατάτα:ωφέλιμη ή βλαβερή;

Η κλασική λευκή πατάτα έχει αποτελέσει ιστορικά βασική τροφή για πολλούς λαούς κι εξακολουθεί και σήμερα να είναι πηγή πολλών θρεπτικών ουσιών ενώ έχει και το πλεονέκτημα ότι είναι ένα φθηνό τρόφιμο, στο οποίο όλοι έχουν εύκολη πρόσβαση. 
Ωστόσο τα τελευταία χρόνια η αγαπημένη πολλών πατάτα έχει 'στιγματιστεί' αρνητικά καθώς θεωρείται παχυντική, ανθυγιεινή και βλαβερή καθώς πολλοί πιστεύουν ότι αφενός παχαίνει κι αφετέρου ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη. Είναι όντως έτσι;

Θρεπτική αξία πατάτας 

Η λευκή πατάτα είναι ένα τρόφιμο πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες, ωστόσο αν συγκριθεί με το ρύζι και τα ζυμαρικά αποδίδει λιγότερες θερμίδες στην ίδια ποσότητα (94θερμίδες /100 γραμμάρια έναντι 130 θερμίδων που αποδίδουν 100 γραμμάρια ρυζιού ή ζυμαρικών). Αντιθέτως, η πατάτα δεν είναι καλή πηγή πρωτείνης αφού περιέχει περίπου 2% ενώ η περιεκτικότητά της σε λιπαρά είναι ακόμα χαμηλότερη (0,1% εάν δεν προστεθεί λάδι στο μαγείρεμα). Στην πατάτα περιέχονται φυτικές ίνες σε ποσοστό 2% ενώ επίσης περιέχονται σημαντικές ποσότητες μικροθρεπτικών συστατικών.

Συγκεκριμένα μια μέτρια ψητή πατάτα (200 γραμμαρίων) περιέχει σχεδόν τη μισή ποσότητα βιταμίνης C και B6 που χρειάζεται ένας υγιής ενήλικας καθημερινά, το 30% του καλίου, το 28% του φυλλικού οξέοςακι το 18% του μαγνησίου. 

Η περιεκτικότητα της πατάτας στα θρεπτικά της συστατικά μεταβάλλεται ανάλογα τη μέθοδο  και τη διάρκεια μαγειρέματος. Για παράδειγμα το βράσιμο σε πολύ νερό έχει ως συνέπεια μεγάλη απώλεια των υδατοδιαλυτών βιταμινών (όπως η C). 

Τέλος, στην πατάτα περιέχονται σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών, μεταξύ των οποίων καροτενοειδή, ανθοκυανίνες, φλαβονοειδή κ.α.  
  
Παχαίνει η πατάτα;

Το άν θα παχύνει κάποιος τρώγοντας πατάτα εξαρτάται απο την ποσότητα και φυσικά απο τη μέθοδο μαγειρέματος. Συγκεκριμένα, μια μέτρια μερίδα πατάτες (περίπου 250γρ.) αν καταναλωθούν ψητές αποδίδουν 230 θερμίδες, βραστές 215 θερμίδες ενώ τηγανιτές 800 θερμίδες!!!

Επιπλέον, σε κάποιες μελέτες έχει φανεί ότι όχι μόνο η πατάτα δεν παχαίνει αλλά βοηθάει και στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Όταν καταναλώθηκε πατάτα σε συνδυασμό με πρωτεινούχα τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι, αβγό κλπ) ο κορεσμός ήταν μεγαλύτερος σε σχέση με τον κορεσμό που υπήρξε όταν καταναλώνονταν ίδια ποσότητα άλλων αμυλούχων τροφίμων (ζυμαρικά, ρύζι, ψωμί κλπ). Οπότε η πατάτα χορταίνει πιο εύκολα και πιο γρήγορα και γι αυτό συνήθως το άτομο τρώει μικρότερη ποσότητα. Εννοείται ότι στις μελέτες αυτές η πατάτα καταναλώνονταν ψητή ή βραστή. 

Πατάτα και υγεία

Άλλος ένα μύθος είναι το γεγονός ότι η πατάτα ανεβάζει το ζάχαρο στο αίμα. Η αλήθεια είναι ότι αν καταναλωθεί ως μέρος ενός πλήρους γεύματος (δηλαδή μαζί με κάποια πηγή πρωτεϊνης και λιπαρών) το ζάχαρο δε θα επηρεαστεί αρνητικά. Όμως αν η πατάτα καταναλωθεί ως τηγανιτή ή ως τσιπς (οι 2 δημοφιλέστεροι τρόποι κατανάλωσης) τότε προφανώς το ζάχαρο θα αυξηθεί απότομα. 

Απο την άλλη, με τη μεγάλη περιεκτικότητά της σε κάλιο η πατάτα βοηθά στην ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Επίσης τα αντιοξειδωτικά που περιέχονται στην πατάτα συμβάλλουν στην καλή υγεία των αγγείων και στη μείωση των φλεγμονών στον οργανισμό. 

Η πατάτα δεν περιέχει απο τη φύση της γλουτένη, οπότε είναι ασφαλής για κατανάλωση απο άτομα που πάσχουν απο κοιλιοκάκη. 

Τί άλλο να προσέξετε...

  • Η πατάτα θα πρέπει να αποθηκεύετε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος
  • Καλό είναι να τρώγεται όσο γρηγορότερα γίνεται απο την παραγωγή της (να μην αποθηκεύεται δηλαδή για πολύ καιρό)
  • Αποφύγετε να την τρώτε τηγανιτή, ειδικά απο εστιατόρια και μαγαζιά τύπου fast food καθώς τα πολλά (κι ακατάλληλα) λιπαρά όσο και το αλάτι που προστίθεται είναι άκρως βλαπτικά για τον οργανισμό μας
  • Προτιμήστε να την τρώτε με τη φλούδα καθώς έτσι διατηρεί πολλά απο τα θρεπτικά συστατικά της 


Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc


Βιβλιογραφία


Robertson TM., et al. Starchy Carbohydrates in a Heathy Diet:The Role of the Humble Potato. Nutrients 2018;10:1764

King JC. White Potatoes, Human Health, and Dietary Guidance. Adv Nutr 2013;4:393S-401S

Visvanathan R., et al. Health-beneficial properties of potato and compounds of interest. J Sci Food Agric 2016;96(15):4850-4860 



Τρίτη 14 Ιουλίου 2020

Προσοχή: νοθευμένο μέλι στην αγορά

Μετά απο σχετικούς ελέγχους που πραγματοποίησε ο Ενιαίος Φορέας Τροφίμων σε συνεργασία με την Κεντρική Υπηρεσία Κεντρικής Μακεδονίας, διαπιστώθηκε η εμπορία προϊόντος με την επισήμανση "μέλι απο άνθη και βότανα" το οποίο τελικά ήταν νοθευμένο με αμυλοσιρόπι. 

Όσοι έχουν προμηθευτεί το προϊόν καλούνται να μην το καταναλώσουν κι ο ΕΦΕΤ απαίτησε την ανάκληση/απόσυρση όλων των προϊόντων της συγκεκριμένης παρτίδας.

Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για το προϊόν εδώ